Αστυνομικός Διευθυντής Λεμεσού ν. Ιωάννης Ορθοδόξου, Αρ. Υπόθεσης: 7385/08, 21 Δεκεμβρίου 2009

(1)/2000). Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες των αδικημάτων, ο κατηγορούμενος στις 10 Νοεμβρίου 2007, άσκησε βία στην εν διαστάσει σύζυγο του, στην παρουσία τριών ανηλίκων μελών της οικογένειας με αποτέλεσμα να προκαλέσει άμεσα ψυχική βλάβη σε αυτή (1η κατηγορία) αλλά και με ενδεχόμενο πρόκλησης ψυχικής βλάβης στους ανηλίκους (2η κατηγορία). Ο κατηγορούμενος αντιμετωπίζει επιπλέον την 3η κατηγορία που αφορά το αδίκημα της επίθεσης εναντίον οργάνου της τάξης. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος, ο κατηγορούμενος την ίδια ημερομηνία επιτέθηκε εναντίον του Λοχ. 4822 κατά την δέουσα εκτέλεση του καθήκοντος του. Μετά την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας και αφού ακούστηκαν 3 μάρτυρες κατηγορίας, ο κατηγορούμενος με άδεια του Δικαστηρίου άλλαξε απάντηση και παραδέχθηκε όλες τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει. Κατά την έκθεση των γεγονότων από τον Δημόσιο κατήγορο, αναφέρθηκε μεταξύ άλλων ότι ο κατηγορούμενος περιέλουσε με βενζίνη την παραπονούμενη σύζυγο του αλλά και τον αστυφύλακα Μ.Κ.2 που προσέτρεξε σε βοήθεια της, απειλώντας ότι θα τους βάλει φωτιά. Στην συνέχεια περιέλουσε με βενζίνη το αυτοκίνητο της συζύγου του, απειλώντας επίσης ότι θα το κάψει. Ο συνήγορος υπεράσπισης αγορεύοντας για μετριασμό της ποινής, αμφισβήτησε το τελευταίο αυτό ισχυρισμό, ότι δηλαδή ο κατηγορούμενος στα πλαίσια της επίθεσης εναντίον της συζύγου του, περιέλουσε το αυτοκίνητο της με βενζίνη προκειμένου να του θέσει φωτιά. Παρότι η πιο πάνω κατ' ισχυρισμό πράξη δεν συνδέεται άμεσα με την επίθεση στο πρόσωπο της ιδίας της κατηγορουμένης εντούτοις θεώρησα ότι αποτελεί σημαντικό παράγοντα στην επιβολή ποινής καθότι άπτεται της συνολικής συμπεριφοράς του κατηγορουμένου κατά την διάπραξη των αδικημάτων, ειδικότερα όσον αφορά το στοιχείο του προσχεδιασμού και των προθέσεων του να προξενήσει ζημιά στην παραπονούμενη τόσο σωματική όσο και υλική. Διέταξα ως εκ τούτου την προσαγωγή μαρτυρίας ως προς το σημείο αυτό (newton trial) αφού και οι δύο πλευρές επέμεναν στις εκδοχές τους. Μαρτυρία Η αστυνομία κάλεσε δύο μάρτυρες προς υποστήριξη της θέσης της. Αρχικά κατέθεσε ο Χάρης Γεωργίου που ήταν αυτόπτης μάρτυρας του επεισοδίου. Είναι γείτονας του κατηγορουμένου και τον άκουσε να λέει ότι θα έπαιρνε βενζίνη και θα έκαιγε το σπίτι. Στην κατάθεση του στην αστυνομία ανέφερε ότι ο ίδιος βρισκόταν έξω στον δρόμο μαζί με άλλους γείτονες που μαζεύτηκαν για να παρακολουθήσουν το επεισόδιο. Στο μέρος έφτασε η αστυνομία αλλά και πυροσβεστικό όχημα και ασθενοφόρο. Ο κατηγορούμενος περιέλουσε την παραπονούμενη με βενζίνη από δοχείο που κρατούσε και ένα αστυνομικό που προσπάθησε να τον εμποδίσει. Είδε ένα άλλο γείτονα να περιλούει με νερό το αυτοκίνητο της παραπονουμένης ένα Yiaris χρώματος μπλε. Όταν πήγε κοντά το αυτοκίνητο, αυτό μύριζε βενζίνη. Από ότι του είπαν, ο κατηγορούμενος είχε αδειάσει πάνω στο αυτοκίνητο, το υπόλοιπο της βενζίνης που υπήρχε στο δοχείο από το οποίο περιέλουσε την παραπονουμένη και τον αστυνομικό. Ενώπιον του Δικαστηρίου ανέφερε ότι είδε ο ίδιος τον κατηγορούμενο να ρίχνει βενζίνη στο αυτοκίνητο της παραπονουμένης. Δεύτερος μάρτυρας για την αστυνομία ήταν ο Λοχίας Δ. Δράκου. Πρόκειται για τον αστυνομικό που μετέβη στην σκηνή και προσπάθησε να εμποδίσει τον κατηγορούμενο από του να ρίξει βενζίνη στο σπίτι. Ανέφερε ότι τόσο αυτός όσο και η παραπονούμενη, περιλούστηκαν με βενζίνη από τον κατηγορούμενο. Κατάφερε σε κάποιο σημείο να του αποσπάσει τον αναπτήρα που κρατούσε και έτσι τον εμπόδισε να βάλει φωτιά. Στην συνέχεια, ο κατηγορούμενος περιέλουσε με βενζίνη το αυτοκίνητο της γυναίκας του, το οποίο βρισκόταν δίπλα από το περιπολικό. Αυτό έγινε με το υπόλοιπο της βενζίνης που βρισκόταν στο παγούρι που κρατούσε. Ανέφερε δε στον μάρτυρα "φύε που δαμέ γιατί εν να κρούσω εσένα και το περιπολικό που εν δίπλα". Νομική Πτυχή Όταν υπάρχουν διισταμένες εκδοχές σχετικά με τις περιστάσεις διάπραξης του αδικήματος μεταξύ της Κατηγορούσας Αρχής και της υπεράσπισης, οι οποίες δεν αντιμάχονται την παραδοχή του κατηγορουμένου, η πρέπουσα διαδικασία εφόσον το Δικαστήριο δεν είναι διατεθειμένο να δεχθεί χωρίς άλλο την θέση της υπεράσπισης, είναι να ακουστεί μαρτυρία για επίλυση των αμφισβητουμένων γεγονότων. Η διαδικασία αυτή καλείται στην Αγγλία «Newton Trial» από την ομώνυμη απόφαση στην οποία δόθηκαν οι κατευθυντήριες γραμμές για τον τρόπο χειρισμού των περιπτώσεων αυτών (βλ. Newton

(1982)4 Cr. App. R(S) 388). Στην πορεία του χρόνου, οι οδηγίες αυτές, επεκτάθηκαν και διευκρινίστηκαν περαιτέρω με μεταγενέστερες Αγγλικές αποφάσεις (βλ. μεταξύ άλλων Mohum

(1993)14 Cr. App. R(S) 5, Smith

(1986)8 Cr. App. R(S) 169 & Broderick

(1993)15 Cr. App. R.(S) 476). Οι ίδιες αρχές ισχύουν και στην Κύπρο όπου σε τέτοιες περιπτώσεις, η Αγγλική Νομολογία είναι καθοδηγητική επί του θέματος (βλ. Criminal Procedure in Cyprus των Λοΐζου και Πική σελ. 86). Όπως επισημαίνεται στην Flack κ.α ν. Δημοκρατίας

(1997)2 Α.Α.Δ 123, στην Κύπρο ειδικότερα, η προσέγγιση εκτίθεται στις αποφάσεις Γενικός Εισαγγελέας ν. Αεροπόρου

(1997)2 Α.Α.Δ 17 και Haggag ν. Δημοκρατίας

(1997)2 Α.Α.Δ 52. Στην υπόθεση Vryoni v. The Police

(1986)2 C.L.R. 102 αφού έγινε αναφορά στην υπόθεση R v. Newton (ανωτέρω), το Δικαστήριο στην σελίδα 107, συνόψισε ως εξής τις αρχές που διέπουν το θέμα: «The position therefore may be summed up as follows: Where there is a plea of guilty but a sharp divergence or substantial conflict of issues of fact which case are relevant to the sentence and not to plea, in which case the plea of guilty should not be accepted and a plea of not guilty should be directed to be entered, the Court should either listen to submissions from both sides and proceed on the basis that the version of the accused should as far as possible be accepted, or if the Court is not prepared to do that then it must hear the evidence before forming its own view in respect of the matter which is in dispute.» Τα υπό αμφισβήτηση γεγονότα θα πρέπει να είναι σημαντικά στην επιμέτρηση της ποινής. Επιμέρους στοιχεία που δεν επηρεάζουν το βάθρο των γεγονότων και δεν άπτονται της σοβαρότητας του αδικήματος δεν είναι αναγκαίο να αποσαφηνιστούν με την διαδικασία αυτή (βλ. Flack κ.α ν. Δημοκρατίας (ανωτέρω). Το βάρος απόδειξης των ισχυρισμών που αμφισβητεί η υπεράσπιση το φέρει η κατηγορούσα αρχή, η οποία πρέπει να αποδείξει την εκδοχή της πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Σχετική είναι η υπόθεση Χαράκη κ.α. v. Αστυνομίας

(1996)2 Α.Α.Δ. 183, στην οποία λέχθηκαν τα πιο κάτω στην σελίδα 187: ". είναι καλά θεμελιωμένο ότι, και μετά την παραδοχή της κατηγορίας, αμφισβητούμενα γεγονότα ως προς τις συνθήκες του εγκλήματος, τα οποία δεν αντιμάχονται την παραδοχή αποφασίζονται με τον ίδιο τρόπο όπως και κάθε άλλο θέμα, η απόδειξη του οποίου βαρύνει την κατηγορούσα αρχή, ...............". Παραθέτω επίσης το πιο κάτω απόσπασμα από την υπόθεση Haggag ν. Δημοκρατίας (ανωτέρω). «Ενόψει των διισταμένων εκδοχών το Κακουργιοδικείο διέταξε τη διεξαγωγή δίκης για την διαπίστωση των γεγονότων τα οποία προηγήθηκαν και περιστοίχιζαν τη διάπραξη του εγκλήματος. Αυτή είναι η ενδεδειγμένη διαδικασία σύμφωνα με το σύγγραμμα Criminal Procedure in Cyprus, σελ.86

(1975), για την επίλυση αμφισβητουμένων γεγονότων, σχετικών με το στοιχείο της εγκληματικότητας του παραβάτη για αδίκημα το οποίο, καθ' ομολογία διέπραξε. Όπως σε κάθε άλλη περίπτωση απόδειξης αμφισβητουμένων γεγονότων σε ποινική δίκη, το βάρος της απόδειξης της εκδοχής της κατηγορούσας αρχής φέρει, σύμφωνα με το ίδιο σύγγραμμα η κατηγορούσα αρχή, το οποίο πρέπει να αποσείσει πέραν κάθε λογικής αμφιβολίας. Στην υπόθεση Robert John Newton 77 Cr App. R.I.

(1984), η πιο πάνω προσέγγιση για την διαπίστωση γεγονότων ουσιωδών για τον καθορισμό της σοβαρότητας του εγκλήματος και επακόλουθα της ποινής προκρίνεται ως μια από τις επιλογές που παρέχονται στο επιδικάζον την υπόθεση Δικαστήριο.» Σε εξαιρετικές περιπτώσεις όπου τα γεγονότα βρίσκονται αποκλειστικά στην γνώση της υπεράσπισης, δυνατόν να κληθεί αυτή να αποδείξει την εκδοχή της, στην βάση του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Η διαδικασία αυτή, καλείται αντίστροφη διαδικασία Newton (reverse Newton situation) (βλ. μεταξύ άλλων Ogunti

(1987)9 Cr. App R (S) 325. Παρόλα αυτά στην υπόθεση Tolera

(1999)1 Cr App. R (S) 29, αποφασίστηκε ότι ο ισχυρισμός της υπεράσπισης για εξαναγκασμό που μόνο οριακά δεν θα μπορούσε να καταταχθεί ως ψυχική πίεση θα έπρεπε να αντικρουστεί από την κατηγορούσα αρχή και όχι να αποδειχθεί από την υπεράσπιση, στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων. Συμπεράσματα Ο Λοχίας Δ. Δράκου μου έκανε εξαιρετική εντύπωση από το εδώλιο του μάρτυρα. Ήταν αρκετά σαφής και απόλυτα πειστικός ως προς την θέση του ότι ο κατηγορούμενος περιέλουσε το αυτοκίνητο της παραπονουμένης συζύγου του με το υπόλοιπο της βενζίνης που παρέμεινε στο παγούρι που κρατούσε. Η πιο πάνω θέση του δεν κλονίστηκε καθόλου κατά την επίμονη αντεξέταση που δέχθηκε. Αντιθέτως, ο πρώτος μάρτυρας που κάλεσε η αστυνομία Χάρης Γεωργίου δεν μου έκανε καλή εντύπωση. Στην γραπτή του κατάθεση στην αστυνομία, ανέφερε ότι δεν είδε τον κατηγορούμενο να περιλούει με βενζίνη το αυτοκίνητο της παραπονουμένης. Ισχυρίστηκε μάλιστα ότι το γεγονός αυτό, του το ανέφερε άλλο πρόσωπο που βρισκόταν στην σκηνή μετά που ο ίδιος πρόσεξε ότι το αυτοκίνητο αυτό μύριζε βενζίνη. Στην μαρτυρία του όμως ενώπιον του Δικαστηρίου, ισχυρίστηκε ότι είδε ο ίδιος τον κατηγορούμενο να προβαίνει στις πιο πάνω πράξεις. Επέμενε δε στην θέση του αυτή χωρίς να μπορέσει να δικαιολογήσει κατά την αντεξέταση του, την παράλειψη του να αναφέρει το γεγονός αυτό στην γραπτή κατάθεση του στην αστυνομία. Ενόψει της πιο πάνω αξιολόγησης, είναι εύρημα μου ότι ο κατηγορούμενος περιέλουσε αρχικά με βενζίνη από παγούρι που κρατούσε την παραπονούμενη σύζυγο του καθώς και τον Λοχία της αστυνομίας Δράκου που προσέτρεξε σε βοήθεια της. Στην συνέχεια περιέλουσε με βενζίνη το αυτοκίνητο της γυναίκας του, το οποίο βρισκόταν δίπλα από το περιπολικό έξω στον δρόμο. Αυτό έγινε με το υπόλοιπο της βενζίνης που βρισκόταν στο παγούρι που κρατούσε. Ανέφερε δε στον Λοχ. Δράκου την φράση "φύε που δαμέ γιατί εν να κρούσω εσένα και το περιπολικό που εν δίπλα". Ενόψει των πιο πάνω, κρίνω ότι η κατηγορούσα αρχή έχει αποδείξει πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας την υπόθεση της αναφορικά με το υπό κρίση επίδικο θέμα. Το γεγονός αυτό θα ληφθεί υπόψη κατά την επιβολή της ποινής μαζί με τα άλλα γεγονότα που πλαισιώνουν την υπόθεση όπως εκτέθηκαν από την κατηγορούσα αρχή. Αυτό ως μέρος της συνολικής συμπεριφοράς του κατηγορουμένου κατά την διάπραξη των αδικημάτων που έχει παραδεχθεί. ............ Αλέξανδρος Α. Παναγιώτου Ανώτερος Επαρχ. Δικαστής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο