Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν. Ανδρέας ΙΟΡΔΑΝΟΥΣ, Αρ. Υπόθεσης: 4940/09, 18 Φεβρουαρίου 2010

(8)βαθμούς ποινής. Ο ευπαίδευτος συνήγορος του Κατηγορουμένου σε μία εμπεριστατωμένη αγόρευση επικεντρώθηκε στις συνθήκες διάπραξης του αδικήματος και στην οδική συμπεριφορά του Κατηγορουμένου και επίσης εξέθεσε πλήρως τις προσωπικές του περιστάσεις. Ο κος Καλλής επικαλέστηκε τις μαρτυρίες δύο αυτόπτων μαρτύρων, των Μ.Κ.3 και Μ.Κ.5 επί του κατηγορητηρίου σύμφωνα με τις οποίες η ταχύτητα του Κατηγορουμένου ήταν χαμηλή, οδηγούσε με τα μεγάλα φώτα του αυτοκινήτου του αναμμένα στη χαμηλή στάση και σταμάτησε ευθύς αμέσως μόλις αντιλήφθηκε τη σύγκρουση με το θύμα. Η Μ.Κ.3 επί του κατηγορητηρίου στην κατάθεση της ανέφερε τον τρόπο με τον οποίο διασταύρωνε το θύμα, με γοργό βήμα, σχεδόν τρέχοντας, χωρίς να σταματήσει καθόλου και να ελέγξει τον δρόμο δεξιά. Ο Κατηγορούμενος όσο και η σύζυγος του η οποία ήταν συνοδηγός του εκείνη την ημέρα, έχουν επηρεαστεί ψυχολογικά από το δυστύχημα αλλά και από τη στάση του πατέρα του θύματος προς τον Κατηγορούμενο ο οποίος παρενοχλεί, εκφοβίζει και απειλεί τόσο τον Κατηγορούμενο αλλά και τη σύζυγο του. Σχετικά ο κος Καλλής κατέθεσε επιστολή που έχει σταλεί στον Αρχηγό Αστυνομίας σε σχέση με τις παρενοχλήσεις αυτές με την οποία ζητούν όχι τη δίωξη του πατέρα του θύματος αφού αντιλαμβάνονται τη συναισθηματική του κατάσταση αλλά ζητούν να γίνουν συστάσεις και παρατηρήσεις συμμόρφωσης του καθώς και επιστολή του Αρχηγού της Αστυνομίας προς απάντηση της εν λόγω επιστολής με την οποία αναφέρουν ότι ο πατέρας του θύματος έχει κληθεί στον Αστυνομικό Σταθμό Ομορφίτας αλλά και μέλη της Αστυνομίας τον έχουν επισκεφθεί και του έχουν κάνει σχετικές συστάσεις και ο ίδιος ανέφερε ότι θα συμμορφωθεί και θα είναι προσεκτικός στο μέλλον. Αυτή η ψυχολογική κατάσταση στην οποία βρίσκονται ο Κατηγορούμενος και η σύζυγος του σύμφωνα με τον κο Καλλή, τους έχει επηρεάσει σε τέτοιο βαθμό που να αντιμετωπίζουν προβλήματα τεκνοποίησης και κατέθεσε σχετικά Ιατρικό Πιστοποιητικό του Δρ. Α. Μαυρίδη σε σχέση με τη θεραπεία που λαμβάνει η σύζυγος του Κατηγορουμένου. Ο κος Καλλής ανέφερε ότι η οικογένεια του θύματος έχει αποζημιωθεί από την ασφάλεια που εκπροσωπεί τον Κατηγορούμενο σε σχέση με το δυστύχημα και κατέθεσε προς τούτο σχετική απόδειξη είσπραξης και δήλωση απαλλαγής της Λαϊκής Ασφαλιστικής Εταιρείας Λτδ, ημερ. 12.2.2009. Τέλος, ο κος Κάλλης υιοθέτησε την Έκθεση του Γραφείου Ευημερίας που βρίσκεται ενώπιον του Δικαστηρίου και κάλεσε το Δικαστήριο να μην προβεί σε στέρηση της άδειας οδήγησης του Κατηγορουμένου καθότι κινδυνεύει άμεσα να χάσει την εργασία του, εργάζεται στον ΘΟΚ, ως οδηγός με καθήκοντα την οδήγηση των υπηρεσιακών οχημάτων του Οργανισμού για τη μεταφορά σκηνικών, ηθοποιών και τεχνικών, τόσο εντός Λευκωσίας όσο και στις περιοδείες του Οργανισμού στις άλλες πόλεις. Αναφέρεται στο πιστοποιητικό ότι κατά τη διάρκεια των 15 ετών που ο Κατηγορούμενος εργάζεται στον ΘΟΚ ως οδηγός δεν έχει εμπλακεί σε οποιοδήποτε ατύχημα με τα υπηρεσιακά αυτοκίνητα του Οργανισμού. Ανέφερε επίσης τις αρχές της νομολογίας όπου η παραδοχή ενός Κατηγορουμένου προσμετρά ευνοϊκά υπέρ του και δίκαια και εύλογα ένας Κατηγορούμενος αναμένει να αντιμετωπιστεί με έκπτωση στην ποινή μετά από παραδοχή. Ήταν η θέση του κου Καλλή, ότι ο τρόπος οδήγησης του Κατηγορουμένου που σε καμία περίπτωση δεν ήταν εγωιστικός ή να καταδεικνύει αδιαφορία για τους άλλους, του δίνει το δικαίωμα να ελπίζει με βάση και τις αρχές της Νομολογίας ότι δεν θα πρέπει να του επιβληθεί ποινή στερητική της ελευθερίας του αλλά χρηματική ποινή. Όσον αφορά τις προσωπικές και οικονομικές συνθήκες του Κατηγορουμένου σύμφωνα και με τα όσα έχουν αναφερθεί από τον ευπαίδευτο συνήγορο του αλλά και από την έκθεση του Γραφείου Ευημερίας, η οποία έχει ζητηθεί και έχει υποβληθεί στο Δικαστήριο, ο Κατηγορούμενος είναι πρόσωπο λευκού ποινικού μητρώου, προέρχεται από φτωχή οικογένεια, δεν ολοκλήρωσε τη φοίτηση του στο Γυμνάσιο, εκτέλεσε κανονικά τη στρατιωτική του θητεία και τα τελευταία 16 χρόνια εργάζεται ως οδηγός στον ΘΟΚ. Είναι νυμφευμένος εδώ και 4 χρόνια, δεν έχει ακόμη αποκτήσει παιδιά και τόσο ο ίδιος όσο και η σύζυγος του παρακολουθούνται από εξειδικευμένο γιατρό για να τους βοηθήσει στο θέμα τεκνοποίησης. Οι σχέσεις του τόσο με τη σύζυγο του αλλά και με τους γονείς και τις αδερφές του είναι πολύ καλές, η αμοιβή του είναι €1.400 μηνιαίως από την εργασία του, διαμένουν σε ιδιόκτητο διαμέρισμα και ο Κατηγορούμενος πληρώνει μηνιαία δόση €400 για αγορά αυτοκινήτου. Τόσο ο ίδιος όσο και η σύζυγος του έχουν ψυχολογικά επηρεαστεί από το δυστύχημα αλλά και από τη συμπεριφορά του πατέρα του θύματος αλλά επειδή οι σχέσεις μεταξύ τους είναι καλές προσπαθούν να ξεπεράσουν τα προβλήματα που δημιουργούνται. Το άρθρο 210 του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154 αναφέρει τα ακόλουθα: «Όποιος λόγω αλόγιστης, απερίσκεπτης ή επικίνδυνης πράξης ή συμπεριφοράς, που δεν ανάγεται σε υπαίτια αμέλεια, χωρίς πρόθεση επιφέρει το θάνατο άλλου προσώπου, είναι ένοχος αδικήματος και σε περίπτωση καταδίκης υπόκειται σε φυλάκιση μέχρι τεσσάρων χρόνων ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις δύο χιλιάδες πεντακόσιες λίρες». Πέραν των προνοιών του πιο πάνω άρθρου, τα άρθρα 19 και 20Α του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου παρέχουν εξουσία στο Δικαστήριο να στερήσει από τον καταδικασθέντα το δικαίωμα να κατέχει άδεια οδήγησης για όσο χρονικό διάστημα ήθελε αποφασίσει, καθώς και την επιβολή βαθμών ποινής. Όπως προκύπτει και από την ισχύουσα Νομολογία, τα θανατηφόρα ατυχήματα αποτελούν πλέον μάστιγα για την Κυπριακή κοινωνία, γεγονός που δεν αφήνει αδιάφορα τα Δικαστήρια. Όπως αναφέρθηκε στην Ανδρέας Μενελάου ν. Αστυνομίας, Ποιν. Εφ. 6550, ημερ. 21.7.1998: «Συμφωνούμε με το πρωτόδικο Δικαστήριο ότι τα τροχαία δυστυχήματα έχουν προσλάβει ανησυχητικές διαστάσεις, διαπίστωση που άπτεται τόσο της επιλογής των τιμωρητικών μέσων όσο και του ύψους της ποινής, μέσα στο πλαίσιο που επιλέγεται. Τα οδικά δυστυχήματα έχουν αποβεί χαίνουσα πληγή για την κυπριακή κοινωνία. Οι απώλειες σε ανθρώπινες ζωές, τραυματισμούς και υλική ζημιά είναι τεράστιες. Δεν μπορεί το Δικαστήριο να αδιαφορήσει μπροστά στο καταστροφικό αυτό φαινόμενο. Αυτό επιβάλλει το καθήκον του Δικαστηρίου για την αποτελεσματική εφαρμογή του Νόμου, που έχει ως λόγο την καθήλωση, μέσω της τιμωρίας, της παράνομης συμπεριφοράς, που, στην περίπτωση της οδικής αμέλειας, χαρακτηρίζει ο έντονος αντικοινωνικός χαρακτήρας». (βλ. επίσης Charalambous v. Police 1986) 2 C.L.R. 128, Pamporis v. Police

(1985)2 C.L.R. 85, Κωνσταντίνου ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 109, Σταύρος Δημητρίου Τσιολής ν. Αστυνομίας

(1992)Α.Α.Δ. 66). Η σοβαρότητα του αδικήματος διαφαίνεται και από τις προβλεπόμενες στον Νόμο ποινές (βλ. Βραχίμης ν. Αστυνομίας, Ποιν. Εφ. 6879, ημερ. 4.10.2000). Από την Νομολογία προκύπτει ότι, η ποινή που επιβάλλεται σε περιπτώσεις καταδίκης δυνάμει του άρθρου 210, είναι άρρηκτα συνυφασμένη με τα περιστατικά της υπόθεσης, την υφή της αμέλειας που προκάλεσε τον θάνατο, την έκταση της ευθύνης του Κατηγορουμένου, τα σοβαρά επακόλουθα της αλόγιστης, επικίνδυνης ή απερίσκεπτης πράξης, καθώς και τις προσωπικές συνθήκες του Κατηγορουμένου (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Ανδρέα Σωτηρίου, Ποιν. Εφ. 7457, ημερ. 9.7.2003, Παμπακάς ν. Αστυνομίας

(1995)2 Α.Α.Δ. 487, Κωνσταντίνου ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 109). Ως επιβαρυντικός παράγοντας λογίζεται η ύπαρξη και άλλων αδικημάτων που διαπράχθηκαν κατά τον ίδιο χρόνο, καθώς και σχετιζόμενων παραβάσεων (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Ανδρέα Σωτηρίου (πιο πάνω), R. V. Boswell

(1984)3 All E.R. 353). Καθοριστικός παράγοντας στην απόφαση του Δικαστηρίου ως προς το είδος της ποινής, είναι το κατά πόσο πρόκειται για περίπτωση στιγμιαίας αβλεψίας ή εγωιστικής παραγνώρισης της ασφάλειας άλλων προσώπων, και αδιαφορίας περί αυτής. Όπως αναφέρθηκε στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν. Αβρααμίδη

(1993)2 Α.Α.Δ. 335: «Στις περιπτώσεις όπου το ατύχημα οφείλεται σε στιγμιαία αβλεψία ή απροσεξία και ο Κατηγορούμενος έχει καλό ποινικό μητρώο, η ποινή πρέπει να περιορίζεται σε χρηματική και στέρηση της άδειας οδηγού, η έκταση της οποίας να είναι ανάλογη με τις ειδικές συνθήκες της κάθε υπόθεσης, εκτός αν υπάρχουν ειδικοί λόγοι για να μην επιβληθεί στέρηση της άδειας. Σε περιπτώσεις που το θανατηφόρο ατύχημα προξενείται από εγωιστική παραγνώριση της ασφάλειας των άλλων προσώπων ή πεζών, ή από επικίνδυνη ή απερίσκεπτη οδήγηση του Κατηγορουμένου, ενδείκνυται η επιβολή ποινής φυλάκισης και στέρησης της άδειας οδηγού». (βλ. επίσης Κωνσταντίνου ν. Αστυνομίας (πιο πάνω), Στέλιος Σάββα ν. Αστυνομίας, Ποιν. Εφ. 6753, ημερ. 23.2.2000, Νίκος Χ'Ιωάννου ν. Αστυνομίας, Ποιν. Εφ. 7747, ημερ. 22.7.2004). Η επιβολή ποινής είναι ένα πολύ λεπτό έργο του Δικαστηρίου αφού απαιτείται η εξισορρόπηση του γενικού συμφέροντος της δικαιοσύνης από την μία, και η εξατομίκευση της ποινής στα πλαίσια του συγκεκριμένου παραβάτη από την άλλη. Το καθήκον εξατομίκευσης της ποινής ώστε να αρμόζει στις συνθήκες του συγκεκριμένου παραβάτη δεν ατονεί, ακόμη και όταν επιβάλλεται η πρόσδοση αποτρεπτικού χαρακτήρα στην ποινή (βλ. Φιλίππου ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 245). Η εξατομίκευση αυτή, όμως, δεν πρέπει να οδηγεί σε εξουδετέρωση του αποτρεπτικού χαρακτήρα της ποινής, ειδικά σε περιπτώσεις όπως και τα θανατηφόρα ατυχήματα, τα οποία βρίσκονται, δυστυχώς, σε έξαρση. Υπάρχει επιπλέον και η ανάγκη να δοθεί μήνυμα ότι απερίσκεπτες συμπεριφορές που στοιχίζουν ζωές, πόνο και χρήματα, δεν μπορούν πλέον να γίνονται ανεκτές (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Ανδρέα Σωτηρίου (πιο πάνω)). Προς μετριασμό της ποινής λαμβάνω υπόψη μου την παραδοχή του Κατηγορουμένου έστω και στο στάδιο αυτό. Όπως έχει νομολογηθεί, η παραδοχή ενοχής πρέπει να αμοίβεται με σχετική έκπτωση στην ποινή, ενθαρρύνοντας έτσι του αδικοπραγούντες να παραδέχονται ενοχή ώστε να μην σπαταλείται πολύτιμος χρόνος στην εκδίκαση υποθέσεως (βλ. Χαρτούμπαλλος ν. Δημοκρατίας

(2002)2 Α.Α.Δ. 28). Υπόψη μου λαμβάνω επίσης και το ότι το αδίκημα έλαβε χώρα στις 6.5.2008 και έχει παρέλθει χρονικό διάστημα 19 μηνών από τότε μέχρι σήμερα που το Δικαστήριο καλείται να επιβάλει ποινή στον Κατηγορούμενο (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Νεοφύτου

(1991)2 Α.Α.Δ. 5, Γενικός Εισαγγελέας ν. Τέλλα

(1991)2 Α.Α.Δ. 71 και Γενικός Εισαγγελέας ν. Αβρααμίδη (πιο πάνω). Οι συνθήκες υπό τις οποίες διαπράχθηκε το υπό εξέταση αδίκημα, φανερώνουν μια μοιραία δυστυχώς καθυστερημένη αντίδραση του Κατηγορουμένου ενώ το θύμα διασταύρωνε το δρόμο, χωρίς να παραγνωρίζεται ο τρόπος με τον οποίο το θύμα διασταύρωνε, με αποτέλεσμα να μην μπορέσει να σταματήσει έγκαιρα και να συγκρουστεί μαζί του. Η συμπεριφορά αυτή του Κατηγορουμένου δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι ήταν το αποτέλεσμα εγωιστικής οδήγησης ή παντελούς αδιαφορίας, για την ασφάλεια των άλλων οδηγών. Ο θάνατος του θύματος, προήλθε ως αποτέλεσμα λανθασμένου υπολογισμού και καθυστέρησης στην αντίδραση του Κατηγορουμένου. Των πιο πάνω δεδομένων θεωρώ ότι η διακριτική μου ευχέρεια μπορεί να ασκηθεί ώστε να μην επιβληθεί στον Κατηγορούμενο, ποινή στερητική της ελευθερίας του. Η εξατομίκευση όμως της ποινής, δεν πρέπει να οδηγήσει και σε εξουδετέρωση της σοβαρότητας του αδικήματος. Συναφώς επιβάλλεται στον Κατηγορούμενο ποινή προστίμου €3.000 και 5 βαθμοί ποινής στην άδεια του. Το Δικαστήριο σε τέτοιες περιπτώσεις συνήθως επιβάλλει και στέρηση της άδειας οδηγού για χρονικό διάστημα που θα θεωρήσει εύλογο υπό τις περιστάσεις εκτός αν υπάρχουν ειδικοί λόγοι σύμφωνα με τους οποίους το Δικαστήριο αποφασίζει να μην στερήσει από τον Κατηγορούμενο την άδεια του. Ήταν η θέση του κου Καλλή ότι τυχόν στέρηση της άδειας οδήγησης θα είναι καταστρεπτικής φύσης για τον Κατηγορούμενο αφού θα οδηγήσει σε απώλεια της εργασίας του. Λαμβάνω υπόψη μου το γεγονός ότι ο Κατηγορούμενος εργάζεται στον ΘΟΚ για 16 χρόνια ως οδηγός, το ότι δεν έχει τελειώσει το σχολείο και οι προοπτικές εξεύρεσης άλλης εργασίας σε περίπτωση που απωλέσει την εργασία του είναι ελάχιστες ενόψει του ότι ο Κατηγορούμενος δεν έχει τα αναγκαία εφόδια και προσόντα για να εξεύρει άλλη εργασία και θεωρώ ότι η επιείκεια του Δικαστηρίου μπορεί να εξαντληθεί με επιβολή τέτοιας στέρησης της άδειας του Κατηγορουμένου που να μην είναι καταστρεπτική για την εργασία του. Του επιβάλλεται στέρηση του δικαιώματος κατοχής άδειας οδήγησης για περίοδο 6 μηνών από αύριο. Ο Κατηγορούμενος θα πληρώσει επίσης τα έξοδα μαρτύρων Κατηγορούσας Αρχής που ανέρχονται στο συνολικό ποσό των €160. (Υπ) ............................................................. Στ. Χριστοδουλίδου - Μέσσιου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής ΣΧΜ/ΘΗ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο