Αστυνομικός Διευθυντής Λεμεσού ν. Κρίτωνας Θεοδώρου εκ Λεμεσού κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 15078/07, 21 Σεπτεμβρίου 2009

Αστυνομικός Διευθυντής Λεμεσού ν. Κρίτωνας Θεοδώρου εκ Λεμεσού κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 15078/07, 21 Σεπτεμβρίου 2009 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2009:B138 Αρ. Υπόθεσης: 15078/07 Αστυνομικός Διευθυντής Λεμεσού - ν -

1. Κρίτωνας Θεοδώρου εκ Λεμεσού
2. X.G. Union Contactors Ltd, εκ Λεμεσού
3. Ξενοφών Γεωργίου, εκ Λεμεσού Κατηγορουμένων Ημερομηνία: 21 Σεπτεμβρίου 2009 Για την κατηγορούσα αρχή: κος Αργυρού Για κατηγορούμενο 1: κος Χατζηλοίζου Κατηγορούμενος 1: Παρών Α Π Ο Φ Α Σ Η (για κατηγ. 1) Στις 28.7.2007 επεσυνέβη θανατηφόρο εργατικό ατύχημα σε ανεγειρόμενη οικοδομή στην οδό Τριών Ιεραρχών στην Λεμεσό, στο οποίο έχασε την ζωή του ο αλλοδαπός παράνομος εργάτης Ahmad Mustafa από την Συρία. Ο κατηγορούμενος 1 ήταν υπεργολάβος του έργου και εργοδοτούσε τον πιο πάνω αλλοδαπό στην κατασκευή καλουπιών της οικοδομής. Αντιμετωπίζει για το πιο πάνω ατύχημα την πρώτη κατηγορία που αφορά το αδίκημα της πρόκλησης θανάτου λόγω αλόγιστης, απερίσκεπτης ή επικίνδυνης πράξης κατά παράβαση του άρθρου 210 του Ποινικού Κώδικα. Αντιμετωπίζει επίσης τις κατηγορίες 2, 5, & 7 για παράλειψη λήψης μέτρων για την διασφάλιση της υγείας των εργαζομένων και παράλειψης εργοδότη να έχει στην διάθεση του γραπτή εκτίμηση κινδύνων για την ασφάλεια των εργοδοτουμένων του κατά παράβαση του Περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμου 89(Ι)/96 και των σχετικών Κανονισμών. Η κατηγορουμένη 2 Εταιρεία, ήταν ο κύριος εργολάβος του έργου. Ο κατηγορούμενος 3 είναι ο διευθυντής της. Παραδέχθηκαν αμφότεροι ενοχή σε αδικήματα που δεν αφορούν το πιο πάνω θανατηφόρο ατύχημα αλλά έχουν σχέση με παραλείψεις τους να λάβουν μέτρα για συντονισμό των υπεργολάβων και για προστασία της ασφάλειας των εργαζομένων στον χώρο του εργοταξίου. Τα αδικήματα προέκυψαν κατά την διερεύνηση του θανατηφόρου ατυχήματος αλλά δεν σχετίζονται με αυτό. Τους επιβλήθηκε από το Δικαστήριο ποινή προστίμου. Ο κατηγορούμενος 1 όμως δεν παραδέχθηκε ενοχή στα αδικήματα που αντιμετωπίζει και έτσι η υπόθεση εναντίον του προχώρησε σε ακρόαση. Είναι η θέση της αστυνομίας όπως προκύπτει από την προσαχθείσα μαρτυρία ότι ο κατηγορούμενος 1 έδωσε εντολή σε δύο αλλοδαπούς εργάτες μεταξύ των οποίων και στον αποθανόντα να τοποθετήσουν καλούπια στο πηγάδι του ανελκυστήρα της υπό ανέγερση οικοδομής. Αντί όμως η εργασία αυτή να γίνει με την τοποθέτηση σκαλωσιών, διεξαγόταν με πρόχειρη κατασκευή που τοποθετήθηκε στον 4ο όροφο. Συγκεκριμένα, το θύμα στεκόταν σε κομμάτι σανίδας που είχε τοποθετηθεί μέσα το τούνελ του ανελκυστήρα και στερεωθεί στον τοίχο του 4ου ορόφου. Σε κάποιο στάδιο όμως αυτή η κατασκευή κατέρρευσε με αποτέλεσμα το θύμα να πέσει στο κενό μέσα στο πηγάδι του ανελκυστήρα από το ύψος του 4ου ορόφου και να τραυματιστεί θανάσιμα. Η θέση της αστυνομίας είναι ότι η πιο πάνω εργασία μέσα στον ανελκυστήρα θα έπρεπε να γίνει με την τοποθέτηση σκαλωσιών και όχι με τον τρόπο που διεξαγόταν, ο οποίος ήταν ιδιαίτερα επικίνδυνος. Η θέση της υπεράσπισης είναι ότι ο κατηγορούμενος 1 δεν έδωσε ποτέ εντολές στους δύο αλλοδαπούς να εργαστούν με τον πιο πάνω επικίνδυνο τρόπο. Επιπρόσθετα, υποστηρίχθηκε κατά την ακροαματική διαδικασία ότι την ημέρα του ατυχήματος στις 28.7.2007 που ήταν Σάββατο, το εργοτάξιο είχε ήδη κλείσει για τις διακοπές του καλοκαιριού και οι δύο εργάτες βρίσκονταν στην οικοδομή όχι με εντολή του κατηγορουμένου 1 αλλά με δική τους ευθύνη. Μαρτυρία. Για την κατηγορούσα αρχή, κατέθεσαν 12 συνολικά μάρτυρες ενώ για την υπεράσπιση έδωσε ένορκη μαρτυρία ο κατηγορούμενος μετά που κλήθηκε σε απολογία. Θα παραθέσω στην συνέχεια συνοπτική περίληψη της μαρτυρίας αφού σκοπός δεν είναι η αντιγραφή του συνόλου της μαρτυρίας που δόθηκε στο Δικαστήριο. Εκτενέστερη αναφορά θα γίνει αν κριθεί αναγκαίο , στο στάδιο της αξιολόγησης. Οι πρώτοι πέντε μάρτυρες κατηγορίας είναι αστυνομικοί που συμμετείχαν στην διερεύνηση του ατυχήματος. Ως Μ.Κ.1 κατέθεσε ο υπαστυνόμος Βασιλείου. Πρόκειται για τον αστυνομικό που συνέλαβε τον κατηγορούμενο 1 με δικαστικό ένταλμα. Η μαρτυρία του δεν αμφισβητήθηκε από την υπεράσπιση στα ουσιαστικά της σημεία. Μ.Κ.2 ήταν ο αστυφύλακας 1807 Περικλέους του ΤΑΕ Λεμεσού. Σύμφωνα με την κατάθεση του στην αστυνομία (τεκμ. 2), στις 30.7.07 ενώ περπατούσε σε διάδρομο του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού με τον Αστ. 556 και τον κατηγορούμενο 1, συναντήθηκαν με τον Mahmut Sh Khalaf. Ο αλλοδαπός μόλις αντιλήφθηκε τον κατηγορούμενο 1, φώναξε κάτι στα αραβικά και ο διερμηνέας το μετάφρασε ως «αυτός είναι ο μάστρος μου ο Κρίτωνας». Ο αστυφύλακας 556, επέστησε στον κατηγορούμενο 1 την προσοχή του στο νόμο και αυτός απάντησε «εν τον ηξέρω». Ενώπιον του Δικαστηρίου, ο μάρτυρας ανέφερε ότι διερμηνέας ήταν ο Κωνσταντίνος Τριανταφυλλίδης, ο δε αλλοδαπός βρισκόταν στο Δικαστήριο για δικαστική διαδικασία εναντίον του. Διευκρίνισε κατά την αντεξέταση ότι ο ίδιος συνόδευε τον κατηγορούμενο 1 φεύγοντας από το Δικαστήριο μετά τη διαδικασία προσωποκράτησης του. Ως Μ.Κ.3 κατέθεσε ο αστυφύλακας 3064 Κοκκινόφτας του ΤΑΕ Λεμεσού. Σύμφωνα με την κατάθεση του στην αστυνομία (τεκμ. 3), στις 30.7.2007 και ώρα 10.20 στην παρουσία του, ο αδελφός του θύματος αναγνώρισε στο νεκροτομείο του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού τη σορό του αδελφού του ενώ στη συνέχεια η ιατροδικαστής Ελένη Αντωνίου διενήργησε τη νενομισμένη νεκροψία.. Κατέθεσε περαιτέρω στο Δικαστήριο ότι ο ίδιος ήταν παρών καθ' όλη τη διάρκεια της νεκροψίας. Ως Μ.Κ.4 κατέθεσε ο λοχίας 4526 Μάριος Τέμπλαρ. Φωτογράφισε εκ μέρους της αστυνομίας τη σκηνή του ατυχήματος καθώς και τη διαδικασία της νεκροψίας. Κατέθεσε ως τεκμήριο 4, δέσμη 23 φωτογραφιών σχετικά με τη σκηνή του ατυχήματος και τη νεκροψία. Εξήγησε δε με λεπτομέρεια στο Δικαστήριο, τι περιλαμβάνει κάθε φωτογραφία ξεχωριστά. Όταν μετέβηκε στο χώρο, πλην των αστυνομικών βρισκόταν και ένας αλλοδαπός που του υπέδειξε το σημείο που εργαζόταν μαζί με το θύμα. Του ανέφερε επίσης ότι το θύμα κατέπεσε από μεγάλο ύψος μέσα στο τούνελ του ανελκυστήρα. Ως Μ.Κ.5 κατέθεσε ο αστυφύλακας 556 Ανδρέας Αποστόλου του ΤΑΕ Λεμεσού. Σύμφωνα με την κατάθεση του στην αστυνομία (τεκμ. 5), στις 28.7.2007 η ώρα 07.30 πήρε πληροφορία ότι στην οδό Τριών Ιεραρχών στη Λεμεσό επεσυνέβη θανατηφόρο εργατικό ατύχημα. Μετέβη με τον υπαστυνόμο Βασιλείου στην πιο πάνω διεύθυνση όπου βρήκε αστυνομικούς του σταθμού Αγίου Ιωάννη που είχαν αποκλείσει τη σκηνή. Από εξετάσεις που έκανε, διαπίστωσε ότι ο Ahmet Mustafa τέως από τη Συρία αιτητής πολιτικού ασύλου, εργαζόταν με τον ομοεθνή του Mahmut Ch Khalaf παράνομο εργάτη, στον 4ο όροφο του φρεατίου ανεγειρόμενης πολυκατοικίας στην πιο πάνω οδό. Ασχολούντο συγκεκριμένα με το καλούπωμα του ανελκυστήρα. Κατά τη διάρκεια της πιο πάνω εργασίας, κατέρρευσε το δάπεδο στο οποίο πατούσε το θύμα και το οποίο αποτελείτο από δύο ξύλινα μαδέρια πλάτους 20 εκατοστών. Αποτέλεσμα ήταν το θύμα να πέσει στο κενό από ύψος 14 ½ μέτρων περίπου και να τραυματιστεί θανάσιμα. Στις 28.7.2007 στο ΤΑΕ Λεμεσού με τη βοήθεια του διερμηνέα Τριανταφυλλίδη, πήρε κατάθεση από τον Mahmut Khalaf, ο οποίος μεταξύ άλλων ανέφερε ότι ο ίδιος και το θύμα εργάζονταν από τον Μάρτιο του 2007 στον κατηγορούμενο 1 Κρίτωνα Θεοδώρου. Μετέβηκαν στη συγκεκριμένη οικοδομή τόσο στις 27.7.07 όσο και το πρωί της 29.7.07 μετά που ο Θεοδώρου τους είχε αναθέσει να ετοιμάσουν καλούπια στο φρεάτιο του ανελκυστήρα προκειμένου να τοποθετηθεί μπετόν. Στις 30.7.2007, παρουσίασε τον κατηγορούμενο 1 ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού και εναντίον του εκδόθηκε διάταγμα προσωποκράτησης διαρκείας 4 ημερών. Την ίδια ημέρα γύρω στις 13.10 κατά την αναχώρηση του Κρίτωνα Θεοδώρου από το Δικαστήριο, συναντήθηκε στο διάδρομο με τον Mahmut Ch Khalaf που εργαζόταν με το θύμα στην οικοδομή, ο οποίος και φώναξε «αυτός είναι ο μάστρος μου ο Κρίτωνας». Ο μάρτυρας επέστησε την προσοχή στο νόμο στον κατηγορούμενο 1 και αυτός απάντησε «εν τον ηξέρω». Παρών στην σκηνή ήταν ο αστυφύλακας
4. Ακολούθως, ο μάρτυρας κατέθεσε την ανακριτική κατάθεση που πήρε από τον κατηγορούμενο 1 (τεκμ. 6) καθώς και την γραπτή κατηγορία (τεκμ. 7). Στην ανακριτική του κατάθεση, ο κατηγορούμενος 1 δεν απάντησε σε καμία ερώτηση αναφέροντας ότι, ό,τι έχει να πει θα το πει στο Δικαστήριο. Το ίδιο έπραξε απαντώντας και στη γραπτή κατηγορία (τεκμ.7). Ενώπιον του Δικαστηρίου επανέλαβε ότι οι συνθήκες του ατυχήματος, του αναφέρθηκαν από τον αλλοδαπό που εργαζόταν με το θύμα. Του είπε συγκεκριμένα ότι ενώ έδινε στο θύμα ξυλεία για να καλουπωθεί ο ανελκυστήρας, το δάπεδο που στεκόταν ο θανών υποχώρησε με αποτέλεσμα να πέσει στο κενό. Όταν πήγε στη σκηνή, ο μάρτυρας κάλεσε και το Γραφείο Εργασίας προκειμένου να επιθεωρήσουν την οικοδομή. Αντεξεταζόμενος, ανέφερε ότι ανέλαβε ο ίδιος τη διερεύνηση της υπόθεσης. Πήρε συνέντευξη από τον συμπατριώτη του θύματος, την ίδια μέρα στις 11.10 το πρωί. Αρνήθηκε υποβολές ότι ο αλλοδαπός αυτός δεν αναγνώρισε τον κατηγορούμενο 1 στο Δικαστήριο. Επανέλαβε ότι στο στάδιο εκείνο, επέστησε την προσοχή στο νόμο στον κατηγορούμενο 1, ο οποίος του ανέφερε ότι δεν γνωρίζει τον αλλοδαπό. Ως Μ.Κ.6 κατέθεσε ο Abdulwahab Mustafa. Πρόκειται για τον αδελφό του θύματος, ο οποίος βρίσκεται στην Κύπρο ως αιτητής πολιτικού ασύλου. Ανέφερε στην κατάθεση του (τεκμ. 13) ότι το θύμα διέμενε στη Λεμεσό μαζί με τον ξάδελφο τους Mahmut Ch Khalaf και εργαζόταν ως καλουψιής. Πληροφορήθηκε ότι στις 28.7.07, ο αδελφός του απεβίωσε μετά από εργατικό ατύχημα. Την ίδια μέρα με τη συνοδεία της αστυνομίας, μετέβη στο νεκροτομείο του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού όπου αναγνώρισε τη σορό του αδελφού του. Ενώπιον του Δικαστηρίου, ανεγνώρισε τον κατηγορούμενο 1 ως τον εργοδότη του αδελφού του. Ανέφερε συγκεκριμένα ότι ερχόταν στο σπίτι του αδελφού του για να λογαριαστούν όπως είπε. Μια φορά μάλιστα ήλθε μαζί και με τη σύζυγο του. Όταν ειδοποιήθηκε ότι απεβίωσε ο αδελφός του πήγε αμέσως με το μοτοποδήλατο του στην οικοδομή όπου εργαζόταν. Ανεγνώρισε από τις φωτογραφίες (τεκμ. 4) την επίδικη οικοδομή ως αυτήν στην οποία εργαζόταν ο αδελφός του. Ως Μ.Κ.7 κατέθεσε ο Mahmut Ch Khalaf. Σύμφωνα με την κατάθεση του στην αστυνομία (τεκμ.15), διέμενε στο ίδιο σπίτι με το θύμα από τον Φεβρουάριο του 2007 όταν αυτός ήλθε στην Κύπρο. Μέσω του θύματος, γνώρισε τον κατηγορούμενο 1 που ήταν εργολάβος καλουπιών και άρχισαν να εργάζονται κοντά του από τον Μάρτιο του
5. Μέχρι και τον Μάιο του 2007, εργάζονταν στην οικοδομή όπου επεσυνέβη το ατύχημα. Στη συνέχεια, μετέβηκαν στο Πισσούρι όπου έφτιαξαν καλούπια σε ένα ανεγειρόμενο σπίτι. Εκεί τους μετέφερνε ο κατηγορούμενος 1 με το αυτοκίνητο του. Όταν έφυγαν από το Πισσούρι στις 26.7.2007, ο κατηγορούμενος τους είπε ότι την επομένη στις 27.7.07 θα έπρεπε να μεταβούν για δουλειά στην πολυκατοικία που έγινε το ατύχημα, καθορίζοντας τους τις εργασίες που έπρεπε να γίνουν. Την επομένη μέρα ο μάρτυρας με το θύμα, πήγαν στην πολυκατοικία για να εκτελέσουν τις εργασίες που τους έδωσε ο κατηγορούμενος
6. Ο κατηγορούμενος 1 μετέβη επίσης στην οικοδομή και τους είπε ότι την επομένη 28.7.07 θα έπρεπε να ασχοληθούν με την καλούπωση του ανελκυστήρα δίδοντας τους σχετικές οδηγίες. Στις 28.7.07 γύρω στις 7 το πρωί, μετέβηκαν πεζοί από το σπίτι τους στην οικοδομή και ξεκίνησαν εργασία. Συγκεκριμένα, το θύμα εισήλθε στο τούνελ του ανελκυστήρα στον τέταρτο όροφο και ο ίδιος του έδινε ξύλα τα οποία έφερνε από την ταράτσα. Το θύμα κάρφωνε τα ξύλα στο πίσω μέρος του ανελκυστήρα προκειμένου να κάνει καλούπια. Βρισκόταν μέσα στο τούνελ του ανελκυστήρα και χρησιμοποιούσε ως πάτωμα δύο ξύλα μήκους 2 μέτρων περίπου και πλάτους 20 εκατοστών που ήταν τοποθετημένα πάνω σε δύο ξύλινες βάσεις που ήταν βιδωμένες στην είσοδο του ανελκυστήρα και στον απέναντι τοίχο. Το θύμα εργαζόταν σε ύψος 15 μέτρων περίπου, πατώντας πάνω σε αυτές τις ξύλινες βάσεις. Ξαφνικά ο μάρτυρας άκουσε ξύλα να πέφτουν και διαπίστωσε ότι οι σανίδες τις οποίες πατούσε πάνω το θύμα υποχώρησαν, παρασύροντας τον θανόντα στο κενό μέσα στο πηγάδι του ανελκυστήρα. Κατέβηκε στο βάθος του πηγαδιού και διαπίστωσε ότι το θύμα ήταν αναίσθητο και τα μάτια του κλειστά. Τηλεφώνησε σε συμπατριώτη του ο οποίος ήλθε σε λίγο και τον βοήθησε να βγάλουν το θύμα από το ασανσέρ. Κάλεσαν την αστυνομία, η οποία έφτασε στο μέρος ταυτόχρονα με ένα ασθενοφόρο που παρέλαβε το θύμα. Ενημερώθηκε επίσης τηλεφωνικά και ο κατηγορούμενος 1, ο οποίος όμως δεν ήλθε στο μέρος παρότι του ζητήθηκε από την αστυνομία. Τέλος, ο μάρτυρας αναφέρει στην κατάθεση του ότι από τον Μάρτιο του 2007 μέχρι και το ατύχημα, εργάστηκαν αρκετές φορές μέσα στο ασανσέρ χωρίς ποτέ να υπάρχει σκαλωσιά ή άλλη ασφαλής κατασκευή για να πατούν. Ο μάρτυρας έδωσε συμπληρωματική κατάθεση (τεκμ. 16). Σε αυτή αναφέρει ότι η συμφωνία του με τον κατηγορούμενο 1, ήταν να εργάζεται καθημερινά εκτός Κυριακής. Πληρωνόταν κάθε Παρασκευή μετά τη δουλειά χωρίς να υπογράφει οποιοδήποτε έγγραφο ή να παίρνει σχετική απόδειξη. Το θύμα πληρωνόταν περισσότερα λεφτά από τον ίδιο γιατί ήταν έμπειρος καλουψιής. Για τις 28.7.2007 που έγινε το ατύχημα, πήραν την προηγουμένη οδηγίες από τον κατηγορούμενο 1 για τις εργασίες που έπρεπε να εκτελέσουν. Δεν γνωρίζει ποιος είναι ο ιδιοκτήτης της πολυκατοικίας ούτε ο εργολάβος αφού ο εργοδότης του είναι μόνο ο κατηγορούμενος
7. Τόσο αυτός όσο και το θύμα, εργάζονταν βάσει οδηγιών που τους έδινε ο κατηγορούμενος 1, ο οποίος ήταν και το πρόσωπο που τους πλήρωνε το μισθό τους. Ο μάρτυρας έδωσε δεύτερη συμπληρωματική κατάθεση (τεκμ. 17), στην οποία αναφέρει ότι μετά το ατύχημα, περπατούσε σε διάδρομο του Δικαστηρίου της Λεμεσού προκειμένου να μεταφερθεί στο χώρο κράτησης του. Είδε τότε απέναντι του τον κατηγορούμενο 1 να φορεί χειροπέδες. Είπε αμέσως στον διερμηνέα που ήταν δίπλα του ότι αυτός ήταν ο εργοδότης του ο Κρίτωνας. Ενώπιον του Δικαστηρίου, ο μάρτυρας αναγνώρισε τον κατηγορούμενο 1 ως τον εργοδότη του ιδίου και του θύματος. Στη συνέχεια αφού του επιδείχθηκαν οι φωτογραφίες (τεκμ. 4), αναγνώρισε το χώρο όπου εργαζόταν με το θύμα και επανέλαβε την εκδοχή που αναφέρεται στην κατάθεση του αναφορικά με τον τρόπο εργασίας αλλά και τις συνθήκες κάτω από τις οποίες έγινε το ατύχημα. Διευκρίνισε ότι παρέδιδε ξύλα στο θύμα, τα οποία έπαιρνε από την ταράτσα της οικοδομής. Αφού ο θανών κάρφωσε στο εσωτερικό του ανελκυστήρα τα δύο πρώτα ξύλα, ο μάρτυρας μετέβη στην ταράτσα για να του φέρει και άλλα. Ήταν τότε που άκουσε τον θόρυβο από ξύλα να πέφτουν και τρέχοντας προς τον ανελκυστήρα, είδε το θύμα να βρίσκεται πεσμένο στο πάτωμα. Ειδικότερα σε σχέση με τη φωτογραφία αριθμός 7, αναφέρθηκε με λεπτομέρεια στο ξύλινο δάπεδο πάνω στο οποίο πατούσε το θύμα προκειμένου να εργαστεί μέσα στο τούνελ του ανελκυστήρα. Επανέλαβε δε ότι ο κατηγορούμενος 1 την προηγούμενη μέρα που ήταν Παρασκευή, τους έδωσε εντολές όπως την επομένη καλουπώσουν τους εσωτερικούς τοίχους του ανελκυστήρα. Επανέλαβε επίσης ότι ουδέποτε είχαν τοποθετηθεί σκαλωσιές μέσα στο τούνελ του ανελκυστήρα κατά την διάρκεια των εργασιών σε αυτό. Στην αντεξέταση, ο μάρτυρας επανέλαβε ότι ο κατηγορούμενος 1 επισκέφθηκε την οικοδομή στις 27.7.07 ημέρα Παρασκευή. Τους πλήρωσε και τους έδωσε εντολές να μεταβούν την επομένη και να καλουπώσουν το ασανσέρ. Ήταν η θέση του μάρτυρα ότι στη συγκεκριμένη οικοδομή θα έπρεπε να τοποθετηθούν σκαλωσιές μέσα στο ασανσέρ για να μπορούν να δουλέψουν στο καλούπωμα οι εργάτες. Το θύμα όμως μέχρι και το ατύχημα, ουδέποτε χρησιμοποίησε σκαλωσιές και εργαζόταν πάντα στηριζόμενος σε ξύλινο δάπεδο που τοποθετείτο μέσα στο τούνελ. Η πρόχειρη αυτή κατασκευή, έγινε όπως είπε από το ίδιο το θύμα, το οποίο κάρφωσε στον τοίχο του ασανσέρ υποδοχές προκειμένου να τοποθετήσει το δάπεδο. Υποστήριξε επίσης ότι την μέρα του ατυχήματος δεν βρισκόταν κανείς άλλος στην οικοδομή εκτός από τον ίδιο και το θύμα αφού ήταν μέρα Σάββατο. Του υποβλήθηκε ότι ο κατηγορούμενος 1 τους επισκέφθηκε όντως την προηγουμένη που ήταν Παρασκευή, τους πλήρωσε και τους είπε ότι η δουλειά έκλεισε και ότι θα τους ειδοποιούσε πότε να ξανάλθουν. Ο μάρτυρας επέμενε στη δική του εκδοχή, τονίζοντας μάλιστα ότι ο κατηγορούμενος 1 άφησε και όλα τα εργαλεία του στην κατοχή τους κάτι που δεν θα έπραττε αν έκλεινε το εργοτάξιο. Επανεξεταζόμενος δε, ανέφερε ότι ενώ ο κατηγορούμενος 1 κάθε Παρασκευή έβαζε τα εργαλεία στο αυτοκίνητο του, τη συγκεκριμένη μέρα τα άφησε στο χώρο οικοδομής και τους ανέφερε ότι την επομένη ημέρα Σάββατο θα έπρεπε να εργαστούν μέσα στον ανελκυστήρα. Οι δύο συμμορφώθηκαν με τις εντολές του και μετέβηκαν στην οικοδομή την επομένη όπου επεσυνέβη και το ατύχημα. Ως Μ.Κ.8 κατέθεσε ο επιθεωρητής εργασίας Ευάγγελος Σωκράτους. Σύμφωνα με την κατάθεση του στην αστυνομία (τεκμ. 18), στις 28.7.2007 μετέβη στην επίδικη οικοδομή μετά που ειδοποιήθηκε για θανατηφόρο εργατικό ατύχημα. Επιθεωρώντας το χώρο του ατυχήματος ο οποίος ήταν στον τέταρτο όροφο ανεγειρόμενης πολυκατοικίας, διαπίστωσε ότι τα μέτρα προστασίας των εργαζομένων ήταν ελλιπή και ο χώρος που εργαζόταν το θύμα ήταν ανασφαλής. Σύμφωνα με τον Mahmut Khalaf που εργαζόταν με το θύμα, ο θανών στεκόταν σε ένα πρόχειρο δάπεδο εργασίας που αποτελείτο από δύο σανίδια 20 εκατοστά το καθένα. Το δάπεδο αυτό υποχώρησε, παρασύροντας το θύμα στο κενό ο οποίος βρήκε το θάνατο στο βάθος του πηγαδιού. Το ύψος που έπεσε ήταν 15 περίπου μέτρα. Εξετάζοντας τον τρόπο κατασκευής του δαπέδου που εργαζόταν το θύμα, ο μάρτυρας συμπέρανε ότι αυτός ήταν προχειρότατος και πολύ επικίνδυνος. Συνήθως για την κατασκευή του χώρου του ασανσέρ συναρμολογούνται σκαλωσιές, οι οποίες ξεκινούν από το βάθος του πηγαδιού και προχωρούν μέχρι την οροφή. Όχι μόνο κάτι τέτοιο δεν έγινε αλλά ούτε υπήρχε άλλη ασφαλής μέθοδος για την κατασκευή του ανελκυστήρα. Ο μάρτυρας κατέθεσε περαιτέρω ως τεκμήριο 19, αναλυτική έκθεση σε σχέση με την εκ μέρους του διερεύνηση του επίδικου ατυχήματος. Σύμφωνα με τις διαπιστώσεις του, το ύψος του δαπέδου εργασίας που εργαζόταν το θύμα στο φρεάτιο του ανελκυστήρα από τον πυθμένα, ήταν περίπου 14.50 μέτρα. Στη βόρεια πλευρά του φρεατίου που στηριζόταν η μία πλευρά του πρόχειρου δαπέδου δεν βρέθηκε κάτι που να φανερώνει ότι υπήρχε ασφαλής βάση στήριξης των μαδεριών. Βρέθηκαν δύο ράβδοι σιδήρου στον πυθμένα του φρεατίου (φωτ. 9 και 10) που σύμφωνα με τις ενδείξεις χρησιμοποιήθηκαν για να στηρίζουν τις μορίνες της άλλης πλευράς. Έφεραν σφικτήρα στο ένα άκρο όμως ο σφικτήρας του άλλου άκρου δεν βρέθηκε πουθενά. Αντιθέτως και οι δύο ράβδοι, έφεραν εμφανή σημεία λυγίσματος κάτι που υποδηλώνει ότι αντί για σφικτήρα απλά ήταν λυγισμένοι στην άλλη πλευρά. Στην εξωτερική πλευρά του φρεατίου δεν βρέθηκαν ούτε σφικτήρες ούτε ξύλα που να δηλώνουν ότι υπήρχε οποιαδήποτε στήριξη. Αντιθέτως, οι μορίνες που στηρίζονταν στην άλλη πλευρά του δαπέδου εργασίας, διαπιστώθηκαν ότι ήταν γερά στερεωμένες (φωτ. 3). Ο μάρτυρας κατέθεσε επίσης ευρετήριο φωτογραφιών (τεκμ. 20) αλλά και σχεδιαγράμματα (τεκμ. 21 και 22), επεξηγηματικά των ευρημάτων του σε σχέση με τον τρόπο εργασίας του θύματος. Ενώπιον του Δικαστηρίου ο μάρτυρας ανέφερε ότι σε οικοδομικά εργοτάξια, συνήθως ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι η πτώση από ύψος. Αυτό γιατί τις πλείστες φορές, προκαλεί θάνατο ή σοβαρή αναπηρία. Είναι γι' αυτό που το Τμήμα του στις συγκεκριμένες περιπτώσεις, απαιτεί τη λήψη μέτρων που να προστατεύουν τους εργαζομένους από αυτούς τους κινδύνους. Τα μέτρα αυτά είναι εύκολο να ληφθούν κυρίως με τη χρήση σκαλωσιών. Όσον αφορά την παρούσα υπόθεση, ο κίνδυνος πτώσης του θύματος ήταν πολύ πιθανός και εύλογα προβλεπτός. Επιπλέον με πολύ εύκολο τρόπο, μπορούσαν να ληφθούν πρακτικά μέτρα για τη μείωση του κινδύνου πτώσης. Η διευθέτηση που έγινε στο χώρο με την εργασία του θύματος σε ύψος 14 ½ μέτρων, ιστάμενος σε δύο μόνο μαδέρια που στηρίζονταν σε ανασφαλή κατασκευή, ήταν σίγουρα για το Γραφείο Εργασίας απαράδεκτος. Ο μάρτυρας εξήγησε στη συνέχεια αναλυτικά τα σχεδιαγράμματα που κατέθεσε στο Δικαστήριο (τεκμ. 21 και 22), τα οποία προέκυψαν όπως είπε από τη διερεύνηση του ατυχήματος. Ειδικότερα, αναφέρθηκε στη φωτογραφία 12 που αφορά το εξωτερικό μέρος του ανελκυστήρα όπου δεν υπήρχαν όπως είπε σίδερα σφικτήρες στην εξωτερική πλευρά του πηγαδιού. Έψαξε αρκετά στο σημείο εκείνο του τετάρτου ορόφου και δεν βρήκε οτιδήποτε που να στήριζε το δάπεδο. Αυτό δείχνει κατά τη γνώμη του, πόσο επικίνδυνο ήταν για το θύμα να εργάζεται σε ύψος 14½ μέτρων πάνω σε δάπεδο που δεν ήταν κατάλληλα στηριγμένο. Χαρακτήρισε δε τον τρόπο εργασίας ως μία παγίδα για το θύμα. Ανέφερε στη συνέχεια ότι ο πιο συνηθισμένος και ασφαλής τρόπος κατασκευής καλουπιών μέσα σε πηγάδι ανελκυστήρα, είναι η τοποθέτηση σκαλωσιών. Συναρμολογούνται όπως είπε σκαλωσιές από τη βάση του πηγαδιού και παρέχουν έτσι ασφαλές δάπεδο εργασίας τόσο από άποψη πλάτους όσο και από άποψη στήριξης. Ως άλλο ασφαλή τρόπο, ανέφερε την κατασκευή σε κάθε όροφο δαπέδου που να κλείνει ολόκληρο το άνοιγμα του πηγαδιού και να παρέχει μεγάλο περιθώριο πλάτους εργασίας αντί των δύο μαδεριών που υπήρχαν στην επίδικη οικοδομή. Οι δύο πιο πάνω ασφαλείς τρόποι, μπορούσαν εύκολα κατά τον μάρτυρα να γίνουν. Δεν υπήρχε ζήτημα κόστους ή χρόνου. Εξάλλου, αυτή είναι και η πιο συνήθης πρακτική που ακολουθούν οι καλουψιήδες. Όπως όμως ήταν τοποθετημένα τα μαδέρια στην επίδικη οικοδομή, το θύμα ήταν δύσκολο να εκτελέσει την εργασία που ανέλαβε. Ουσιαστικά όπως είπε έκανε ακροβασία και όχι οικοδομική εργασία. Με βάση όλα τα πιο πάνω στοιχεία, το Τμήμα του θεώρησε ως υπεύθυνο για την μη λήψη κατάλληλων μέτρων τον κατηγορούμενο 1 που ήταν ο καλουψιής της οικοδομής. Από τη στιγμή που αυτός είχε αναλάβει τις εργασίες ξυλοτύπων στην οικοδομή, αυτός είχε και την ευθύνη για τη λήψη των απαραίτητων μέτρων. Επιπλέον κατά το μάρτυρα, ο κατηγορούμενος 1, παρέλειψε να ειδοποιήσει το τμήμα ως όφειλε για το ατύχημα. Στην αντεξέταση, ανέφερε ότι ο εργολάβος του έργου είχε ισχυριστεί ότι την προηγουμένη του ατυχήματος συναντήθηκε με τον ιδιοκτήτη, ο οποίος του ζήτησε να ανασταλούν οι εργασίες στο εργοτάξιο. Του ανέφερε συγκεκριμένα ότι από 27.7.07 ουσιαστικά η οικοδομή ήταν κλειστή λόγο οικονομικών προβλημάτων του ιδιοκτήτη. Δεν ανέφερε όμως ότι τελευταία μέρα εργασιών ήταν η 27.7.
8. Επανέλαβε δε ότι αν στήνονταν σκαλωσιές ή έκλεινε εντελώς ο χώρος μέσα στο πηγάδι θα παρείχετο ασφάλεια στο θύμα για να διεξάγει την εργασία καλούπωσης του ανελκυστήρα. Επανέλαβε επίσης ότι ο τρόπος με τον οποίο εργαζόταν το θύμα δεν είναι ο συνηθισμένος τρόπος εργασίας σε πηγάδι ανελκυστήρα. Ως Μ.Κ.9 κατέθεσε ο Γεώργιος Καραμανής. Σύμφωνα με την κατάθεση του στην αστυνομία (τεκμ. 23), επαγγέλλεται τον κτίστη. Τον Μάρτιο του 2007 ανέλαβε από τον εργολάβο της επίδικης οικοδομής, το κτίσιμο και το σουβά τις πολυκατοικίας. Καλουψιής στην εν λόγω πολυκατοικία από την αρχή των εργασιών, ήταν ο κατηγορούμενος
9. Μαζί με τους δύο αλλοδαπούς υπαλλήλους του, εργάζονταν κανονικά στην οικοδομή μέχρι πριν ένα μήνα όπου σταμάτησε να έρχεται για άγνωστους του λόγους. Τον είδε το πρωί της Παρασκευής 27.7.2007 στο εργοτάξιο χωρίς να γνωρίζει το λόγο της εκεί παρουσίας του. Ήξερε όμως ότι είχε εργασία να κάνει σε σχέση με τα κλιμακοστάσια. Μετέβη στο γραφείο του εργολάβου, ο οποίος αφού τον πλήρωσε του ανέφερε ότι υπάρχει οικονομικό πρόβλημα με τον ιδιοκτήτη και να μην εργαστεί ξανά μέχρι 23.8.2007 οπόταν θα επανεκκινούσαν οι εργασίες μετά τις διακοπές. Στην παρουσία του, ο εργολάβος τηλεφώνησε και στον κατηγορούμενο 1, αναφέροντας του τα ίδια. Του ανέφερε επιπλέον ότι είχε παραγγείλει σκαλωσιές, τις οποίες θα του έφερναν μετά τις διακοπές. Ο εργολάβος του είχε αναφέρει συγκεκριμένα ότι οι σκαλωσιές που παρήγγειλε ήταν ειδικά για το ασανσέρ. Την επομένη το Σάββατο το πρωί, ο εργολάβος του έργου τον ενημέρωσε ότι έγινε θανατηφόρο εργατικό ατύχημα στην οικοδομή. Συγκεκριμένα, ενημερώθηκε ότι ένας εκ των αλλοδαπών υπαλλήλων του κατηγορούμενου 1, έπεσε από τον τέταρτο όροφο και σκοτώθηκε. Ενώπιον του Δικαστηρίου, ο μάρτυρας επανέλαβε ότι οι παραγγελθείσες σκαλωσιές προορίζονταν για το ασανσέρ, το οποίο ήταν προτεραιότητα να γίνει μετά τις διακοπές όπως του ανέφερε ο εργολάβος. Ο κατηγορούμενος 1 ήταν ο υπεργολάβος για όλα τα καλούπια συμπεριλαμβανομένου και αυτά του ασανσέρ. Τον κατηγορούμενο 1 τον είδε μαζί με τους υπαλλήλους του, την προηγούμενη του ατυχήματος. Ασχολούνταν με το κλιμακοστάσιο και τα στηθαία στην ταράτσα. Το ασανσέρ δεν γνωρίζει σε ποιο στάδιο βρισκόταν. Έπρεπε κατά την άποψη του να στηθούν σκαλωσιές, να μπουν σωλήνες και να καθαριστεί ο χώρος του πηγαδιού, εργασία η οποία έγινε αμέσως μετά τις διακοπές. Ως Μ.Κ.10 κατέθεσε ο Κώστας Σχοινής, ιδιοκτήτης της υπό ανέγερση επίδικης οικοδομής. Σύμφωνα με την κατάθεση του στην αστυνομία (τεκμ. 24) είναι μέτοχος εταιρείας που ασχολείται με την ανάπτυξη γης και συγκεκριμένα με το κτίσιμο πολυκατοικιών και την πώληση διαμερισμάτων. Τη συγκεκριμένη πολυκατοικία που βρίσκεται στην οδό Τριών Ιεραρχών, την ανέθεσε σε ένα εργολάβο όπως συνηθίζει να κάνει σε όλες τις πολυκατοικίες που κτίζει. Δεν είναι σε θέση να γνωρίζει αν έχει υπεργολάβους και ποιοι είναι αυτοί αφού την συμφωνία την κάνει μόνο με αυτό το πρόσωπο. Επισκεπτόταν την οικοδομή μία φορά τον μήνα για να βλέπει την εξέλιξη των εργασιών. Στις 27.7.07 συναντήθηκε με τον εργολάβο στο γραφείο του για να τον πληρώσει. Επίσης του έδωσε εντολή να σταματήσει τις εργασίες την ίδια μέρα λόγω του ότι θα πήγαινε διακοπές και το γραφείο της εταιρείας θα έκλεινε για ένα μήνα. Επιπρόσθετα, του είπε ότι επιθυμεί να σταματήσουν οι εργασίες μέχρι να πωληθεί και δεύτερο διαμέρισμα και του ανέφερε ότι ήταν η τελευταία φορά που θα τον πλήρωνε μέχρι να ξεκινήσουν ξανά τις εργασίες μετά τις άδειες. Ο εργολάβος του ανέφερε ότι θα ενημέρωνε σχετικά τους ανθρώπους που εργάζονταν στην οικοδομή. Στις 28.7.07, του τηλεφώνησε ο εργολάβος αναφέροντας του ότι επεσυνέβη θανατηφόρο ατύχημα στην οικοδομή. Ο ίδιος δεν γνωρίζει κανένα από τους εργάτες αλλά ούτε και τους υπεργολάβους που διόρισε ο εργολάβος της οικοδομής. Ενώπιον του Δικαστηρίου, ανέφερε ότι τον κατηγορούμενο 1 τον είδε 2-3 φορές στο γραφείο του εργολάβου τυχαία. Επανέλαβε όμως ότι ο ίδιος υπέγραψε συμφωνία μόνο με τον εργολάβο χωρίς να έχει καμία σχέση με τους υπεργολάβους. Με την βοήθεια του αρχιτέκτονα, προέβαινε σε έλεγχο αναφορικά με την πρόοδο του έργου. Ως Μ.Κ.11 κατέθεσε ο κύριος εργολάβος του έργου Ξενοφών Γεωργίου. Σύμφωνα με την κατάθεση του στην αστυνομία (τεκμ. 32), το οικοδομικό κομμάτι της εργολαβίας της επίδικης οικοδομής, το ανέθεσε στον Γιώργο Καραμανή από τη Λεμεσό. Στον κατηγορούμενο 1, ανέθεσε την κατασκευή των καλουπιών και την τοποθέτηση σιδήρου. Στις 27.7.07 μετά από την καθιερωμένη συνάντηση του με τον ιδιοκτήτη του έργου, πήρε οδηγίες όπως αναστείλει τις εργασίες της οικοδομής μέχρι νεωτέρας οδηγίας. Κάλεσε στη συνέχεια στο γραφείο του τους εμπλεκομένους υπεργολάβους δηλαδή τον κατηγορούμενο 1 και τον Γιώργο Καραμανή για να τους πληρώσει και να τους ανακοινώσει την απόφαση του ιδιοκτήτη για αναστολή των εργασιών. Ο κατηγορούμενος 1 δεν πήγε στο γραφείο του λέγοντας του στο τηλέφωνο ότι εργαζόταν σε άλλο εργοτάξιο και αδυνατούσε να έλθει. Του ανακοίνωσε τηλεφωνικά την απόφαση του ιδιοκτήτη και ο κατηγορούμενος 1 συμφώνησε. Στη συνέχεια, έδωσε οδηγίες στον Καραμανή όπως κλείσουν όλοι οι εισόδοι και εξόδοι του εργοταξίου και να φυλαχθούν όλα τα εργαλεία και υλικά. Αυτός του απάντησε ότι λόγω της σύντομης διαταγής του ιδιοκτήτη για κλείσιμο της εργασίας θα προέβαινε σε όσες εργασίες προλάβαινε και θα συνέχιζε το Σάββατο 28.7 ούτως ώστε η οικοδομή να ασφαλιζόταν όπως προνοούν οι κανονισμοί. Στις 28.7.07 γύρω στις 7 το πρωί, του τηλεφώνησε ο κατηγορούμενος 1 ενώ ήταν σπίτι του και του ανέφερε για το ατύχημα που επεσυνέβη στην οικοδομή. Μετέβη στην σκηνή όπου συνάντησε αστυνομικούς που τον πληροφόρησαν ότι ένας αλλοδαπός σκοτώθηκε, πέφτοντας μέσα στο πηγάδι του ανελκυστήρα. Προσπάθησε αρκετές φορές στη συνέχεια να επικοινωνήσει με τον κατηγορούμενο 1 τηλεφωνικά αλλά το τηλέφωνο του δεν ανταποκρινόταν. Αναφέρει τέλος ότι ο κατηγορούμενος 1, είχε 15 μέρες να εργαστεί στην οικοδομή διότι θα έπρεπε πριν από αυτό να έπαιρναν μέτρα ασφαλείας στο πηγάδι του ανελκυστήρα όπως προνοούν οι κανονισμοί. Αυτό έγινε μέχρι να παραλάβει όπως είπε τα ειδικά κάγκελα προστασίας που θα τοποθετούνταν στις σκαλωσιές εντός του πηγαδιού του ανελκυστήρα. Τέλος, αναφέρει ότι για τους υπαλλήλους των υπεργολάβων δεν είναι ο ίδιος υπεύθυνος αλλά οι εργοδότες τους. Ενώπιον του Δικαστηρίου, ισχυρίστηκε ότι ο κάθε υπεργολάβος είναι υπόχρεος να μεριμνά για την ασφάλεια του προσωπικού του. Στο πηγάδι του ανελκυστήρα, υπεύθυνος για την κατασκευή ξυλοτύπων αλλά και για το καλούπωμα όλου του κτηρίου, ήταν ο κατηγορούμενος
10. Ο ίδιος ως εργολάβος δεν είχε κατά την επίδικη περίοδο οποιαδήποτε εργασία να διατελέσει στον ανελκυστήρα. Σύμφωνα με το συμβόλαιο του δεν ήταν δική του ευθύνη η τοποθέτηση του ανελκυστήρα στην οικοδομή. Είχε συμφωνηθεί ότι μετά τις 27 του μήνα δεν θα εργαζόταν κανείς στην οικοδομή και ότι το εργοτάξιο θα έκλεινε. Δοκίμασε να πάρει στη συνέχεια τηλέφωνο τον κατηγορούμενο 1 για να τον ρωτήσει για ποιο λόγο οι υπάλληλοι του μετέβησαν στο εργοτάξιο αφού αυτό είχε κλείσει. Αυτό γιατί δεν χρειαζόταν όπως είπε να εργαστεί την ημέρα εκείνη ο κατηγορούμενος
11. Ο κατηγορούμενος 1 συμφώνησε στο κλείσιμο του εργοταξίου και θα έπρεπε να συμμορφωθούν όλοι όπως είπε με τις εντολές του ιδιοκτήτη. Ως Μ.Κ.12, κατέθεσε ο μεταφραστής της Αραβικής γλώσσας Κωνσταντίνος Τριανταφυλλίδης. Σύμφωνα με την κατάθεση του στην αστυνομία (τεκμ. 33), στις 30.7.2007 γύρω στις 13:10 περπατούσε δίπλα στον Σύριο Mahmut Ch Khalaf, ο οποίος αντιμετώπιζε υπόθεση στο Δικαστήριο, για παράνομη εργοδότηση με εργοδότη τον Κρίτωνα Θεοδώρου. Μαζί τους ήταν και ο αστυνομικός που τον συνόδευε. Τότε ο πιο πάνω αλλοδαπός, του υπέδειξε ένα άνδρα με χειροπέδες να έρχεται προς το μέρος τους και να συνοδεύεται από δυο αστυνομικούς του ΤΑΕ Λεμεσού. Συγκεκριμένα ο Σύριος του ανέφερε «αυτός είναι ο μάστρος μου ο Κρίτωνας», πράγμα το οποίο μετέφρασε στους αστυνομικούς. Ο αστυφύλακας 556, πληροφόρησε τότε τον άνδρα με τις χειροπέδες για τα πιο πάνω και αφού του επέστησε την προσοχή του στον νόμο αυτός απάντησε «εν τον ηξέρω». Ο μάρτυρας πληροφορήθηκε από τον Αστυφύλακα 556 ότι ο άνδρας με τις χειροπέδες είναι ο Κρίτωνας Θεοδώρου. Στην συνέχεια, μεταξύ των ωρών 13:20 και 13:25 στα κρατητήρια του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού, βοήθησε τον αστυφύλακα 1807 στη λήψη κατάθεσης από τον πιο πάνω αλλοδαπό στη μητρική του γλώσσα. Μετά το πέρας της μαρτυρίας για την αστυνομία, ο κατηγορούμενος κλήθηκε σε απολογία. Αφού του εξηγήθηκαν τα δικαιώματα του δυνάμει του Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, αυτός επέλεξε να δώσει ένορκη κατάθεση. Σε αυτήν ανέφερε ότι γνωρίζει τους δυο Σύριους τόσο τον αποβιώσαντα όσο και τον Mahmut Khalaf, οι οποίοι εργάζονταν κοντά του. Αναφορικά με την επίδικη οικοδομή, δέχθηκε ότι ανέλαβε ως υπεργολάβος τις εργασίες καλουπιών, τα οποία αρχικά τοποθετούσε μόνος του. Στη συνέχεια, εργοδότησε τους δυο πιο πάνω αλλοδαπούς μετά που του ζήτησαν δουλειά. Ο αποβιώσας ήταν όπως είπε ειδικευμένος γι' αυτό και πληρωνόταν περισσότερα χρήματα από τον Mahmut. Την προηγουμένη του ατυχήματος στις 27 Ιουλίου, μετέβη στην οικοδομή με τους δυο αλλοδαπούς. Εργάστηκαν στον τελευταίο όροφο και κατασκεύασαν επίσης τα στηθαία στην ταράτσα της πολυκατοικίας. Κατά το μεσημέρι, πήγε στο Πισσούρι όπου εργαζόταν σε άλλη υπό ανέγερση οικοδομή. Επέστρεψε γύρω στις 3:30 μμ και πλήρωσε τους δυο αλλοδαπούς. Επιπλέον, τους πληροφόρησε ότι η δουλειά στο εργοτάξιο της πολυκατοικίας έχει σταματήσει λόγω οικονομικών δυσκολιών του ιδιοκτήτη. Τους ανέφερε επιπλέον ότι θα πήγαινε για άδεια μέχρι τις 15 Αυγούστου και ότι θα τους πληροφορούσε ο ίδιος να έλθουν για δουλειά όταν θα τους χρειαζόταν. Η συνεννόηση με τους δυο αλλοδαπούς, γινόταν στην Ελληνική γλώσσα την οποία γνώριζαν. Την ίδια ημέρα το απόγευμα, μετέβη στο Καλό Χωριό για διακοπές με την οικογένεια του. Την επομένη όμως το πρωί, δέχθηκε τηλεφώνημα από άγνωστο του αλλοδαπό που τον πληροφόρησε για το ατύχημα καθώς και για τον θάνατο ενός εκ των εργατών του. Η αντίδραση του ήταν ότι το εργοτάξιο έχει κλείσει και αφού του είπε να ειδοποιήσει το νοσοκομείο, πήρε αμέσως τηλέφωνο τον εργολάβο του έργου και τον ενημέρωσε. Δεν πήγε στο εργοτάξιο λόγω του ότι φοβήθηκε επειδή οι δυο αλλοδαποί που εργοδοτούσε ήταν παράνομοι. Αντεξεταζόμενος, ανέφερε ότι εργοδότησε τους δυο Σύριους από τον Μάρτιο του
12. Αρχικά εργάστηκαν σε ανεγειρόμενη οικοδομή στο Πισσούρι και στη συνέχεια στην επίδικη πολυκατοικία. Του υποβλήθηκε από τον δημόσιο κατήγορο ότι στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού ενώπιον αστυνομικών, αρνήθηκε ότι γνωρίζει τον Mahmut Khalaf. Ο κατηγορούμενος απάντησε ότι δεν θυμάται να συνέβηκε κάτι τέτοιο. Δέχθηκε όμως ότι σε προγενέστερο στάδιο, είχε επισκεφθεί μια φορά το σπίτι του αποβιώσαντος και του Mahmut και ήπιαν καφέ. Στις 27.7.2007, δούλεψαν όπως είπε μόνο στα στηθαία της ταράτσας και αρνήθηκε ότι έκαμαν οποιαδήποτε εργασία στον ανελκυστήρα. Προγραμμάτιζε να εργαστεί στον ανελκυστήρα αμέσως μετά την ολοκλήρωση των στηθαίων. Δέχθηκε ότι οι δυο αλλοδαποί έπαιρναν οδηγίες μόνο από τον ίδιο και ποτέ δεν έκαναν εργασίες με δική τους πρωτοβουλία. Παρόλα αυτά δεν ήταν σε θέση να αναφέρει γιατί μετέβηκαν την επομένη στην οικοδομή και εργάστηκαν στο τούνελ του ανελκυστήρα χωρίς ο ίδιος να τους δώσει οδηγίες δεδομένου ότι ως ανέφερε στο Δικαστήριο, αυτοί εκτελούσαν πάντοτε πιστά τις οδηγίες του. Επανέλαβε επίσης ότι δεν πήγε στο χώρο του ατυχήματος και παρέμεινε στο Καλό Χωριό γιατί φοβήθηκε την αστυνομία λόγω του ότι οι δυο αλλοδαποί ήταν παράνομοι. Ήρθε στη Λεμεσό τη Δευτέρα το πρωί και μετά από συνεννόηση με τον δικηγόρο του, παρουσιάστηκε στην αστυνομία. Όσον αφορά το καλούπωμα του ανελκυστήρα, η συμφωνία του με τον εργολάβο ήταν ότι θα τοποθετούνταν σκαλωσιές. Ο εργολάβος του υποσχέθηκε ότι θα τους έστελνε τις σκαλωσιές για να εργαστούν οι υπάλληλοι του μέσα στο τούνελ του ασανσέρ. Εισηγήθηκε μάλιστα ότι είναι αδύνατο να δουλέψει κάποιος μέσα στον ανελκυστήρα χωρίς σκαλωσιές και αρνήθηκε υποβολή ότι έδωσε τέτοιες οδηγίες στους υπαλλήλους του. Επανέλαβε ότι δεν έδωσε ποτέ οδηγίες στους αλλοδαπούς όπως μεταβούν στην οικοδομή την ημέρα του ατυχήματος που ήταν Σάββατο και να εργαστούν στο ασανσέρ. Δέχθηκε όμως στη συνέχεια ότι οι δυο πιο πάνω παράνομοι εργάτες του, δούλευαν και κάποια Σάββατα όποτε αυτό χρειαζόταν. Επέμενε όμως ότι τη συγκεκριμένη Παρασκευή 27 Ιουλίου 2007, τους είπε ότι το εργοτάξιο έκλεισε και ότι θα τους καλούσε μετά τις διακοπές αν τους χρειαζόταν. Αγορεύσεις Ο δημόσιος κατήγορος στην αγόρευση του, αναφέρθηκε εκτεταμένα στην δοθείσα μαρτυρία και κάλεσε το Δικαστήριο να αποδεχθεί την εκδοχή της αστυνομίας για τα γεγονότα της υπόθεσης. Ιδιαίτερη μνεία έγινε στην μαρτυρία του Μ.Κ.7 Mahmut Khalaf που ήταν αυτόπτης μάρτυρας του επεισοδίου αλλά και σε αυτήν του επιθεωρητή του Γραφείου Εργασίας Σωκράτους (Μ.Κ.8), την οποία χαρακτήρισε ως μαρτυρία εμπειρογνώμονα. Η επιστημονική προσέγγιση του χώρου του εργοταξίου εκ μέρους του μάρτυρα δεν αφήνει αμφιβολίες κατά τον κατήγορο για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες έγινε το ατύχημα και την παράλειψη εκ μέρους του κατηγορουμένου 1 να προβεί σε όλες τις αναγκαίες ενέργειες για να το αποτρέψει. Αναφορικά με την μαρτυρία του κατηγορουμένου, ο κατήγορος κάλεσε το Δικαστήριο να απορρίψει την θέση του ότι δεν έδωσε οδηγίες στους αλλοδαπούς να εργαστούν το Σάββατο 28.7.
13. Αναρωτήθηκε μάλιστα με ποιά λογική οι δύο εργαζόμενοι να πήγαιναν μόνοι τους στην οικοδομή και να εργάζονταν σε μια επικίνδυνη εργασία χωρίς αμοιβή αφού είχαν ήδη πληρωθεί την προηγουμένη. Ακολούθως, ο κατήγορος αναφέρθηκε στην έννοια των όρων "εργοδότης" και "εργάτης" δυνάμει του Περί Ατυχημάτων και Επαγγελματικών Νόσων (Γνωστοποίηση) Νόμου (Κεφ. 176) αλλά και του Περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμου 89(Ι)/
14. Ήταν η θέση του ότι ο κατηγορούμενος 1 ως εργοδότης των δύο αλλοδαπών, είχε την ευθύνη για την παροχή σε αυτούς ασφαλών συνθηκών εργασίας. Ο κατηγορούμενος 1 απέτυχε στην πιο πάνω υποχρέωση του. Βρισκόταν στην επίδικη οικοδομή την προηγουμένη του ατυχήματος και έδωσε οδηγίες για την καλούπωση του ανελκυστήρα γνωρίζοντας τους κινδύνους που παραμόνευαν από την εκτέλεση της πιο πάνω εργασίας. Ο συνήγορος υπεράσπισης στην δική του αγόρευση, έκαμε επίσης αναφορά στην δοθείσα μαρτυρία. Εισηγήθηκε ότι από αυτή, προκύπτει ότι το εργοτάξιο έκλεισε μια μέρα πριν το ατύχημα και δεν ετίθετο θέμα ο κατηγορούμενος να δώσει οδηγίες για συνέχιση των εργασιών την επομένη μέρα. Αλλά ακόμη και αν γίνει αποδεκτή αυτή η θέση της αστυνομίας, δεν προκύπτει κατά τον συνήγορο από την μαρτυρία ότι ο κατηγορούμενος 1 έδωσε οδηγίες στους δύο αλλοδαπούς να εργαστούν με τον επικίνδυνο τρόπο που εργάζονταν. Το θύμα ως έμπειρος και εξειδικευμένος εργάτης, γνώριζε ότι όφειλε να εργαστεί στο ασανσέρ με σκαλωσιές και όχι με τον επικίνδυνο τρόπο που εργαζόταν. Με δεδομένη δε την έλλειψη μαρτυρίας ως προς τις οδηγίες του κατηγορουμένου 1, προκύπτει ότι το θύμα επέλεξε αυτοβούλως να εργαστεί με τον πιο πάνω τρόπο. Μόνος του κατασκεύασε το πρόχειρο δάπεδο και μόνος του χωρίς οδηγίες του κατηγορουμένου 1, εξέθεσε τον εαυτό του σε κίνδυνο. Ο κατηγορούμενος 1, ως έμπειρος καλουψιής κατά τον συνήγορο δεν θα μπορούσε να δώσει οδηγίες για εργασία καλουπώματος με τόσο επικίνδυνο τρόπο. Στην οικοδομή υπήρχαν καλούπια, τα οποία μπορούσε το θύμα να χρησιμοποιήσει για να εργαστεί στο ασανσέρ, πράγμα όμως που δεν έκανε με δική του ευθύνη. Τέλος ο συνήγορος, αναφέρθηκε στην νομική πτυχή της υπόθεσης με έμφαση σε νομολογία που ερμηνεύει το άρθρο 210 του Ποινικού Κώδικα επί του οποίου στηρίζεται η 1η κατηγορία. Ήταν η θέση του ότι από την δοθείσα μαρτυρία δεν έχει αποδειχθεί επικίνδυνη ή αλόγιστη πράξη εκ μέρους του κατηγορουμένου 1, η οποία να προκάλεσε τον θάνατο του θύματος. Αξιολόγηση μαρτυρίας Είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω όλους τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον μου και είμαι σε θέση να αξιολογήσω την μαρτυρία τους. Οι αστυνομικοί που συμμετείχαν στην διερεύνηση του ατυχήματος (Μ.Κ.1 έως Μ.Κ.5), μου έκαναν πολύ καλή εντύπωση από το εδώλιο του μάρτυρα. Αναφέρθηκαν με λεπτομέρεια στις ενέργειες στις οποίες προέβηκαν για διερεύνηση της υπόθεσης και η μαρτυρία τους δεν κλονίστηκε καθόλου στην αντεξέταση. Ιδιαίτερα οι Μ.Κ.2 & Μ.Κ.5 ήταν ιδιαίτερα πειστικοί ως προς το γεγονός την αναγνώρισης από τον Mahmut Ch Khalaf, του κατηγορουμένου 1 ως του εργοδότη του στο διάδρομο του Δικαστηρίου Λεμεσού. Ανεξαρτήτως των πιο πάνω, οι Μ.Κ.1 έως Μ.Κ.5 μου έδωσαν την εντύπωση ότι είπαν την αλήθεια στο Δικαστήριο και ως εκ τούτου η μαρτυρία τους γίνεται αποδεκτή στο σύνολο της ως αξιόπιστη. Πολύ καλή εντύπωση μου έκανε και ο αδελφός του θύματος (Μ.Κ.6). Αναφέρθηκε με λεπτομέρεια σε όλες τις ενέργειες του μετά που πληροφορήθηκε τον θάνατο του αδελφού του μέχρι και την αναγνώριση της σορού του θύματος στο νεκροτομείο του νοσοκομείου Λεμεσού. Η μαρτυρία του δεν αμφισβητήθηκε εξάλλου στα ουσιαστικά της σημεία και ως εκ τούτου γίνεται αποδεκτή στο σύνολο της ως αξιόπιστη. Ο Μ.Κ.7 Mahmut Ch Khalaf ήταν ο πιο βασικός μάρτυρας κατηγορίας λόγω του ότι ήταν ο μοναδικός αυτόπτης μάρτυρας του ατυχήματος. Λόγω της σπουδαιότητας της μαρτυρίας του, παρακολούθησα πολύ προσεκτικά το μάρτυρα αυτό ενώ κατέθετε ενώπιον του Δικαστηρίου, εστιάζοντας κυρίως στις αντιδράσεις του κατά την αντεξέταση και γενικότερα στον τρόπο με τον οποίο απαντούσε τις ερωτήσεις που του ετίθεντο. Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι ο Μ.Κ.7 είπε την αλήθεια στο Δικαστήριο. Αναφέρθηκε με περισσή λεπτομέρεια σε όλα τα γεγονότα που προηγήθηκαν του ατυχήματος και στον τρόπο με τον οποίο επεσυνέβη. Ήταν επιπλέον ιδιαίτερα πειστικός στην θέση του ότι την προηγουμένη ο κατηγορούμενος 1, έδωσε οδηγίες στον ίδιο αλλά και στο θύμα όπως μεταβούν στην οικοδομή και προβούν σε εργασίες καλούπωσης του ανελκυστήρα στον 4ο όροφο. Όπως επίσης ιδιαίτερα πειστικός ήταν ως προς την θέση του ότι σε καμία περίπτωση δεν είχαν χρησιμοποιήσει σκαλωσιές κατά την εργασία τους μέσα στο τούνελ του ανελκυστήρα και ότι το θύμα εργαζόταν πάντα στηριζόμενο σε πρόχειρη κατασκευή αποτελούμενη από δύο σανίδες που τοποθετούντο μέσα στο τούνελ. Οι πιο πάνω θέσεις του Μ.Κ.7 δεν κλονίστηκαν καθόλου κατά την επίμονη αντεξέταση του. Αρνήθηκε επιπλέον σθεναρά υποβολές κατά την αντεξέταση του από τον συνήγορο υπεράσπισης, ότι ο κατηγορούμενος 1 τους ανέφερε ότι το εργοτάξιο έκλεισε και ότι θα τους καλούσε όταν τους χρειαζόταν. Ήταν επίσης πειστικός ως προς την θέση του αυτή, αναφέροντας ότι ο κατηγορούμενος 1 άφησε τα εργαλεία του στην οικοδομή γεγονός που δεν συνήθιζε να πράττει τις Παρασκευές παρά μόνο στις περιπτώσεις που επρόκειτο να εργαστούν και την επομένη ημέρα του Σαββάτου. Ανεξαρτήτως των πιο πάνω, η γενικότερη εντύπωση που μου έδωσε ο Μ.Κ.7 είναι ότι είπε την αλήθεια στο Δικαστήριο και ως εκ τούτου η μαρτυρία του γίνεται αποδεκτή στο σύνολο της ως αξιόπιστη. Εξαιρετική εντύπωση μου έκανε ο Μ.Κ. 8 Σωκράτους. Όπως πολύ σωστά επισημάνθηκε από τον δημόσιο κατήγορο, ο μάρτυρας αυτός κατέθεσε στο Δικαστήριο ως εμπειρογνώμονας σε εργατικά ατυχήματα. Ως επιθεωρητής εργασίας για πολλά χρόνια στο γραφείο εργασίας και της ειδικής εκπαίδευσης που έτυχε, θα πρέπει κατά την κρίση μου η μαρτυρία του να αξιολογηθεί ως μαρτυρία ειδικού σε ζητήματα που αφορούν την ασφάλεια των εργαζομένων στους χώρους εργασίας τους. Υπάρχει πληθώρα νομολογίας για το πώς πρέπει να προσεγγίζεται από το Δικαστήριο, η μαρτυρία εμπειρογνωμόνων (βλ. Φιλίππου ν. Οδυσσέως