Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν. Αντρέας Μάμας κ.α., Ποιν. Υπ. 18000/07, 31.1.11

(1)/

1. Προηγουμένως είχαν ανασταλεί εναντίων των ιδίων αλλά και του συγκατηγορούμενου 2 άλλες κατηγορίες που αφορούσαν επίθεση σε αθλητικό χώρο (1η κατηγορία), παρακώλυση της ομαλής διεξαγωγής αγώνα (7η κατηγορία) και για τον κατηγορούμενο 5 μεταφορά επιθετικού αντικειμένου σε αθλητικό χώρο (8η κατηγορία). Για τους κατηγορούμενους 1 και 4 η υπόθεση ανεστάλη από τα αρχικά στάδια λόγω μη εντοπισμού τους, ενώ για τον κατηγορούμενο 6 επειδή κατά την άποψη της Κατηγορούσας Αρχής δεν υπήρχε ικανοποιητική μαρτυρία εναντίον του. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες της κατηγορίας 2 οι κατηγορούμενοι 3 και 5 στις 30.12.06, μέσα σε αθλητικό χώρο δηλαδή εντός του σταδίου «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» στην Έγκωμη κατά τη διάρκεια καλαθοσφαιρικού αγώνα συμμετείχαν σε οχλαγωγία. Σύμφωνα με τα εκτεθέντα γεγονότα είχαν δημιουργηθεί επεισόδια μεταξύ των οπαδών της ΟΜΟΝΟΙΑΣ και του ΑΠΟΕΛ και οι κατηγορούμενοι 3 και 5 θεάθηκαν να συμμετέχουν στην οχλαγωγία που είχε δημιουργηθεί. Μετά από εξετάσεις εντοπίστηκε η ταυτότητα τους, συνελήφθηκαν και όταν κατηγορήθηκαν γραπτώς δεν παραδέχθηκαν ενοχή. Να σημειωθεί πως είχαν εντοπιστεί μέσα από φωτογραφικό υλικό που είχε παραδοθεί στις Αστυνομικές Αρχές και συγκεκριμένα τις φωτογραφίες που κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 6 κατά την ακροαματική διαδικασία, στις οποίες και παρέπεμψε η Κατηγορούσα Αρχή κατά την έκθεση των γεγονότων και στις οποίες φαίνονται αρκετά πρόσωπα να σπρώχνονται. Νομική Πτυχή Το αδίκημα στο οποίο κρίθηκαν ένοχοι οι κατηγορούμενοι τιμωρείτο από το άρθρο 12 του παλαιού νόμου με ποινή φυλάκισης μέχρι και ένα χρόνο, διατηρουμένης της εξουσίας του δικαστηρίου με βάση το άρθρο 29 του Ποινικού Κώδικα να επιβάλει χρηματική ποινή μέχρι του ύψους της δικαιοδοσίας του το οποίο για Επαρχιακό Δικαστήριο ανέρχεται στις Λ.Κ85.
2. Είναι γνωστό πως η ψήφιση του Ν.5

(1)/94 κατέστη αναγκαία λόγω των αυξημένων κρουσμάτων βίας εντός και εκτός αθλητικών χώρων και ειδικότερα του φαινομένου που χαρακτηρίζεται ως «βία στα γήπεδα». Για να γίνει αντιληπτή η έννοια της «οχλαγωγίας» πρέπει απαραιτήτως να γίνει αναφορά και στο άρθρο 10 του εν λόγω νόμου και στην «παράνομη συνάθροιση» η οποία είναι το υπόβαθρο του αδικήματος της οχλαγωγίας. Παράνομη είναι η συνάθροιση πέντε ή περισσοτέρων προσώπων μέσα ή κοντά σε αθλητικό χώρο όταν αυτά τα πρόσωπα είτε έχουν από την αρχή πρόθεση να διαπράξουν κάποιο ποινικό αδίκημα είτε αν και συναθροίστηκαν με πρόθεση να παρακολουθήσουν τον αγώνα, εντούτοις συμπεριφέρονται με τρόπο που προκαλεί στα πρόσωπα που βρίσκονται στο χώρο εύλογο φόβο ότι θέλουν να διασαλεύσουν την ειρήνη ή την ομαλή διεξαγωγή του αγώνα ή ότι με την συνάθροιση τους άσκοπα και χωρίς αποχρώντα λόγο θέλουν να προκαλέσουν άλλα πρόσωπα σε διασάλευση της ειρήνης ή παρεμπόδιση της ομαλής διεξαγωγής του αγώνα. Το απαραίτητο στοιχείο συνεπώς είναι να δημιουργείται στους παρευρισκομένους ο εύλογος φόβος ότι τέτοια πρόσωπα θα διασαλεύσουν την ειρήνη και σύμφωνα με το άρθρο 10

(3)αν επέλθει διασάλευση της ειρήνης προς τρόμο του κοινού ή των θεατών τότε η συνάθροιση χαρακτηρίζεται ως οχλαγωγία. Αυτό είναι το αδίκημα που διέπραξαν οι κατηγορούμενοι 3 και 5. Συμμετείχαν με άλλα πρόσωπα σε διασάλευση της ειρήνης εντός αθλητικού χώρου. Με δεδομένο λοιπόν ότι προηγείται πάντοτε εξ ορισμού το αδίκημα της συνάθροισης, η οποία έχει εκ προοιμίου ως σκοπό την διασάλευση της ειρήνης η πρόκληση σε τέτοια αδικήματα γίνεται κατανοητή μόνο ως εισήγηση περί του ότι και άλλα πρόσωπα αντίπαλης ομάδας είχαν συναθροιστεί παρανόμως και έτσι γίνεται αντιληπτή και η σχετική εισήγηση του κ. Αργυρού. Η παράνομη συνάθροιση οπαδών της μιας ομάδας όμως σε καμιά περίπτωση δεν δικαιολογεί και την παράνομη συνάθροιση των οπαδών μιας άλλης ομάδας και την εξέλιξη σε οχλαγωγίες. Η βία στα γήπεδα είναι απόρροια της γενικότερης βίας και φανατισμού που επικρατεί σήμερα στην κοινωνία μας. Όλη η κοινωνία αλλά και τα δικαστήρια γίνονται μάρτυρες καθημερινώς τέτοιων υποθέσεων. Δεν είναι υπερβολή να αναφερθεί πως το μεγαλύτερο μέρος του δικαστικού χρόνου καθημερινά αναλώνεται σε τέτοιου είδους υποθέσεις, δηλαδή πάσης φύσεως βία. Ιδιαίτερα συχνά επίσης σημειώνονται επεισόδια εντός ή κοντά σε αθλητικούς χώρους και είναι ηλίου φαεινότερο πως εάν δεν υπάρξει ριζική αντιμετώπιση τέτοιων φαινομένων σύντομα η κοινωνία μας θα θρηνήσει θύματα σε χώρους και εκδηλώσεις που κατά τα άλλα προορίζονται να προάγουν την ψυχαγωγία και όχι τους αλληλοσκοτωμούς. Από το 1996 το Ανώτατο Δικαστήριο στην υπ. Γεν. Εισαγγελέας ν Αντωνίου

(1996)2 Α.Α.Δ 1 τόνισε τα εξής: «Τον τελευταίο καιρό το φαινόμενο της βίας στους αθλητικούς χώρους έχει λάβει ανησυχητικές διαστάσεις, εξελίσσεται σταθερά σε κύριο κοινωνικό πρόβλημα. Η περιφρούρηση του αθλητισμού από πράξεις βίας αποτελεί καθήκον του Δικαστηρίου. Η ευπρεπής συμπεριφορά θα πρέπει να είναι ο κανόνας και όχι η εξαίρεση και τα γήπεδα αθλοπαιδιών θα πρέπει να γίνουν όπως ήταν στο παρελθόν, χώροι ψυχαγωγίας, ευγενούς άμιλλας και υγιούς ανταγωνισμού, ενώ οι αθλητικοί αγώνες πρέπει να παύσουν να παρέχουν δικαιολογίες για βανδαλισμούς και εκδηλώσεις μισαλλοδοξίας. Οι επιβαλλόμενες σε αδικήματα αυτής της φύσης ποινές θα πρέπει να είναι αποθαρρυντικές για πρόσωπα που δεν μπορούν να ελέγξουν τη συμπεριφορά τους σε δημόσιες συναθροίσεις και ιδιαίτερα σε γήπεδα αθλοπαιδιών, ενώ εκείνοι που δεν μπορούν να ελέγξουν τους εαυτούς τους, θα πρέπει να αντιληφθούν ότι θα καταβάλλουν βαρύ τίμημα για τη συμπεριφορά τους αυτή (Mathikoloni and Another v The Police

(1988)2 C.L.R 22). H ανάγκη επιβολής αποτρεπτικών ποινών είναι ιδιαίτερα εμφανής τον τελευταίο καιρό που η βίαιη συμπεριφορά, είτε υπό μορφή μεμονομένων περιστατικών είτε οργανωμένης αντικοινωνικής συμπεριφοράς έχει καταστεί ανησυχητικά συχνή. Τόσο το πρωτόδικο Δικαστήριο όσο και το Εφετείο μπορεί να λάβει δικανική γνώση της συχνότητας παρόμοιων επεισοδίων κατά τη διάρκεια ποδοσφαιρικών, κυρίως, αγώνων (βλ. σχετικά The Attorney -General n Mavrokefalos

(1996)2 C.L.R. 93, και Police v Ioannou

(1989)2 C.L.R. 61). Όπως τονίστηκε και στην υπόθεση Theodorou v The Police

(1979)2 C.L.R. 191, τόσο οι συμμετέχοντες σε ποδοσφαιρικούς αγώνες όσο και οι θεατές, θα πρέπει να επιδεικνύουν αυτοσυγκράτηση και να μην επιτρέπουν στους εαυτούς τους να παρασύρονται από ξεσπάσματα θυμού ή από φανατισμό οποιουδήποτε είδους (βλ. επίσης Hapsides v The Police

(1969)2 C.L.R. 64)». Την ανάγκη για επιβολή αποτρεπτικών ποινών επανέλαβε το Ανώτατο Δικαστήριο και στην υπ. Παναγιώτου ν Αστυνομίας

(1997)2 Α.Α.Δ. 342 επιβάλλοντας χρηματική ποινή για την χρήση πυροτεχνήματος σε αθλητικό χώρο, σε αντίθεση με την υπ. Αντωνίου (άνω) όπου για επίθεση σε αθλητικό χώρο διέταξε την ενεργοποίηση της ανασταλείσας 2μηνης ποινής φυλάκισης (βλ και υπ. Φιλίππου άλλως Φαλκονέττι ν Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ 245). Ανεξαρτήτως των πιο πάνω το Δικαστήριο έχει πάντοτε και την υποχρέωση να εξατομικεύσει την ποινή ούτως ώστε αυτή να συνάδει με τις ιδιαίτερες συνθήκες της υπόθεσης και του κάθε κατηγορούμενου. Στην παρούσα περίπτωση η υπόθεση αναφέρεται σε διασάλευση της ειρήνης σε αθλητικό χώρο και η κατηγορία δεν αφορά επίθεση, τραυματισμό ή μεταφορά επικίνδυνου αντικειμένου. Ο αγώνας διεξήγετο κανονικά μόνο στην παρουσία φιλάθλων της ομάδας των κατηγορουμένων και φαίνεται ότι στη θέα κάποιων οπαδών της άλλης ομάδας δημιουργήθηκαν τα επεισόδια που απεικονίζονται στις φωτογραφίες του Τεκμ.6. Η ποινική ευθύνη των κατηγορουμένων 3 και 5 εστιάζεται στο ότι έλαβαν μέρος στην οχλαγωγία που προκλήθηκε, κατά την έννοια που έχει εξηγηθεί προηγουμένως, αντί να φροντίσουν να διαχωρίσουν τη θέση τους ως είχαν υποχρέωση. Δεν υπήρξε αναφορά σε αποχρώντα λόγο που θα δικαιολογούσε ειδικά τους κατηγορούμενους 3 και 5 να διασαλεύσουν την ειρήνη. Είναι και οι δύο πρόσωπα με λευκό ποινικό μητρώο και αυτό τους δίδει το δικαίωμα να κριθούν με τη μεγαλύτερη επιείκεια. Το σχετικά νεαρό της ηλικίας τους 21 και 20 ετών κατά τη διάπραξη του αδικήματος λαμβάνεται επίσης υπόψιν, με την παρατήρηση όμως πως συνήθως σε τέτοιου είδους αδικήματα εμπλέκονται συχνότερα τα νεαρά άτομα. Η παραδοχή τους έστω και σ' αυτό το πολύ προχωρημένο στάδιο τους δίδει το δικαίωμα να έχουν σχετική έκπτωση στην ποινή, αλλά και εδώ πρέπει να παρατηρήσω πως δεν μπορεί να θεωρηθεί άμεση ενόψει του ότι ολοκληρώθηκε όλη η μαρτυρία για την Κατηγορούσα Αρχή. Όντως η παραδοχή προέκυψε λίγο μετά την αναστολή άλλων κατηγοριών, αλλά αυτό δεν σημαίνει πως οι ίδιοι δεν μπορούσαν να προβούν σε παραδοχή στη συγκεκριμένη κατηγορία στο αρχικό στάδιο ούτως ώστε εάν ακολουθούσε οποτεδήποτε αναστολή, τότε η παραδοχή δικαιωματικά θα χαρακτηρίζετο ως άμεση. Θεωρώ πως η κάθε πλευρά άφησε την υπόθεση να προχωρήσει ελέγχοντας στην πορεία την δύναμη της υπόθεσης της. Δεν είναι τυχαίο που οι κατηγορούμενοι δεν είχαν παραδεχθεί ενοχή και όταν κατηγορήθηκαν γραπτώς από την Αστυνομία. Θεωρώ λοιπόν πως η παραδοχή ήταν αποτέλεσμα και της μαρτυρίας που παρουσιάστηκε (βλ. υπ. Ghafari v Αστυνομίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 442 ). Οι δύο κατηγορούμενοι εξέφρασαν όμως έστω και σ' αυτό το στάδιο τη μεταμέλεια τους και υποσχέθηκαν να είναι προσεκτικότεροι στο μέλλον, αναφέροντας μάλιστα ο κατηγορούμενος 5 πως έχει σταματήσει πλέον να πηγαίνει στα γήπεδα από τον Μαϊο του 2010, αν και δεν είναι αυτό το ζητούμενο, Όσον αφορά τη μη δίωξη άλλων προσώπων η Κατ. Αρχή έδωσε κάποιες εξηγήσεις για τους συγκατηγορούμενους 1 και 4 ότι δεν εντοπίζοντο και για τους κατηγορούμενους 2 και 6 ότι δεν υπήρχε επαρκής μαρτυρία εναντίον τους. Το παράπονο όμως ήταν κυρίως για άλλα πρόσωπα όπως οι μάρτυρες-παραπονούμενοι στις επιθέσεις και πρέπει να πω ότι εφόσον οι ίδιοι τοποθετούσαν τους εαυτούς τους στη σκηνή έχω τη γνώμη πως θα μπορούσαν και αυτοί να διωχθούν για οχλαγωγία τουλάχιστον, νοουμένου ότι υπήρχε σχετική μαρτυρία από πλευράς κατηγορουμένων ή άλλων προσώπων. Φαίνεται όμως πως είχε γίνει η δεκτή η εκδοχή τους από τις διωκτικές αρχές για το ότι δέχθηκαν επίθεση. Όσον αφορά το θέμα της καθυστέρησης πρέπει να πω ότι δεν συμφωνώ πως υπήρξε τέτοια στην προώθηση της υπόθεσης αφού καταχωρίστηκε εντός 7 μηνών από τα γεγονότα, χρόνο τον οποίο θεωρώ εύλογο για τη διερεύνηση της υπόθεσης. Παραμένει όμως το γεγονός πως υπήρξαν αλλεπάλληλες αναβολές τόσο μέχρι την έναρξη της ακρόασης, όσο και μεταγενέστερα. Επίσης είναι γεγονός πως δεν ευθύνεται για όλες το Δικαστήριο ή η Κατηγορούσα Αρχή. Για αρκετές μάλιστα υπήρξε συναίνεση ή αίτημα και των δύο πλευρών είτε λόγω άλλων υποχρεώσεων των συνηγόρων, είτε λόγω του ότι υπήρχε ενδεχόμενο απόσυρσης της υπόθεσης. Οι άλλες ανειλημμένες υποχρεώσεις των συνηγόρων υπεράσπισης ήταν επίσης και ένας από τους βασικούς λόγους που χρειάστηκαν 12 μήνες για την ολοκλήρωση της ακρόασης. Αναγνωρίζω όμως πως υπήρξε και ένα άλλο διάστημα περίπου 12 μηνών το οποίο καταλογίζεται είτε στο δικαστήριο είτε στην κατηγορούσα αρχή και το οποίο θεωρώ ως καθυστέρηση. Όπως προκύπτει από την υπ. Θεοχάρους ν Δημοκρατίας

(2008)2 Α.Α.Δ. 22 η καθυστέρηση λαμβάνεται υπόψιν σοβαρά ως μετριαστικός παράγοντας και θεραπεύεται με σχετική επιείκεια στην ποινή. Όσον αφορά τις προσωπικές περιστάσεις των κατηγορουμένων έχω υπόψιν όσα αναφέρονται στις εκθέσεις του Γραφείου Ευημερίας, όπως αυτά έχουν συμπληρωθεί από τους δύο συνηγόρους. Για τον κατηγορούμενο 3 αναφέρθηκε προφορικά πως σήμερα εργάζεται περιστασιακά στον ιππόδρομο και όπου αλλού μπορέσει τόσο για την αντιμετώπιση των δικών του αναγκών, όσο και για την βοήθεια της οικογένειας του. Στην έκθεση του Γραφείου Ευημερίας αναφέρεται πως είναι άνεργος με την εξήγηση ότι δεν μπορούσε στο διάστημα αυτό να έχει μόνιμη εργασία λόγω της συνεχούς παρουσίας του στο Δικαστήριο. Υπηρέτησε στην Εθνική Φρουρά μόνο για μερικούς μήνες και εξασφάλισε απαλλαγή. Οι γονείς του αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας, (για τα οποία δεν έδωσε περαιτέρω λεπτομέρειες) και γι' αυτό προτίθεται να βρει μόνιμη εργασία για να συνεισφέρει στα έξοδα της οικογένειας. Από τις αρχές του Φεβρουαρίου θα εργοδοτηθεί σε καντίνα σωματείου με σκοπό να βοηθήσει στις οικονομικές δυσκολίες της οικογένειας. Ο κατηγορούμενος 5 έχει νυμφευθεί τον Ιούνιο του 2010 και έχει αποκτήσει πλέον και ένα παιδί εντός του ιδίου έτους, συνάπτοντας και σχετικά δάνεια για την αντιμετώπιση των αναγκών του. Ως αποτέλεσμα της εμπλοκής του στην υπόθεση έχασε και το δικαίωμα διαχείρισης της καφετερίας η οποία είχε σχέση με την ομάδα του. Προέρχεται από διασπασμένη οικογένεια και ο πατέρας του αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα υγείας. Ο κατηγορούμενος 5 επίσης υπηρέτησε για λίγους μήνες στην Εθνική Φρουρά και μετά απαλλάχθηκε λόγω των οικογενειακών προβλημάτων. Μετά την ολοκλήρωση της υπόθεσης αυτής προτίθεται και αυτός να συνεχίσει την εργασία του ως οδηγός ταξί, όπως τα τελευταία χρόνια, με σκοπό την στήριξη της οικογένειας του και κάλυψη των δανείων μεγάλου ύψους που έγιναν κυρίως για την ανακαίνιση της κατοικίας του και αγορά αυτοκινήτου. Να σημειώσω πως οι προσωπικές περιστάσεις σε αδικήματα για τα οποία απαιτούνται αποτρεπτικές ποινές έχουν συνήθως μειωμένη σημασία σύμφωνα με τη νομολογία μας. Τέλος λαμβάνω υπόψιν μου πως οι κατηγορούμενοι παρέμειναν υπό 8ήμερη κράτηση μέχρι την απαγγελία της ποινής. Συνεκτιμώντας αφενός τη σοβαρότητα του αδικήματος, την έξαρση που παρατηρείται και την ανάγκη για επιβολή αποτρεπτικών ποινών και αφετέρου όλους τους ελαφρυντικούς παράγοντες κρίνω ότι η καταλληλότερη ποινή υπό τις περιστάσεις είναι αυτή της φυλάκισης. Κρίνω κατάλληλη και επιβάλλω στους κατηγορούμενους ποινή φυλάκισης δύο μηνών στον καθένα στην κατηγορία 2. Επιπλέον προς την ποινή αυτή επιβάλλεται και ποινή απαγόρευσης εισόδου των κατηγορουμένων 3 και 5 σε αθλητικούς αγώνες για περίοδο 6 μηνών από σήμερα. Η κατηγορούσα Αρχή να ενημερώσει όλες τις αρμόδιες αρχές. Εξέτασα την εισήγηση για αναστολή της ποινής φυλάκισης ιδιαίτερα υπό το φως των προνοιών του Ν.186

(1)/

1. Συμφωνώ ότι έχει παρέλθει τέτοιος χρόνος από τα επίδικα γεγονότα ο οποίος καθιστά τα πρόσωπα που ευρίσκονται σήμερα στο δικαστήριο διαφορετικά από αυτά που διέπραξαν το αδίκημα δεδομένου ότι παρήλθαν 4 χρόνια από τότε και σίγουρα έχουν διαφοροποιηθεί οι περιστάσεις τους και ιδιαίτερα του κατηγορούμενου
2. Γι' αυτό και μόνο το λόγο κρίνω ορθότερο όπως αναστείλω τις ποινές και αναστέλλονται για 3 χρόνια από σήμερα. Διατάσσονται οι κατηγορούμενοι να καταβάλουν εξ ημισείας τα έξοδα που ανέρχονται στα €
3. (Εξηγούνται οι συνέπειες της αναστολής και διευκρινίζεται ότι αυτή δεν αφορά την ποινή απαγόρευσης εισόδου σε αθλητικούς χώρους). (Υπ.) .......... Χ. Χαραλάμπους, Ε.Δ Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΑΙ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο