Έπαρχος Πάφου ν. Ανδρέας Αντωνίου κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 827/08, 29/10/2010

(1)(β) του Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ.

1. Ως εκ τούτου κάλεσε το Δικαστήριο να αθωώσει και να απαλλάξει τον κατηγορούμενο 2 σε αυτό το στάδιο. Αντίθετη επί του θέματος ήταν η εισήγηση της ευπαίδευτης συνηγόρου της κατηγορούσας αρχής, ο οποίος από την πλευρά της εισηγήθηκε ότι έχει αποδειχθεί εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον του κατηγορούμενου 2 και ότι το Δικαστήριο πρέπει να καλέσει αυτόν σε απολογία. -2- Ο κατηγορούμενος 1 παραδέθχηκε ενοχή σε προηγούμενο στάδιο της διαδικασίας και παρέμεινε για εκδίκαση η υπόθεση για τον κατηγορούμενο
2. Τα όσα ανέφεραν για υποστήριξη των θέσεων τους αμφότερες οι πλευρές στις αγορεύσεις τους, αποτελούν μέρος του φακέλου της υπόθεσης, λαμβάνονται υπόψη στο σύνολο τους και δεν θεωρείται σκόπιμο να παρατεθούν αυτολεξεί στην παρούσα απόφαση. Οι παράμετροι, οι οποίοι καθορίζουν την ύπαρξη ή όχι εκ πρώτης όψεως υπόθεσης έχουν τεθεί στην Αζίνας ν. Δημοκρατίας

(1981)2 Α.Α.Δ. 9 στην οποία υιοθετήθηκε πλήρως η Δικαστική Πρακτική του 1962 (Practice Note of the Divisional Court of the Queen's Bench Division of the High Court of England, 1 [All E.R.] 448). Η οδηγία αυτή είναι μεγάλης σημασίας, από άποψη καθοδήγησης και εφαρμόζεται από τα Δικαστήρια στην Κύπρο με καθορισμό των κριτηρίων για την απόδειξη ή μη εκ πρώτης όψεως υπόθεσης. Η προσέγγιση του ίδιου θέματος αναλύεται επίσης εκτεταμένα και στην Γενικός Εισαγγελέας ν. Χριστοδούλου

(1990)2 Α.Α.Δ. 133. Και στις δύο αυτές περιπτώσεις το κριτήριο είναι καθαρά αντικειμενικό. Το Δικαστήριο, στο στάδιο αυτό της δίκης, δεν προβαίνει σε υποκειμενική αξιολόγηση της μαρτυρίας αλλά κρίνει τα γεγονότα της υπόθεσης με αντικειμενική θεώρηση των πραγμάτων και χωρίς να υπεισέρχεται στην αξιολόγηση της αξιοπιστίας των μαρτύρων, γιατί είναι δυνατό αυτή η αξιολόγηση να δημιουργήσει προκατάληψη εναντίον του κατηγορουμένου. Το έργο αυτό της αξιολόγησης επιτελείται στο τέλος της δίκης. Η απόφαση για αθώωση σε αυτό το στάδιο της δίκης πρέπει να έχει αντικειμενικό έρεισμα και να αντέχει στη βάσανο που θέτει η καθοδήγηση πρακτικής του 1962, δηλαδή ότι κάθε λογικό Δικαστήριο θα κατέληγε στο ίδιο συμπέρασμα, ενόψει της αντικειμενικής υφής της μαρτυρίας. Ο κατηγορούμενος πρέπει να κληθεί σε απολογία μόνο σε περίπτωση που η κατηγορούσα αρχή έχει παρουσιάσει μαρτυρία αρκετά ισχυρή στην ουσία της -3- που να καθιστά την καταδίκη του κατηγορούμενου μια πραγματική δυνατότητα, αν δεν δοθεί από αυτόν κάποια εξήγηση, αλλιώς ο κατηγορούμενος θα κληθεί όχι για να υπερασπίσει τον εαυτό του, αλλά για να διορθώσει τις ατέλειες, που υπάρχουν, στη μαρτυρία που δόθηκε από την κατηγορούσα αρχή. Στην παρούσα υπόθεση ο κατηγορούμενος 2 κατηγορείται ότι κατά/ή περί τον Σεπτέμβριο του 2004 και μέχρι σήμερα στην Τρεμιθούσα της Επαρχίας Πάφου επενέβηκε και επεμβαίνει στο κρατικό τεμάχιο με αρ. 526, Φ/ΣΧ. 45/51 τοποθετώντας αμμοχάλικα και άλλα υλικά, για σκοπούς εμπορίας, καθώς και εμπορευματοκιβώτιο το οποίο χρησιμοποιούν ως γραφείο και/ή αποθήκη, χωρίς να εξασφαλιστεί η άδεια του Υπουργικού Συμβουλίου, κατά παράβαση των άρθρων 20, 280 και 281 του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154, του άρθρου 11

(2)του Περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας Νόμου Κεφ. 224 και του άρθρου 23 του Συντάγματος. Στο παρόν στάδιο θα πρέπει να εξετάσω την νομική βάση της κατηγορίας που αντιμετωπίζει ο κατηγορούμενος 2 και να διαπιστώσω εάν η κατηγορούσα αρχή προσκόμισε μαρτυρία που να καλύπτει τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος, μετά από αντικειμενική θεώρηση της μαρτυρίας και χωρίς να προβαίνω σε υποκειμενική αξιολόγηση της μαρτυρίας ή στην αποδεικτική βαρύτητα αυτής. Εάν υπάρχουν κενά ή αβεβαιότητα στην μαρτυρία, τότε το Δικαστήριο θα πρέπει να απαλλάξει τον κατηγορούμενο 2 σε αυτό στο στάδιο, διότι έτσι θα εκαλείτο ο κατηγορούμενος 2 να καλύψει τα κενά, τις ασάφειες και τις αβεβαιότητες στην μαρτυρία που παρουσίασε η κατηγορούσα αρχή, κατά παράβαση των πάγιων αρχών που έθεσε η πλούσια και πάγια νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Το άρθρο 281

(1)(α) του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154 προνοεί τα ακόλουθα : -4- << Όποιος κατέχει, καλλιεργεί, νέμεται ή χρησιμοποιεί με οποιοδήποτε τρόπο (α) γη εγγεγραμμένη επ΄ ονόματι άλλου χωρίς την συναίνεση του εγγεγραμμένου ιδιοκτήτη ή των κληρονόμων του ή του αγοραστή από τους κληρονόμους του, ανάλογα με την περίπτωση, είναι ένοχος πλημμελήματος και υπόκειται σε φυλάκιση δύο χρόνων ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις €8,543 ή και στις δύο αυτές ποινές.>> Από το λεκτικό της πιο πάνω νομοθετικής διάταξης, συνάγεται ότι τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος είναι τα ακόλουθα : (α) κάποιος να κατέχει , καλλιεργεί, νέμεται ή χρησιμοποιεί με οποιοδήποτε τρόπο (β) γη εγγεγραμμένη επ΄ ονόματι άλλου (γ) χωρίς την συναίνεση του εγγεγραμμένου ιδιοκτήτη ή των κληρονόμων του ή του αγοραστή από τους κληρονόμους του, ανάλογα με την περίπτωση. Δηλώθηκαν ως παραδεχτά γεγονότα και εγκρίθηκαν από το Δικαστήριο τα πιο κάτω : (α) ότι το τεμάχιο με αρ. 526, Φ/ΣΧ. 45/51 είναι κρατικό τεμάχιο και βρίσκεται εντός των ορίων του χωριού Τρεμιθούσα της Επαρχίας Πάφου (β) ότι το τεμάχιο με αριθμό εγγραφής 187 φ/σχ 45/43 και 51 που αναγράφεται στο τεκμήριο 1, είναι το ίδιο με το τεμάχιο με αρ. 526, Φ/ΣΧ. 45/51, διότι έλαβε χώρα αλλαγή στα μητρώα του Κτηματολογίου. -5- Η κατηγορούσα αρχή παρουσίασε δύο μάρτυρες, τον Μ.Κ. 1 κ. Γιώργο Γιαννή και τον Μ.Κ.2 κ. Μάριο Μεταξά και κατατέθηκαν τρία τεκμήρια. Από την ενώπιον μου τεθείσα μαρτυρία, έχει παρουσιαστεί μαρτυρία που να καλύπτει το δεύτερο και το τρίτο συστατικό στοιχείο του αδικήματος. Συγκεκριμένα, για το δεύτερο συστατικό στοιχείο του αδικήματος, σύμφωνα με τα πιο πάνω παραδεχτά γεγονότα, το τεμάχιο με αρ. 526, Φ/ΣΧ. 45/51 είναι κρατικό τεμάχιο και βρίσκεται εντός των ορίων του χωριού Τρεμιθούσα της Επαρχίας Πάφου. Για το τρίτο συστατικό στοιχείο του αδικήματος, προσκομίστηκε μαρτυρία σύμφωνα με την οποία δεν υπήρξε συναίνεση του εγγεγραμμένου ιδιοκτήτη, δηλαδή της Κυπριακής Δημοκρατίας. Δεν υπήρξε άλλωστε θέση περί του αντιθέτου από την πλευρά της υπεράσπισης. Όμως για το πρώτο συστατικό στοιχείο του αδικήματος, δεν τέθηκε ενώπιον μου οιαδήποτε μαρτυρία ικανή, έτσι ώστε το Δικαστήριο να καλέσει τον κατηγορούμενο 2 σε απολογία, για τους πιο κάτω λόγους: (α) Ο Μ.Κ 1 Γιώργος Γιαννή, παραδέχθηκε ότι δεν είδε τον κατηγορούμενο 2 να τοποθετεί τα υλικά που αναφέρονται στο κατηγορητήριο και ότι είδε τον κατηγορούμενο 2 για πρώτη φορά, στις 25/10/2010, δηλαδή την ημέρα που έδωσε την μαρτυρία του στα πλαίσια της παρούσας υπόθεσης. (β) Ο ίδιος μάρτυρας στην ουσία παρέπεμψε και στο Επαρχιακό Κτηματολογικό Γραφείο Πάφου για τις έρευνες που αυτό έκανε, πλην όμως δεν ξέρει τι έρευνα έκανε και τι επεξεργασία έκανε. Το δε Επαρχιακό Κτηματολόγιο Πάφου, που σύμφωνα με τον εν λόγω μάρτυρα διαπίστωσε την ισχυριζόμενη επέμβαση παραπέμποντας και στα σχετικά τεκμήρια που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο και ειδικότερα στο τεκμήριο 3, δεν κλητεύθηκε -7- από την κατηγορούσα αρχή για να υποστηρίξει αυτό το σκέλος, συνεπώς αυτή η θέση περί διαπίστωσης της ισχυριζόμενης επέμβασης, παρέμεινε μετέωρος. (γ) Παρέπεμψε δε, και στις πληροφορίες που έλαβε από το Κοινοτικό Συμβούλιο Έμπας, που και αυτή η μαρτυρία δεν είναι ικανή, μετά από την αντικειμενική θεώρηση της, για να κληθεί ο κατηγορούμενος 2 σε απολογία. (δ) Η μαρτυρία που έδωσε ο μάρτυρας κατηγορούσας 2, κ. Μάριος Μεταξάς, γραμματέας του Κοινοτικού Συμβουλίου Έμπας, δεν μπορεί να κριθεί επαρκής, μετά από αντικειμενική θεώρηση της μαρτυρίας του, για να κληθεί ο κατηγορούμενος 2 σε απολογία για τους πιο κάτω λόγους: (Δ.1) ο μάρτυρας ανέφερε ότι είδε τον κατηγορούμενο 2 σε ένα φορτηγό και περίμενε να του φορτώσουν πέτρες και άλλα υλικά στο πιο πάνω τεμάχιο. Παραδέχθηκε ότι δεν είδε τον κατηγορούμενο 2 να εκτελεί οιεσδήποτε εργασίες στο εν λόγω τεμάχιο, ούτε ανέφερε ότι είδε τον κατηγορούμενο 2 να τοποθετεί τα αντικείμενα που αναγράφονται επί του κατηγορητηρίου. Ήταν απλά σε ένα φορτηγό και περίμενε να του φορτώσουν πέτρες. Αυτό όμως από μόνο του, δεν μπορεί να στοιχειοθετήσει καμία σύνδεση του κατηγορούμενου 2 με τις ενέργειες για σκοπούς εμπορίας για τις οποίες κατηγορείται σύμφωνα με τις λεπτομέρειες του αδικήματος, (Δ.2) ανέφερε ότι δέχθηκε καταγγελία για την ισχυριζόμενη παράβαση, πλην όμως όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, <<δεν μας είπαν ακριβώς τα ονόματα των κατηγορουμένων>> (Δ.3) ανέφερε ότι αντάλλαξε κάποιες κουβέντες με τον κατηγορούμενο 2 και ότι από τις κουβέντες που αντάλλαξαν, του ανέφερε ο κατηγορούμενος 2 ότι θα φύγουν μόλις βρουν το κατάλληλο μέρος. Αυτή η μαρτυρία του όμως δεν είναι ικανή διότι δεν ανέφερε ο εν λόγω μάρτυρας, ποιες ήταν οι κουβέντες που -7- αντάλλαξαν, από τις οποίες εξήγαγε το συμπέρασμα συναίτερος του κατηγορούμενου 1 και ότι εμπλέκετο και ο κατηγορούμενος 2 στις εργασίες που εκτελούνταν στο εν λόγω τεμάχιο, ούτε μπορεί μια τέτοια μαρτυρία από τον εν λόγω μάρτυρα που παρέπεμψε στην ουσία στα λόγια του κατηγορούμενου, να κριθεί αντικειμενικά επαρκής ως προς το πρώτο συστατικό στοιχείο του αδικήματος. (Δ.4) Μοιραία όμως ήταν και η απάντηση που έδωσε σε σχετική υποβολή από τον ευπαίδευτο συνήγορο του κατηγορούμενου 2, ότι δηλαδή ο κατηγορούμενος 2, ουδεμία σχέση έχει με το επίδικο τεμάχιο και ότι ουδέποτε ο κατηγορούμενος 2 τοποθέτησε τα αντικείμενα που αναφέρονται επί του κατηγορητηρίου . Συγκεκριμένα παραδέχθηκε ότι δεν μπορεί να αποκλίσει το ενδεχόμενο ότι τα αντικείμενα που αναφέρονται επί του κατηγορητηρίου , τα τοποθέτησε ο κατηγορούμενος 1. Υπάρχει δηλαδή όχι μόνο κενό και ασάφεια, αλλά και αβεβαιότητα στην μαρτυρία που παρουσίασε η κατηγορούσα αρχή εναντίον του κατηγορούμενου 2, αφού δεν είναι σίγουρος αν ο κατηγορούμενος 2 προέβη στις ενέργειες που αναγράφονται επί του κατηγορητηρίου, ούτε μπορούσε να αποκλίσει το ενδεχόμενο τα αντικείμενα που αναφέρονται επί του κατηγορητηρίου , να τα τοποθέτησε ο κατηγορούμενος 1. Με την πιο πάνω μαρτυρία δεν μπορεί να κληθεί ο κατηγορούμενος 2 σε απολογία, διότι αν εκαλείτο σε απολογία, θα εκαλείτο να συμπληρώσει τα πιο πάνω κενά της μαρτυρίας που παρουσίασε η κατηγορούσα αρχή, κατά παράβαση των πάγιων αρχών που έθεσε η πλούσια και πάγια νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Επίσης, καμία καταδίκη δεν είναι εφικτή στην παρούσα υπόθεση, διότι ο κατηγορούμενος, όπως και κάθε κατηγορούμενος, θα πρέπει να κριθεί ένοχος πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας, σύμφωνα με την πάγια αρχή του Ποινικού Δικαιικού μας Συστήματος. -8- Εφόσον ο ίδιος ο μάρτυρας κατηγορίας 2, δεν μπορεί να αποκλίσει το ενδεχόμενο ότι τα αντικείμενα που αναγράφονται επί του κατηγορητηρίου, τοποθετήθηκαν από τον κατηγορούμενο 1 και δεν είναι βέβαιος ότι αυτά τοποθετήθηκαν από τον κατηγορούμενο 2, τότε το Δικαστήριο θα πρέπει να αθωώσει τον κατηγορούμενο 2 από αυτό το στάδιο. Συνακόλουθα ο κατηγορούμενος 2 αθωώνεται στην κατηγορία που αντιμετωπίζει. (Υπ.) ......................................... ΑΛ. ΦΥΛΑΚΤΟΥ, Προσ. Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο, Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο