Αστυνομικός Διευθυντής Λάρνακος ν. Μιχάλης Π΄΄ Μιχαήλ, Αρ. Ποινικής Υπόθεσης: 3697/10, 26 Noεμβρίου 2010

(4)και 20Α του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου 86/72 και του Νόμου 80

(1)/2000. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες του αδικήματος όπως εκτίθενται στο κατηγορητήριο ο κατηγορούμενος κατηγορείται ότι στις 5/11/09 στη Λεωφόρο Μακαρίου ΙΙΙ στη Λάρνακα οδηγούσε το μηχανοκίνητο όχημα με αριθμούς εγγραφής ΗΡΑ188 μη καταβάλλων την προσήκουσα επιμέλεια και προσοχή. Από πλευράς Κατηγορούσας Αρχής κλήθηκαν και έδωσαν μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου τρεις μάρτυρες κατηγορίας. Ο λοχίας 2538 Κ. Μιχαήλ (ΜΚ1), ο αστ.3738 Π. Σιαμούττης (ΜΚ2) και η Καλομοίρα Χριστοφόρου (ΜΚ3). Μετά την ολοκλήρωση της υπόθεσης της Κατηγορούσας Αρχής ο ευπαίδευτος συνήγορος του κατηγορούμενου, εισηγήθηκε ότι δεν έχει αποκαλυφθεί εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον του πελάτη του γι' αυτό και δεν πρέπει αυτός να κληθεί σε απολογία. Η ευπαίδευτος συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής άφησε το θέμα στο Δικαστήριο. Η απαλλαγή του κατηγορουμένου στο στάδιο αυτό, σύμφωνα με την νομολογία, δικαιολογείται μόνο όταν: α) δεν στοιχειοθετείται εξ' αντικειμένου η υπόθεση της κατηγορίας λόγω της απουσίας ενός ή περισσοτέρων των συστατικών στοιχείων του αδικήματος και β) οποτεδήποτε η μαρτυρία είναι τόσο αντινομική η στερείται πειστικότητας σε βαθμό που κανένα λογικό Δικαστήριο δεν θα μπορούσε να βασίσει τη καταδίκη του κατηγορουμένου σε αυτή. (βλέπε Δικαστική Πρακτική του 1962 (Practice Note of the Divisional Court of the Queen´s Bench Division of the High Court of England issued in 1962 -

(1962)1 All E.R. 448). Η κλήση κατηγορουμένου σε υπεράσπιση δικαιολογείται μόνο όταν μετά την προκαταρκτική θεώρηση της υπόθεσης δικαιολογείται εκ πρώτης όψεως η κλήση του σε υπεράσπιση. Ο όρος «εκ πρώτης όψεως υπόθεση» χρησιμοποιείται σε αντιδιαστολή με την απόδειξη της κατηγορίας πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας (βλ. Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας v. Στέφανου Χριστοδούλου

(1990)2 Α.Α.Δ. 133). Στο στάδιο αυτό, το Δικαστήριο κατά κανόνα δεν προβαίνει σε αξιολόγηση της μαρτυρίας της Κατηγορούσας Αρχής. Και εδώ έγκειται η σημασία της Πρακτικής του 1962, η οποία υιοθετήθηκε στην απόφαση της Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Azinas and Another v. Police,

(1981)2 C.L.R.9 και κρίθηκε ότι ενσωματώνει τις αρχές που εφαρμόζονται επί του θέματος. Η απόφαση για απαλλαγή και αθώωση στο στάδιο αυτό έχει αντικειμενικό έρεισμα και πρέπει να αντέχει στη βάσανο που θέτει η πρακτική του 1962, δηλαδή, ότι κάθε λογικό Δικαστήριο θα κατέληγε, ενόψει της αντικειμενικής υφής της μαρτυρίας, στο ίδιο συμπέρασμα. Τόσο στην πρώτη όσο και στη δεύτερη περίπτωση το κριτήριο είναι αντικειμενικό αφού το μέτρο δεν είναι οι εκτιμήσεις του συγκεκριμένου Δικαστηρίου δηλαδή, υποκειμενική αξιολόγηση της μαρτυρίας ή σε βάθος θεώρηση της υπόθεσης, αλλά εκείνες ενός νοητού λογικού Δικαστηρίου (βλ. Azinas and another v. Police, (πιο πάνω). Στην υπόθεση The Police v. Kallenos

(1980)1 JSC 145 αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: «.. η νομοθετική διάταξη που περιέχεται στο άρθρο 74

(1)(β) του Κεφ. 155.. δεν θα πρέπει να ερμηνευθεί κατά τρόπο που να αποτελεί απλή αναφορά στα συμπεράσματα που βγαίνουν από τη μαρτυρία, όπως επιφανειακά φαίνεται, αλλά κατά τρόπο που να επεκτείνεται και να απαιτεί μαρτυρία που να θεωρείται αρκετά αξιόπιστη από το Δικαστήριο των γεγονότων, ώστε να είναι δυνατόν να εγείρει τεκμήριο ενοχής. Η έννοια «εκ πρώτης όψεως υπόθεση» δεν αναφέρεται μόνο στην ποσότητα της μαρτυρίας και στα αντικειμενικά και επιφανειακά συμπεράσματα από αυτήν, αλλά και στην εσωτερική ποιότητα της και επάρκεια της να οδηγήσει σε συμπεράσματα ενοχής. Το Δικαστήριο οφείλει, ακόμα και στο στάδιο τούτο, να οδηγήσει το μυαλό του, αν και μόνο προκαταρκτικά, στο κατά πόσο το Δικαστήριο θα μπορεί να στηριχθεί στη μαρτυρία που έχει παρουσιασθεί. Για παράδειγμα, έχουν οι μάρτυρες γίνει πιστευτοί; Και έτσι και αλλιώς, θα ήταν το Δικαστήριο διατεθειμένο να βασισθεί στη μαρτυρία τους; Εκείνο που το άρθρο 74

(1)(β) διαλαμβάνει είναι ότι στο κλείσιμο της υπόθεσης της κατηγορίας πρέπει να υπάρχει τέτοια αξιόπιστη μαρτυρία μπροστά στο Δικαστήριο, που να είναι αρκετή για να οδηγήσει σε τεκμήριο ενοχής, που αν αφεθεί αμάχητο, θα μπορούσε να οδηγήσει στην καταδίκη του κατηγορουμένου. Με λίγα λόγια, ένας κατηγορούμενος τότε μόνο πρέπει να καλείται σε απολογία, όταν η κατηγορία έχει παρουσιάσει μαρτυρία αρκετά ισχυρή στην ουσία της που να καθιστά την καταδίκη του κατηγορουμένου μια πραγματική δυνατότητα, αν δεν δοθεί από τον κατηγορούμενο μια εξήγηση, αλλιώς ο κατηγορούμενος θα καλείται, όχι για να υπερασπίζει τον εαυτό του, αλλά για να διορθώνει τις ατέλειες που υπάρχουν στην μαρτυρία που δόθηκε από την κατηγορία.» Εξετάζοντας το ζήτημα, εάν δηλαδή έχει αποκαλυφθεί ή όχι εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον του κατηγορούμενου το Δικαστήριο θα πρέπει να αναφερθεί στη μαρτυρία που η Κατηγορούσα Αρχή έχει προσκομίσει προς απόδειξη της υπόθεσης της. Ο ΜΚ1, Λοχίας Κώστας Μιχαήλ ανέφερε ότι στις 5/11/09 μεταξύ των ωρών 7:45 και 8:30 έλαβε ανακριτική κατάθεση από τον κατηγορούμενο (τεκμήριο 2) σχετικά με υπόθεση αμελούς οδήγησης και πρόκληση τροχαίου δυστυχήματος που επεσυνέβη περί ώρα 07:00, στη Κοφίνου. Στη γραπτή κατάθεση του ο κατηγορούμενος αναφέρει ότι είδε από απόσταση 20μ την πεζή (ΜΚ3) να διασταυρώνει τρέχοντας στο δρόμο. Στην προσπάθεια του να την αποφύγει έκαμε ελιγμό προς τα αριστερά αλλά λόγω του ότι η ίδια κοιτούσε μπροστά δεν τον αντιλήφθηκε με αποτέλεσμα να την κτυπήσει με το δεξί μπροστινό μέρος του οχήματος του. Στις 18/11/09 κατηγόρησε γραπτώς τον κατηγορούμενο (τεκμήριο 3). Ο ίδιος δεν μετέβηκε στη σκηνή του δυστυχήματος. Έλαβε φωτογραφίες του αυτοκινήτου του κατηγορούμενου, αλλά δεν είναι ειδικευμένος φωτογράφος, γι' αυτό, όπως είχε πληροφορηθεί, θα εγίνοντο διευθετήσεις να ληφθούν άλλες φωτογραφίες από ειδικευμένο φωτογράφο της αστυνομίας. Ο ΜΚ2, αστυφύλακας Π. Σιαμμούτης (ΜΚ2) ανέφερε πως είναι ο εξεταστής του τροχαίου δυστυχήματος που έλαβε χώρα στη Λεωφόρο Αρχιεπισκόπου Μακαρίου στις 5/11/

1. Κατάθεσε και υιοθέτησε ως μέρος της κυρίως εξέτασης του τη γραπτή κατάθεση που ετοίμασε για την υπόθεση (τεκμήριο 4) και στη συνέχεια απάντησε σε ερωτήσεις. Ανέφερε ότι σταθμεύει στον Αστυνομικό Σταθμό Κοφίνου. Στις 5/11/09 η ώρα 06:50 μαζί με τον αστυφύλακα 2696 Π. Ελευθερίου επισκέφθηκε στη σκηνή του τροχαίου δυστυχήματος το οποίο επεσυνέβηκε στη Λεωφόρο Αρχιεπισκόπου Μακαρίου στη Κοφίνου έξω από τον Αστυνομικό Σταθμό. Εκεί βρήκε στις τελικές τους θέσεις το ενεχόμενο όχημα με αριθμούς εγγραφής ΗΡΑ188 οδηγός του οποίου ήταν ο κατηγορούμενος και την Καλομοίρα Χριστοφόρου (ΜΚ3) η οποία ενώ διασταύρωνε πεζή το δρόμο κτυπήθηκε από το όχημα του κατηγορούμενου. Έλαβε τις αναγκαίες μετρήσεις και ετοίμασε πρόχειρο σχέδιο (τεκμήριο 5) τοποθετώντας σε αυτό με το γράμμα Χ το σημείο σύγκρουσης στο οποίο κατέληξε με βάση τα ευρήματα του και το οποίο βρίσκεται 0,40εκ πριν τη τελική γραμμή του δρόμου. Από το δυστύχημα η ΜΚ3 τραυματίσθηκε και μεταφέρθηκε στις Πρώτες Βοήθειες του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας όπου κρατήθηκε για νοσηλεία. Με βάση το πρόχειρο σχεδιάγραμμα της σκηνής του δυστυχήματος ετοίμασε τελικό σχεδιάγραμμα (τεκμήριο 6). Στις 8/11/09 έλαβε κατάθεση από την πεζή ΜΚ
2. Αφού της υπέδειξε το πρόχειρο σχεδιάγραμμα της σκηνής του δυστυχήματος και το σημείο σύγκρουσης συμφώνησε με αυτό και το υπέγραψε στη παρουσία του. Στη συνέχεια ανέφερε ότι στη σκηνή του δυστυχήματος και ενώ ακόμα η ΜΚ3 βρισκόταν πεσμένη στο οδόστρωμα με τη χρήση κιμωλίας σχημάτισε το περίγραμμα της στην άσφαλτο και ότι το σημείο σύγκρουσης Χ που τοποθέτησε στο σχεδιάγραμμα του το είχε υποδείξει η πεζή επί τόπου ενώ βρισκόταν ακόμη στη σκηνή του δυστυχήματος. Στο σχεδιάγραμμα τοποθέτησε επίσης το σημείο που εντόπισε τα παπούτσια της πεζής και το καθρεφτάκι του οχήματος του κατηγορούμενου. Το επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας στο δρόμο που επεσυνέβη το δυστύχημα είναι 50 χαω. Ως η πορεία του κατηγορούμενου αριστερά υπάρχουν στο δρόμο καταστήματα και κατά την ώρα του δυστυχήματος υπήρχαν στη λωρίδα ασφαλείας σταθμευμένα οχήματα. Αντεξεταζόμενος ο ΜΚ2 ανέφερε πως δεν ελήφθησαν οποιεσδήποτε φωτογραφίες της σκηνής του δυστυχήματος. Την ώρα που έγινε το δυστύχημα ο ίδιος βρισκόταν στον Αστυνομικό Σταθμό Κοφίνου και γι' αυτό μετέβηκε αμέσως στη σκηνή. Το ασθενοφόρο παρέλαβε την πεζή 2 με 3 λεπτά αργότερα. Η ΜΚ3 του υπέδειξε το σημείο σύγκρουσης ενώ βρισκόταν ακόμα πεσμένη στην άσφαλτο, ο ίδιος όμως παρέλειψε να το υποδείξει στον κατηγορούμενο ενόσω αυτός βρισκόταν στη σκηνή του δυστυχήματος, επειδή, όπως ανέφερε, είχε οδηγίες όπως εξετάσει την υπόθεση και λάβει κατάθεση από τον κατηγορούμενο λοχίας της αστυνομίας. Ισχυρίσθηκε πως ο κατηγορούμενος αργότερα ενώπιον του ΜΚ1 υπέγραψε το πρόχειρο σχεδιάγραμμα. Ανέφερε πως ενώ βρισκόταν στη σκηνή του δυστυχήματος δεν έκρινε αναγκαίο να εξετάσει την οποιανδήποτε εκδοχή του κατηγορούμενου αναφορικά με τη πρόκληση του δυστυχήματος ούτε σε σχέση με το σημείο σύγκρουσης. Δεν διερωτήθηκε για τη θέση στην οποία εντοπίσθηκαν τα παπούτσια της ΜΚ3 επειδή η ίδια υπέδειξε το σημείο σύγκρουσης και ισχυρίσθηκε πως όταν κτυπήθηκε από το όχημα του κατηγορούμενου τα παπούτσια της πετάχτηκαν σε άλλο σημείο και συγκεκριμένα σύμφωνα με το σχεδιάγραμμα αυτά φαίνονται να βρίσκονται έξω από τη γραμμή του δρόμου. Ανέφερε πως αυτόπτης μάρτυρας του δυστυχήματος του ανέφερε πως είδε το όχημα του κατηγορούμενου να κτυπά την πεζή στο σημείο Χ λέγοντας όμως στη συνέχεια πως ο μάρτυρας αυτός βρισκόταν σε απόσταση 150μ και δεν ήταν σε θέση να γνωρίζει το σημείο σύγκρουσης. Αναφορικά με τις ζημιές του αυτοκινήτου του κατηγορούμενου ανέφερε πως αυτές βρίσκονταν στο δεξί του καθρεφτάκι. Δεν βρέθηκαν στη σκηνή ίχνη που να υποδεικνύουν την ακριβή πορεία του οχήματος του κατηγορούμενου και δεν ήταν σε θέση να δώσει σαφή απάντηση, πως, ενώ ανέφερε ότι η πεζή κτυπήθηκε από το δεξί καθρεφτάκι του οχήματος του κατηγορούμενου, σύμφωνα με τις μετρήσεις του στο Τεκμήριο 6, το σημείο σύγκρουσης φαίνεται να βρίσκεται πιο μέσα από το καθρεφτάκι και συγκεκριμένα σε σημείο κάτω από το αυτοκίνητο. Ισχυρίσθηκε ότι μίλησε με τον ΜΚ1, ο οποίος έλαβε γραπτή κατάθεση από τον κατηγορούμενο, εν τούτοις, δεν πληροφορήθηκε τι ανέφερε ο κατηγορούμενος στη κατάθεση του. Η ΜΚ3 στη γραπτή κατάθεση της (τεκμήριο 7) αναφέρει ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο οδηγούσε το όχημα με αριθμούς εγγραφής HAT
3. Κατά τη διάρκεια της διαδρομής της επί της Λεωφόρου Αρχιεπισκόπου Μακαρίου στην Κοφίνου σταμάτησε το αυτοκίνητο της στην αριστερή λωρίδα του δρόμου πλησίον του Αστυνομικού Σταθμού Κοφίνου με σκοπό να κατευθυνθεί απέναντι στο φούρνο που βρίσκεται στην απέναντι πλευρά του δρόμου. Προτού διασταυρώσει κοίταξε αριστερά δεξιά και ξανά αριστερά και αφού διαπίστωσε ότι δεν υπήρχαν οχήματα στο δρόμο άρχισε να διασταυρώνει το δρόμο πεζή. Σε κάποιο σημείο του δρόμου μέσα στην αριστερή αντίθετη λωρίδα σύμφωνα με την πορεία που θα ακολουθούσε και πριν βγει από το δρόμο ένα αυτοκίνητο κόκκινου χρώματος την κτύπησε με το μπροστινό του μέρος, τον προφυλακτήρα, το καθρεφτάκι και την ποδιά. Από το κτύπημα πετάχτηκε λίγο ψηλά της βγήκαν τα παπούτσια και ακολούθως έπεσε στην άσφαλτο μέσα στη λωρίδα κυκλοφορίας. Από το δυστύχημα τραυματίστηκε και μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας. Υπέδειξε στο τεκμήριο 5 την πορεία που ακολούθησε για να διασταυρώσει το δρόμο που σημειώνεται με το γράμμα Β αναφέροντας πως το σημείο Χ δεν το υπέδειξε η ίδια αλλά της υποδείχθηκε στο πρόχειρο σχέδιο από το ΜΚ2 όταν την επισκέφθηκε στο νοσοκομείο και η ίδια συμφώνησε με αυτό. Ανέφερε πως τη στιγμή που διασταύρωνε το δρόμο δεν υπήρχαν καθόλου διερχόμενα αυτοκίνητα στο δρόμο και δεν είδε κανένα αυτοκίνητο να έρχεται σε καμία από τις δύο κατευθύνσεις. Επίσης όταν έφτασε στη μέση του δρόμου και πάλι κοίταξε αριστερά και δεν υπήρχαν καθόλου διερχόμενα αυτοκίνητα. Στη συνέχεια ανέφερε πως είδε το αυτοκίνητο του κατηγορούμενου ενώ αυτό βρισκόταν λίγο μακριά, ισχυριζόμενη πως δεν είδε κατά πόσο αυτό έκανε οποιανδήποτε κίνηση για να την αποφύγει, επειδή όπως είπε ση συνέχεια το είδε μόνο τη στιγμή που την κτύπησε. Αντεξεταζόμενη ανέφερε πως είδε το αυτοκίνητο του κατηγορούμενου μετά που αυτό την είχε κτυπήσει και ενώ βρισκόταν σταματημένο προς τα δεξιά της. Πριν όμως την σύγκρουση είδε από μακριά ένα αυτοκίνητο ερχόμενο με κατεύθυνση ως η πορεία Α στο σχεδιάγραμμα. Στη συνέχεια της αντεξέτασης της η μάρτυρας ανέφερε πως πριν διασταυρώσει τον δρόμο κοίταζε αριστερά δεξιά και πάλι αριστερά και δεν είδε κανένα όχημα στο δρόμο. Αφού έφτασε στη μέση του δρόμου έλεγξε ξανά τον δρόμο και μόλις πλησίασε τον φούρνο κτυπήθηκε από το αυτοκίνητο του κατηγορούμενου. Όταν της υποβλήθηκε από τον συνήγορο της υπεράσπισης πως στη κατάθεση της δεν αναφέρει ότι σταμάτησε στη μέση του δρόμου, απάντησε πως δεν σταμάτησε στη μέση του δρόμου επειδή την κτύπησε το αυτοκίνητο και παρέμεινε εκεί. Ισχυρίσθηκε στη συνέχεια πως εκτός από το αυτοκίνητο που είδε από μακριά, δεν είδε άλλο αυτοκίνητο στο δρόμο ούτε και το αυτοκίνητο του κατηγορούμενου. Παρέμεινε πεσμένη στην άσφαλτο γύρω στα 10 λεπτά μέχρι να φτάσει εκεί η αστυνομία, αλλά δεν είδε τον αστυνομικό να ζωγραφίζει το περίγραμμα της ενώ βρισκόταν πεσμένη στην άσφαλτο ούτε θυμόταν να του είχε μιλήσει όση ώρα βρισκόταν στη σκηνή του δυστυχήματος. Σε διάφορα σημεία της αντεξέτασης της, ισχυρίσθηκε πως είδε το αυτοκίνητο του κατηγορούμενου τη στιγμή που γύρισε προς τα δεξιά και αφού προηγουμένως είχε κτυπηθεί και έπεσε στην άσφαλτο, λέγοντας στη συνέχεια πως το είχε δει μόνο τη στιγμή που την κτυπούσε. Σε άλλο σημείο της μαρτυρίας της ανέφερε πως δεν θυμάται που βρισκόταν όταν την κτύπησε το αυτοκίνητο το οποίο το είδε για πρώτη φορά όταν αυτό ήταν μπροστά της. Σε σχετικές ερωτήσεις που της υποβλήθησαν από τον συνήγορο της Υπεράσπισης η ΜΚ3 υπέδειξε στο σχεδιάγραμμα (τεκμήριο 6) ως τη θέση που βρισκόταν όταν κτυπήθηκε από τον κατηγορούμενο περίπου στη μέση του δρόμου. Όλα όσα πιο πάνω έχουν αναφερθεί καταδεικνύουν την ποιότητα της μαρτυρίας που η Κατηγορούσα Αρχή έχει προσκομίσει για απόδειξη της κατηγορίας. Η μαρτυρία αυτή στερείται πειστικότητας με τρόπο που το Δικαστήριο δεν μπορεί να βασίσει την καταδίκη του κατηγορούμενου σε αυτή. Κατ' ακολουθία των πιο πάνω βρίσκω ότι δεν έχει αποδειχθεί εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον του κατηγορούμενου. Συνεπακόλουθα ο κατηγορούμενος αθωώνεται και απαλλάσσεται από το στάδιο αυτό. (Υπ.) ............. Στ. Λουκίδου - Βασιλείου, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο