Δημοκρατία ν. Daulton Byfield, Αρ. Υπόθεσης: 15724/09, 30 Ιουνίου, 2010

(3)του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154, όπως τροποποιήθηκε. Είναι η υπόθεση της Κατηγορούσας Αρχής ότι στις 12.6.2009 ο κατηγορούμενος με παράνομη πράξη δηλαδή με γροθιά προκάλεσε σωματική βλάβη στον Adam Ian Card, τέως από την Αγγλία, με αποτέλεσμα στις 3.9.2009 να επέλθει ο θάνατος του. Είναι η εκδοχή της Υπεράσπισης ότι ο κατηγορούμενος δεν κατάφερε γροθιά στο θύμα. Η όποια άσκηση βίας κατά του προσώπου του θύματος, σπρώξιμο ή απώθηση, έγινε για αυτοπροστασία του κατηγορούμενου υπό συνθήκες που δεν θα πρέπει να του καταλογιστεί ευθύνη. Ουσιαστικά εγείρει την υπεράσπιση της ανάγκης-αυτοπροστασίας. Ήταν η περαιτέρω θέση της Υπεράσπισης ότι ο θάνατος του θύματος επήλθε από άλλη ή άλλες αιτίες και όχι συνεπεία της κρανιοεγκεφαλικής κάκωσης από την πτώση του στο έδαφος. Θα παραθέσουμε πολύ συνοπτικά τη σειρά των γεγονότων όπως διαφάνηκαν μέσα από την μαρτυρία που προσκομίστηκε από τη Κατηγορούσα Αρχή και τα παραδεκτά γεγονότα από τη στιγμή που το θύμα παραλήφθηκε από το ασθενοφόρο για τη μεταφορά του στο Γενικό Νοσοκομείο Πάφου για ιατρική περίθαλψη. Στις 12.6.2009 και ώρα 20:58 κλήθηκε ασθενοφόρο να παραλάβει τραυματία που ήταν αναίσθητος μέσα στο δρόμο έξω από την μπυραρία O'Νeills στην Κάτω Πάφο. Ο Σταύρος Φακοντής (Μ.Κ.27-κατάθεση του Τεκμήριο 66) νοσηλευτικός λειτουργός στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών του Νοσοκομείου Πάφου μαζί με τον Χρήστο Κκέλη (Μ.Κ.28-κατάθεση του Τεκμήριο 67) οδηγό του ασθενοφόρου έφτασαν στη σκηνή. Στο προσκέφαλο του ήταν κάποιος Άγγλος που του είχε δώσει τις Α' Βοήθειες και ανέμενε την άφιξη του ασθενοφόρου. Από την εξέταση του τραυματία επί τόπου, ο Φακοντής διαπίστωσε ότι το επίπεδο της κατάστασης του στην κλίμακα Γλασκώβης ήταν 4/15 και είχε εκροή διαυγούς υγρού από το αριστερό αυτί. Ο τραυματίας που διαπιστώθηκε αργότερα ότι ήταν ο Adam Ian Card μεταφέρθηκε, όπως ήταν αναίσθητος, στο Γενικό Νοσοκομείο Πάφου όπου η Έλενα Φαρμακαλίδου (Μ.Κ.33-κατάθεση της Τεκμήριο 72) αναισθησιολόγος τον υπέβαλε σε άμεση ενδοτραχειακή διασωλήνωση και έναρξη αερισμού και αναζωογόνηση αφού προηγουμένως η Χρυστάλλα Νεοφύτου (Μ.Κ.31-κατάθεση της Τεκμήριο 70) νοσηλευτική λειτουργός είχε αφαιρέσει από το θύμα τη κινητή περιουσία που είχε στην κατοχή του την οποία παρέδωσε στη συνέχεια στον αστυφύλακα 3281 Χαράλαμπο Ιωάννου (Μ.Κ.18-κατάθεση του Τεκμήριο 53). Μεταξύ της περιουσίας αυτής περιλαμβάνετο και νάιλον σακουλάκι μέσα στο οποίο υπήρχε ποσότητα κάνναβης. Το θύμα υποβλήθηκε σε αξονική τομογραφία από την Έλενα Οσούσκα ακτινολόγο (βλ. ακτινογραφία-Τεκμήριο 65(Α)), και λόγω της σοβαρότητας της κατάστασης του κρίθηκε αναγκαία η μεταφορά του στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Ο Γιώργος Σοφοκλέους (Μ.Κ.29-κατάθεση του Τεκμήριο 68) οδηγός ασθενοφόρου μετέφερε το θύμα στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας με την συνοδεία του Φακοντή και των ιατρών Φαρμακαλίδου και Αντρέα Στυλιανού (Μ.Κ.34-κατάθεση του Τεκμήριο 74) χειρούργου του Νοσοκομείου Πάφου που κατά τη διαδρομή διατηρούσαν το θύμα σε αναισθησία. Έφτασαν στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας στις 00:30 της 13.6.

1. Εκεί διενεργήθηκε επαναληπτική αξονική τομογραφία που κατέδειξε επιδείνωση της εικόνας από την αρχική δηλαδή υποσκληρίδιο αιμάτωμα, τραυματική υπαραχνοειδή αιμορραγία, αιμορραγικές θλάσεις εγκεφάλου και μεγάλο οίδημα με μετατόπιση της μέσης γραμμής. Το θύμα υποβλήθηκε σε πολύωρη χειρουργική επέμβαση από τον νευροχειρούργο Σπύρο Συμεωνίδη (βλ. καταθέσεις του-Τεκμήρια 84 και 85 το περιεχόμενο των οποίων συνιστά παραδεκτό γεγονός), για επείγουσα αποσυμπιεστική κρανιεκτομή και αφαίρεση του αιματώματος. Με το πέρας της εγχείρησης μεταφέρθηκε διασωληνωμένος στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας όπου τοποθετήθηκε στον αναπνευστήρα και ακολούθως στη νευροχειρουργική κλινική για συνέχιση της θεραπείας του. Η νευρολογική του εικόνα παρέμεινε σοβαρότατη χωρίς να έχει καμία λεκτική ή κινητική ανταπόκριση στα επώδυνα ερεθίσματα. Απλά έκανε προσπάθειες να ανοίξει τους οφθαλμούς του κατόπιν έντονου αλγεινού ερεθίσματος, έφερε ρινογαστρικό σωλήνα σίτισης και είχε τραχειοστομία και ουροκαθετήρα. Αυτή η εικόνα παρέμεινε αναλλοίωτη μέχρι τις 3.7.2009 που μεταφέρθηκε πίσω στο Γενικό Νοσοκομείο Πάφου με το ασθενοφόρο για συνέχιση περαιτέρω θεραπείας και αποκατάστασης του. Κατά το χρόνο επιστροφής του στο Νοσοκομείο Πάφου η κατάσταση του θύματος στην κλίμακα Γλασκώβης ήταν 5/15 από τα 4/15 που ήταν αρχικά. Στις 6.7.2009 άνοιξε τα μάτια του και η κλίμακα Γλασκώβης αυξήθηκε στα 8/15 (βλ. σχετική σημείωση Ιστορικό - Κλινική Εικόνα στο Τεκμήριο 29(Α)). Η κατάσταση του δεν σημείωσε περαιτέρω βελτίωση μέχρι τις 3.9.2009 όπου η ώρα 08:00 υπέστη καρδιακή ανακοπή και παρά τις προσπάθειες της ιατρού Φαρμακαλίδου για αναζωογόνηση του, το θύμα απεβίωσε η ώρα 08:
2. Στις 4.9.2009 ο Steven Purdie (Μ.Κ.37-κατάθεση του Τεκμήριο 81(Α) και (Β)) φίλος του θύματος αναγνώρισε τον Adam Ian Card στο Νεκροτομείο του Γενικού Νοσοκομείου Πάφου στη παρουσία της Ιατροδικαστού Ελένης Αντωνίου (Μ.Κ.35) που την ίδια μέρα προέβη σε νεκροτομή και εξέδωσε το σχετικό Ιατρικό Πιστοποιητικό (Τεκμήριο 78) που αναφέρει ως αιτία θανάτου "κρεμώδη εγκέφαλος από παλαιά κρανιοεγκεφαλική κάκωση" συνεπεία πτώσης. Η διερεύνηση από την Αστυνομία της υπόθεσης του τραυματισμού του θύματος, ως ήταν αναμενόμενο, άρχισε από το βράδυ της 12.6.2009 με την άφιξη στη σκηνή του αστυφύλακα 1169 Άριστου Αριστοδήμου (Μ.Κ.11-κατάθεση του Τεκμήριο 45) της Τροχαίας Πάφου εφόσον αρχικά οι πληροφορίες που έλαβε η Αστυνομία αναφέροντο σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα στο οποίο εμπλέκοντο πεζοί. Στην παρουσία του το ασθενοφόρο που ήδη βρισκόταν στη σκηνή παρέλαβε το θύμα και αναχώρησε για το Γενικό Νοσοκομείο Πάφου. Ενώ βρισκόταν στη σκηνή, η Ελένη Θεοδώρου (Μ.Κ.19-κατάθεση της Τεκμήριο 54) του έδωσε ένα διπλότυπο δελτίο παραγγελιών (Τεκμήριο 10) στο οποίο, ο Παναγιώτης Νεοφύτου (Μ.Κ.24-κατάθεση του Τεκμήριο 50) είχε αναγράψει τους αριθμούς του αυτοκινήτου με το οποίο ο δράστης εγκατέλειψε τη σκηνή. Το δελτίο ο Αριστοδήμου έδωσε στη συνέχεια στον αστυφύλακα 3142 Πανίκο Ζωττή (Μ.Κ.13-κατάθεση του Τεκμήριο 47) και αυτός στον αστυφύλακα 3070 Αντρέα Τσεκούρα (Μ.Κ.3-καταθέσεις του Τεκμήρια 5 και 6). Στη σκηνή κατέφτασαν και ο Υπαστυνόμος Κώστας Χ"Οικονόμου (Μ.Κ.1-καταθέσεις του Τεκμήρια 1 και 2) που είχε οριστεί προϊστάμενος των εξετάσεων της υπόθεσης με οδηγίες του οποίου αποκλείστηκε η σκηνή με αστυνομική ταινία και τέθηκε υπό φρούρηση. Είναι παραδεκτό γεγονός ότι κατά την διάρκεια της φρούρησης της σκηνής από την Αστυνομία κανένα μη εξουσιοδοτημένο πρόσωπο εισήλθε σ' αυτήν (βλ. Τεκμήριο 48). Στη σκηνή κατέφθασε και ο αστυφύλακας 1825 Αντρέας Χριστοφίδης (Μ.Κ.2-κατάθεση του Τεκμήριο 3) ο οποίος προέβη σε φωτογράφηση της σκηνής και τεκμηρίων (βλ. φωτογραφίες-Τεκμήριο 4). Επίσης παραλήφθηκε αριθμός τεκμηρίων από την Αστυνομία. Από τις εξετάσεις διαφάνηκε ότι το πρόσωπο που φέρεται να κτύπησε το θύμα ήταν ο κατηγορούμενος εναντίον του οποίου εξασφαλίστηκε δικαστικό ένταλμα σύλληψης και αναζητήθηκε. Συνελήφθηκε από τους αστυφύλακες με αριθμό 3281 Χαράλαμπο Ιωάννου (Μ.Κ.18-κατάθεση του Τεκμήριο 53) και 3144 Πλαστήρα Σιμιλλίδη (Μ.Κ.6-κατάθεση του Τεκμήριο 39) στις 13.6.2009 και ώρα 07:05 κοντά στο σπίτι του ενώ ετοιμαζόταν να φύγει με το αυτοκίνητο με αριθμούς εγγραφής Υ556ΜΕΤ. Του επιστήθηκε από τον Σιμιλλίδη η προσοχή του στο Νόμο και ο κατηγορούμενος απάντησε "I was attacked by four white men and I was the only black man. I was scared and I pushed one to get away". Ο κατηγορούμενος μεταφέρθηκε στην Αστυνομική Διεύθυνση Πάφου όπου εξετάστηκε αρχικά από την Ελένη Αντωνίου και αργότερα εξετάστηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Πάφου από την ψυχίατρο Μαρία Πίττα (Μ.Κ.32-κατάθεση της Τεκμήριο 71) η οποία δεν διαπίστωσε οποιαδήποτε ψυχοπαθολογία. Κατά την εξέταση του από την Αντωνίου στα γραφεία του ΤΑΕ, ο κατηγορούμενος έφερε εκδορές στο ριζορίνιο, μικρή εκδορά στην αριστερή έξω και έσω κόγχη του ματιού, και επιπόλαια εκδορά στο δεξιό κάτω βραχιόνιο (βλ. ιατροδικαστική έκθεση, Τεκμήριο 77 και φωτογραφίες 14-22 του Τεκμηρίου 32). Την ίδια μέρα διεξήχθηκε έρευνα στην κατοικία του κατηγορούμενου και στο αυτοκίνητο με αριθμούς εγγραφής Υ556ΜΕΤ στην παρουσία του από τους αστυφύλακες 3894 Άντη Γερμανό (Μ.Κ.38-κατάθεση του Τεκμήριο 82), 2588 Αντρέα Παπακλεοβούλου (Μ.Κ.4-κατάθεση του Τεκμήριο 31), 2374 Ι. Αστραίο, Υπαστυνόμο Χ"Οικονόμου και Τσεκούρα χωρίς να ανευρεθεί οτιδήποτε το επιλήψιμο. Ο κατηγορούμενος παρέδωσε στον Τσεκούρα το παντελόνι (Τεκμήριο 15) και μια μπλε φανέλα (Τεκμήριο 16) που φορούσε το βράδυ της 12.9.2009 που βρίσκονταν σε απλώστρα ρούχων στο σαλόνι του διαμερίσματος. Την ίδια μέρα ο Τσεκούρας έλαβε ανακριτική κατάθεση από τον κατηγορούμενο υπό μορφή ερωτοαπαντήσεων (Τεκμήρια 28(Α)(Β)) στην οποία πρόβαλε διάφορους ισχυρισμούς, στους οποίους ειδική αναφορά θα γίνει πιο κάτω. Επίσης παράδωσε στον αστυφύλακα 2495 Ανδρόνικο Τσαππή (Μ.Κ.5-καταθέσεις του Τεκμήρια 33 και 34) τα ρούχα και παπούτσια που φορούσε την ώρα της σύλληψης του τα οποία ο Τσαππής έδωσε στη συνέχεια στο Τσεκούρα. Του έδωσε περαιτέρω γραπτή συγκατάθεση για εξέταση του από ιατροδικαστή, λήψη μετρήσεων, αποτυπωμάτων και παρειακών επιχρισμάτων που ο Τσαππής προώθησε επίσης στον Τσεκούρα. Με το θάνατο του θύματος που επήλθε στις 3.9.2009 η Αστυνομία άρχισε εκ νέου τις εξετάσεις για διερεύνηση υπόθεσης ανθρωποκτονίας. Στα πλαίσια των εξετάσεων, στις 10.9.2009 ο Τσεκούρας κατηγόρησε γραπτώς τον κατηγορούμενο για το πιο πάνω αδίκημα και αφού του επέστησε γραπτώς την προσοχή του στο Νόμο αυτός απάντησε: "I regret for everything. My sorries goes to Adam and his family" (Τεκμήριο 30(Α)(Β)). Για να αποδείξει την υπόθεση της η Κατηγορούσα Αρχή κάλεσε συνολικά 39 μάρτυρες κατηγορίας. Ο κατηγορούμενος προτίμησε να προβεί σε ανώμοτη δήλωση από το εδώλιο του κατηγορουμένου και κάλεσε μόνο ένα μάρτυρα υπεράσπισης. Ενώπιον του Δικαστηρίου κατατέθηκε ένας μεγάλος αριθμός τεκμηρίων στα οποία θα γίνει ειδική αναφορά πιο κάτω, κατά την αξιολόγιση της μαρτυρίας, όπου χρειάζεται. Εγκρίθηκαν επίσης αριθμός παραδεκτών γεγονότων. Μέσα στα πλάισια της ζωντανής ατμόσφαιρας της δίκης είχαμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε με κάθε προσοχή όλους τους μάρτυρες ενώ κατέθεταν ενόρκως. Είχαμε την ευκαιρία να παρατηρήσουμε τις αντιδράσεις τους στις ερωτήσεις που τους τέθηκαν και την εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα. Θα εξετάσουμε κατά πρώτο τις συνθήκες κάτω από τις οποίες τραυματίστηκε το θύμα για να διαφανεί η τυχόν ευθύνη του κατηγορούμενου στο τραυματισμό του και μετά θα ασχοληθούμε με τα ακριβή αίτια που προκάλεσαν το θάνατο του. Γενικά ειδωμένες οι μαρτυρίες των αυτόπτων μαρτύρων είναι αλληλένδετες και η βασική μας διαπίστωση είναι πως δεν υπάρχουν αξιοσημείωτες αντιφάσεις μεταξύ τους όσον αφορά τα ουσιώδη γεγονότα της υπόθεσης. Οι αυτόπτες μάρτυρες της Κατηγορούσας Αρχής, Χάρης Φωτίου (Μ.Κ.7-κατάθεση του Τεκμήριο 40), Λοίζος Χ"Νεοφύτου (Μ.Κ.8-κατάθεση του Τεκμήριο 41), Γιώργος Μαυρέσιης (Μ.Κ.9-κατάθεση του Τεκμήριο 42), Κωνσταντίνος Χαριλάου (Μ.Κ.16-κατάθεση του Τεκμήριο 51), Vicky Stacey (Μ.Κ.20-κατάθεση της Τεκμήριο 55(Α)(Β)), Παναγιώτης Νεοφύτου (Μ.Κ.24-κατάθεση του Τεκμήριο 59) και Γιώργος Βρυώνης (Μ.Κ.23-κατάθεση του Τεκμήριο 58) τους οποίους κρίνουμε ως ανεξάρτητους, μας έκαναν θετική εντύπωση ως μάρτυρες της αλήθειας. Δεν έχουμε καμία αμφιβολία για τη φιλαλήθεια τους. Η έκβαση της υπόθεσης δεν κρίνεται στη μαρτυρία ενός μάρτυρα, ούτε οποιοσδήποτε από αυτούς μας έδωσε την εντύπωση ότι προσπάθησε να αποδώσει πράξεις στον κατηγορούμενο που δεν ανταποκρίνονταν στην αλήθεια. Σημειώνουμε ότι για όλους εκτός από τον Χαριλάου και την Stacey, που απλά γνώριζαν τον κατηγορούμενο ως θαμώνα της O'Νeills, τόσο ο κατηγορούμενος όσο και το θύμα τους ήταν άγνωστοι. Ως αυτόπτες μάρτυρες παρουσιάσθηκαν και ο Christopher Mably (Μ.Κ.21-κατάθεση του Τεκμήρια 56(Α)(Β)), η Nadine Gettins (Μ.Κ.26-κατάθεση της Τεκμήρια 62(Α)(Β)) καθώς και ο Steven Purdie (Μ.Κ.37-κατάθεση του-Τεκμήρια 80(Α)(Β)). Διατηρούμε επιφυλάξεις όσον αφορά την αλήθεια των ισχυρισμών τους για τους λόγους που θα εξηγήσουμε κατωτέρω. Τονίζουμε μόνο ότι ο Purdie προέρχεται από το φιλικό περιβάλλον του θύματος ενώ η Nadine και ο Mably από το φιλικό περιβάλλον του κατηγορούμενου. Αποτελεί κοινό έδαφος ότι ο κατηγορούμενος και το θύμα επισκέφθηκαν το βράδυ της 12.6.2009 την μπυραρία O'Νeills ο καθένας με την παρέα του. Σύμφωνα με τον Purdie το θύμα ήταν μαζί του, με τον Billy Hughes και τον Dave Tipledy όλοι συνάδελφοι στην εταιρεία Alpha Panareti στον τομέα χρονομεριδίων καθώς και με άλλα άτομα που ασχολούνταν επίσης με χρονομερίδια. Ο κατηγορούμενος σύμφωνα με την Nadine και τον Mably ήταν μαζί τους, με την Liz που ήταν φίλη της Nadine, και με άλλους φίλους τους. Είναι επίσης κοινό έδαφος ότι δημιουργήθηκαν επεισόδια εντός της μπυραρίας φραστικά και με επιθέσεις μεταξύ ατόμων των πιο πάνω ομάδων με αποτέλεσμα ο ιδιοκτήτης της μπυραρίας Χαριλάου να οδηγήσει τους εμπλεκόμενους προς την έξοδο. Από το εδώλιο του μάρτυρα παρήλασαν ένας μεγάλος σχετικά αριθμός αυτόπτων μαρτύρων. Τους έχουμε κατατάξει σε δύο ομάδες αναλόγως της θέσης που βρίσκονταν πριν και κατά τη διάρκεια του επεισοδίου, που κατέληξε στον τραυματισμό του θύματος, και αυτό για σκοπούς καλύτερης παρακολούθησης και ευκολίας στην αξιολόγηση της μαρτυρίας τους. Θα αρχίσουμε πρώτα από τους μάρτυρες που είχαν σχέση με την O'Νeills, από το εσωτερικό της οποίας ξεκίνησαν αρχικά τα επεισόδια που αργότερα επεκτάθηκαν και έξω από αυτήν. Εκτός από τις παρέες του θύματος και του κατηγορούμενου, εντός της μπυραρίας βρίσκονταν επίσης ο Φωτίου, ο Χ"Νεοφύτου και ο Μαυρέσιης, όλοι δικηγόροι, οι οποίοι από τις 20:00 κάθονταν μαζί στο μπαρ. Οι μάρτυρες αυτοί κατάθεσαν για γεγονότα που συνέβησαν εντός της μπυραρίας και για ορισμένα που έλαβαν χώρα εκτός αυτής σε όση έκταση πρόλαβαν να αντιληφθούν μέχρι που ο δράστης εγκατέλειψε τη σκηνή. Από την πιο πάνω παρέα ιδιαίτερα κατατοπιστικός ήταν ο Φωτίου. Εξήγησε με κάθε λεπτομέρεια στη δια ζώσης μαρτυρία του τι έλαβε χώρα μεταξύ του κατηγορούμενου και των υπολοίπων προσώπων που διαπληκτίζονταν εντός και στον προθάλαμο της μπυραρίας και τις μετέπειτα ενέργειες και συμπεριφορά τους. Θα παραθέσουμε πολύ συνοπτικά τη ροή των γεγονότων όπως ο Φωτίου τα εξέθεσε με την χρονολογική σειρά που συνέβησαν στη παρουσία του. Ενώ συζητούσε με την παρέα του, ο Φωτίου είδε μερικούς λευκούς, προφανώς Ευρωπαίους, να διαπληκτίζονται εντός της μπυραρίας λεκτικά και με κτυπήματα. Αυτό κράτησε μερικά λεπτά μέχρι που επενέβη ο ιδιοκτήτης της μπυραρίας Χαριλάου και τους οδήγησε στον προθάλαμο κατευθύνοντας τους προς την έξοδο. Στον προθάλαμο είδε ένα έγχρωμο που αναγνώρισε ως τον κατηγορούμενο που δεν είχε εμπλακεί προηγουμένως στο επεισόδιο, να κτυπά διάφορα πρόσωπα. Μετά πέντε λεπτά περίπου, άκουσε φωνές έξω από την μπυραρία και βγήκε στην βεράντα με τους συναδέλφους του να δουν τι συμβαίνει. Από εκεί είδε δύο από τα πρόσωπα που διαπληκτίζονταν προηγουμένως να βρίσκονται στο χώρο στάθμευσης μπροστά από την O'Neills και να προσπαθούν να απομακρυνθούν θέτοντας έτσι τέρμα στα επεισόδια. Την πρόθεση τους αυτή εκδήλωναν προτάσσοντας τα χέρια τους με ανοικτές τις παλάμες και περπατώντας προς τα πίσω. Ο ένας από αυτούς προχώρησε προς τα δεξιά, όπως έβλεπε ο Φωτίου, και περπάτησε παράλληλα με το δρόμο ενώ ο άλλος προσπάθησε να διασταυρώσει το δρόμο περπατώντας προς τα πίσω. Όταν ο τελευταίος άρχισε να διασταυρώνει, ο κατηγορούμενος έτρεξε από την βεράντα της O'Νeills που βρισκόταν, έφτασε το θύμα που σχεδόν είχε διασταυρώσει την Λεωφόρο Τάφοι των Βασιλέων και το κτύπησε με αστραπιαία γροθιά στο πρόσωπο, με αποτέλεσμα το θύμα να πέσει στην άσφαλτο αναίσθητος. Ακολούθως ο κατηγορούμενος αφού κοντοστάθηκε για λίγο κοντά στο θύμα, διέσχισε αντίστροφα το δρόμο και κτύπησε με γροθιά το άλλο πρόσωπο που ήταν προηγουμένως μαζί με το θύμα και είχε προχωρήσει προς τα δεξιά, με αποτέλεσμα να ρίξει και αυτό το άτομο στο έδαφος. Ο Φωτίου απέκλεισε το ενδεχόμενο η γροθιά να προήλθε από άλλο πρόσωπο από τον κατηγορούμενο. Απόρριψε επίσης πολλές άλλες θέσεις της Υπεράσπισης που του υποβλήθηκαν δίνοντας σαφείς εξηγήσεις για κάθε μια από τις τοποθετήσεις του. Στα βασικά της σημεία η μαρτυρία του Φωτίου επιβεβαιώνεται από εκείνη των Μαυρέσιη και Χ"Νεοφύτου. Και οι δύο αναφέρθηκαν στο περιστατικό εντός της μπυραρίας που συνέχισε και εκτός αυτής. Δεν ήταν όμως τόσο επεξηγηματικοί όπως ο Φωτίου. Ο Χ"Νεοφύτου δεν θυμόταν λεπτομέρειες από τα επεισόδια, ήταν όμως θετικός στο ότι είδε το θύμα να πέφτει στο έδαφος. Είπε επίσης ότι ο Φωτίου βγήκε πρώτος έξω από την μπυραρία και παρακολουθούσε τη σκηνή από τη βεράντα. Γενικά από τον τρόπο που έδινε μαρτυρία μας έδωσε την εντύπωση ότι υπήρξε αδιάφορος και ότι δεν τον απασχόλησαν τα επεισόδια στο βαθμό που είχαν απασχολήσει τον Φωτίου. Στα ίδια πλαίσια με εκείνη του Χ"Νεοφύτου κινήθηκε και η μαρτυρία του Μαυρέσιη. Ούτε αυτός αναφέρθηκε σε λεπτομέρειες με την δικαιολογία ότι δεν θυμόταν ή δεν πρόσεξε. Από την μαρτυρία των Μαυρέσιη και Χ"Νεοφύτου σημειώνουμε ότι και οι δύο έκαμαν αναφορά στην παρουσία ενός έγχρωμου άνδρα. Ο Μαυρέσιης αντιλήφθηκε δύο άτομα να βρίσκονται στην αρχή της παρόδου απέναντι από την μπυραρία στο δρόμο. Ο ένας ήταν έγχρωμος και ο άλλος λευκός. Αντιλήφθηκε τον ένα από αυτούς να κτυπά τον άλλο που έπεσε ανάσκελα στο έδαφος. Αυτή είναι η ουσία της μαρτυρίας του. Το ότι αρχικά νόμισε πως ήταν ο έγχρωμος που δέχθηκε την γροθιά και έπεσε στο έδαφος δεν αδυνατίζει την υπόθεση της κατηγορίας. Είναι αδιαμφισβήτητο πως ο έγχρωμος άνδρας δεν έπεσε στο έδαφος. Συνεπώς δεν ήταν ο έγχρωμος που δέχθηκε την γροθιά αλλά ο λευκός που έπεσε στο έδαφος και διαπιστώθηκε πως ήταν το θύμα. Σε κάθε περίπτωση διαφάνηκε από τις απαντήσεις του μάρτυρα κατά την αντεξέταση του πως δεν είχε πλήρη και ακριβή αντίληψη του επεισοδίου στο δρόμο. Ο Χ"Νεοφύτου είδε τον έγχρωμο άνδρα να εγκαταλείπει τον χώρο ταυτόχρονα με την πτώση του θύματος στο έδαφος. Ορισμένες τυχόν μικροδιαφορές στη μαρτυρία τους με εκείνη του Φωτίου όπως σε σχέση με τον φωτισμό ή πόσα αυτοκίνητα κυκλοφορούσαν την ώρα του επεισοδίου ή αν το επεισόδιο μέσα στη μπυραρία αφορούσε σε σπρωξίματα ή και κτυπήματα αναφέρονται σε μικρολεπτομέρειες χωρίς ουσιαστική σημασία. Όπως αναφέραμε και προηγουμένως κρίνουμε τον Φωτίου ως μάρτυρα της αλήθειας. Δεν γνώριζε το θύμα ούτε τον κατηγορούμενο και δεν βρίσκουμε να είχε λόγο να εμπλέξει τον κατηγορούμενο στο επεισόδιο αν δεν ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα. Καθόσον αφορά τους Μαυρέσιη και Χ"Νεοφύτου δεν διακρίναμε οποιαδήποτε πρόθεση να παραποιήσουν τα γεγονότα. Ωστόσο η σαφής εντύπωση που μας δημιουργήθηκε ήταν πως οι δύο αυτοί μάρτυρες, για λόγους που δεν εξηγήθηκαν, δεν είχαν αποκομίσει καθαρή εικόνα του επεισοδίου και την μαρτυρία τους συνόδευε ένα πέπλο θολότητας. Δεν δεχόμαστε την μαρτυρία τους καθ' όση έκταση αναφέρεται πως ο Φωτίου μετά το επεισόδιο εγκατέλειψε την βεράντα και προχώρησε προς το μέρος που έπεσε κάτω το θύμα. Ο Φωτίου ήταν κατηγορηματικός ότι παρέμεινε στη βεράντα από την οποία είδε το όλο επεισόδιο και δεν κινήθηκε προς το μέρος του θύματος. Ο Φωτίου μας έχει ικανοποιήσει πως κατά τους ουσιώδεις χρόνους διατηρούσε πλήρη διαύγεια και η μαρτυρία του ήταν ακριβής. Κανένα λόγο δεν θα είχε να αρνηθεί ότι πλησίασε το θύμα μετά την πτώση του. Δεν παραβλέπουμε την σύμπτωση θέσεων των Μαυρέσιη και Χ"Νεοφύτου που μπορεί να οφείλεται σε λανθασμένη αντίληψη αμφοτέρων. Ούτε και αποδίδουμε αλλότρια κίνητρα σε οποιονδήποτε από αυτούς τους μάρτυρες. Δεν υποβλήθηκε εξάλλου τέτοια εισήγηση από μέρους της υπεράσπισης. Ο συνήγορος υπεράσπισης υπέβαλε στους πιο πάνω μάρτυρες τη θέση ότι κάποιος μέσα στη μπυραρία κινήθηκε απειλητικά προς τον κατηγορούμενο κρατώντας ένα ποτήρι με μπύρα για να τον κτυπήσει στο πρόσωπο και ότι αυτή ήταν η αιτία για να αρχίσουν οι διαπληκτισμοί. Οι Φωτίου, Μαυρέσιης και Χ"Νεοφύτου δεν είδαν τέτοιο επεισόδιο αν και δεν απέκλεισαν την πιθανότητα να συνέβηκε. Ούτε επίσης η Stacey, την μαρτυρία της οποίας αποδεχόμαστε για τους λόγους που θα εξηγήσουμε πιο κάτω, πρόσεξε τέτοιο επεισόδιο. Αμφισβήτηση υπήρξε και όσον αφορά τον φωτισμό στη σκηνή του επεισοδίου που η θέση της Υπεράσπισης ήταν ότι είχε νυκτώσει. Ο Φωτίου ισχυρίστηκε ότι δεν είχε σκοτεινιάσει αλλά υπήρχε αρκετό φυσικό φως που του επέτρεπε να παρακολουθεί απρόσκοπτα τα επεισόδια στο δρόμο. Δεν είναι όμως μόνο ο Φωτίου που ισχυρίστηκε κάτι τέτοιο. Και ο Χαριλάου (Μ.Κ.16) την μαρτυρία του οποίου αποδεχόμαστε, ανάφερε ότι "υπήρχε φωτισμός, νύχτωσε". Ακόμα και η Ελένη Θεοδώρου (Μ.Κ.19) είπε ότι είχε λίγο φως. Σημειώνουμε ότι για να είναι σε θέση οι μάρτυρες να αντιληφθούν τα γεγονότα που περιέγραψαν στο Δικαστήριο με τόσες λεπτομέρειες αυτό δεν μπορεί παρά να σημαίνει ότι ο φωτισμός είτε φυσικώς είτε με λαμπτήρες τους επέτρεπε να βλέπουν. Αποδεχόμαστε ότι υπήρχε φυσικό φώς χωρίς να αποκλείουμε ότι είχε αρχίσει να σουρουπώνει. Έχουμε πειστεί ότι ο Φωτίου κάτω από τις συνθήκες και τα δεδομένα που βρέθηκε εκ των οποίων τα πλείστα δεν έχουν αμφισβητηθεί, δηλαδή από τη θέση που στεκόταν στη βεράντα που ήταν υπερυψωμένη και απέναντι από τη σκηνή, τον φυσικό φωτισμό που υπήρχε, εφόσον δεν είχε ακόμα σκοτεινιάσει εντελώς, ότι η απόσταση μεταξύ του σημείου που στεκόταν από το σημείο που είδε το θύμα και το άλλο πρόσωπο αρχικά να οπισθοχωρούν προς το δρόμο που ήταν μόλις 15 με 20 μέτρα και 30 μέτρα από το σημείο που ο κατηγορούμενος κατάφερε τη γροθιά με το δεξί του χέρι στο θύμα, του επέτρεπαν να δει τα γεγονότα για τα οποία μαρτύρησε. Ο συνήγορος υπεράσπισης υπέβαλε στον Φωτίου ότι δεν ήταν ο κατηγορούμενος που κατάφερε τη γροθιά στο θύμα γιατί ο κατηγορούμενος το βράδυ εκείνο φορούσε μπεζ φανέλα (Τεκμήριο 11) ενώ ο Φωτίου αναφέρθηκε σε φανέλα σκούρου χρώματος, μαύρη. Σημειώνουμε ότι το Τεκμήριο 11 είναι η φανέλα που παρέδωσε ο κατηγορούμενος στον αστυφύλακα 495 Ανδρόνικο Τσαππή (Μ.Κ.5-κατάθεση του Τεκμήριο 33) κατά την έρευνα στη κατοικία του όταν του ζητήθηκε να παραδώσει τα ενδύματα που φορούσε το βράδυ του επεισοδίου. Δεν αποκλείουμε σκόπιμα ο κατηγορούμενος να έδωσε φανέλα άλλου χρώματος από εκείνη που φορούσε πιθανόν για να μην συνδεθεί με το επεισόδιο εφόσον στη γραπτή κατάθεση του και ο ίδιος αναφέρει ότι φορούσε μπλε φανέλα (Τεκμήριο 28(Α)(Β)). Στο σημείο αυτό θα πρέπει να σημειωθεί ότι και η Stacey (Μ.Κ.20) τη μαρτυρία της οποίας αποδεχόμαστε για τους λόγους που θα αναφέρουμε κατωτέρω, ανάφερε επίσης ότι ο κατηγορούμενος φορούσε μαύρη φανέλα. Αυτόπτες μάρτυρες των επεισοδίων που συνέβησαν εντός αλλά και εκτός της μπυραρίας O´Neills πέραν των δικηγόρων ήταν ο Χαριλάου και η Stacey, σερβιτόρα στην O'Νeills. Ο Χαριλάου ένας από τους ιδιοκτήτες της O'Νeills ουσιαστικά επιβεβαιώνει με την μαρτυρία του τα όσα ο Φωτίου μαρτύρησε ότι συνέβησαν. Τονίζουμε την αναφορά του ότι από την βεράντα της O'Νeills είδε τον κατηγορούμενο, που γνώριζε ως θαμώνα της μπυραρίας του, να δίνει γροθιά σε ένα άγνωστο πρόσωπο και αυτό να πέφτει στο έδαφος. Τη στιγμή αυτή "υπήρχε φωτισμός, νύχτωνε". Η αναφορά του ότι οι τηλεοράσεις εντός της μπυραρίας πρέπει να ήταν ανοιχτές όπως πάντοτε τα τελευταία χρόνια, θέση που δεν συμβαδίζει με την θέση του Φωτίου πως οι τηλεοράσεις ήταν σβηστές, συνιστά μεν αντίφαση αλλά αφορά σε επουσιώδες ζήτημα χωρίς καμία ιδιαίτερη σημασία. Τα ίδια ισχύουν και όσον αφορά τον ισχυρισμό του ότι δεν πρόσεξε να δίνονται και κτυπήματα μεταξύ των διαπληκτισθέντων ατόμων εντός της μπυραρίας, όπως μαρτύρησε ο Φωτίου. Τα ζητήματα αυτά δεν άπτονται των περιστατικών του επεισοδίου. Ούτε διαταράσσουν την σαφή εικόνα που αποκομίσαμε για την φιλαλήθεια και ακρίβεια της μαρτυρίας του Φωτίου. Είναι αναμενόμενο σε μια υπόθεση όπου υπάρχουν πολλοί μάρτυρες γεγονότων να υπάρξουν διαφορές στη μαρτυρία τους. Σημασία έχει να μην αναφέρονται σε βασικά σημεία της υπόθεσης. Στα ίδια πλαίσια με εκείνα του Χαριλάου κινήθηκε και η μαρτυρία της Stacey, σερβιτόρας στην O'Νeills. Η μάρτυρας αυτή επιβεβαίωσε στα βασικά σημεία όσα οι υπόλοιποι αυτόπτες μάρτυρες κατάθεσαν ότι συνέβησαν το βράδυ της 12.6.
3. Συνοψίζουμε τα εξής από τη μαρτυρία της. Και αυτή είδε Επιβεβαιώννει τον Φωτίου στο ότι το θύμα ναενώ διαστ διασταυρώνει αύρωνε το δρόμο προχωρώντας πηγαίνοντας προς τα πίσω και να φωνάζει. Είδε επίσης τον κατηγορούμενο , ο κατηγορούμενος έτρεξπου έτρεξε ε ξαφνικά από την O'Neills όπου βρισκόταν, προς το δρόμο που οδηγεί στον Κόλπο των Κοραλλίων και έδωσε γροθιά στο θύμα που εκείνη τη στιγμή στεκόταν, με αποτέλεσμα αυτό να πέσει στο έδαφος. Ούτε η Stacey αλλ' ούτε και ο Χαριλάου είχαν οποιοδήποτε λόγο να εμπλέξουν τον κατηγορούμενο στο όλο επεισόδιο αν δεν ήταν η αλήθεια. Σε αντίθεση με τους υπόλοιπους μάρτυρες κατηγορίας, που κρίναμε αξιόπιστους και δεν γνώριζαν τον κατηγορούμενο, η Stacey και ο Χαριλάου τον γνώριζαν ως πελάτη της μπυραρίας ενώ το θύμα πρώτη φορά το έβλεπαν. Μάλιστα η Stacey χαρακτήρισε τον κατηγορούμενο ως ευχάριστο και αστείο τύπο. Η Stacey επιβεβαιώνει εν μέρει και την εκδοχή του κατηγορουμένου, όπως εξάγεται από τη γραμμή αντεξέτσασης των μαρτύρων κατηγορίας, ότι ο κατηγορούμενος προκλήθηκε λεκτικά από άλλο ή άλλα άτομα της παρέας του θύματος εντός της μπυραρίας. Σημειώνουμε την αναφορά της ότι κάποιοι πλησίασαν τον κατηγορούμενο και κάτι λέχθηκε μεταξύ τους που, από το ύφος του κατηγορούμενου, κατάλαβε ότι δεν ήταν ευχάριστο. Κρίνουμε αξιόπιστους τη Stacey και τον Χαριλάου γι' αυτό αποδεχόμαστε τη μαρτυρία τους. Στο σημείο αυτό παρεμβάλλουμε τη μαρτυρία του Purdie φίλου του θύματος και των Mably και Nadine φίλων του κατηγορούμενου για να διαφανούν τα γεγονότα που προηγήθηκαν του επεισοδίου εντός της μπυραρίας που συνεχίστηκε και έξω από αυτήν. Σημειώνουμε ότι η Nadine και ο Mably αν και κλήθηκαν από την Κατηγορούσα Αρχή ως μάρτυρες κατηγορίας στη συνέχεια αντεξετάστηκαν από τον εκπρόσωπο της Κατηγορούσας Αρχής μετά που ζήτησε και κηρύχθηκαν ως εχθρικοί μάρτυρες από το Δικαστήριο. Όταν ένας μάρτυρας κηρυχθεί εχθρικός, η μαρτυρία που έδωσε δια ζώσης εξακολουθεί να αποτελεί μέρος της όλης μαρτυρίας που βρίσκεται ενώπιον του Δικαστηρίου, έστω και αν είναι μαρτυρία που θα έπρεπε να θεωρείται αναξιόπιστη, και γενικά μαρτυρία ασήμαντης αξίας (βλ. Στυλιανού ν. Δημοκρατίας

(1979)2 CLR 109, Λιάτσος ν. Αστυνομίας

(1968)2 CLR 15 και Βουνιώτης ν. Δημοκρατίας

(1975)2 CLR 34). Όπως έχει λεχθεί στην υπόθεση Γεωργίου ν. Δημοκρατίας

(1984)2 CLR 65 το βάρος που θα δοθεί στη μαρτυρία ενός εχθρικού μάρτυρα είναι θέμα που θα απασχολήσει το Δικαστήριο. Δεν υπάρχει κανόνας που υπαγορεύει ότι πρέπει να παραγνωριστεί στην ολότητα της. Έχουμε μελετήσει με μεγάλη προσοχή τη μαρτυρία της Nadine και του Mablyτους. Και οι δύο είναι πρόσωπα που προέρχονται από το φιλικό περιβάλλον του κατηγορούμενου και είχαν κάθε λόγο να θέλουν να τον βοηθήσουν στην υπεράσπιση του. Στις καταθέσεις τους στην Αστυνομία (Τεκμήρια 56(Α)(Β) του Mably και Τεκμήρια 62(Α)(Β) της Nadine) δεν ήσαν σε θέση να περιγράψουν τα γεγονότα των επεισοδίων εκτός της μπυραρίας. Ο μεν Mably γιατί είχε πάει στην τουαλέτα και ακολούθως παρέμεινε εντός την μπυραρίας ενώ όταν βγήκε έξω ήδη το θύμα ήταν ξαπλωμένο στο έδαφος. Η δε Nadine γιατί παρέμεινε στη μπυραρία μαζί με τη φίλη της Liz και δεν είδε τι έγινε έξω. Αυτά ισχυρίζονται στις γραπτές τους καταθέσεις. Στη δια ζώσης μαρτυρία του όμως ο Mably προέβη σε λεπτομερή παράθεση επεισοδίων ότι συνέβησαν έξω από την O'Νeills στα οποία συμμετείχαν τόσο ο ίδιος όσο και ο κατηγορούμενος και το θύμα. Μάλιστα περιέγραψε τεπεισόδιο με οποθετεί τον κατηγορούμενο να βρίσκεται ήταν περικυκλωμένος από τέσσερα πρόσωπα. Η δικαιολογία που έδωσε για την αλλαγή της στάσης του στο Δικαστήριο ήταν ότι κατά τη λήψη της κατάθεσης δεν ρωτήθηκε σχετικά και ο αστυνομικός ενδιαφέρθηκε μόνο αν ο μάρτυρας είδε την γροθιά που κατάφερε ο κατηγορούμενος στο θύμα. Πρόσθεσε εΕπίσης ότι η Αστυνομία δεν ενδιαφερόταν για λεπτομέρειες και , ότι ο ίδιος δεν εννοούσε αυτά που είπε στην κατάθεση του και ότι "χάθηκαν στη μετάφραση δεν ξέρω τι". Δεν αποκλείουμε να βγήκε και αυτός έξω από την μπυραρία μαζί με τα άλλα πρόσωπα που διαπληκτίζονταν αλλά εσκεμμένα απέκρυψε το γεγονός αυτό στη κατάθεση του φοβούμενος μη τυχόν και ενοχοποιηθεί για τα επεισόδια ή ίσως για να αποφύγει να αναφερθεί στο επεισόδιο με τον τραυματισμό του θύματος, με απώτερο σκοπό να βοηθήσει τον κατηγορούμενο. Μόνο σε εικασίες μπορούμε να προβούμε. Ο ίδιος προτίμησε να προβάλει άλλες δικαιολογίες. Γενικά από τον τρόπο που έδινε μαρτυρία δεν μας έδωσε την εντύπωση μάρτυρα της αλήθειας. Αντίθετα ήταν φανερήό ότι η προσπάθεια του να βοηθήσει τον κατηγορούμενο στην υπεράσπιση της ανάγκης που έθεσε. Τον κρίνουμε αναξιόπιστο και απορρίπτουμε τη μαρτυρία του στα σημεία που αναφέρεται σε γεγονότα ότι συνέβησαν εκτός της O'Neills και που δεν συμφωνούν με τα λεχθέντα από τους αυτόπτες μάρτυρες που κρίναμε αξιόπιστους. Όπως πιο κάτω καταλήγουμε, ο κατηγορούμενος και οι φίλοι του θύματος είχαν προηγούμενες διαφορές μεταξύ τους. Του επεισοδίου μέσα στην μπυραρία προηγήθηκε πρόκληση από τους φίλους του θύματος και ιδιαίτερα ένα από αυτούς προς τον κατηγορούμενο. Η σχετική μαρτυρία του Mably φαίνεται να ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, ό,τι ωστόσο σημειώνουμε είναι πως η κατάληξη μας εδράζεται στα όσα εξάγονται από την μαρτυρία διαφόρων άλλων μαρτύρων κυρίως της Stacey και όχι του Mably ο οποίος έχει κριθεί παντελώς αναξιόπιστος. Στα ίδια πλαίσια με εκείνη του Mably κινήθηκε και η δια ζώσης μαρτυρία της Nadine. Ότι δηλαδή ενώ στη κατάθεση της ισχυρίζεται ότι δεν είδε τίποτε απ' όσα έγιναν έξω από την μπυραρία περιέγραψε, είπε ότι είδε όπως ο Mably, επεισόδιο τον κατηγορούμενο έξω από τη μπυραρία όπου ο κατηγορούμενος ήταν να είναι περικυκλωμένος από τέσσερα άτομα. Ισχυρίστηκε η Nadine ότι ο λόγος που Ο λόγος που έδωσε γιατί δεν τα αναφέρει στην γραπτή της κατάθεση ή που παρέλειψε να αναφέρει άλλα γεγονότα ήταν "ίσως χάθηκε, δεν είχα μεταφραστή". Πόσο πειστική όμως μπορεί να θεωρηθεί έχοντας κατά νου τις συνθήκες κάτων από τις οποίες λήφθηκε η κατάθεση της. Με βάση το περιεχόμενο της, η κατάθεση τηςαυτή λήφθηκε από τον αστυφύλακα 3892 Α. Νικολάου στην Αγγλική γλώσσα (Τεκμήριο 62Α) ο οποίος τη διάβασε στη Nadine που την υπέγραψε ως ορθή, στη παρουσία του. Ο ίδιος αστυνομικός προέβη σε πιστή μετάφραση της στα Ελληνικά (Τεκμήριο 62(Β)) και αυτό συνιστά παραδεκτό γεγονός. Για τους ίδιους λόγους που κρίναμε αναξιόπιστο τον Mably κρίνουμε και τη Nadine αναξιόπιστη. Αυτή φαίνεται να είχε ακόμα πιο στενές σχέσεις με τον κατηγορούμενο, αν κρίνουμε από το γεγονός ότι τον δέχθηκε να φιλοξενηθεί το βράδυ της 12.6.2009 στο σπίτι της. Αυτά ισχυρίστηκε και ο κατηγορούμενος στη κατάθεση του. Συνεπώς είχε πιο δυνατό λόγο να θέλει να βοηθήσει τον κατηγορούμενο. Όσον αφορά τον Purdie, φίλο του θύματος, διαπιστώσαμε προσπάθεια από μέρους του να υποβαθμίσει τα επεισόδια που προηγήθηκαν του τραυματισμού του θύματος. Ο λόγος είναι προφανώς γιατί δεν ήθελε να θεωρηθεί ως ένας από εκείνους που προκάλεσαν τα επεισόδια ή ότι συμμετείχε σε αυτά μη τυχόν και ενοχοποιηθεί. Σοβαρές ενδείξεις ότι ο Purdie έλαβε μέρος στα επεισόδια συνιστά το γεγονός ότι κατά την εξέταση του από την ιατρό Μάρω Σβανά (Μ.Κ. 30) του Νοσοκομείου Πάφου στις 13.6.2009 και ώρα 01:52 ο Purdie έφερε μικρό θλαστικό τραύμα αριστερού ρώθωνος του οποίου έγινε συρραφή (βλ. ιατρικό έντυπο-Τεκμήριο 69). Δεχόμαστε από τη μαρτυρία του ότι μαζί με το θύμα και άλλα πρόσωπα πριν την άφιξη τους στην O'Neills διασκέδαζαν σε άλλη μπυραρία όπου και κατανάλωσαν ποτά. Όσον αφορά τις συνθήκες όμως του τραυματισμού του θύματος, ο Purdie επιβεβαιώνει άλλους αυτόπτες μάρτυρες ότι ενώ έφευγαν, ο κατηγορούμενος κατάφερε γροθιά στο θύμα που έπεσε στο έδαφος αναίσθητο. Είναι γνωστή η νομολογία ότι το Δικαστήριο έχει την ευχέρεια να αποδεχθεί μέρος της μαρτυρίας ενός μάρτυρα και να απορρίψει το υπόλοιπο (βλ. Νικολαϊδης ν. Αστυνομίας

(2003)2 Α.Α.Δ. 271 και Akil v. Αστυνομίας, Ποιν, Εφ. 60/06, ημερ. 27.2.09). Το ότι ο Purdie προφανώς έλαβε μέρος στα επεισόδια φαίνεται και από το ιατρικό έντυπο (Τεκμήριο 69) που ετοιμάστηκε από την ιατρό Μάρω Σβανά (Μ.Κ. 30) του Νοσοκομείου Πάφου. Τόσο στην κατάθεση όσο και στη μαρτυρία της η ιατρός Σβανά αναφέρει ότι στις 13.6.2009 και ώρα 01:52 εξέτασε ιατρικά τον Purdie και αυτός έφερε μικρό θλαστικό τραύμα αριστερού ρώθωνος του οποίου έγινε συρραφή. Η υπεράσπιση αμφισβήτησε την ύπαρξη φυσικού φωτισμού την ώρα του επεισοδίου. Εισηγήθηκε συγκεκριμένα ότι ήταν σκοτάδι γι' αυτό η κάμερα παρακολούθησης εντός της O´Neills δεν κατέγραψε οτιδήποτε. Το θέμα αυτό είναι αλληλένδετο με την ώρα που διαπράχθηκε η επίθεση σε βάρος του θύματος, που όπως καταλήγουμε κατωτέρω, συνέβηκε γύρω στις 20:

1. Το γεγονός ότι η κάμερα δεν παρουσιάζει ευδιάκριτη σκηνή στο εσωτερικό της μπυραρίας δεν είναι καταλυτικό σε σχέση με τον φυσικό φωτισμό έξω από την μπυραρία. Προφανώς να μην χρειαζόταν ακόμα να τεθεί σε λειτουργία ο τεχνητός φωτισμός στο εσωτερικό της μπυραρίας. Διαφορετικά θα ήταν άνευ αντικειμένου η εγκατάσταση συστήματος παρακολούθησης όταν η κάμερα δεν είναι σε θέση να αποδώσει σε συνθήκες τεχνητού φωτισμού. Ο Φωτίου ισχυρίστηκε ότι δεν είχε σκοτεινιάσει αλλά υπήρχε αρκετό φυσικό φως που του επέτρεπε να παρακολουθεί απρόσκοπτα τα επεισόδια στο δρόμο. Αποδεχόμαστε και αυτή τη πτυχή της μαρτυρίας του. Η επί μέρους θέση του ενισχύεται από την μαρτυρία του Χαριλάου και όπως πιο κάτω θα δούμε και εκείνης του Νεοφύτου και Θεοδώρου. Σημειώνουμε ότι για να είναι σε θέση οι αυτόπτες μάρτυρες που κρίναμε αξιόπιστους να αντιληφθούν τα γεγονότα που περιέγραψαν στο Δικαστήριο με τόσες λεπτομέρειες, αυτό δεν μπορεί παρά να υποδηλώνει ότι ο φωτισμός είτε φυσικός είτε με λαμπτήρες, τους επέτρεπε να βλέπουν έξω. Αποδεχόμαστε ότι υπήρχε φυσικό φώς χωρίς να αποκλείουμε λόγω του προχωρημένου της ώρας να είχε αρχίσει να σουρουπώνει. Με βάση τα δεδομένα που τέθηκαν ενώπιον μας έχουμε ικανοποιηθεί ότι ο Φωτίου, ο Χαριλάου και η Stacey κάτω από τις συνθήκες που παρακολούθησαν τα επεισόδια έξω από τη μπυραρία, δηλαδή από τη θέση που στέκονταν στη βεράντα που ήταν υπερυψωμένη κατά 70 με 100 εκατοστά από το έδαφος το οποίο σημειωτέον έχει κατηφορική κλίση προς το δρόμο, σύμφωνα με το Φωτίου και Χ"Οικονόμου, τον φυσικό φωτισμό που υπήρχε, εφόσον δεν είχε ακόμα σκοτεινιάσει εντελώς, την απόσταση μεταξύ της άκρης της βεράντας που στέκονταν από το σημείο που είδαν το θύμα μαζί με το άλλο πρόσωπο αρχικά να οπισθοχωρούν προς το δρόμο που ήταν μόλις 15 με 20 μέτρα περίπου και 30 μέτρα από το σημείο που ο κατηγορούμενος κατάφερε τη γροθιά με το δεξί του χέρι στο θύμα, που δεν κρίνουμε μεγάλη, ήταν σε θέση να έχουν πλήρη αντίληψη των γεγονότων που περιέγραψαν στην μαρτυρία τους. Ο συνήγορος υπεράσπισης υπέβαλε στον Φωτίου ότι ο κατηγορούμενος το βράδυ της 12.6.2009 φορούσε μπεζ φανέλα και του υπέδειξε το Τεκμήριο 11 για να καταλήξει στο ότι δεν ήταν ο κατηγορούμενος που επέφερε γροθιά στο θύμα. Η θέση του Φωτίου ήταν ότι ο δράστης φορούσε φανέλα σκούρου χρώματος, που υπολόγισε ότι ήταν μαύρη. Σημειώνουμε ότι η φανέλα που παρέδωσε ο κατηγορούμενος στον αστυφύλακα Τσαππή κατά την έρευνα στη κατοικία του όταν του ζητήθηκε να παραδώσει τα ενδύματα που φορούσε το βράδυ του επεισοδίου, είναι το Τεκμήριο
2. Αυτή είναι μπλε. Και ο κατηγορούμενος στη γραπτή κατάθεση του αναφέρει ότι φορούσε μπλε φανέλα. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να σημειωθεί ότι και η Stacey ανάφερε ότι ο κατηγορούμενος φορούσε μαύρη φανέλα. Η μπεζ φανέλα (Τεκμήριο 11) στην οποίαν αναφέρθηκε ο συνήγορος υπεράσπισης είναι αυτή που φορούσε ο κατηγορούμενος την ώρα της σύλληψης του την οποία παρέδωσε στον Τσαππή. Αυτό μαρτύρησε ο Τσαππής. Συνεπώς βρίσκουμε ότι ο κατηγορούμενος φορούσε τη φανέλα (Τεκμήριο 16) κατά τα επεισόδια που είναι σκούρου χρώματος, σχεδόν μαύρου, εντύπωση που αποκόμισε το ίδιο το Δικαστήριο από την επιθεώρηση του Τεκμηρίου
3. Αυτόπτες μάρτυρες υπήρξαν και θαμώνες καφετέριας στον ίδιο δρόμο με την O'Neills. Ο Βρυώνης μαζί με το φίλο του Νεοφύτου και οι δύο εκπαιδευτικοί έπαιζαν τάβλι στη βεράντα του Kings Road Café που βρίσκεται στην απέναντι πλευρά της Λεωφόρου Τάφοι των Βασιλέων και σχεδόν απέναντι από την O'Neills. Ο Βρυώνης είδε 6-8 άτομα να εγκαταλείπουν την O'Neills και να καυγαδίζουν. Ο ίδιος δεν έδωσε σημασία αλλά ο φίλος του Νεοφύτου σηκώθηκε και προχώρησε να δει τι συνέβαινε. Επιστρέφοντας του είπε ότι κάποιος έγχρωμος χτύπησε πρώτα στην απέναντι πλευρά του δρόμου, που ήταν η O'Νeills, ένα άτομο από αυτά που καυγάδιζαν προηγουμένως και τ. Το άτομο αυτό έπεσε αιμόφυρτο στο έδαφος. Στη συνέχεια ο ίδιος έγχρωμος κυνήγησε άλλο άτομο προς τη πλευρά του Kings Road Café τον οποίον χτύπησε με αποτέλεσμα να πέσει και αυτό και έπεσε επίσης αιμόφυρτο στο έδαφος. Τα πιο πάνω επιβεβαίωσε ο Νεοφύτου στη δια ζώσης μαρτυρία του. Ο Νεοφύτου πΠροέβη σε εκτενή και λεπτομερή παράθεση των γεγονότων που είδε να εκτυλίσσονται στη παρουσία του σε αντίθεση με το Βρυώνη που απλά μετέφερε στο Δικαστήριο τα λεχθέντα σ' αυτόν από τον Νεοφύτου. Σύμφωνα με τον Νεοφύτου προηγήθηκαν και άλλα επεισόδια από εκείνο που τραυματίστηκε το θύμα. Συγκεκριμένα ο Ο Νεοφύτου μαρτύρησε ότι είδε τέσσερα πρόσωπα να στέκονται απέναντι σε άλλα τρία και να λογομαχούν. Ένας από αυτούς που ήταν έγχρωμος επιτέθηκε με γροθιές σε ένα από τους υπόλοιπους ενώ αυτός προσπαθούσε να φύγει, ρίχνοντας τον στο έδαφος. Στη συνέχεια κυνήγησε έναν άλλον ο οποίος έτρεχξε στο δρόμο, τον πρόλαβε στη μέση του δρόμου και με αστραπιαίες γροθιές τον έριξε και αυτόν στο έδαφος. Προφανώς αυτός ήταν το θύμα. Μετά ο έγχρωμος επέστρεψε πίσω στο σημείο που ξεκίνησε ο καυγάς και κτύπησε ξανά κάποιον με γροθιές ρίχνοντας τον και αυτόν κάτω. Ακολούθως ο έγχρωμος μπήκε στο αυτοκίνητο του να φύγει αλλάκαι ο Νεοφύτου κατάφερε να σημειώσει τους αριθμούς εγγραφής του σε ένα έντυπο (Τεκμήριο 10) που του έδωσε η Θεοδώρου, σερβιτόρα στο Kings Road Café, το οποίο έδωσε μετά στον αστυνομικό. Ο Νεοφύτου ισχυρίστηκε ότι δεν είχε άπλετο φως ενώ η Θεοδώρου, τη μαρτυρία της οποίας αποδεχόμαστε, είπε ότι είχε λίγο φως. Τονίζουμε από τη μαρτυρία του Νεοφύτου το σημείο που περιγράφει αναφέρεται τις η γροθιέςιά του έγχρωμου άντρα ότιπου ήταν τέτοιεςα που ώστε έδωσανε την εντύπωση στο μάρτυρα ότι ήταν γνώστης πολεμικών τεχνών. Ο κατηγορούμενος δεν ήταν άσχετος με τέτοιου είδους αθλήματα αν κρίνουμε από τη μαρτυρία του Αυτή του η εντύπωση ήταν σωστή εφόσον επιβεβαιώνεται από τον Παναγιώτη Παναγιώτου (Μ.Κ.15-κατάθεση του Τεκμήριο 50) ιδιοκτήτη σχολής πυγμαχίας, τη μαρτυρία του οποίου αποδεχόμαστε, ότι ο κατηγορούμενος ήταν αρχάριος πυγμάχος και πελάτης της σχολής του. Στο σημείο αυτό παρεμβάλλουμε επίσης τη μαρτυρία του Γιώργου Γιασεμίδη (Μ.Κ.22-κατάθεση του Τεκμήρια 57 (Α)(Β)) ιδιοκτήτη γυμναστηρίου, τη μαρτυρία του οποίου επίσης αποδεχόμαστε, ότι ο κατηγορούμενος τους τελευταίους 8 μήνες αθλείτο επί τακτικής βάσης στο γυμναστήριο του και με βάρη. ΥΤου υποβλήθηκε στον Νεοφύτου από τον συνήγορο υπεράσπισης ότι το θύμα πριν δεχθεί τη γροθιά στεκόταν μαζί με κάποιο άλλο πρόσωπο μπροστά από το αυτοκίνητο του κατηγορούμενου. Ο Νεοφύτου απέρριψε κατηγορηματικάασυζητητί τέτοια θέση επιμένοντας ότι ο χώρος που ήταν σταθμευμένο το αυτοκίνητο του κατηγορούμενου ήταν άσχετος με τους χώρους που ο έγχρωμος χτύπησε το θύμα και το τρίτο πρόσωπο μετά που επέστρεψε πίσω προς την πλευρά που ήταν η O'Neills. Απέρριψε επίσης άλλη υποβολή της υπεράσπισης ότι το θύμα εμπόδισε τον κατηγορούμενο που έτρεξε λοξά προς το αυτοκίνητο του για τον ίδιο πιο πάνω λόγο. Σημειώνουμε ότι επρόκειτο για δύο διαφορετικούς χώρους. Καταλήγοντας ο Νεοφύτου διευκρίνισε ότι δεν είδε να προκλήθηκε ο κατηγορούμενος και ούτε υπήρξε προηγουμένως λογομαχία μεταξύ του και του θύματος. Απλά ο κατηγορούμενος κυνήγησε πρόλαβε το θύμα και , το χτύπησε με αποτέλεσμα αυτό να πέσει στο έδαφος. Θα πρέπει να πούμε ότι άριστη εντύπωση αποκομίσαμε από το μάρτυρα Νεοφύτου. Παρά την επίμονη αντεξέταση του, παρέμεινε ακλόνητος στις αρχικές του θέσεις δίνοντας στο Δικαστήριο μια καθαρή εικόνα απ' όσα διαδραματίστηκαν έξω από την O'Νeills στην παρουσία του που είχε σαν αποτέλεσμα το τραυματισμό του θύματος. Πρόκειται περί μορφωμένου και σοβαρού ατόμου, εντύπωση που αποκομίσαμε ενώ κατέθετε από το εδώλιο του μάρτυρα. Θα μπορούσε να λεχθεί ότι πολλά γεγονότα απ' όσα μαρτύρησε ο Νεοφύτου παραλείπονται από τη μαρτυρία του Φωτίου. Δεν είναι αφύσικο εφόσον ο Νεοφύτου ήταν συνεχώς έξω και παρακολούθησε τα επεισόδια από την αρχή, ενώ ο Φωτίου, σύμφωνα με τη μαρτυρία του, καθόταν εντός της μπυραρίας και όταν βγήκε έξω είδε τα επεισόδια από ένα σημείο και μετά. Ο συνήγορος υπεράσπισης τόνισε στην αγόρευση του την αντίφαση, όπως την χαρακτήρισε, μεταξύ της μαρτυρίας του Φωτίου και Νεοφύτου που αναφέρετο στον τρόπο που το θύμα διασταύρωνε το δρόμο. Είναι γεγονός ότι ο Φωτίου και η Stacey ανάφεραν ότι το θύμα διασταύρωνε πηγαίνοντας προς τα πίσω, ενώ ο Νεοφύτου ισχυρίστηκε ότι το θύμα έτρεξε, να φύγειπροφανώς να έλθει στην απέναντι πλευρά του δρόμου, και ο έγχρωμος έτρεξε πίσω του και αφού τον πρόλαβε στη μέση του δρόμου τον κτύπησε. Σημασία έχει ότι ο κατηγορούμενος έτρεξε προς το θύμα και το κτύπησε με γροθιά. Για να δεχθεί τη γροθιά στο πρόσωπο, ασφαλώς τη στιγμή αυτή το πρόσωπο του ήταν στραμμένο προς την O'Νeills από την οποίαν ερχόταν ο κατηγορούμενος ενώ η πλάτη του θα ήταν γυρισμένη προς την πλευρά του Kings Road Café. Κάτω από τις περιστάσεις που εξελίχθηκαν τα γεγονότα, όπως τα περιέγραψαν ο Φωτίου και ο Νεοφύτου, δηλαδή τον πολύ κόσμο που είχε μαζευτεί, τις φωνές που ακούγονταν, την ένταση που προφανώς είχε προηγηθεί, τον μεγάλο αριθμό των ατόμων που συμμετείχαν στα επεισόδια, τις γροθιές που κατάφερε ο κατηγορούμενος όχι μόνο στο θύμα αλλά και σε άλλα πρόσωπα σε διαφορετικές περιπτώσεις στη σκηνή, την αστραπιαία ταχύτητα με την οποία εξελίσσονταν τα γεγονότα το ένα μετά το άλλο εφόσον το καθένα ήταν διαρκείας μερικών δευτερολέπτων, είναι φυσικό η προσοχή ενός μάρτυρα να μην είναι συνεχώς στραμμένη σε συγκεκριμένο σημείο. Έστρεψε τη προσοχή του σε εκείνα που του έκαμαν προφανώς εντύπωση και που άλλος μάρτυρας να μην τα πρόσεξε ή δεν έδωσε την ίδια σημασία. Εξαρτάται επίσης και σε ποια ακριβώς χρονική στιγμή αναφέρετο ο κάθε μάρτυρας ή πόσο παρατηρητικός είναι. Εν πάση περιπτώσει είτε το θύμα διασταύρωνε το δρόμο προς τα πίσω περπατώντας όπως ανάφεραν ο Φωτίου και η Stacey, είτε έτρεξε να διασταυρώσει όπως ανάφερε ο Νεοφύτου, για να δεχθεί τη γροθιά στο πρόσωπο από τον κατηγορούμενο που έτρεξε ξωπίσω του, αυτή τη συγκεκριμένη στιγμή το θύμα θα πρέπει να ήταν στραμμένο προς την Ο'Neills. Σημασία έχει ότι το θύμα προσπάθησε με τον ένα ή τον άλλο τρόπο να απομακρυνθεί από τη σκηνή για να αποφύγει τα κτυπήματα από τα άτομα που τον ακολουθούσαν με πρόθεση να τον κτυπήσουν. Δεν τα κατάφερε όμως, αφού τον πρόλαβε ο κατηγορούμενος. Όσον αφορά την ώρα που το θύμα δέχθηκε τη γροθιά δεν υπήρξε ακριβής προσδιορισμός της από τους μάρτυρες κατηγορίας. Ο Φωτίου την τοποθετεί μεταξύ 20:15 και 20:30 κρίνοντας από την ώρα που πήγε στην O'Νeills, ο Νεοφύτου 21:00, ο Βρυώνης μεταξύ 20:30 και 21:00, ο Χ"Νεοφύτου γύρω στις 20:30 όπως και ο Μαυρέσιης, ο Χαριλάου γύρω στις 20:15 υπολογίζοντας ότι πήγε δουλειά η ώρα 20:00, η Θεοδώρου μεταξύ 20:30 και 21:00 και η Stacey γύρω στις 20:
4. Ο κατηγορούμενος στη γραπτή του κατάθεση (Τεκμήριο 28(Α)(Β)) τοποθετεί το επεισόδιο εντός της μπυραρίας γύρω στις 20:00 ενώ ο συνήγορος Υπεράσπισης κατά την αντεξέταση των μαρτύρων κατηγορίας αναφέρετο σε 20:
5. Δεχόμαστε ότι το συμβάν με τη γροθιά σε βάρος του θύματος, έγινε γύρω στις 20:30 που φαίνεται να είναι και η θέση της Υπεράσπισης. Συνοψίζοντας, με δεδομένο ότι υπήρξαν πολλοί αυτόπτες μάρτυρες γεγονότων, είναι αναμενόμενο να υπάρξουν διαφορές στη μαρτυρία τους. Δεν έχουμε επισημάνει ουσιώδεις αντιφάσεις μεταξύ τους. Εκείνες που εντοπίσαμε αναφέρονται σε μικρολεπτομέρειες χωρίς ουσιαστική σημασία. Η ύπαρξη τέτοιων μικροαντιφάσεων καταδεικνύει ότι η μαρτυρία τους δεν ήταν προσυνεννοημένη. Ο συνήγορος του κατηγορούμενου τόνισε στην αγόρευση του την απουσία επιστημονικής μαρτυρίας που να συνδέει τον κατηγορούμενο με το θύμα. Αναφέρθηκε ειδικότερα στην Έκθεση Πραγματογνωμοσύνης του Δρα Μ. Καριόλου (Τεκμήριο 60) που το περιεχόμενο της συνιστά παραδεκτό γεγονός. Με βάση την έκθεση δεν συνδέθηκε το γενετικό υλικό του κατηγορούμενου με το θύμα. Η απουσία τέτοιας μαρτυρίας, δεν αποκλείει ότι ο κατηγορούμενος κτύπησε το θύμα με γροθιά, όπως είχαν αντιληφθεί οι αυτόπτες μάρτυρες που κρίναμε αξιόπιστους. Θα εξετάσουμε κατωτέρω σε άλλο σημείο της απόφασης μας την σημασία της απουσίας τραυματισμού ή σημαδιών στη γροθιά του κατηγορούμενου. Θα προχωρήσουμε στην εξέταση των θέσεων του κατηγορούμενου για τα επεισόδια. Κληθείς να προβάλει την υπεράσπιση του ο κατηγορούμενος, επέλεξε, όπως ήταν δικαίωμα του, να προβεί σε ανώμοτη δήλωση από το εδώλιο του κατηγορούμενου. Σε τέτοια περίπτωση, ενόψει και του τεκμηρίου αθωότητας ενός κατηγορουμένου και της υποχρέωσης της Κατηγορούσας Αρχής να αποδείξει την ενοχή του πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας, αυτό που εξετάζεται είναι (α) αν η μαρτυρία που παρουσίασε η Κατηγορούσα Αρχή είναι αξιόπιστη και (β) αν ναι, κατά πόσο είναι ικανοποιητική για να αποδέιξειαποδείξει τ ις κατηγορίες. Ττο γεγονός ότι ένας κατηγορούμενος δεν έδωσε ο ίδιος ένορκη κατάθεση ή ότι δεν παρουσίασε μάρτυρες, δεν πρέπει να θεωρείται ότι συμπληρώνει τυχόν κενά της μαρτυρίας της Κατηγορούσας Αρχής. Η ανώμοτη δήλωση ενός κατηγορουμένου εξετάζετιαι και αξιολογείται μέσα στο σύνολο της μαρτυρίας, ανάλογα και με το πώ΄ς ταιριάζει στην κάθε συγκεκριμένη περίπτωση. Δεν μπορεί όμως να εξομοιωθεί με μαρτυρία με την έννοια να είναι ικανή να αντικρούσει μια ένορκη μαρτυρία που κρίθηκε ήδη από το Δικαστήριο ως αξιόπιστη. (βλ. μεταξύ άλλων Vrakas & Another v. Republic

(1973)2 C.L.R. 139, 188 - 191, Anastasiades v. Republic

(1977)2 C.L.R. 97, σελ. 113, 215, Khadar v. Republic

(1978)2 C.L.R. 152, 245-288, Δημοσθένους κ.α. ν. Αστυνομίας

(1988)1 Α.Α.Δ. 129 και Ιωάννου κ.α. ν. Δημοκρατίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 195). Στο γενικό αυτό κανόνα υπάρχουν κάποιες εξαιρέσεις όπου τα γεγονότα όπως τα απέδειξε με τη μαρτυρία της η Κατηγορούσα Αρχή είναι τέτοια που χρήζει να δοθεί κάποια εξήγηση από τον κατηγορούμενο ιδιαίτερα εκεί που τέτοια εξήγηση εμπίπτει στη δική του αποκλειστική γνώση. (Βλ. επίσης Κρίνος Θεοχάρους ν. Δημοκρατίας

(2008)2 Α.Α.Δ. 22). Μεταφέρουμε τα βασικά σημεία από τη ν ανώμοτη δήλωση του κατηγορούμενου. Δεν γνώριζε το θύμα ενώ για το Purdie και τον Hughes άκουσε ότι ήταν καυγατζήδες και χτυπούσαν άλλα άτομα. Δημιουργήθηκε ένα επεισόδιο τρεις μήνες προηγουμένως για το οποίο ο Hughes επέρριπτε ευθύνες στον κατηγορούμενο. Άρχισε μαζί με άλλους να τον απειλούν τηλεφωνικά και την επόμενη μέρα αντιλήφθηκε ότι του έκαμαν ζημιά στο αυτοκίνητο του φίλου του που ο κατηγορούμενος οδηγούσε την ημέρα εκείνη. Κατάγγειλε την υπόθεση στην Αστυνομία και ο Mably απέλυσε τα τρία άτομα που ενέχοντο στο επεισόδιο. Στις 12.6.09 συνάντησε τη Nadine και άλλους συναδέλφους του στην O'Neills. Γύρω στις 20:00 εισήλθαν στην μπυραρία ο Hughes με τον Purdie και δύο άγνωστα του πρόσωπα. Ο Hughes που ήταν μεθυσμένος κατευθύνθηκε αμέσως προς το μέρος του με απειλητικές διαθέσεις και άρχισε να τον βρίζει. Ο κατηγορούμενος του είπε "εντάξει πάμε έξω να τσακωθούμε". Τον εμπόδισε όμως η Nadine. Ενώ τον ύβριζε ο Hughes, ο Purdie προχώρησε προς το μέρος του με ένα σπασμένο ποτήρι μπύρας για να τον χτυπήσει. Ο Mably επενέβη για να τον εμποδίσει και τότε επενέβησαν το θύμα και ο Tipledy να χτυπήσουν τον κατηγορούμενο. Ακολούθως κάποιοι άλλοι επενέβησαν για να τους σταματήσουν και τότε άρχισαν τα αλληλοσπρωξίματα. Ο ιδιοκτήτης της μπυραρίας τους έβγαλε όλους έξω όπως και τον κατηγορούμενο μαζί χωρίς ς ενώ ο ο ίδιος να είχε συμμετάσχει είχεστο επεισόδιο. Βγαίνοντας έξω για να φύγει, είδε το θύμα με τον Purdie, Hughes και Tipledy να τον αναμένουν για να τον κτυπήσουν στην άκρη του δρόμου βρίζοντας τον. Τον περικύκλωσαν προκαλώντας του τρόμο. Τότε άκουσε τον Mably να του φωνάζει και να τον πλησιάζει τρέχοντας μαζί με κάποιον άλλον. Ο Hughes επιτέθηκε στον Mably και ο κατηγορούμενος τράβηξε τον Hughes ο οποίος έπεσε στο έδαφος. Βρέθηκε μπροστά του το θύμα που του κατάφερε γροθιά στο αριστερό του μάτι και ο κατηγορούμενος πήρε χώμα και χαλίκια και του τα έριξε στο πρόσωπο. Το θύμα σήκωσε τα χέρια του προς το πρόσωπο του για να προστατευτεί από τα χώματα και μετά ο κατηγορούμενος δεν θυμάται τι έκαμε. Απ' ότι νομίζει, είτε τον έσπρωξε είτε του έδωσε γροθιά και αυτός έπεσε στο έδαφος στη μέση του δρόμου χωρίς να προσέξει αν χτύπησε. Ο Hughes του είπε να φύγει και αυτός έτρεξε προς το αυτοκίνητο του. Μπροστά του όμως βρέθηκε το θύμα που του έκοψε το δρόμο και τον απείλησε ότι θα τον σκοτώσει. Τρομοκρατήθηκε και δεν θυμόταν τι έκανε μετά, αν τον έσπρωξε ή του έδωσε γροθιά και έπεσε μόνος του. Τον απέφυγε όπως προσπάθησε να αποφύγει και κάποιον άλλο που τον ανέμενε κοντά στο αυτοκίνητο του, κάμνοντας γύρω. Τελικά επέστρεψε και μπήκε στο αυτοκίνητο του και έφυγε. Ήταν τόσο τρομοκρατημένος γι' αυτό ζήτησε από την Nadine να τον φιλοξενήσει. Το πρωί πήγε στο σπίτι του για να πάρει τα ρούχα του και έκρυψε το αυτοκίνητο του στον πίσω δρόμο. Φεύγοντας είδε ένα αυτοκίνητο σταθμευμένο κοντά στο σπίτι του με κάποια πρόσωπα στο εσωτερικό του που αρχικά νόμισε ότι ήταν ο Hughes με τους φίλους του, ενώ στην πραγματικότητα ήταν μέλη της Αστυνομίας που τον συνέλαβαν. Ενώπιον μας εκτός από την ανώμοτη δήλωση του υπάρχει και η γραπτή κατάθεση του κατηγορούμενου στην Αστυνομία (Τεκμήρια 28(Α)(Β)) και η γραπτή κατηγορία (Τεκμήρια 30(Α)(Β)). Στη γραπτή του κατάθεση αναφέρεται στο επεισόδιο που δημιουργήθηκε παλιά μεταξύ του και του Hughes που είχε σαν αποτέλεσμα να του προκαλέσουν ζημιά στο αυτοκίνητο που οδηγούσε και να κάνει σχετική καταγγελία στην Αστυνομία. Για τα επεισόδια στην O'Neills πολύ συνοπτικά σημειώνουμε την αναφορά του ότι ο Mably δεχόταν επίθεση από τον Purdie, τον Hughes και δύο άλλους στην είσοδο της μπυραρίας γι' αυτό προχώρησε για να τον βοηθήσει. Μόλις πλησίασε, το θύμα του έδωσε γροθιά στο αριστερό μέρος του προσώπου του. Αυτό συνέβηκε έξω από την O´Neills. Τότε είδε τον Mably να δέχεται επίθεση και προσπάθησε να τον πλησιάσει. Όμως το θύμα τον εμπόδισε προκαλώντας τον, γι' αυτό ο κατηγορούμενος του έριξε χαλίκια δύο φορές στο πρόσωπο του. Ακολούθως ο κατηγορούμενος δεν θυμόταν τι έκανε. Απ' ότι νομίζει είτε τον έσπρωξε είτε του έδωσε γροθιά στο πρόσωπο και αυτός έπεσε στο έδαφος. Πάλεψε με τον Hughes και όταν είδε ότι ο Mably ήταν καλά προχώρησε προς το αυτοκίνητο του να φύγει. Πήγε σπίτι του, έπιασε μερικά ρούχα και ακολούθως πήγε στο σπίτι της Nadine μέχρι το πρωί της 13.6.2009 γιατί φοβόταν ότι θα τον σκοτώσουν. Το πρωί πήγε στο σπίτι του και όταν είδε ένα αυτοκίνητο φοβήθηκε και ξεκίνησε να φύγει. Όταν ο κατηγορούμενος κατηγορήθηκε γραπτώς (Τεκμήρια 30 (Α)(Β) απάντησε "I regret for everything. My sorries goes to Adam and his family". Έχουμε μελετήσει την εκδοχή του κατηγορούμενου όπως προβάλλεται πιο πάνω και τη γραμμή αντεξέτασης των μαρτύρων κατηγορίας. Παρατηρήσαμε ότι δεν ήταν σταθερός στην προώθηση μιας θέσης αλλά πρόβαλε διάφορες θέσεις. Άλλη θέση πρόβαλε στους αστυνομικούς που τον συνέλαβαν, άλλη στην κατάθεση του και άλλη στην ανώμοτη δήλωση του. Επίσης πΠολλέςολλές από τις θέσεις που πρόβαλε ο κατηγορούμενος στην ανώμοτη δήλωση του όπως την επίθεση που υπέστη από μέρους του το θύμα με χώματα και πέτρες, δεν υποβλήθηκαν στους αυτόπτες μάρτυρες κατά την αντεξέταση τους. Άλλοι ισχυρισμοί του επίσης που περιέχονται στην ανώμοτη δήλωση του πρώτη φορά προβάλλονται και εφόσον δεν περιέχονται στην γραπτή του κατάθεση που έδωσε στην Αστυνομία στις 13.6.2009 (Τεκμήριο 28 (Α)(Β)). Παράδειγμα ότι ο κατηγορούμενος ήλθε δύο φορές αντιμέτωπος με το θύμα και το έσπρωξε ή του έδωσε γροθιά και στις δύο περιπτώσεις. Επίσης η εκδοχή του ότι τον περικύκλωσαν, ήταν μόνος του και άλλοι τέσσερις ήθελαν να του κάμουν κακό και ότι ο Mably έτρεξε να τον βοηθήσει. Στη γραπτή κατάθεση του αφήνει να νοηθεί ότι ήταν τον Mably που περικύκλωσαν και πήγε ο κατηγορούμενος να τον βοηθήσεισώσει. Γενικά οι θέσεις του κατηγορούμενου παρουσιάζονται αναληθοφανείς μέχρι και παράλογες. Αν είχε τρομοκρατηθεί από τη συμπεριφορά του θύματος και των άλλων φίλων του που τον συνόδευαν, τι πιο λογικό με την πρώτη ευκαιρία να προσπαθούσε να διαφύγει. Αντίθετα ήταν το θύμα που προσπαθούσε να απομακρυνθεί από το χώρο και με τις κινήσεις των χεριών τουχειρονομίες αυτό έδειχνε στους υπόλοιπους με τους οποίους διαπληκτίζετο,ίζετο θέτοντας έτσι τέλος στο καυγά. Αυτό μαρτύρησε ο Φωτίου. Και η Stacey και ο Νεοφύτου τόνισαν στη μαρτυρία τους ότι το θύμα προσπαθούσε να φύγει αλλά τον πρόλαβε ο κατηγορούμενος και τον κτύπησε με γροθιά. Δεν φαίνεται να αμφισβητείται η παρουσία του κατηγορούμενου στη σκηνή. Σε όλες του τις εκδοχές τοποθετεί τον εαυτό του στο χώρο του επεισοδίου. Δεν έχουμε καμία αμφιβολία ότι ο έγχρωμος στον οποίο έκαναν αναφορά οι μάρτυρες κατηγορίας ήταν ο κατηγορούμενος. Δεν τέθηκε εξάλλου τίποτε ενώπιον μας για το αντίθετο. Όχι μόνο ο κατηγορούμενος θέτει τον εαυτό του στη σκηνή αλλά και στη γραπτή του κατάθεση και στην ανώμοτη δήλωση του παραδέχεται ότι είτε σπρώχνοντας είτε δίνοντας γροθιά στο πρόσωπο του θύματος, αυτό έπεσε κάτω. Ο συνήγορος του κατηγορούμενου υπόβαλεπρόβαλε διάφορες θέσεις κατά την αντεξέταση των μαρτύρων κατηγορίας. Εκτός από εκείνες που αναφέρονται στη φερόμενη σε βάρος του κατηγορούμενου παράνομη συμπεριφορά του θύματος και των άλλων προσώπων της παρέας του, στο Φωτίου υποβλήθηκαν και οι εξής: Ότι στη πραγματικότητα η γροθιά του κατηγορούμενου δεν προσγειώθηκε στο πρόσωπο του θύματος αλλά το θύμα πήγαινε πίσω μεθυσμένος και έχασε την ισορροπία του και έπεσε στο έδαφος. Ακολούθως του υποβλήθηκε η θέση ότι κάποιο άλλο πρόσωπο τράβηξε το θύμα από το πουκάμισο και του κατάφερε γροθιά. Επρόκειτο για θετικές υποβολές για ζητήματα που ήταν ενδεχομένως στη γνώση του κατηγορούμενου. Οι υποβολές έγιναν στη παρουσία του χωρίς αντίδραση από τον ίδιο. Ο συνήγορος υπεράσπισης εισηγήθηκε ότι αποκλείεται ο κατηγορούμενος να έδωσε την ισχυριζόμενη ή οποιαδήποτε γροθιά στο θύμα, στηριζόμενος στην ανυπαρξία τραύματος στη δεξιά του γροθιά (βλ. ιατροδικαστική έκθεση-Τεκμήριο 77). Πράγματι η Ελένη Αντωνίου δεν πρόσεξε κατά την ιατρική εξέταση του κατηγορούμενου στις 13.6.2009 τραύμα ή σημάδι στη γροθιά του. Τα τραύματα που αναφέρονται στην έκθεση της και χαρακτηρίζονται ως επιπόλαια, αφορούν σε εκδορές στο ριζορίνιο, στο αριστερό μάτι και δεξιό, κάτω βραχιόνιο. Στη μαρτυρία της η Αντωνίου δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να έδωσε γροθιές ο κατηγορούμενος και να μην άφησαν σημάδια. Εξήγησε ότι εΕξαρτάται από τον αριθμό των γροθιών ν αριθμό των γροθιών που όσο περισσότερες μεγαλύτερες είναι, τόσο έχει μεγαλύτερες πιθανότητες υπάρχουν να αφήσουν σημάδια. Τόνισε όμως ότι κυρίως είναι η δύναμη της γροθιάς και η πυκνότητα του αντικειμένου προς το οποίο στρέφεται η γροθιά αν θα αφήσει σημάδι. Υπό το φως της πιο πάνω ιατροδικαστικής μαρτυρίας, το γεγονός πως δεν σημειώνεται η ύπαρξη τραυματισμών ή άλλων ιχνών στα χέρια του κατηγορούμενου, δεν ανατρέπει την κατάληξη πως ο κατηγορούμενος πράγματι γρονθοκόπησε άλλα πρόσωπα. Γενικά ιδωμένη η εκδοχή του κατηγορούμενου φαντάζει απίθανη. Ιδιαίτερα η αναφορά στην ανώμοτη δήλωση του ότι μετά που έσπρωξε ή έδωσε γροθιά στο θύμα με αποτέλεσμα αυτό να πέσει στο έδαφος, έτρεξε προς το αυτοκίνητο του για να φύγει αλλά βρέθηκε μπροστά του το θύμα που του έκοψε το δρόμο και τον απείλησε ότι θα τον σκοτώσει. Και εδώ δεν θυμόταν αν ήταν γροθιά που του έδωσε ή τον έσπρωξε. Το αυτοκίνητο του κατηγορούμενου όμως ήταν σταθμευμένο στο χώρο στάθμευσης προς την πλευρά της μπυραρίας O'Νeills και μπροστά από αυτή, που δεν συνδέεται με το χώρο που έπεσε αναίσθητο το θύμα. Δεν κρίνουμε σκόπιμο να αναφερθούμε σε όλες τις επί μέρους υποβολές που η υπεράσπιση έθεσε στους μάρτυρες κατηγορίας. Παραθέσαμε εκείνα τα σημεία που αντικρούονται ή είναι ασυμβίβαστα με την εκδοχή των αυτόπτων μαρτύρων. Σημειώνουμε ότι όπως τους κατατάξαμε σε ομάδες οι μάρτυρες που είχαν σχέση με την O´Neills είναι άσχετοι με εκείνους που είχαν σχέση με την καφετέρια Kings Road Café. Ξεπερνά τα όρια της φαντασίας όλοι αυτοί οι μάρτυρες κατηγορίας που κρίναμε αξιόπιστους να συνεννοήθηκαν μεταξύ τους να εμπλέξουν τον κατηγορούμενο, που τους ήταν άγνωστος, σε ένα επεισόδιο περιγράφοντας το με τον ίδιο τρόπο απλά για να τον ενοχοποιήσουν. Και αν ακόμα ορισμένοι από αυτούς γνώριζαν τον κατηγορούμενο το θύμα ουδείς το γνώριζε. Πέραν τούτου σημειώνουμε πως ενώ κάποιοι μάρτυρες ήταν γνωστοί μεταξύ τους, όπως οι τρεις δικηγόροι και οι δύο εκπαιδευτικοί, μεταξύ αυτών των ομάδων μαρτύρων δεν υπήρχε οποιαδήποτε σχέση. Από τη μαρτυρία που έχουμε δεχθεί είναι φανερό ότι ο κατηγορούμενος δεν ήταν καν κοντά στο θύμα τη χρονική στιγμή που αυτό επιχειρούσε να απομακρυνθεί θέτοντας έτσι τέρμα στα επεισόδια, αλλά έτρεξε για να τον προλάβει να τον χτυπήσει. Αυτό ακριβώς μαρτύρησαν ο Φωτίου, Νεοφύτου και Stacey. Έχουμε ήδη απορρίψει τη μαρτυρία των Mably και Nadine ότι είδαν τον κατηγορούμενο περικυκλωμένο από τέσσερα πρόσωπα. Τους κρίναμε αναξιόπιστους. Ο συνήγορος Υπεράσπισης βασιζόμενος στην ανώμοτη δήλωση του και στη μαρτυρία των Nadine και Mably πρόβαλε την υπεράσπιση της ανάγκης εισηγούμενος την αθώωση του πελάτη του σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 17 του Κεφ. 154. Το άρθρο 17 του πιο πάνω Νόμου με τον τίτλο «Κατάσταση ανάγκης» προνοεί ότι: "Πράξη ή παράλειψη, που διαφορετικά θα συνιστούσε ποινικό αδίκημα, δυνατόν να μη καταλογιστεί σε αυτόν που διέπραξε, αν αυτός μπορέσει να αποδείξει ότι αυτή έγινε ή παραλείφθηκε μόνο για αποτροπή συνεπειών διαφορετικά αναπότρεπτων, οι οποίες, αν δεν αποτραπούν θα επιφέρουν σε αυτό ή σε πρόσωπα τα οποία αυτός έχει υποχρέωση να προστατεύσει, αναπότρεπτο και ανεπανόρθωτο κακό, ότι η πράξη δεν υπερέβη το εύλογα αναγκαίο με αυτό, επίσης ότι το κακό που προκλήθηκε από αυτόν δεν ήταν δυσανάλογο με εκείνο το οποίο αποτράπηκε". Tο άρθρο 17 πιο πάνω εισάγει μια μορφή υπεράσπισης και ρητά εναποθέτει στον κατηγορούμενο το βάρος να αποδείξει ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου ώστε να απαλλαγεί της ποινικής ευθύνης για το αδίκημα που αποδεικνύεται ότι διέπραξε. Ο κατηγορούμενος επέλεξε να μην δώσει ένορκη μαρτυρία, όπως είχε δικαίωμα. Ούτε κάλεσε μάρτυρα υπεράσπισης για τα γεγονότα. Ο συλλογισμός του παραμένει θεωρητικός και μετέωρος μετά την απόρριψη της μαρτυρίας του Mably και της Nadine και δεν βασίζεται σε γεγονότα. Δεν μπορούμε να αποδεχθούμε πως τα γεγονότα, όπως εξελίχθηκαν, και ο επιπόλαιος τραυματισμός του (βλ. Τεκμήριο 77) κατά τα επεισόδια δικαιολογούσαν τη καταφυγή του κατηγορούμενου σε βία εναντίον του θύματος. Σημειώνουμε ότι δεν έχει αποδειχθεί ποιος προκάλεσε τα τραύματα στον κατηγορούμενο. Η θέση στην οποία βρέθηκε ο κατηγορούμενος και η ενέργεια του να τρέξει να προλάβει το θύμα και να του καταφέρει γροθιά στο πρόσωπο, που εκείνη τη στιγμή απλά προσπαθούσε να απομακρυνθεί από τη σκηνή, προφανώς για να αποφύγει τα κτυπήματα εκείνων με τους οποίους διαπληκτίζετο προηγουμένως, αναμφίβολα είχε αλλότρια κίνητρα. Σημειώνουμε τη μαρτυρία του Νεοφύτου ότι ο κατηγορούμενος δεν προκλήθηκε από το θύμα και ούτε υπήρξε λογομαχία μεταξύ τους. Με την απόρριψη της μαρτυρίας του Mably και της Nadine ως αναξιόπιστης δεν υπάρχει οτιδήποτε ενώπιον μας που να αξιολογηθεί για να αποφασιστεί το βάσιμο της υπεράσπισης ανάγκης. Όλα όσα προσπάθησε να θέσει η υπεράσπιση κατά την αντεξέταση των μαρτύρων κατηγορίας αποτελούν απλώς εκδοχές που δεν υποστηρίζονται από ίχνος αποδεκτής μαρτυρίας. Δεν προσφέρθηκε εκδοχή συγκεκριμένη εκ μέρους του κατηγορούμενου υπό μορφή "μαρτυρίας δυναμένης να αξιολογηθεί". Δεν υπάρχει λοιπόν πεδίο διαπίστωσης γεγονότων σε βάση άλλης από αυτή που η Κατηγορούσα Αρχή υποστήριξε με μαρτυρία (βλ. Ανδρέας Λυσάνδρου v. Αστυνομίας

(2005)2 Α.Α.Δ. 672). Η αξιόπιστη μαρτυρία είναι συντριπτική στο αποτέλεσμα ότι ο κατηγορούμενος κινήθηκε επιθετικά κατά του θύματος επιδιώκοντας την εμπλοκή μαζί του για να το κτυπήσει όπως και έπραξε. Αυτή είναι η ατράνταχτη εικόνα που αποκομίζουμε και που χαρακτηρίζει το τελικό στάδιο των επεισοδίων. Συνεπώς είναι κατάληξη μας ότι η εισήγηση αυτή της υπεράσπισης πρέπει να απορριφθεί και απορρίπτεται ως αβάσιμη. Ενώπιον μας κατάθεσαν και άλλοι μάρτυρες κατηγορίας εκτός εκείνων στους οποίους έγινε ειδική αναφορά ανωτέρω. Η μαρτυρία των υπολοίπων ως επί το πλείστον ήταν τυπική. Αυτοί είναι ο αστυφύλακας 6211 Θεόδωρος Ιωάννου (Μ.Κ.12-κατάθεση του Τεκμήριο 46) που ασχολήθηκε με την παραλαβή των περιουσιακών στοιχείων του θύματος στο Νοσοκομείο Πάφου. Ο αστυφύλακας 2639 Ζήνωνας Ζήνωνος (Μ.Κ.17-κατάθεση του Τεκμήριο 52) του ΤΑΕ Πάφου ο οποίος ασχολήθηκε με τη σύλληψη του κατηγορούμενου. Ο Νικόλας Αλέξη (Μ.Κ.25-κατάθεση του Τεκμήριο 61) ο οποίος εκτέλεσε χρέη διερμηνέα κατά την λήψη της ανακριτικής κατάθεσης του κατηγορούμενου και ο Χριστάκης Χριστοδούλου (Μ.Κ.14-κατάθεση του Τεκμήριο 49) που απλά είδε το θύμα να είναι πεσμένο στο έδαφος και γύρω του να βρίσκονται 5-6 άτομα. Όλα τα μέλη της Αστυνομίας, νοσηλευτικοί λειτουργοί, διερμηνέας και άλλοι μάρτυρες που ασχολήθηκαν με τη διερεύνηση της υπόθεσης ή μαρτύρησαν για γεγονότα και δεν αξιολογήθηκε ξεχωριστά η μαρτυρία τους, μας έκαναν καλή εντύπωση και δεν έχουμε κανένα δισταγμό να δεχθούμε ότι με τη μαρτυρία τους μετέφεραν στο Δικαστήριο μόνο την πραγματικότητα. Προσεγγίζοντας τη μαρτυρία τους βεβαιωθήκαμε ότι δεν υπήρξαν περιπτώσεις παραποίησης της αλήθειας λόγω υπερβολικού ζήλου ή άλλου λόγου. Τα ίδια ισχύουν και για την ιατρό Πίττα που εξέτασε τον κατηγορούμενο. Έχουμε ήδη προβεί σε αρκετά ευρήματα. Στη συνέχεια θα συνοψίσουμε τα κύρια ευρήματα μας προβαίνοντας και σε άλλα συγκεκριμένα ευρήματα ώστε να διευκολυνθούμε κατά την υπαγωγή των γεγονότων στο Νόμο. Βρίσκουμε ότι:

1. Στις 12.6.2009 το απόγευμα το θύμα μαζί με τη παρέα του διασκέδαζαν σε μπυραρία στο Κόλπο των Κοραλλίων όπου είχαν καταναλώσει οινοπνευματώδη ποτά. Ακολούθως γύρω στις 20:00 επισκέφθηκαν την μπυραρία O'Neills στη Λεωφόρο Τάφοι των Βασιλέων και κάθισαν στο εσωτερικό της. Εντός της μπυραρίας βρίσκονταν ο κατηγορούμενος μαζί με τη δική του παρέα και διασκέδαζαν. Σε κάποιο στάδιο ένα πρόσωπο από τη παρέα του θύματος πλησίασε τον κατηγορούμενο και λεκτικά τον προκαλούσε. Ακολούθησε συμπλοκή εντός της μπυραρίας μεταξύ ατόμων από τις δύο παρέες που άρχισαν να φωνάζουν και να αλληλοσπρώχνονται. Ο Χαριλάου τους οδήγησε προς την έξοδο της μπυραρίας ενώ αυτοί συνέχιζαν να αλληλοσπρώχνονται και να φωνάζουν. Βγαίνοντας έξω, στον προθάλαμο τους πλησίασε ο κατηγορούμενος και άρχισε να συμμετέχει και αυτός στη συμπλοκή με αλληλοσπρωξίματα και κτυπήματα.
2. Το επεισόδιο συνεχίστηκε με τον ίδιο τρόπο μεταξύ 6-7 ατόμων έξω και μπροστά από την μπυραρία που είναι χώρος στάθμευσης. Τότε ο κατηγορούμενος, που ασχολείτο με τη πυγμαχία, κτύπησε με δύο γροθιές ένα από τα πρόσωπα που συμμετείχαν στα επεισόδια, με αποτέλεσμα αυτό να πέσει στο έδαφος.
3. Το θύμα με κάποιον άλλο που συμμετείχε επίσης στα επεισόδια άρχισαν να απομακρύνονται πηγαίνοντας προς τα πίσω με σκοπό να θέσουν τέρμα στα επεισόδια. Με τα χέρια προτεταμένα, αυτή τη πρόθεση τους προσπαθούσαν να μεταφέρουν στην αντίπαλη πλευρά. Το θύμα περπατώντας προς τα πίσω άρχισε να διασταυρώνει τη Λεωφόρο Τάφοι των Βασιλέων με σκοπό να περάσει απέναντι. Ο άλλος που ήταν μαζί του προχώρησε προς τα δεξιά κατά μήκος του δρόμου με κατεύθυνση προς το Κόλπο των Κοραλλίων στη πλευρά της O΄Neills. Τότε ο κατηγορούμενος έτρεξε ξωπίσω από το θύμα και το χτύπησε με αστραπιαία γροθιά στο πρόσωπο ενώ αυτό είχε σχεδόν διασταυρώσει, με αποτέλεσμα το θύμα να πέσει αναίσθητο στο έδαφος.
4. Ακολούθως ο κατηγορούμενος επέστρεψε πίσω προς τη πλευρά της Ο'Neills και χτύπησε με γροθιά το άλλο πρόσωπο που ήταν προηγουμένως μαζί με το θύμα και προσπαθούσε επίσης να απομακρυνθεί και ενώ αυτό στεκόταν, με αποτέλεσμα να πέσει και αυτό στο έδαφος. Ο κατηγορούμενος στη συνέχεια προχώρησε προς το αυτοκίνητο του που ήταν σταθμευμένο στο χώρο στάθμευσης μπροστά από την Ο'Neills και εγκατέλειψε τη σκηνή.
5. Το θύμα μεταφέρθηκε αρχικά με ασθενοφόρο στο Γενικό Νοσοκομείο Πάφου και αργότερα στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας λόγω της σοβαρότητας της κατάστασης του.
6. Υποβλήθηκε σε εγχείρηση και στις 3.7.2009 μεταφέρθηκε πίσω στο Νοσοκομείο Πάφου για συνέχιση περαιτέρω θεραπείας και αποκατάστασης του όπου και απεβίωσε στις 3.9.
8. Ο κατηγορούμενος συνελήφθηκε στις 13.6.2009 και στα πλαίσια διερεύνησης της υπόθεσης έδωσε γραπτή κατάθεση. Με το θάνατο του θύματος ο κατηγορούμενος κατηγορήθηκε γραπτώς για το αδίκημα της ανθρωποκτονίας και έδωσε την απάντηση που φαίνεται στο Τεκμήριο
9. Θα εξετάσουμε την άλλη εισήγηση της υπεράσπισης όπως αποκρυσταλλώθηκε κατά την αγόρευση του συνηγόρου του κατηγορούμενου ότι ο θάνατος του θύματος δεν ήταν αποτέλεσμα της κρανιοεγκεφαλικής κάκωσης που υπέστη από την πτώση του στο έδαφος, αλλά οφειλόταν σε άλλες αιτίες δηλαδή στην μόλυνση του με νοσοκομειακά μικρόβια σε συνδυασμό με την βεβαρημένη κατάσταση των πνευμόνων και της καρδίας του από αλκοολισμό και χρήση ναρκωτικών. Για να απαντηθεί το πιο πάνω ερώτημα θα πρέπει να εξετασθεί κατά κύριο λόγο η μαρτυρία των ειδικών ιατρών και εμπειρογνωμόνων. Για το θέμα κλήθηκαν και έδωσαν μαρτυρία για την Κατηγορούσα Αρχή η Ιατροδικαστής Ελένη Αντωνίου και ο Εντατικολόγος Ιατρός Θεόδωρος Κυπριανού (Μ.Κ.36) ενώ για την υπεράσπιση έδωσε μαρτυρία ο Ιατροδικαστής Μάριος Ματσάκης (Μ.Υ.1). Ο Κυπριανού και ο Ματσάκης για να καταλήξουν στα συμπεράσματα τους βασίστηκαν στην ιατροδικαστική έκθεση της Αντωνίου και τους ιατρικούς φακέλους του θύματος (Τεκμήρια 29 του Νοσοκομείου Πάφου και 65 του Νοσοκομείου Λευκωσίας). Ο Κυπριανού επιπρόσθετα είχε αναλάβει υπό την ιδιότητα του ως Διευθυντής της Μονάδας Εντατικής Θεραπείας την περίθαλψη του θύματος μετά την εγχείρηση αποσυμφορητικής κρανιεκτομής που υποβλήθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Είναι παραδεκτό γεγονός ότι ο ιατρικός φάκελος του Νοσοκομείου Λευκωσίας (Τεκμήριο 65) παραδόθηκε από τον Υπεύθυνο του Ιατρικού Αρχείου του Γενικού Νοσοσκομείου Λευκωσίας Ιωάννη Γεωργιάδη (κατάθεση του Τεκμήριο 64) στον αστυφύλακα 1031 Μ. Τρύφωνος (κατάθεση του Τεκμήριο 63) και αυτός ακολούθως στον Χ"Οικονόμου. Το Τεκμήριο 29 παραδόθηκε από τον Αντρέα Μαραθεύτη (Μ.Κ.39-κατάθεση του Τεκμήριο 83) στον Τσαππή και αυτός στην συνέχεια τον έδωσε στον Τσεκούρα. Ο συνήγορος Υπεράσπισης είχε την ευκαιρία επίσης να αντεξετάσει επί του εν λόγω θέματος τους ιατρούς που κλήθηκαν από την Κατηγορούσα Αρχή και μαρτύρησαν για τα θέματα που είχαν ασχοληθεί ο καθένας, όπως τη Φαρμακαλίδου και τον Στυλιανού. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η γραπτή κατάθεση του Ιατρού Σπύρου Συμεωνίδη ο οποίος διενήργησε την εγχείρηση στο θύμα κατατέθηκε εκ συμφώνου ως Τεκμήριο 84 και για την αλήθεια του περιεχομένου της. Δεν αμφισβητήθηκε εξάλλου από τον Ματσάκη η επιτυχία της επέμβασης αυτής κατά την οποία αφαιρέθηκε το ενδοκρανιακό αιμάτωμα. Είναι νομολογημένο ότι η μαρτυρία των εμπειρογνωμόνων προσφέρεται με σκοπό την παράθεση της επιστημονικής βάσης πάνω στην οποία οι ειδικοί εργάστηκαν, ώστε το Δικαστήριο να είναι σε θέση να εξάξει τα δικά του ανεξάρτητα συμπεράσματα. Θα πρέπει επίσης να υπενθυμίσουμε ότι το Δικαστήριο δεν είναι υποχρεωμένο να υιοθετήσει τις απόψεις ενός εμπειρογνώμονα έστω και αν αυτός δεν έχει αντεξεταστεί. Το Δικαστήριο μπορεί να υιοθετήσει τη θέση ενός εμπειρογνώμονα είτε εν όλω, είτε εν μέρει, είτε καθόλου, ανάλογα με τα ευρήματα του και την αξιολόγηση της μαρτυρίας, έχοντας υπόψη ότι οι εμπειρογνώμονες δεν έχουν κανένα προβάδισμα έναντι άλλων μαρτύρων και ότι η μαρτυρία τους υπόκειται στους ίδιους ακριβώς κανόνες αξιολόγησης όπως οι συνήθεις μάρτυρες επί γεγονότων (βλ. Vassilico Cements Works Ltd v. Σταύρου

(1978)1 Α.Α.Δ. 389, 397 και Νικολάου v. Σταύρου

(1992)1 Α.Α.Δ. 746). Έχει επίσης νομολογηθεί ότι δεν είναι δυνατό να δοθεί μαρτυρία γνώμης αν ο μάρτυρας δεν είναι ειδικός στο συγκεκριμένο τομέα (βλ. Ασπρής v. Αστυνομίας

(2000)2 Α.Α.Δ. 694 και Προκόπης Προκοπίου v. Επάρχου Λεμεσού

(1999)2 Α.Α.Δ. 249. Στην τελευταία απόφαση τονίστηκε ότι δεν υπάρχει γενική αρχή αποδοχής ή απόρριψης από το Δικαστήριο μαρτυρίας η οποία προέρχεται από ειδήμονα ψυχίατρο ή ψυχολόγο. Η δε θέση ότι η μαρτυρία εμπειρογνώμονα πρέπει να γίνει δεκτή εκτός αν αντικρούεται από μαρτυρία άλλου εμπειρογνώμονα είναι λανθασμένη (βλ Ψάλτης v. Αστυνομίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 113). Διευκρινίζουμε ακόμη ότι ένας μάρτυρας μπορεί να χαρακτηριστεί πραγματογνώμονας ή ειδικός τόσο στη βάση των ακαδημαϊκών του προσόντων όσο και βάσει της πείρας του. Πείρα σε ένα τομέα από μόνη της μπορεί να καταστήσει ένα μάρτυρα πραγματογνώμονα (βλ. Philippou v. Odysseos

(1999)1 Α.Α.Δ. και Evangelou and Another v. Ambizas and Another

(1982)1 C.L.R. 41, 57). Εκεί που ο πραγματογνώμονας συνδυάζει ακαδημαϊκά προσόντα και πείρα το θέμα θα εξεταστεί ως προς τη βαρύτητα του που θα αποδώσει στη μαρτυρία του η οποία και θα αντικριστεί και αυτή μέσα στο σύνολο της λοιπής μαρτυρίας. Η κάθε περίπτωση αποφασίζεται ανάλογα με τις ιδιαίτερες περιστάσεις της υπόθεσης και ειδικότερα ερευνάται ο στόχος μιας τέτοιας μαρτυρίας. Απαραβίαστη όμως είναι η αρχή πως η διακρίβωση των γεγονότων, η αξιολόγηση της μαρτυρίας και η τελική ετυμηγορία, περί ενοχής ή μη του κατηγορούμενου σε ποινική υπόθεση, ανήκει στο Δικαστήριο, και δεν γίνεται ανεκτή καμία εξωγενής επέμβαση στο έργο του. Η μαρτυρία πραγματογνωμόνων υποβοηθεί το Δικαστήριο να καταλήξει στα δικά του ανεξάρτητα συμπεράσματα αφού λάβει υπόψη τα επιστημονικά κριτήρια και συμπεράσματα που στηρίχθηκαν σ' αυτά και που έχουν τεθεί ενώπιον του σε συνδυασμό πάντοτε με την υπόλοιπη μαρτυρία πραγματική ή άλλη. Η Ελένη Αντωνίου είναι Ιατροδικαστής εργοδοτούμενη στην Ιατροδικαστική Υπηρεσία της Δημοκρατίας. Στις 4.9.2009 διενήργησε στο Νεκροτομείο του Νοσοκομείου Πάφου μεταθανάτια εξέταση στη σωρό του θύματος. Συνέταξε Ιατροδικαστική Έκθεση που παρουσίασε ως Τεκμήριο 76 την οποία υιοθέτησε ως μέρος της μαρτυρίας της και έδωσε διευκρινίσεις, ιδιαίτερα κατά την αντεξέταση. Κατά την μεταθανάτια εξέταση, καθ' υπόδειξη της ο αστυφύλακας Τρύφωνας Τρύφωνος (Μ.Κ.10-κατάθεση του Τεκμήριο 43) έλαβε αριθμό φωτογραφιών (Τεκμήριο 44). Κατά την εξωτερική εξέταση το θύμα έφερε στην αριστερή μετωποκροταφοβρεγματική περιοχή ημικυκλική ουλή από παλαιότερη κρανιοτομή μήκους 23 εκατοστών (βλ. φωτογραφίες 4 και 5 του Τεκμηρίου 44). Κατά την εσωτερική εξέταση κάτω από τον τίτλο "Κεντρικό Νευρικό Σύστημα" αναφέρονται τα εξής: "Στην αριστερή μετωποκροταφοβρεγματική περιοχή" μεγάλο μέρος των οστών ελλείπει από παλαιά κρανιοτομή και η σκληρά μήνιγγα στην εν λόγω περιοχή αντικαθίσταται με συνθετική. Στην εν λόγω χειρουργική επέμβαση σύμφωνα με τους θεράποντες ιατρούς αφαιρέθηκε αιμάτωμα. Ο αριστερός κροταφικός λοβός του εγκεφάλου φέρει πυώδη επάλειψη. Η υφή ολόκληρου του εγκεφάλου είναι κρεμώδη. Επουλωμένο κάταγμα στον αριστερό μέσω κρανιακό βόθρο". Από την εξέταση του καρδιαγγειακού συστήματος η Αντωνίου παρατήρησε "Βαρεία διάταση καρδιακών διαμελισμάτων. Τα στεφανιαία αγγεία χωρίς παθολογικά ευρήματα". Όσον αφορά το αναπνευστικό σύστημα, "Στην τραχεία και στους βρόγχους μεγάλη ποσότητα βλέννας. Πνεύμονες οιδηματώδεις και συμπεφορημένοι. Μεγάλο μέρος του πνευμονικού παρεγχύματος υποσκληρό και εμφανίζει στις βρογχιόλες πυώδη βλέννα. Πρόκειται για υποστατική πνευμονία". Η Αντωνίου καταλήγει στην έκθεση της ως αιτία θανάτου "Κρεμώδη εγκέφαλος από παλαιά κρανιοεγκεφαλική κάκωση. Πτώση". Ως αιτία θανάτου στο Ιατρικό Πιστοποιητικό που εξέδωσε η Αντωνίου για σκοπούς θανατικού ανακριτή (Τεκμήριο 78) αναγράφεται η ίδια όπως στο Τεκμήριο

1. Ο συνήγορος του κατηγορούμενου υπέβαλε στην Αντωνίου διάφορες θέσεις της υπεράσπισης. Περιοριζόμαστε στη κύρια θέση που πρόβαλε κατά την αγόρευση του. Ότι δηλαδή ο θάνατος του θύματος δεν οφειλόταν στην κρανιοεγκεφαλική κάκωση από την οποίαν είχε σχεδόν αναρρώσει, αλλά κυρίως από βρογχοπνευμονία και προβλήματα καρδίας. Η Αντωνίου αντεξετάστηκε εν εκτάσει από την υπεράσπιση σε σχέση με διάφορες πτυχές της μαρτυρίας της ειδικά σ' ότι αφορά την υποστατική πνευμονία. Δέχθηκε αρκετές θέσεις που της υποβλήθηκαν. Δεν απέκλεισε την πιθανότητα αποθεραπείας του θύματος από την κρανιοεγκεφαλική κάκωση μετά από προσπάθειες των νευροχειρουργών, προσθέτοντας όμως ότι λόγω των άλλων σοβαρών νοσημάτων στο καρδειαγγειακό και ιδιαίτερα στο αναπνευστικό σύστημα δεν επέτρεπαν την πλήρη αποθεραπεία του. Η Αντωνίου απέκλεισε την πιθανότητα σύνδεσης της κατάστασης του εγκεφάλου τον οποίον περιέγραψε ως κρεμώδη και ως αιτία θανάτου στην έκθεση της, με την πυώδη επάλειψη στην επιφάνεια του αριστερού λοβού του εγκεφάλου. Αντίθετα αποδίδει την κρεμώδη κατάσταση του εγκεφάλου στην ταλαιπωρία που είχε υποστεί το θύμα προφανώς από την πτώση. Κρίνουμε σκόπιμο να παραθέσουμε αυτούσιο το κάτωθι απόσπασμα από την αντεξέταση της Αντωνίου ως ενδεικτικό της γνώμης της για την αιτία θανάτου: "Α. Δηλαδή εδώ συνδέονται πολλά συστήματα για να επιφέρει το θάνατο. Όμως εμείς συνήθως σαν αιτία θανάτου προσδιορίζουμε το αντικείμενο που προκάλεσε μια άλφα καθήλωση, ένα πρώτο τραυματισμό στον άνθρωπο. Απόλυτα ο άνθρωπος έχει αποβιώσει συνεπεία των γενικών σοβαρών προβλημάτων με το καρδιαγγειακό και το αναπνευστικό σύστημα. Όμως εγώ δεν μπορώ να γράψω ένα report και να μην αναφέρω την αρχική αιτία που τον είχε καθηλώσει κατά κάποιο τρόπο στο κρεβάτι. Αυτός είναι ο τρόπος που γράφουμε στις εκθέσεις μας και στη συγκεκριμένη περίπτωση ανάφερα επανειλημμένα ότι αρκούσε η υποστατική πνευμονία να επιφέρει το θάνατο και χωρίς να υπάρχει οτιδήποτε άλλο πρόβλημα". Η Αντωνίου διευκρίνισε ότι υπήρξε μεγάλη ποικιλία νοσημάτων που επέφεραν το θάνατο, όπως καθήλωση στο κρεβάτι, μεγάλη συμφόρηση πνευμόνων, πνευμονία και βαριά διάταση καρδιακών διαμελισμάτων. Ήταν κάθετη στο ότι μεταξύ των νοσημάτων το θύμα παρουσίαζε και υποστατική πνευμονία προσθέτοντας ότι η χρόνια πνευμονία θα μπορούσε να διορθωθεί αν το θύμα λάμβανε φαρμακευτική αγωγή. Περισσότερο κατατοπιστικός υπήρξε ο Ιατρός Θεόδωρος Κυπριανού Εντατικολόγος, Διευθυντής Εντατικής του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας με επιπρόσθετη ειδικότητα αυτή του Πνευμονολόγου. Ο Κυπριανού υιοθέτησε την γραπτή του κατάθεση στην Αστυνομία (Τεκμήριο 79) ως μέρος της μαρτυρίας του και έδωσε διευκρινίσεις όσον αφορά την κατάσταση των πνευμόνων του θύματος όπως διαφαίνεται από τα στοιχεία των ιατρικών φακέλων (Τεκμήρια 29 και 65) και ιδιαίτερα των αποτελεσμάτων των δύο αξονικών τομογραφιών (Τεκμήρια 29(Α)(γ) και 65(Α)). Ανάφερε ότι από τις 12.6.2009 που έγινε η πρώτη αξονική τομογραφία φαίνεται να υπήρξε βελτίωση της διαφάνειας του δεξιού πνεύμονος και δεν υπήρχαν κυψελιδικά διηθήματα. Υπήρχε όμως ατελεκτασία δεξιά που συμβαδίζει με τον όρο της υποστατικής πνευμονίας της οποίας αποτελείται η αιτία. Ο Κυπριανού χαρακτήρισε την κατάσταση ενός ασθενούς που βρίσκεται στις κλίμακες 3 και 4 της κλίμακας Γλασκώβης ως τη χειρότερη μορφή κάκωσης που μπορεί να υποστεί ένας άνθρωπος. Είναι το τελευταίο σκαλοπάτι της πρόγνωσης των κρανιοεγκεφαλικών κακώσεων και έχει πιθανότητα θανάτου πάνω από 80% και ο θάνατος μπορεί να είναι οξύς ή χρονιαίος. Η βελτίωση του θύματος από την κλίμακα 4 στην κλίμακα 8 όπως διαφαίνεται σε ιατρική σημείωση του Τεκμηρίου 29 έκρινε ότι ήταν αναμενόμενη βελτίωση που δηλώνει άνοιγμα οφθαλμών καθώς και καλύτερη κινητική ανταπόκριση. Συνήθως η κλίμακα αυτή δεν επιτρέπει στον ασθενή να σηκωθεί ή να σταθεί στα πόδια του για να αποφύγει τις μακροχρόνιες επιπλοκές. Ο Κυπριανού απέκλεισε την πιθανότητα σύνδεσης της γνωμοδότησης ειδικού παθολόγου (Τεκμήριο 29(Δ)) με το ενδεχόμενο οι πνεύμονες του θύματος να ήταν κατεστραμμένοι και αυτό έχοντας σαν βάση τα αποτελέσματα της αξονικής τομογραφίας θώρακος και των άλλων εξετάσεων που περιέχονται στους ιατρικούς φακέλους που θεωρεί ότι ξεκάθαρα δεικνύουν ως παθολογικά ευρήματα ατελεκτασία δεξιά και όχι κατεστραμμένους πνεύμονες. Στο σημείο αυτό σημειώνουμε ότι κανένας ιατρός-μάρτυρας της Κατηγορούσας Αρχής χαρακτήρισε τους πνεύμονες του θύματος με βάση την εικόνα που παρουσιάζουν οι αξονικές τομογραφίες, ως κατεστραμμένους. Ο Κυπριανού απέκλεισε την πιθανότητα βελτίωσης του θύματος, εξαιτίας της συνέχισης παραμονής της ατελεκτασίας στον πνεύμονα. Στο πιο πάνω συμπέρασμα κατέληξε μελετώντας το περιεχόμενο των ιατρικών φακέλων. Η πρώτη αξονική τομογραφία (Τεκμήριο 65(Α)) χαρακτηρίζει την ατελεκτασία ως μετατραυματική. Αυτή εξακολουθεί να υφίσταται και στις 6.7.2009 όταν διενεργήθηκε άλλη αξονική τομογραφία (βλ. Τεκμήριο 29(Α)(γ)). Υποστήριξε ότι η αναφορά στην Ιατροδικαστική Έκθεση της Αντωνίου (Τεκμήριο 76) σε υποστατική πνευμονία με όλα τα παθολογοανατομικά χαρακτηριστικά της, δεικνύει ότι αυτή είναι αποτέλεσμα κατάκλισης και ατελεκτασιών, ευρήματα που τεκμηριώνονται από τις απεικονιστικές εξετάσεις. Όταν ο συνήγορος υπεράσπισης τον αντιπαράθεσε με την φωτογραφία 15 του Τεκμηρίου 44 ο Κυπριανού εξήγησε ότι αυτή απεικονίζει τους πνεύμονες να είναι συμπεφωρημένοι και οιδηματώδεις, που η κατάσταση αυτή είναι κοινό εύρημα σε ασθενείς που υπέστησαν κρανιοεγκεφαλική ανακοπή. Ο Κυπριανού δέχθηκε ότι το θύμα είχε επιβαρυντικούς παράγοντες σύμφωνα με το Τεκμήριο 65(Α) δηλαδή παρουσιάζοντο εμφυσηματικές μπούλες στην περιφέρεια του πνεύμονα που μπορούσαν να αποδοθούν στο κάπνισμα και υπήρχαν ενδείξεις πιθανής χρήσης ναρκωτικών ουσιών. Δεν έπασχε όμως από σοβαρό ακλοολισμό κατά τρόπο που να επηρεάζει όλο τον οργανισμό του θύματος εφόσον ενδείξεις ίνωσης ή κύρωσης του ήπατος δεν είναι μεταξύ των νεκροτομικών ευρημάτων του θύματος. Υποβλήθηκε στον Κυπριανού από το συνήγορο υπεράσπισης ότι η αφαίρεση από το θύμα του ρινογαστρικού σωλήνα στις 22/7 και 28.7.2009 σύμφωνα με τις αναφορές στον ιατρικό φάκελο (Τεκμήριο 29) ήταν ενδεικτική της βελτίωσης της κατάστασης του. Ο Κυπριανού εξήγησε ότι η αύξηση από 4 στα 8 στην κλίμακα Γλασκώβης επιτρέπει στον ασθενή να προβεί σε τέτοια ενέργεια σε φάση διέγερσης. Του υποβλήθηκε τέλος η θέση ότι το θύμα θα μπορούσε να πεθάνει και από λοιμώξεις νοσοκομειακών μικροβίων θέση με την οποία συμφώνησε ο Κυπριανού προσθέτοντας ότι οι λοιμώξεις αυτές είναι η πρώτη αιτία θανάτου σε περιπτώσεις κρανιοεγκεφαλικών κακώσεων. Στην περίπτωση του θύματος απέδωσε την νοσοκομειακή πνευμονία στο τραυματισμό στο κεφάλι. Εξήγησε ότι η παρατεταμένη κατάκλιση προκαλεί επανειλημμένες λοιμώξεις από τις οποίες κάθε φορά που εμφανίζεται μία επιβαρύνεται η προηγούμενη λοίμωξη. Κατέληξε στο ότι είναι σίγουρο ένας ασθενής που αποκτά υποστατική πνευμονία να πεθάνει λόγω ακριβώς αυτής της αιτίας. Η υπεράσπιση για να υποστηρίξει τη θέση της ότι ο θάνατος του θύματος δεν οφειλόταν στην κρανιοεγκεφαλική κάκωση αλλά σε άλλους παράγοντες ανεξάρτητους με τον τραυματισμό του, κάλεσε σαν μάρτυρα τον Μάριο Ματσάκη (Μ.Υ.1) Ιατροδικαστή. Σε αντίθεση με τον Κυπριανού, ο Ματσάκης χαρακτήρισε την αύξηση από 4/15 στα 8/15 στην κλίμακα Γλασκώβης ως μια σημαντική βελτίωση της κατάστασης του θύματος που σε συνάρτηση με άλλες αναφορές στους φακέλους καταδεικνύει ότι η κατάσταση του ήταν σταθερή και βελτιωνόταν. Κατέληξε στο ότι κεντρική αιτία θανάτου ήταν σοβαρότατη και γενικευμένη βρογχοπνευμονία με κύριο παράγοντα τη νοσοκομειακή λοίμωξη διαφωνώντας με την Αντωνίου και τον Κυπριανού για την παρουσία υποστατικής πνευμονίας. Εξήγησε στη μαρτυρία του ότι ο ορισμός της υποστατικής πνευμονίας, όπως τον γνωρίζει από τη μελέτη συγγραμμάτων και το διαδίκτυο, δεν συμβαδίζει με τα ευρήματα της Ιατροδικαστικής Έκθεσης, γιατί η εικόνα που δίνεται σ' αυτήν και επιβεβαιώνεται και από τις φωτογραφίες κατά τη νεκροτομή, είναι μιας γενικευμένης μόλυνσης των πνευμόνων, μιας βρογχοπνευμονίας σε πνεύμονες με προβλήματα άσχετα με τον τραυματισμό του θύματος. Τα προβλήματα αυτά, σύμφωνα με τον Ματσάκη, εστιάζονται στο άνω μέρος των πνευμόνων και όχι στη βάση τους όπως θα αναμένετο κανονικά αν επρόκειτο για υποστατική πνευμονία. Ο Ματσάκης ισχυρίστηκε ότι ο κίνδυνος λοίμωξης από νοσοκομειακά μικρόβια είναι ανεξάρτητος από την αρχική αιτία που οδηγεί ένα ασθενή στην εισαγωγή του στο Νοσοκομείο. Τέτοια λοίμωξη θεωρεί απαράδεκτη και θα πρέπει να αποφεύγεται. Σε αντίθεση με τον Κυπριανού και την Αντωνίου θεωρεί την υποστατική πνευμονία ως σύνηθες φαινόμενο που δεν οδηγεί στο θάνατο αλλά ότι με κατάλληλη φυσιοθεραπεία θεραπεύεται, χωρίς να αποκλείει όμως και τη συνεισφορά της κατάκλισης για την κακή εμφάνιση των πνευμόνων. Δεν απέκλεισε σε κάποιο στάδιο το θύμα να είχε υποστεί και πνευμονία η οποία όμως δεν προχώρησε σε εξειδικευμένη βρογχοπνευμονία που ήταν η αιτία θανάτου. Ο Ματσάκης εισηγήθηκε τέλος ότι χωρίς τη νοσοκομειακή λοίμωξη και τη προϋπάρχουσα παθολογία πνευμόνων το θύμα πιθανόν να ζούσε σήμερα. Ακούσαμε με μεγάλη προσοχή τους πιο πάνω ιατρούς για τα θέματα που κατέθεσαν. Καταλήγουμε ότι τα ευρήματα της Αντωνίου κατά την νεκροτομή που περιέχονται στην έκθεση της είναι ορθά. Με αυτά συμφώνησε και ο Ματσάκης. Διαφώνησε μόνο σε σχέση με την αναφορά της ότι επρόκειτο για υποστατική πνευμονία την οποία θεωρεί ότι είναι συμπέρασμα και όχι εύρημα που διαφαίνεται κατά τη νεκροτομή. Ο Ματσάκης και ο Κυπριανού εξήγησαν τι σημαίνει υποστατική πνευμονία. Ο μεν Ματσάκης ότι παρουσιάζεται λόγω της εξάσκησης της βαρύτητας σε ένα σώμα το οποίο δεν κινείται για μεγάλο χρονικό διάστημα και υπάρχει διάσταση στο κάτω μέρος των πνευμόνων, συμφόρηση. Ο δε Κυπριανού έδωσε ένα πιο επιστημονικό ορισμό ότι συνιστά παθολογοανατομικό όρο ο οποίος έχει να κάμει με τη προσβολή του πνευμονικού παρεγχύματος το οποίο διατελεί εν υποστάση εξού και ο όρος υποστατική, δηλαδή με απλά λόγια πρόκειται περί πνευμονίας που αναπτύσσεται σε ασθενείς που είναι κατακεκλιμένοι. Σημειώνουμε ότι ο Κυπριανού είναι Ειδικός Πνευμονολόγος. Δεν εντοπίσαμε στα προσόντα του Ματσάκη τέτοια ή παρόμοια ειδικότητα. Ούτε είναι Εντατικολόγος όπως ο Κυπριανού. Δόθηκε έμφαση από την Υπεράσπιση σε σημείωση του Τεκμηρίου 29 που αναφέρεται σε αύξηση του επιπέδου από 4/15 στα 8/15 στην κλίμακα Γλασκώβης στις 6.7.
2. Και αυτό για να καταδείξει σημαντική βελτίωση της κατάστασης του θύματος συνεπεία της κρανιοεγκεφαλικής κάκωσης. Μόνο ο Ματσάκης την χαρακτηρίζει σημαντική. Ο Κυπριανού εξήγησε ποια είναι η σημασία της κλίμακας Γλασκώβης. Ότι δηλαδή είναι κλίμακα που έχει σχέση με την υποδοχή ενός ασθενούς. Στην περίπτωση του θύματος που παρέμεινε για τρεις μήνες κατακεκλιμένος, η κλίμακα Γλασκώβης μετριέται σε περίπτωση επιδείνωσης της κατάστασης του. Θεωρεί τη βελτίωση από το 4 στα 8 στη κλίμακα Γλασκώβης ως μια μετρήσιμη βελτίωση του επιπέδου συνείδησης του ασθενούς καθώς και του επιπέδου κινητικότητας του όταν πρόκειται για χρόνια φάση κρανιοεγκεφαλικών κακώσεων. Δεν εντοπίσαμε στην ιατρική μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον μας ή στους ιατρικούς φακέλους του θύματος οτιδήποτε που να καταδεικνύει ότι το θύμα είχε αποθεραπευθεί πλήρως ή σχεδόν πλήρως από άποψης κρανιοεγκεφαλικής κάκωσης. Αντίθετα ως επί το πλείστον η εικόνα που παρουσιάζεται από το ιστορικό του ιατρικού φακέλου (Τεκμήριο 29) από τις 4.7.2009 είναι ότι η γενική κατάσταση του θύματος ήταν "φτωχική". Η ίδια περιγραφή εξακολουθεί να δίνεται μέχρι τις 3.9.2009 που για πρώτη φορά εμφανίζεται ως σοβαρή και το θύμα να μην έχει παλμό. Σε όλο αυτό το χρονικό διάστημα δεν διαπιστώνεται από το περιεχόμενο του φακέλου (Τεκμήριο 29) ότι κρίθηκε ιατρικά ότι υπήρξε σημαντική βελτίωση της κατάστασης του θύματος. Το συμπέρασμα που εξάγεται είναι ότι το θύμα εξακολουθούσε να υποβάλλεται σε θεραπεία, έφερε σωλήνα τραχειοστομίας μέχρι τις 20.7.2009 που αφαιρέθηκε, του γινόταν αναρρόφηση εκκρίσεων, ήταν συνδεδεμένο με "μόνιτορ", έφερε ουρηθρικό καθετήρα και ρινογαστρικό σωλήνα για σίτιση. Τα τελευταία παρέμειναν μέχρι το τέλος. Ο συνήγορος Υπεράσπισης κατά την ακρόαση έδωσε έμφαση σε παρατήρηση στο Δελτίο Αναφοράς Νοσηλείας που περιέχεται στον ιατρικό φάκελο (Τεκμήριο 29) που αφορά στις 8.8.2009 και 9.8.2009 ότι το θύμα "ξυρίστηκε" γεγονός, κατά την άποψη του, που δηλώνει αποθεραπεία του. Η δήλωση αυτή απλά παραμένει ως ένα γεγονός χωρίς ιδιαίτερη σημασία εφόσον δεν βεβαιώνει ταυτόχρονα ότι το ίδιο το θύμα προέβηκε σε τέτοια ενέργεια. Η γενική του κατάσταση κατά τις πιο πάνω ημερομηνίες εξακολουθούσε να περιγράφεται ως "φτωχική", έφερε ρινογαστρικό σωλήνα, ουρηθρικό καθετήρα και συνεχίζετο η ίδια θεραπευτική αγωγή. Του γινόταν μπάνιο στο κρεβάτι και αλλαγή θέσης σε αυτό. Δεδομένα που καθιστούν εξωπραγματικό ακόμα και γελοίο το ενδεχόμενο να ξυρίστηκε ο ίδιος. Δεν εντοπίσαμε από το μαρτυρικό υλικό ενώπιον μας ότι η ιατρική περίθαλψη του θύματος όσον αφορά την κρανιοεγκεφαλική κάκωση που ήταν αποτέλεσμα της πτώσης του στο έδαφος, ήταν ελλειπής ή το θύμα δεν έτυχε της ενδεδειγμένης ή ορθής ιατρικής μεταχείρισης. Σημειώνουμε ότι ιδιαίτερα θετική εντύπωση μας έχει αφήσει ο Κυπριανού. Έθεσε με πλήρη αντικειμενικότητα τις διαπιστώσεις του επί των ουσιωδών και κρίσιμων σημείων που αμφισβητήθηκαν από την υπεράσπιση. Σε καμία περίπτωση προσέξαμε να διακατέχεται από υπερβολικό ζήλο κατά τρόπο που να τον οδηγεί σε ακραίες και απόλυτες θέσεις. Αποδεχόμαστε όλες τις θέσεις του Κυπριανού. Τον κρίνουμε ειδικό για τα θέματα που μαρτύρησε και αμφισβήτησε ο Ματσάκης σε όση έκταση αναφέρονται στη κατάσταση των πνευμόνων του θύματος και τη σημασία της στην επέλευση του θανάτου. Ο Κυπριανού ήταν κάθετος στο ότι επρόκειτο σαφώς για υποστατική πνευμονία, η οποία δεν εμφανίζετο κατά την εισαγωγή του στο Νοσοκομείο, και όχι νοσοκομειακό μικρόβιο. Η παρουσία υποστατικής πνευμονίας ήταν και μια από τις θέσεις της Αντωνίου για την οποία υπήρξε αμετακίνητη. Για να καταλήξει ο Κυπριανού σε τέτοια διαπίστωση στηρίχθηκε επιπρόσθετα στην κατάσταση των πνευμόνων όπως εμφανίζονται στη φωτογραφία 15 του Τεκμηρίου 44 που είναι συμπεφορημένοι και οιδηματώδεις που εξήγησε ότι είναι κοινό εύρημα σε ασθενείς που έχουν υποστεί κρανιοεγκεφαλική κάκωση. Νοιώθουμε ασφαλείς να στηριχθούμε στην άποψη του Κυπριανού που επιβεβαιώνεται εν μέρει στα κρίσιμα σημεία από την Αντωνίου, αντί του Ματσάκη για τους λόγους που εκθέσαμε πιο πάνω. Με βάση τη πιο πάνω αξιολόγηση, βρίσκουμε ότι τα παθολογικά ευρήματα κατά τη νεκροτομή είναι αυτά που αναφέρει στην ιατροδικαστική έκθεση της η Αντωνίου. Με βάση αυτά καταλήγουμε στο ότι ο θάνατος του θύματος που επήλθε στις 3.9.2009 από ανακοπή ήταν αποτέλεσμα υποστατικής πνευμονίας συνεπεία της παραμονής ατελεκτασίας και κατάκλισης του θύματος για περίοδο σχεδόν 3 μηνών λόγω της κρανιοεγκεφαλικής κάκωσης από τη πτώση του στο έδαφος. Ακόμη και στην περίπτωση που καταλήγαμε σε διαφορετικό αποτέλεσμα όπως ότι για το θάνατο του θύματος συνέτειναν και άλλοι παράγοντες εκτός της υποστατικής πνευμονίας, κυρίως η νοσοκομειακή πνευμονία, ή το προϋπάρχον πρόβλημα των πνευμόνων του θύματος, η νομική θέση παραμένει η ίδια. Η αρχή είναι ότι καμιά άλλη αιτία μπορεί να σπάσει τους κρίκους της αλυσίδας της αλληλουχίας των γεγονότων που συνδέουν την αρχική ενέργεια με το αποτέλεσμα, αν η νέα αιτία απλά συμπληρώνει ή χειροτερεύει την κατάσταση που επέφερε η συμπεριφορά του δράστη. Για παράδειγμα αν ο Α επιτίθεται στο Β και του προκαλεί σοβαρά τραύματα και ο Β υφίσταται περαιτέρω τραυματισμό από δικές του ενέργειες, ή κάποιου τρίτου ή από φυσική καταστροφή και αργότερα πεθαίνει λόγω συνδυασμού των τραυμάτων, δεν τίθεται θέμα να σπάσει η αλυσίδα των γεγονότων. Είναι προβλεπτό ότι το θύμα μιας επίθεσης ή δυστυχήματος δυνατό να χρειαστεί ιατρική περίθαλψη, αλλά είναι επίσης, προβλεπτό ότι είναι δυνατή η κακή διάγνωση των τραυμάτων ή η περίθαλψη να μην είναι η ορθή. Αυτός είναι και ένας από τους λόγους που μια τυχόν λανθασμένη ιατρική περίθαλψη δύσκολα θεωρείται από τα Δικαστήρια ότι συνιστά παρείσφρηση νέας ανεξάρτητης αιτίας (Novus Actus interveniens (βλ. Blackstones Criminal Practice 2009, παρ. Α. 27, σελ. 11)). Στην υπόθεση Malcherek

(1981)1 WLR 690 λέθηκε ότι και στην περίπτωση που η αποσύνδεση του ασθενούς από τον αναπνευστήρα που κρίθηκε λανθασμένη ενέργεια, αυτή δεν σπάζει την αλληλουχία των γεγονότων που πηγάζουν από τον αρχικό τραυματισμό και καταλήγουν στο θάνατο. Στην υπόθεση Smith

(1959)2 QB 35 λέχθηκαν τα εξής: "If at the time of death the original wound is still an operating cause and a substantial cause, then the death can properly be said to be the result of the wound, albeit that some other cause of death is also operating. Only if it can be said that the original wounding is merely the setting in which another cause operates can it be said that the death did not result from the wound. only if the second cause is so overwhelming as to make the original wound merely part of the history can it be said that the death does not flow the wound". Σε ελεύθερη μετάφραση: "Αν κατά το χρόνο του θανάτου το αρχικό τραύμα εξακολουθεί να αποτελεί μια ισχύουσα σημαντική αιτία, τότε ο θάνατος μπορεί να λεχθεί με ασφάλεια ότι είναι το αποτέλεσμα του τραύματος έστω και αν κάποια άλλη αιτία θανάτου υφίσταται. Μόνο αν μπορεί να θεωρηθεί ότι ο αρχικός τραυματισμός είναι απλώς η βάση πάνω στην οποία κάποια άλλη αιτία λειτουργεί μπορεί να λεχθεί ότι ο θάνατος δεν είναι αποτέλεσμα του τραύματος...μόνο αν η νέα αιτία είναι τόσο δυνατή ώστε να καθιστά το αρχικό τραύμα απλά μέρος του ιστορικού μπορεί να λεχθεί ότι ο θάνατος δεν είναι αποτέλεσμα του τραυματισμού". Στην υπόθεση Cheshire

(1991)1 WLR 844 ο κατηγορούμενος πυροβόλησε το θύμα που αργότερα, απεβίωσε συνεπεία ιατρικών επιπλοκών από τραχειοτομή στην οποίαν υπεβλήθη ως μέρος της επείγουσας θεραπείας. Τα τραύματα από τους πυροβολισμούς είχαν επουλωθεί κατά το χρόνο του θανάτου αλλά η καταδίκη του κατηγορούμενου επικυρώθηκε επί τω ότι οι επιπλοκές εξακολουθούσαν να αποτελούν φυσική συνέπεια των πράξεων του. Η πιο πάνω απόφαση, υιοθετήθηκε μετά στις υποθέσεις Mellor

(1996)2 Cr. App. R. 245 και Gowans

(2003)EWCA Crim. 3935. Στην παρούσα περίπτωση η παρατεταμένη κατάκλιση του θύματος για περίοδο σχεδόν τριών μηνών είναι δεδομένη. Δεν έχουμε αντίθετη μαρτυρία περί τούτου. Συνεπεία της παρατεταμένης αυτής κατάκλισης και ατελεκτασιών το θύμα υπέστη υποστατική πνευμονία, σύνηθες φαινόμενο σε ασθενείς με κρανιοεγκεφαλική κάκωση. Η ύπαρξη της αποτελεί φυσική συνέπεια του τραυματισμού του θύματος όπως αποτελεί και η τυχόν λοίμωξη του με νοσοκομειακά μικρόβια. Και η λοίμωξη αυτή να θεωρηθεί ως η άμεση αιτία θανάτου δεν είναι ανεξάρτητη από τον αρχικό τραυματισμό ώστε να κριθεί ότι ο κατηγορούμενος δεν υπέχει ευθύνη. Η κρανιοεγκεφαλική κάκωση δεν μπορεί να θεωρηθεί απλά μέρος του ιστορικού με τα δεδομένα που τέθηκαν ενώπιον μας. Η ατελεκτασία εξακολουθούσε να υφίσταται και το θύμα να βρίσκεται όσον αφορά το επίπεδο συνείδησης και κινητικότητας στην κλίμακα Γλασκώβης 8 /15 με τα επακόλουθα που περιέγραψε ο Κυπριανού. Δεν μπορούσε να σταθεί και έπρεπε να είναι κατακεκλιμένο. Ακόμα και σε αυτή την περίπτωση υπάρχει αιτιώδης συνάφεια μεταξύ του αρχικού τραυματισμού και του θανάτου που ακολούθησε. Ο συνήγορος του κατηγορούμενου σχολίασε αρνητικά τη μη κλήση των άλλων ιατρών ή νοσηλευτών που φαίνεται να ασχολήθηκαν με τη περίθαλψη του θύματος κατά τη διάρκεια παραμονής του στο Νοσοκομείο. Ο εκπρόσωπος της Κατηγορούσας Αρχής κατάθεσε στο Δικαστήριο ως τεκμήριο στα πλαίσια της δίκης βεβαίωση του Υπουργείου Υγείας ότι οι ιατροί Ιωσήφ Μουτήρης και Κώστας Κωνσταντίνου, τα ονόματα των οποίων εμφανίζονται ως μάρτυρες στο κατηγορητήριο, απουσιάζουν στην Ελλάδα για σκοπούς μετεκπαίδευσης και ειδικότητας αντίστοιχα. Συνεπώς δεν αποδίδουμε στην Κατηγορούσα Αρχή οποιαδήποτε σκοπιμότητα στην παράλειψη της αυτή. Ούτε και προκύπτει οποιοδήποτε κενό από τη μη κλήση τους ως μάρτυρες κατηγορίας (βλ. Πέγκερος ν. Δημοκρατίας

(1995)2 Α.Α.Δ. 143, 151, 152). Η Υπεράσπιση αρκέστηκε στην γενική διαπίστωση του γεγονότος της μη παρουσίας τους για να δώσουν μαρτυρία, των θεραπόντων ιατρών του θύματος Ιωσήφ Μουτήρη και Κώστα Κωνσταντίνου. Οι γραπτές καταθέσεις των ιατρών αυτών παραδόθηκαν στην Υπεράσπιση. Δεν υποδείχθηκε πως εμπεριέχετο οτιδήποτε στη μαρτυρία τους που θα μπορούσε να εξυπηρετήσει την εκδοχή της Υπεράσπισης είτε με παραπομπή στις γραπτές τους καταθέσεις είτε σε τυχόν καταχωρήσεις τους στους ιατρικούς φακέλους. Το γεγονός και μόνο της απουσίας τους από το εδώλιο του μάρτυρα δεν μπορεί να τεκμηριώσει το παράπονο της Υπεράσπισης και αφ' εαυτού και μόνο να οδηγήσει σε συμπέρασμα πως η δίκη δεν υπήρξε δίκαια. Αν η Υπεράσπιση έκρινε ότι και άλλοι ιατροί εκτός των πιο πάνω ή νοσηλευτές τα ονόματα των οποίων εμφαίνονται στους ιατρικούς φακέλους, ήταν αναγκαίοι μάρτυρες, θα μπορούσε να τους κλητεύσει η ίδια ή να ζητήσει την κλήση για αντεξέταση τους αν σημειώματα ή πρακτικά τους περιέχονται στους ιατρικούς φακέλους που είναι Τεκμήρια. Δεν προέβη σε τέτοια ενέργεια. Η κατηγορία της ανθρωποκτονίας εδράζεται στο άρθρο 205

(1)του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154 που προνοεί πως: "Κάθε πρόσωπο το οποίο επιφέρει το θάνατο άλλου προσώπου με παράνομη πράξη ή παράλειψη είναι ένοχο του κακουργήματος της ανθρωποκτονίας". Με δεδομένο το θάνατο του θύματος συνεπεία της υποστατικής πνευμονίας που του προκάλεσε καρδιοαναπνευστική ανακοπή, το ζητούμενο είναι αν ο κατηγορούμενος με παράνομη πράξη δηλαδή χτυπώντας με γροθιά στο πρόσωπο το θύμα, επέφερε το θάνατο του. Έχουμε ήδη δεχθεί ότι η πτώση του θύματος συνεπεία της γροθιάς που δέχθηκε από τον κατηγορούμενο του προκάλεσε βαριά κρανιοεγκεφαλική κάκωση με όλα τα θλιβερά επακόλουθα της. Παρουσίασε ατελεκτασία και παρέμεινε κατακεκλειμένο για περίοδο σχεδόν τριών μηνών με αποτέλεσμα να υποστεί υποστατική πνευμονία που ήταν η αιτία θανάτου. Κρίνουμε τη μαρτυρία που προσκόμισε η Κατηγορούσα Αρχή συμπαγή στο βαθμό που απαιτείται σε ποινική υπόθεση. Δεν έχουμε την παραμικρή υποψία ότι υπάρχει έστω και μια ρωγμή στους κρίκους της αλυσίδας των γεγονότων που αρχίζουν με την βιαιοπραγία κατά του θύματος και καταλήγουν στο θάνατο του. Ως εκ των ανωτέρω δεν διατηρούμε καμιά αμφιβολία πως η βία που ασκήθηκε εναντίον του θύματος επέφερε το θάνατο του. Κατά συνέπεια βρίσκουμε τον κατηγορούμενο ένοχο στην κατηγορία που αντιμετωπίζει. (Υπ.) .............. Α. Πούγιουρου, Π.Ε.Δ. (Υπ.) .............. Χ. Μαλαχτός, Π.Ε.Δ. (Υπ.) .............. Α. Κονής, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής ./Χ.Κ., Ο.Ρ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο