Γενικός Εισαγγελέας ν. PIPIS HOTELS LTD κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 7965/08, 20 Νοεμβρίου, 2009

(1)(β) του Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου Κεφ. 155 και ως εκ τούτου οι κατηγορούμενοι δεν θα πρέπει να κληθούν σε απολογία. Αντίθετη ήταν η θέση του συνηγόρου της κατηγορούσας αρχής ο οποίος εισηγήθηκε ότι με βάσει την ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία οι κατηγορούμενοι πρέπει να κληθούν να προβάλουν την υπεράσπιση τους. Τα όσα ανέφεραν και οι δύο πλευρές για υποστήριξη των εκατέρωθεν θέσεων τους έχουν καταγραφεί, λαμβάνονται υπόψη στο σύνολο τους και δεν θεωρείται σκόπιμο να παρατεθούν στην παρούσα απόφαση. Οι παράμετροι, οι οποίοι καθορίζουν την ύπαρξη ή όχι εκ πρώτης όψεως υπόθεσης έχουν τεθεί στην Αζίνας ν. Δημοκρατίας

(1981)2 Α.Α.Δ. 9 στην οποία υιοθετήθηκε πλήρως η Δικαστική Πρακτική του 1962 (Practice Note of the Divisional Court of the Queen's Bench Division of the High Court of England, 1 [All E.R.] 448). Η οδηγία αυτή είναι μεγάλης σημασίας, από άποψη καθοδήγησης και εφαρμόζεται από τα Δικαστήρια στην Κύπρο με καθορισμό των κριτηρίων για την απόδειξη ή μη εκ πρώτης όψεως υπόθεσης. Η προσέγγιση του ίδιου θέματος αναλύεται επίσης εκτεταμένα και στην Γενικός Εισαγγελέας ν. Χριστοδούλου

(1990)2 Α.Α.Δ.

1. Από την προαναφερθείσα νομολογία προκύπτει ότι στο στάδιο αυτό το Δικαστήριο θα πρέπει να αποδεχθεί την εισήγηση της υπεράσπισης και να αθωώσει τον κατηγορούμενο, όταν κρίνει από την ενώπιον του μαρτυρία ότι:
2. Εξ αντικειμένου, η υπόθεση της κατηγορούσας αρχής δεν στοιχειοθετείται, λόγω μη απόδειξης ενός από τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος, ή
3. Η μαρτυρία που έχει παρουσιασθεί από την κατηγορούσα αρχή είναι τόσο αντινομική ή στερείται πειστικότητας ή είναι εμφανώς αναξιόπιστη σε τέτοιο βαθμό που κανένα λογικό Δικαστήριο δεν θα μπορούσε να βασισθεί σε αυτή για να καταδικάσει τον κατηγορούμενο. Και στις δύο αυτές περιπτώσεις το κριτήριο είναι καθαρά αντικειμενικό. Το Δικαστήριο, στο στάδιο αυτό δεν προβαίνει σε υποκειμενική αξιολόγηση της μαρτυρίας αλλά κρίνει τα γεγονότα της υπόθεσης με αντικειμενική θεώρηση των πραγμάτων και χωρίς να υπεισέρχεται στην αξιολόγηση της αξιοπιστίας των μαρτύρων, γιατί είναι δυνατό αυτή η αξιολόγηση να δημιουργήσει προκατάληψη εναντίον του κατηγορουμένου. Το έργο αυτό της αξιολόγησης επιτελείται στο τέλος της δίκης. Περαιτέρω στην υπόθεση Γεν. Εισαγγελέας ν. Κουννίδη,

(1993)2 Α.Α.Δ. 82, σελ. 86-87 αναφέρθηκε πως: "Το ορθό κριτήριο σε τέτοιες περιπτώσεις δεν είναι αν αποδειχθεί η ενοχή ενός κατηγορούμενου εις το στάδιο που κλείει η υπόθεση της Κατηγορούσας Αρχής, αλλά κατά πόσο σε περίπτωση που ο κατηγορούμενος δεν δώσει ικανοποιητική εξήγηση στο Δικαστήριο θα μπορούσε λογικά να τον βρει ένοχο της κατηγορίας". Η απόφαση για αθώωση σε αυτό το στάδιο της δίκης πρέπει να αντέχει στη βάσανο που θέτει η καθοδήγηση πρακτικής του 1962, δηλαδή ότι κάθε λογικό Δικαστήριο θα κατέληγε στο ίδιο συμπέρασμα, ενόψει της αντικειμενικής υφής της μαρτυρίας. Ο κατηγορούμενος πρέπει να κληθεί σε απολογία μόνο σε περίπτωση που η κατηγορούσα αρχή έχει παρουσιάσει μαρτυρία αρκετά ισχυρή στην ουσία της που να καθιστά την καταδίκη του κατηγορούμενου μια πραγματική δυνατότητα, αν δεν δοθεί από αυτόν κάποια εξήγηση, αλλιώς ο κατηγορούμενος θα κληθεί όχι για να υπερασπίσει τον εαυτό του, αλλά για να διορθώσει τις ατέλειες που υπάρχουν στην μαρτυρία που δόθηκε από την κατηγορούσα αρχή. Στην παρούσα υπόθεση οι κατηγορούμενοι 1 και 2 στην πρώτη κατηγορία κατηγορούνται για παρασκευή για πώληση και ή προς κατανάλωση, τροφίμου το οποίο περιείχε και/ ή έφερε επιβλαβή και/ ή δηλητηριώδη ουσία και/ή ύλη και/ή ρυπαρή ουσία, η οποία το καθιστούσε επιβλαβές για την υγεία και/ ή ήταν ακατάλληλο για ανθρώπινη κατανάλωση και/ ή παρασκευάσθηκε, συντηρήθηκε μεταφέρθηκε ή αποθηκεύτηκε κάτω από ανθυγιεινές συνθήκες κατά παράβαση των ΄Αρθρων 2

(1), 6

(1), (α) έως (ε),

(2), (α), (β),

(3), (α), (β), (γ), (δ), (ε),

(4), 7

(1),

(2), (α), (β),

(4)και

(5)του Περί Τροφίμων (΄Ελεγχος και Πώληση) Νόμος 54(Ι) του 1996 έως 2008 και των μετέπειτα τροποποιήσεων αυτών, των σχετικών Κανονισμών, και του ΄Αρθρου 20 του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος αυτής της κατηγορίας η κατηγορούμενη 1, ως εταιρεία, και ο κατηγορούμενος 2, ως Διευθυντής αυτής, κατά ή περί την 26ην Ιουνίου 2007, σε κτιριακές εγκαταστάσεις, ήτοι στο ξενοδοχείο "ΑΛΑΣΙΑ" στην Λεμεσό, παρασκεύασαν για πώληση και/ή προς κατανάλωση, τρόφιμο, ήτοι μακαρόνια βραστά, τα οποία περιείχαν ή έφεραν, επιβλαβή ουσία και/ή ύλη, ήτοι αυξημένο αριθμό κολοβακτηριοειδών, staphylococcus aureus, bacullus cereus και ολικό αριθμό βακτηριδίων, τα οποία καθιστούσαν το εν λόγω τρόφιμο επιβλαβή για την ανθρώπινη υγεία και/ ή ήταν ακατάλληλο για ανθρώπινη κατανάλωση. Στη δεύτερη κατηγορία ο κατηγορούμενος 2 κατηγορείται για παροχή συνδρομής και/ή παρακίνηση της 1ης κατηγορούμενης κατά την διάπραξη του ποινικού αδικήματος της κατασκευής για πώληση και/ ή κατανάλωση, τροφίμου το οποίο περιείχε και / ή έφερε επιβλαβή και/ή δηλητηριώδη ουσία και/ή ύλη και/ή ρυπαρή ουσία, η οποία το καθιστούσε επιβλαβές για την υγεία, και/ή ήταν ακατάλληλο για ανθρώπινη κατανάλωση, και/ή παρασκευάσθηκε, συντηρήθηκε μεταφέρθηκε ή αποθηκεύτηκε κάτω από ανθυγιεινές συνθήκες κατά παράβαση των ΄Αρθρων 2

(1), 6

(1), (α) έως (ε)

(2), (α), (β),

(3), (α), (β), (γ), (δ), (ε),

(4), 7

(1),

(2), (α), (β),

(4), και

(5), του Περί Τροφίμων (Έλεγχος και Πώληση) Νόμος 54 (Ι) του 1996 έως 2008 και των μετέπειτα τροποποιήσεων αυτών, των σχετικών Κανονισμών, και του Άρθρου 20 του Ποινικού Κώδικα Κεφ.

1. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αυτής της κατηγορίας ο κατηγορούμενος 2 κατά ή περί την 26ην Ιουνίου 2007, υπό την ιδιότητα του ως Διευθυντής της Κατηγορούμενης 1 εταιρείας, παρείχε συνδρομή και/ή παρακίνησε την Κατηγορούμενη 1 εταιρεία, εις την Παρασκευή για πώληση και/ή προς κατανάλωση, τρόφιμο, ήτοι μακαρόνια βραστά, τα οποία περιείχαν ή έφεραν, επιβλαβή ουσία και /ή ύλη, ήτοι αυξημένο αριθμό κολοβακτηριοειδών staphylococcus aureus, bacillus cereus και ολικό αριθμό βακτηριδίων, τα οποία καθιστούσαν το εν λόγω τρόφιμο επιβλαβή για την ανθρώπινη υγεία, και / ή ήταν ακατάλληλο για ανθρώπινη κατανάλωση. Καταρχάς το πρώτο ζήτημα το οποίο θα πρέπει να εξεταστεί και το οποίο αποτέλεσε και σημείο της εισήγησης της πλευράς των κατηγορουμένων είναι κατά πόσο αποδείχθηκε με επαρκή και αποδεκτή μαρτυρία η ύπαρξη της κατηγορούμενης 1 εταιρείας ως νομικού προσώπου ως επίσης και η σχέση του κατηγορούμενου 2 με την κατηγορούμενη 1 εταιρεία δηλαδή κατά πόσο κατά τον επίδικο χρόνο ήτο διευθυντής της τελευταίας εφόσον αντιμετωπίζει τα δύο αδικήματα αφενός μεν ότι ως διευθυντής της κατηγορούμενης 1 εταιρείας παρασκεύασε για πώληση τρόφιμο το οποίο ήτο επιβλαβές για την υγεία και αφετέρου ότι ως διευθυντής παρείχε συνδρομή και ή παρακίνησε την κατηγορούμενη 1 εταιρεία στην παρασκευή για πώληση και/ή προς κατανάλωση τρόφιμο επιβλαβές για την ανθρώπινη υγεία. Η ΜΚ1 κατά το στάδιο της κυρίως εξέτασης της ανέφερε ότι μέσα στα πλαίσια του εθνικού προγράμματος δειγματοληψίας τροφίμων από ξενοδοχεία, μετέβηκε στις 26.6.07 στο ξενοδοχείο ALASIA και ζήτησε να δει τον διευθυντή ή κάποιο υπεύθυνο και του υπέδειξαν τον κ. Θρασυβούλου. Ουδέν άλλο έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου ούτε από τη ΜΚ1 αλλά ούτε και από τους ΜΚ2 και 3 προς απόδειξη της ύπαρξης της κατηγορούμενης 1 εταιρείας και του γεγονότος ότι ο κατηγορούμενος 2 είναι διευθυντής της. Από μόνο του αυτό που ανέφερε η ΜΚ1 δεν είναι αρκετό και ικανό στα πλαίσια ποινικής διαδικασίας ακόμα και στο στάδιο εκ πρώτης όψεως υπόθεσης να αποδείξει ότι η κατηγορούμενη 1 εταιρεία είναι υπαρκτό νομικό πρόσωπο δεόντως εγγεγραμμένο και ότι ο κατηγορούμενος 2 είναι διευθυντής του υπαρκτού αυτού νομικού προσώπου έτσι ώστε να δύναται να κληθούν να προβάλουν την υπεράσπιση τους. Γαλακτοκομεία Κολιαντρής Λτδ. ν. Ελευθέριος Ελευθερίου Ποιν. ΄Εφ. 7900 ημερ. 14.4.
2. Ενόψει της μη απόδειξης αυτού του στοιχείου οιαδήποτε άλλη κατάληξη θα ισοδυναμούσε στην ουσία σε συμπέρασμα ότι ο κατηγορούμενος 2 είναι διευθυντής ενός μη υπαρκτού προσώπου. Ούτε φυσικά και το τεκμήριο 3 είναι επαρκές προς απόδειξη των ως άνω. Πέραν τούτου όμως δεν έχει τεθεί οτιδήποτε ενώπιον του Δικαστηρίου που να συνδέει το ξενοδοχείο "ΑΛΑΣΙΑ" στο οποίο έγινε ο δειγματοληπτικός έλεγχος με την κατηγορούμενη 1 εταιρεία. Ουδέν έχει λεχθεί ή τεθεί το οποίο να αποδεικνύει ότι ο ιδιοκτήτης του εν λόγω ξενοδοχείου είναι η κατηγορούμενη 1 εταιρεία έτσι ώστε η τελευταία να υπέχει ευθύνη για τυχόν πράξεις ή παραλείψεις που έγιναν εντός των εγκαταστάσεων του. Υπό αυτές τις περιστάσεις, η κλήση των κατηγορουμένων σε απολογία θα έδιδε στην κατηγορούσα αρχή την ευχέρεια να διορθώσει τις ατέλειες και τα κενά που υπάρχουν στη μαρτυρία της. Κάτι τέτοιο όμως δεν είναι αποδεκτό στο ποινικό μας δίκαιο, όπου η απόδειξη της κατηγορίας και κάθε στοιχείου που τη συνιστά βαρύνει εξ΄ ολοκλήρου την κατηγορούσα αρχή. Συναφώς κενά αναφορικά με την ύπαρξη των πρωτογενών γεγονότων αφήνουν την κατηγορία ατεκμηρίωτη και έκθετη σε απόρριψη ενώ δεν επιτρέπονται υποθέσεις ως προς την ύπαρξη γεγονότων, όσο εύλογες και αν είναι (βλ. Λοϊζου ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 363). Συνεπώς η κατηγορούσα αρχή απέτυχε να αποδείξει εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον των κατηγορουμένων 1 και 2 και έτσι οι κατηγορούμενοι 1 και 2 αθωώνονται και απαλλάττονται στις κατηγορίες που αντιμετωπίζουν. (Υπ.) ............. Λ. Μουγής, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο, Πρωτοκολλητής. /ΓΚ Subject: Private Criminal / Interim Αναφορά: Εκ πρώτης όψεως - Περί Τροφίμων (Έλεγχος και Πώληση) Νόμος. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο