Αναφορικά με την Τροοδία Καμμά, Θανατική Ανάκριση Αρ.: 65/09, 19 Οκτωβρίου, 2011

(1969)1 CLR 21 και In Re Nicolaou G. Linghis

(1972)11 JSC 1589), και περαιτέρω δεν έχει εξουσία να επιλύσει οποιοδήποτε ζήτημα αστικής ευθύνης (βλ. Halsbury's, ανωτέρω). Σχετική με τα πιο πάνω θέματα είναι και η υπ. Πιττάκη κ.α.

(1990)1 ΑΑΔ 296, όπου αναφέρθηκε πως "η διαδικασία ενώπιον του θανατικού ανακριτή και το πόρισμα του είναι ημιδικαστικής φύσεως". Επίσης η υπ. αναφορικά με την αίτηση της Ανδριανής Νικολάου

(2008)1 ΑΑΔ 1342, στην οποία διευκρινίστηκε πως το καθήκον του θ. α/κριτή είναι να εξετάσει τη μαρτυρία και να διαπιστώσει εάν από αυτή υπάρχουν γεγονότα που καταδεικνύουν τον τρόπο με τον οποίο επήλθε ο θάνατος, και στα πλαίσια αυτά εξετάζεται το κατά πόσον ο θάνατος οφείλεται σε εγκληματική ενέργεια ή τυχαίο συμβάν. Είναι απαραίτητο ο θ. α/κριτής να καταλήγει στο πόρισμα του αυτό με κάποιο βαθμό βεβαιότητας (που υπολείπεται, όπως έχει αναφερθεί, του πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας). Στο σύγγραμμα Halsbury's Laws of England, 4η έκδ., τόμος 9, παρ. 1110 υπό τον τίτλο "Scope of inquest" αναφέρεται: "The proceedings and evidence of an inquest must be directed solely to ascertaining who the deceased was and how, when and where he came by his death". Όσον αφορά το ίδιο το πόρισμα του θ. α/κριτή στο σύγγραμμα "Coronership" του Gavin Thurston, εκδ. 1976, στη σελ. 116 αναφέρονται τα εξής: "After the witnesses have been heard the coroner briefly refers to the salient points in the evidence and, if there is a jury, reminds the members of the scope of the inquest and instructs them on the law and the verdicts open to them. It is unnecessary to go through all the evidence in detail. If he is sitting alone the coroner should mention the points on which he has reached his conclusion and then announce the verdict which he is about to record." Στην παρούσα θανατική ανάκριση η οικογένεια εκπροσωπήθηκε από δικηγόρο και εκτός από τον εξεταστή της υπόθεσης Αστυφύλακα 3932 Γ. Βαλαωρίτη (Μ.1) ο οποίος σημειώνω ότι περιορίστηκε στην κατάθεση των διαφόρων εγγράφων, καταθέσεων, πιστοποιητικών και φωτογραφιών που συνέλεξε κατά τη διερεύνηση των συνθηκών του θανάτου της αποβιώσασας, ζητήθηκε και κλητεύθηκαν οι Μαρία Αυξεντίου (Μ.2), Ιωάννα Ζουβάνη (Μ.3), ο ιατροδικαστής Δρ. Ν. Χαραλάμπους (Μ.4) και ο Δρ. Ανδρέας Ηλιάδης (Μ.5), Βοηθός Διευθυντής του Τ.Α.Ε.Π. του Γ. Ν. Λ/σίας. Όπως έχει ήδη αναφερθεί, ο Μ.1 κατέθεσε στο Δικαστήριο όλο το ανακριτικό υλικό το οποίο έλαβε στα πλαίσια της διερεύνησης στο οποίο συμπεριλαμβάνονται καταθέσεις και από άλλα πρόσωπα εκτός από αυτά που κατέθεσαν προφορικά στη διαδικασία, φωτογραφίες που λήφθηκαν κατά τη νεκροτομή της σορού της αποβιώσασας, όπως επίσης και το πιστοποιητικό θανάτου, την ιατροδικαστική έκθεση του Δρ. Νικόλα Χαραλάμπους και τη σχετική βεβαίωση θανάτου, υπογραμμένη και πάλι από τον Δρ. Χαραλάμπους αλλά και τα αποτελέσματα της παθολογοανατομικής έκθεσης της Δρ. Ιωάννας Ζουβάνη, και τα αποτελέσματα των εξετάσεων του κρατικού χημείου που ετοιμάστηκαν από τη χημικό Μαρία Αυξεντίου. Από το σύνολο του μαρτυρικού υλικού όπως έχει κατατεθεί ενώπιον μου προκύπτει ότι στις 16.5.09 η αποβιώσασα είχε πάει για επίσκεψη στο σπίτι της φίλης της Έλενας Μπολ στο Στρόβολο γύρω στις 7:30 μ.μ. όπου έφαγαν διάφορα σνακς και ήπιαν διάφορα ροφήματα και ποτά. Γύρω στις 23:30 η αποβιώσασα παραπονέθηκε στη φίλη της ότι δεν ένιωθε καλά, λόγω κούρασης και υπερκόπωσης, όπως ανέφερε, και ήθελε να πάει στο σπίτι της. Κατά την έξοδο της από την οικία της Ε. Μπολ, λιποθύμησε. Η φίλη της την άρπαξε πριν να πέσει στο έδαφος και την τοποθέτησε σε καθιστική θέση έξω από την πόρτα. Όπως αναφέρει στην κατάθεση της η Ε. Μπολ, το πρόσωπο της αποβιώσασας είχε χλομιάσει και την έβλεπε με απλανές βλέμμα χωρίς να καταλαβαίνει ποια είναι. Με τη βοήθεια του συζύγου της, η Ε. Μπολ μετέφερε την αποβιώσασα εντός της οικίας της, την ξάπλωσε στο πάτωμα, της σήκωσε τα πόδια ψηλά και έπλυνε το πρόσωπο της με νερό. Η αποβιώσασα βρήκε τις αισθήσεις της, συνήλθε πλήρως και μιλούσε κανονικά. Μετά από πάροδο 5 περίπου λεπτών η αποβιώσασα ζήτησε να πάει στην τουαλέτα και μαζί με την Ε. Μπολ μπήκαν στην τουαλέτα όπου και λιποθύμησε ξανά. Μόλις συνήλθε έκανε εμετό. Μεταφέρθηκε στο Τ.Α.Ε.Π. του Γ.Ν. Λ/σίας όπου καθοδόν ένιωσε ζαλάδα. Την είδε η επί καθήκοντι νοσοκόμα η οποία έλεγξε τους σφυγμούς, την πίεση και τη θερμοκρασία της στην οποία η Ε. Μπολ ανέφερε τις λιποθυμίες και τον εμετό. Ακολούθως της έγινε καρδιογράφημα με φυσιολογική ένδειξη και την εξέτασε κλινικά ο Δρ. Ανδρέας Ηλιάδης ο οποίος και της χορήγησε ένα χάπι ativan για να χαλαρώσει και να κοιμηθεί. Γύρω στις 02:30 της 17.5.09 η Ε. Μπολ και ο σύζυγος της την μετέφεραν στο σπίτι της. Στις 17.5.09 και περί ώρα 09:15 ο Κωνσταντίνος Καμμάς ο οποίος είναι υιός της αποβιώσασας πήγε στο δωμάτιο της μητέρας του και την βρήκε αναίσθητη στο κρεβάτι της. Αμέσως ειδοποίησε ασθενοφόρο των Α΄ Βοηθειών το οποίο την μετέφερε στο Τ.Α.Ε.Π. του Γ.Ν. Λ/σίας όπου ο ιατρός Δρ. Μάριος Ηροδότου η ώρα 10:12 διαπίστωσε ότι ήταν νεκρή και εξέδωσε ιατρικό πιστοποιητικό θανάτου. Ενημερώθηκε σχετικά ο Αστυνομικός Σταθμός Λακατάμειας και ο Μ.1 μετέβηκε στο Τ.Α.Ε.Π. του Γ.Ν. Λ/σίας όπου επιθεώρησε τη σορό της θανούσας και διαπίστωσε ότι δεν έφερε οποιεσδήποτε εξωτερικές κακώσεις ή πληγές. Μετά από διάταγμα του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, ημερ. 18.5.09, διενεργήθηκε την ίδια ημέρα νεκροτομή στη σορό της αποβιώσασας από τον ιατροδικαστή Δρ. Ν. Χαραλάμπους ο οποίος εξέδωσε και σχετική βεβαίωση θανάτου, και ακολούθως η σορός ετάφη σύμφωνα με διάταγμα ταφής που εξέδωσε το Ε.Δ. Λ/σίας στις 18.5.

1. Την ταυτότητα της σορού της αποβιώσασας αναγνώρισε πριν τη διεξαγωγή νεκροτομής ο σύζυγος της Σάββας Καμμάς. Κατά τη διάρκεια της νεκροτομής ήταν παρόντες ο Αστυφ. 3112 και ο Λοχίας 4719 ο οποίος έλαβε αριθμό φωτογραφιών. Επίσης παρών ήταν και ο ιατροδικαστής Π. Σταυριανός ο οποίος είχε οριστεί από την οικογένεια της αποβιώσασας. Κατά τη διάρκεια της νεκροτομής ο Δρ. Ν. Χαραλάμπους παρέλαβε βιολογικά δείγματα για ιστοπαθολογικές και τοξικολογικές εξετάσεις. Τα δείγματα αυτά μεταφέρθηκαν και παραδόθηκαν για τις ανάλογες εξετάσεις στο Κρατικό Χημείο και στο Τμήμα Ιστοπαθολογικών Εξετάσεων του Γ.Ν. Λ/σίας. Η Μ.2 Μαρία Αυξεντίου, Χημικός στο Κρατικό Χημείο, ανέφερε στο Δικαστήριο ότι παρέλαβε μπουκαλάκι το οποίο περιείχε ούρα και μπουκαλάκι το οποίο περιείχε αίμα από τον Μ.1 μαζί με έντυπο δειγματοληψίας ιατροδικαστή διερεύνησης περιστατικού με την οποία της ζητούσε ο ιατροδικαστής Ν. Χαραλάμπους να προβεί σε γενική τοξικολογική εξέταση για ανίχνευση φαρμάκων. Σύμφωνα με τις εξετάσεις που έκανε, και προς τούτο έχει καταθέσει σχετική έκθεση, ανέφερε ότι δεν ανιχνεύθηκε κανένα κοινό φάρμακο ούτε στα ούρα ούτε στο αίμα της αποβιώσασας. Εξήγησε ότι με τον όρο 'κοινό φάρμακο' εννοεί τα αναλγητικά φάρμακα, τις βενζοδιαζεπίνες, τα αντικαταθλιπτικά και τα ηρεμιστικά φάρμακα, δηλαδή τα φάρμακα που κυκλοφορούν ευρέως. Η γενική τοξικολογική ανάλυση ανιχνεύει μεγάλο φάσμα φαρμάκων. Το φάρμακο ativan, το οποίο όπως πληροφορήθηκε είχε χορηγηθεί στην αποβιώσασα, δοκίμασε ειδικά να το ανιχνεύσει αλλά δεν ανιχνεύθηκε. Το γεγονός ότι δεν ανιχνεύθηκε δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν λήφθηκε από την ασθενή, μπορεί η δόση να ήταν ιδιαίτερα χαμηλή και γι΄αυτό να μην μπορούσε να ανιχνευθεί. Η Μ.3 Ιστοπαθολόγος Δρ. Ι. Ζουβάνη αφού αναγνώρισε την έκθεση της ζήτησε να προβεί σε κάποιες διορθώσεις επί αυτής και συγκεκριμένα να διαγραφούν από τις σελ. 3 και 4 της έκθεσης της οι αναφορές σε 'αιμοσιδήρωση' και να αντικατασταθούν με τις λέξεις 'εναποθέσεις αιμοσιδήρωσης'. Ανέφερε ότι έκρινε ότι θα πρέπει να γίνουν οι εν λόγω αλλαγές την ημέρα που έδιδε την προφορική της μαρτυρία στο Δικαστήριο, μετά που είχε την ευκαιρία να αναγνώσει την έκθεση της. Επιβεβαίωσε ότι τους ιστούς που της αποστάληκαν για εξετάσεις τους παρέλαβε από τον Μ.1 μαζί με σχετικό παραπεμπτικό το οποίο ζητούσε να γίνουν παθολογοανατομικές εξετάσεις επί αυτών. Εξήγησε ότι η παθολογοανατομική εξέταση περιλαμβάνει τη μακροσκοπική και τη μικροσκοπική εξέταση. Ανέφερε ότι υπήρχε πληροφόρηση από τον ιατροδικαστή ότι η αποβιώσασα είχε χαμηλό σίδηρο, εξήγησε ότι διενήργησε μακροσκοπικές εξετάσεις επί τεμαχίων πνεύμονα, καρδιακού μυός, ήπατος, ωοθήκης, εγκεφάλου, νεφρού, σπληνός, παγκρέατος και στομάχου, οι παρατηρήσεις της επί των οποίων ήταν ότι κατά τις διατομές δεν παρατηρούνται εμφανείς μακροσκοπικές αλλοιώσεις. Προέβηκε ακολούθως σε ιστολογική εξέταση τεμαχίων μυοκαρδίου, εγκεφάλου, ωοθήκης, νεφρικού παρεγχύματος και σπληνικού παρεγχύματος χωρίς εμφανείς ιστοπαθολογικές αλλοιώσεις. Στο ηπατικό παρέγχυμα παρατήρησε αλλοιώσεις χολόστασης, στο τεμάχιο παγκρέατος έντονες αυτολυτικές αλλοιώσεις και στο τμήμα στομάχου διάβρωση του γαστρικού βλεννογόνου. Σε ότι αφορά το πνευμονικό παρέγχυμα παρατηρήθηκε κυψελιδική αιμορραγία με εναποθέσεις αιμοσιδηρίνης. Υπήρχαν αλλοιώσεις που συνάδουν με αυτές που παρατηρούνται σε αιμορραγικό πνευμονικό οίδημα. Η κατάληξη της, σύμφωνα με την έκθεση της, ήταν πνευμονική αιμορραγία και εναποθέσεις αιμοσιδηρίνης. Τα αίτια της είναι πολλά και διακρίνονται σε εντοπισμένα, διάχυτα και ιδιοπαθή. Ανέφερε επίσης ότι σύμφωνα με τα ευρήματα της αλλά και την μακροσκοπική εξέταση επί των πνευμόνων, το χρώμα των οποίων ήταν καστανέρυθρο που δεν είναι το αναμενόμενο χρώμα για ένα φυσιολογικό πνεύμονα, η αποβιώσασα είχε πνευμονική αιμορραγία αν συνεκτιμηθούν και τα αποτελέσματα των ιστολογικών εξετάσεων. Η παρουσία αιμοσιδηρίνης καταδεικνύει ότι προϋπήρχε η πνευμονική αιμορραγία και ότι δεν ήταν κάτι που έγινε τη δεδομένη στιγμή. Ανέφερε ότι η αιμοσιδηρίνη εκφράζεται τουλάχιστο 48 ώρες μετά την αιμορραγία, και συνεπώς το εύρημα της αιμοσιδηρίνης καταδεικνύει ότι η αποβιώσασα είχε πνευμονική αιμορραγία τουλάχιστο 48 ώρες πριν να αποβιώσει. Το εύρημα της για κυψελιδική αιμορραγία στους πνεύμονες καταδεικνύει μορφή πνευμονικής αιμορραγίας που προέρχεται από πνευμονική μικροκυκλοφορία και οι αλλοιώσεις που παρατήρησε στο πνευμονικό παρέγχυμα ήταν αποτέλεσμα της κυψελιδικής αιμορραγίας. Η διάβρωση που παρατήρησε στο στομάχι συνδέεται με το εύρημα του ιατροδικαστή για γαστρορραγία. Κατά τη γνώμη της όλα τα πιο πάνω συνδέονται, και η κατάληξη της είναι ότι το περιστατικό αυτό κατατάσσεται στα ιδιοπαθή με αποτέλεσμα να μιλούμε ως αιτία θανάτου την ιδιοπαθή πνευμονική αιμοσιδήρωση. Όταν υποβλήθηκε στη Μ.3 ότι το εύρημα της ίδιας συγκρούεται με το εύρημα του ιατροδικαστή ανέφερε, μετά που μελέτησε την έκθεση του Δρ. Ν. Χαραλάμπους, ότι ο Δρ. Χαραλάμπους ανέμενε από την ίδια να τον καθοδηγήσει με βάση τις ιστοπαθολογοανατομικές εξετάσεις, και ότι είναι η δική της λανθασμένη αναφορά σε αιμοσιδήρωση αντί του ορθού εναποθέσεις αιμοσιδηρίνης που οδήγησε τον Δρ. Χαραλάμπους να εκδώσει το συγκεκριμένο πόρισμα. Ο Μ.4 Δρ. Ν. Χαραλάμπους, υιοθέτησε στο Δικαστήριο την ιατροδικαστική έκθεση που συνέταξε στην οποία όμως αναφέρεται λανθασμένα ως ημερ. εξέτασης η 18.5.10 αντί της ορθής ημερομηνίας που είναι 18.5.
2. Ανέφερε ότι τα αιματοπήγματα που παρατήρησε στα αγγεία του εγκεφάλου, πνευμόνων και στεφανιαία αγγεία δείχνουν ποσότητα αίματος η οποία έχει πήξει και κυκλοφορεί μέσα στα αγγεία όχι ως υγρό αλλά ως πήγμα. Αιτία για αυτά μπορεί να είναι κάποια πάθηση αλλά μπορεί να δημιουργηθούν και μεταθανάτια λόγω της περιόδου που μεσολαβεί μέχρι να σταματήσει η καρδιά να στέλλει αίμα. Ο καρδιακός μυς ήταν συμπεφορημένος ενώ στην κοιλιά παρουσιάστηκε αιμορραγικό περιεχόμενο εντός του στομάχου και εξελκώσεις στο βλεννογόνο του στομάχου. Οι πνεύμονες ήταν οιδηματώδεις το οποίο είναι φαινόμενο που παρουσιάζεται σε ανθρώπους που υποφέρουν από διάφορες παθήσεις με αποτέλεσμα να υπάρχει περισσότερη ποσότητα αίματος στους πνεύμονες. Ανέφερε ότι ζήτησε ιστοπαθολογικές εξετάσεις γιατί η συμφόρηση αυτή και η πνευμονική αιμορραγία δεν μπορούν να φανούν μακροσκοπικά. Η κυψελιδική αιμορραγία δεν είναι η αφ΄εαυτής πάθηση αλλά είναι το αποτέλεσμα κάποιας πάθησης. Όπως ο ίδιος ανέφερε σε μη ιατρική γλώσσα, «η θανούσα πνίγηκε στο αίμα της, έκλεισαν οι κυψελίδες των πνευμόνων με αποτέλεσμα να μην μπορεί να κυκλοφορήσει αέρας με αποτέλεσμα την ασφυξία». Η αιμοσιδήρωση είναι χρόνια πάθηση και γι΄αυτή η αποβιώσασα θα πρέπει να παρακολουθείτο. Θεώρησε ότι η αποβιώσασα θα έπρεπε να ήξερε από κάποιες ενδείξεις ότι έχει αυτή την πάθηση. Τελικά σε ότι αφορά την αιτία θανάτου ήταν η θέση του ότι γι΄αυτή το αρμόδιο πρόσωπο να την καθορίσει είναι η Δρ. Ζουβάνη και ο ίδιος δεν μπορεί να διαφωνήσει με τα δικά της ευρήματα που είναι αποτελέσματα ειδικών εξετάσεων της δικής της αρμοδιότητας. Ο τελευταίος μάρτυρας που κλήθηκε, Μ.5, είναι ο Βοηθός Διευθυντής του Τ.Α.Ε.Π. του Γ.Ν. Λ/σίας Δρ. Ανδρέας Ηλιάδης ο οποίος υιοθέτησε την κατάθεση του που έχει δώσει στην αστυνομία στις 21.5.09, σε σχέση με τις ενέργειες του, σε ότι αφορά την αποβιώσασα και την επίσκεψη της στο Τ.Α.Ε.Π. στις 17.5.
3. Σύμφωνα με την κατάθεση του, στις 17.5.09 περί ώρα 00:20 εξέτασε την αποβιώσασα η οποία του είχε αναφέρει λιποθυμικό επεισόδιο ενώ βρισκόταν στο σπίτι μιας φίλης της. Διαπίστωσε αρτηριακή πίεση 98/66, 82 σφυγμούς και θερμοκρασία 36 βαθμούς Κελσίου. Από την κλινική της εξέταση διέγνωσε ότι οι καρδιακοί τόνοι ήταν ρυθμικοί χωρίς επιπρόσθετους ήχους, η ασθενής δεν παρουσίασε αυχενική δυσκαμψία ενώ το επίπεδο συνείδησης της ήταν φυσιολογικό. Της έγινε ηλεκτροκαρδιογράφημα το οποίο ήταν φυσιολογικό. Κατά τη συνομιλία που είχε με την ασθενή του είχε αναφέρει ότι περνούσε περίοδο στρες και δεν μπορούσε να κοιμηθεί το βράδυ. Η ίδια του ζήτησε να της δώσει κάτι για να κοιμηθεί, της πρότεινε να κάνουν ενδομυϊκή ένεση valium αλλά επειδή η ίδια δεν ήθελε ένεση της έδωσε ένα χάπι ativan 2mg για να πιεί. Της έδωσε επίσης οδηγίες για έλεγχο των λιποθυμικών επεισοδίων και της ανέφερε να επανέλθει για εξέταση αν παρουσίαζε οποιοδήποτε άλλο ενόχλημα. Περί ώρα 03:30 η αποβιώσασα έφυγε από το Γ.Ν. Λ/σίας περιπατητική και χωρίς να παραπονεθεί για οτιδήποτε. Κατά την αντεξέταση του επιβεβαίωσε ότι έλαβε το ιστορικό της αποβιώσασας από την ίδια την οποία και ρώτησε για τυχόν ιατρικά προβλήματα που αντιμετώπιζε, όπως και κατά πόσο έπαιρνε οποιαδήποτε φαρμακευτική αγωγή. Είπε ότι του είχε αναφέρει η αποβιώσασα ότι είχε λιποθυμήσει μία φορά, όπως λέγει στην κατάθεση του, και δεν πρέπει να του είχε αναφέρει ότι έκανε εμετό για να μην το αναφέρει ο ίδιος στην κατάθεση του. Εξήγησε ότι η εξέταση που έκανε στην αποβιώσασα ήταν η ενδεδειγμένη αφού εξέτασε πρώτα τα ζωτικά σημεία δηλαδή πίεση, σφίξεις και θερμοκρασία, και μετά την εξέτασε κλινικά σε σχέση με το καρδιοαναπνευστικό της σύστημα και τα νευρολογικά της σημεία. Επιπλέον της έκανε και καρδιογράφημα με φυσιολογικές ενδείξεις. Ανέφερε ότι η λιποθυμία συνήθως είναι κεντρικής αιτιολογίας δηλαδή από τον εγκέφαλο ή περιφερικής δηλαδή από την καρδιά. Ήταν η θέση του ότι αν η αποβιώσασα του ανέφερε ότι είχε επανειλημμένα λιποθυμικά επεισόδια οπωσδήποτε θα της έλεγε να παραμείνει στο νοσοκομείο, και ότι σε καμία περίπτωση η αποβιώσασα δεν του ανέφερε πρόβλημα αιμοσιδήρωσης. Συμφώνησε ότι το στρες επίσης μπορεί να προκαλέσει λιποθυμία και η αποβιώσασα του είχε αναφέρει ότι ήταν κάτω από μεγάλης ένστασης στρες τη δεδομένη περίοδο. Ανέφερε ότι η κυψελιδική αιμορραγία μπορεί να είναι αποτέλεσμα πολλών παθήσεων και τα συμπτώματα της περιλαμβάνουν αιμόπτυση, εμετό, λιποθυμία και αιματέμεση σε περίπτωση που η απώλεια αίματος είναι μεγάλη. Ήταν η θέση του ότι κανένας ιατρός με μόνο το σύμπτωμα της λιποθυμίας δεν θα μπορούσε να σκεφθεί την κυψελιδική αιμορραγία και αρνήθηκε την υποβολή ότι η αποβιώσασα αλλά και η φίλη της που την συνόδευε του ανέφεραν ότι είχε κάνει εμετό σκούρου χρώματος, αναφέροντας ότι εάν του είχε λεχθεί κάτι τέτοιο αμέσως θα την έκανε εισαγωγή στο νοσοκομείο γιατί το σύμπτωμα αυτό παραπέμπει σε γαστρορραγία. Αρνήθηκε τις υποβολές ότι δεν προέβηκε σε σωστή εξέταση της ασθενούς και ότι η διάγνωση του ήταν λανθασμένη αναφέροντας ότι, όπως διαφάνηκε και από τη νεκροτομή, η πάθηση από την οποία κατέληξε τελικά η αποβιώσασα ήταν σπανιότατη και αν του αναφερόταν ότι παρουσίαζε αιμοσιδήρωση, όπως εκ των υστέρων έμαθε, τότε θα ήταν πολύ διαφορετικά τα δεδομένα. Ανέφερε επίσης ότι η ασθενής παρέμεινε στο Τ.Α.Ε.Π. για περίπου 3 ώρες μέχρι να φύγει, κατά τη χρονική αυτή διάρκεια ο ίδιος συνομίλησε μαζί της πολλές φορές χωρίς να διαπιστώσει οτιδήποτε, και αρνήθηκε την υποβολή ότι όταν η αποβιώσασα βρισκόταν στο Τ.Α.Ε.Π. είχε ήδη εκδηλώσει πνευμονική αιμορραγία, αναφέροντας ότι ασθενείς που έχουν αιμορραγία στους πνεύμονες δεν μπορούν να περιπατήσουν και έχουν αιμόπτυση και αιματέμεση. Ρωτήθηκε ποια είναι στα συμπτώματα αιμορραγίας στομάχου και ανέφερε μελανές κενώσεις από το έντερο, καφεοειδείς εμετούς και ψηλές σφίξεις. Σε ότι αφορά την κυψελιδική αιμορραγία τα συμπτώματα της είναι αιμόπτυση ή αιματέμεση, ψηλές σφίξεις, χαμηλή πίεση και πιθανόν λιποθυμικό επεισόδιο. Τέλος αρνήθηκε την υποβολή ότι με τα συμπτώματα που παρουσίασε η αποβιώσασα θα μπορούσε να σκεφθεί ότι πιθανό να υπήρχε κυψελιδική αιμορραγία τουλάχιστον στην απουσία έκδηλων συμπτωμάτων απώλειας αίματος. Με βάση τα πιο πάνω και το σύνολο του μαρτυρικού υλικού, παρατηρώ τα ακόλουθα: Η αποβιώσασα Τροοδία Καμμά στις 16.5.09 ενώ βρισκόταν στο σπίτι της φίλης της Ε. Μπόλ υπέστη δύο λιποθυμικά επεισόδια, μετά από το τελευταίο έκανε και εμετό και μεταφέρθηκε στο Τ.Α.Ε.Π. του Γ.Ν. Λ/σίας. Με την άφιξη της στο Τ.Α.Ε.Π. σχηματίστηκε σχετικός φάκελος και συμπληρώθηκε έντυπο στο οποίο σημειώθηκαν τα αποτελέσματα των εξετάσεων που της είχαν γίνει σε σχέση με αρτηριακή πίεση, σφυγμό και θερμοκρασία. Η αποβιώσασα ανέφερε τα δύο λιποθυμικά επεισόδια που είχε υποστεί αμέσως προηγουμένως τα οποία και σημειώθηκαν επί του εν λόγω εντύπου. Στην αποβιώσασα έγινε ηλεκτροκαρδιογράφημα με φυσιολογική ένδειξη και την εξέτασε κλινικά ο Δρ. Ηλιάδης στο Τμήμα Α΄ Βοηθειών. Στην αποβιώσασα με την οποία συνομίλησε ο Δρ. Ηλιάδης και μετά την αναφορά της ότι λόγω στρες δυσκολεύεται να κοιμηθεί το βράδυ, χορηγήθηκε χάπι ativan 2 mg και της δόθηκαν οδηγίες για περαιτέρω χειρισμό των λιποθυμικών επεισοδίων. Η αποβιώσασα τις πρώτες πρωινές ώρες της 17.5.09 πήγε στο σπίτι της, ξάπλωσε στο κρεβάτι της να κοιμηθεί και περί ώρα 09:15 το πρωί της 17.5.09 ο γιος της Κωνσταντίνος Καμμάς την βρήκε αναίσθητη στο κρεβάτι της. Με τη βοήθεια ασθενοφόρου η αποβιώσασα μεταφέρθηκε στο Τ.Α.Ε.Π. του Γ.Ν. Λ/σίας όπου ο Δρ. Μ. Ηροδότου η ώρα 10:12 διαπίστωσε ότι ήταν νεκρή και εξέδωσε ιατρικό πιστοποιητικό θανάτου. Στη σορό της αποβιώσασας έγινε νεκροψία από τον ιατροδικαστή Δρ. Ν. Χαραλάμπους ο οποίος και απέστειλε βιολογικά δείγματα για ιστοπαθολογικές και τοξικολογικές εξετάσεις. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα των τοξικολογικών εξετάσεων δεν ανιχνεύθηκε κανένα κοινό φάρμακο ούτε στα δείγματα αίματος ούτε και στα δείγματα ούρων της αποβιώσασας. Οι ιστοπαθολογικές εξετάσεις κατέδειξαν ότι στους πνεύμονες της αποβιώσασας παρατηρήθηκε κυψελιδική αιμορραγία με εναποθέσεις αιμοσιδηρίνης. Συνεπεία των αποτελεσμάτων που κατέδειξαν οι εν λόγω εξετάσεις ήταν το εύρημα της ιστοπαθολόγου Δρ. Ι. Ζουβάνη ότι ο θάνατος της αποβιώσασας οφείλεται σε πνευμονική αιμορραγία με εναποθέσεις αιμοσιδηρίνης δηλαδή ιδιοπαθή πνευμονική αιμοσιδήρωση. Τα ευρήματα της Δρ. Ζουβάνη υιοθετήθηκαν από τον Δρ. Ν. Χαραλάμπους του οποίου το συμπέρασμα ήταν ότι ο θάνατος της αποβιώσασας οφείλεται σε κυψελιδική αιμορραγία και αιμοσιδήρωση. Οι πνεύμονες της αποβιώσασας είχαν χρώμα καστανέρυθρο το οποίο μακροσκοπικά έδειχνε ότι υπήρχε πνευμονική αιμορραγία. Η παρουσία αιμοσιδηρίνης στους πνεύμονες που διαφάνηκε στην ιστολογική εξέταση ήταν κάτι το οποίο προϋπήρχε και καταδεικνύει ότι υπήρχε πνευμονική αιμορραγία τουλάχιστον 48 ώρες πριν το θάνατο της αποβιώσασας. Παρά την αναφορά του Δρ. Ηλιάδη ότι η αποβιώσασα ανέφερε σε αυτόν μόνο ένα λιποθυμικό επεισόδιο από το έντυπο που συμπληρώθηκε στο Τ.Α.Ε.Π. προκύπτει ότι η αναφορά της ήταν για δύο λιποθυμικά επεισόδια, και σ΄αυτό αναφέρεται επίσης δίπλα από τον τίτλο 'ιστορικό' τα σημεία 'Fe'. Με βάση όλα τα πιο πάνω καταλήγω ότι η Τροοδία Καμμά, 46 ετών, τέως από τη Λακατάμεια, απεβίωσε στις 17.5.09 ενώ κοιμόταν στο υπνοδωμάτιο του σπιτιού της, και ο θάνατος της πιστοποιήθηκε η ώρα 10:12 την ίδια ημέρα μετά από λιποθυμικά επεισόδια που είχε στις 16.5.09 και μετά από επίσκεψη της στο Τ.Α.Ε.Π. του Γ.Ν. Λ/σίας. Ο θάνατος της οφείλεται σε ιδιοπαθή πνευμονική αιμοσιδήρωση και συγκεκριμένα πνευμονική κυψελιδική αιμορραγία και εναποθέσεις αιμοσιδηρίνης. Με βάση το μαρτυρικό υλικό, και τα ευρήματα μου ανωτέρω, υπάρχουν ενδείξεις ότι πιθανόν υπάρχουν ευθύνες τρίτων προσώπων για το θάνατο της αποβιώσασας. Το παρόν να διαβιβαστεί στο Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, φροντίδι του Πρωτοκολλητή. (Υπ) ..................... Στ. Χριστοδουλίδου - Μέσσιου, Ε.Δ. Θανατικός Ανακριτής Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής ΜΝ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο