Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν. Χριστόδουλος Τσούλουπας, Αρ. Υπόθεσης: 12967/11, 14 Νοεμβρίου 2011 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2011:B132 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Α. ΠΑΝΤΑΖΗ - ΛΑΜΠΡΟΥ, προσ. Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 12967/11 Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας Κατηγορούσα Αρχή - ν - Χριστόδουλος Τσούλουπας Κατηγορούμενος Ημερομηνία: 14 Νοεμβρίου 2011 Εμφανίσεις: Για την Κατηγορούσα Αρχή: κα. Μ. Χαραλάμπους Για τον Κατηγορούμενο: κ. Ν. Γεωργιάδης O Κατηγορούμενος παρών. ΑΠΟΦΑΣΗ Ο Κατηγορούμενος αντιμετωπίζει την ακόλουθη κατηγορία: Κατηγορία αρ. 1 Παράλειψη λήψης απαραίτητων μέτρων από ιδιοκτήτη για αποτροπή χρησιμοποίησης μηχανοκίνητου οχήματος από μη εξουσιοδοτημένα πρόσωπα, κατά παράβαση των άρθρων 2, 14Α του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου 86∕72, όπως τροποποιήθηκε από το Νόμο 80(Ι)/2000 και την ΚΔΠ 312/
- Ο Κατηγορούμενος δήλωσε μη παραδοχή, γι' αυτό και η υπόθεση οδηγήθηκε σε ακρόαση. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες του αδικήματος ως η Κατηγορία αρ. 1 επί του κατηγορητηρίου, ο Κατηγορούμενος την 17/1/2010, ενώ ήταν ιδιοκτήτης του μηχανοκίνητου οχήματος του με αριθμούς εγγραφής KUH031, δεν έλαβε τα αναγκαία μέτρα για αποτροπή χρησιμοποίησης του οχήματος με αποτέλεσμα κατά την πιο πάνω ημερομηνία να οδηγηθεί τούτο στη Λεωφ. Κυριάκου Μάτση, στο Μάμμαρι, της Επαρχίας Λευκωσίας από μη εξουσιοδοτημένο πρόσωπο, δηλαδή από το Μάριο Τσουλούπα. Η Κατηγορούσα Αρχή, για να αποδείξει την υπόθεσή της, κάλεσε ένα μάρτυρα, τον κ. Φοίβο Φιλίππου, ο οποίος στο εξής θα αναφέρεται ως «ΜΚ1». Πρόκειται για το πρόσωπο το οποίο κατήγγειλε στην Αστυνομία τη χρήση του συγκεκριμένου μηχανοκίνητου οχήματος από το Μάριο Τσουλούπα κατά την προαφερθείσα ημερομηνία. Προτού προχωρήσει στην κυρίως εξέταση του ΜΚ1, η Κατηγορούσα προχώρησε, εκ συμφώνου με το συνήγορο Υπεράσπισης, σε δήλωση παραδεκτών γεγονότων για την παρούσα υπόθεση, τα οποία και παραθέτω׃ «Στις 17.1.2010 και περί ώρα 18׃30, ο Μάριος Τσουλούπας, ημερομηνίας γέννησης 21.5.1992, οδηγούσε το μηχανοκίνητο όχημα KUH031 στην οδό Κυριάκου Μάτση στο Μάμμαρι, χωρίς να είναι κάτοχος άδειας οδηγού και ασφαλιστήριου εγγράφου. Στις 17.1.2010, ιδιοκτήτης του οχήματος KUH031 ήταν ο Χριστόδουλος Τσουλούπας, Κατηγορούμενος στην παρούσα υπόθεση.» Στο σημείο αυτό συμφωνήθηκε μεταξύ Κατηγορούσας Αρχής και Υπεράσπισης να κατατεθεί η γραπτή κατάθεση του Κατηγορουμένου μόνο προς απόδειξη του γεγονότος της λήψης της και όχι ως παραδεκτό γεγονός ως προς την αλήθεια του περιεχομένου της. Κατατέθηκε προς τούτο ως Τεκμήριο
- Ακολούθως, λέχθηκε ως παραδεκτό γεγονός ότι׃ «Στις 26.1.2010 επιστήθηκε προφορικά η προσοχή του Κατηγορουμένου στο Νόμο από τον Αστυφ.4823 Γ. Μαυρικίου και απάντησε "Δεν του επέτρεψα να το οδηγήσει. Έβγαλε αντικλείδι χωρίς εγώ να το γνωρίζω".» Τότε ήταν που η ευπαίδευτη συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής κάλεσε το ΜΚ1 να καταθέσει. Κατατέθηκε, ως Τεκμήριο 2, στο Δικαστήριο, ως μέρος της κυρίως εξέτασής του, η γραπτή αγόρευση που έδωσε ο ΜΚ1 στις 17.1.2010 στον Αστυνομικό Σταθμό Κοκκινοτριμιθιάς μεταξύ των ωρών 20׃00 και 20׃
- Στη γραπτή του κατάθεση αναφέρει ότι׃ «Σήμερα, 17.1.2010 και περί ώρα 18׃30 ενώ βρισκόμουν στην οικία μου στην οδό Κυριάκου Μάτση 21, Μάμμαρι, άκουσα δυνατά καρκαρίσματα από αυτοκίνητο που περνούσε έξω από το σπίτι μου. Επίσης, άκουσα δυνατό παλάρισμα από τη μηχανή του αυτοκινήτου, ως επίσης και ξερογύρισμα τροχών αυτοκινήτου. Ακολούθως, βγήκα έξω από το σπίτι μου και είδα το αυτοκίνητο μάρκας Mitsubishi Lancer χρώματος μολυβί και με αριθμούς εγγραφής KUH031 να πηγαινοέρχεται για τρεις φορές μπροστά από το σπίτι μου και να εξακολουθεί να καρκάρει, να παλαρίσκει τη μηχανή και να ξερογυρίζει τους τροχούς του αυτοκινήτου του. Στο αυτοκίνητο αυτό βρισκόταν μόνο ο Μάριος Τσουλούππας από τη Δευτερά και τον οποίο γνωρίζω από καιρό, αφού αυτός είχε δεσμό με την κόρη μου, Κυριακή, και, αφότου διέκοψαν το δεσμό τους, αυτός την ενοχλά με διάφορους τρόπους και κατά τακτά χρονικά διαστήματα. Απ' ότι γνωρίζω ο Μάριος Τσουλούπας δεν είναι κάτοχος άδειας οδηγού αφού δεν έχει κλείσει τα 18 του χρόνια. Για το σημερινό συμβάν έχω παράπονο και έχω πρόθεση να καταθέσω στο Δικαστήριο.». Κατά την κυρίως εξέτασή του, ο ΜΚ1 διευκρίνισε ότι, ο ίδιος προσωπικά, δεν γνωρίζει τον Κατηγορούμενο, αλλά γνωρίζει το γιο του, Μάριο Τσουλούπα, διότι πήγαινε συχνά στο σπίτι του ΜΚ1 με διάφορα αυτοκίνητα, μεταξύ των οποίων ήταν και το επίδικο όχημα με αριθμούς εγγραφής KUH031, για να παρενοχλήσει το σπίτι του, κοντράροντας, παλάροντας και ξερογυρίζοντας το αυτοκίνητο έξω από το σπίτι του. Δεν τον ρώτησε ποτέ κατά πόσο οι γονείς του γνώριζαν ότι οδηγούσε αυτά τα αυτοκίνητα. Κατά την αντεξέταση του ΜΚ1 από τον ευπαίδευτο συνήγορο του Κατηγορουμένου, ο ΜΚ1 κλήθηκε να κάνει συγκεκριμένη αναφορά στα της 17ης Ιανουαρίου
- Του ζήτησε να δηλώσει αν είναι αλήθεια ή όχι ότι, εκείνο για το οποίο κατέθεσε γραπτώς, ήταν ότι την 17.1.2010 είδε το Μάριο να οδηγά το αυτοκίνητο KUH031 και ότι, όπως επίσης κατέθεσε γραπτώς, ο γιος του Κατηγορουμένου είχε κάποια σχέση με τη θυγατέρα του ΜΚ
- Ο ΜΚ1 απάντησε καταφατικά. Τότε ο συνήγορος υπεράσπισης ζήτησε του ΜΚ1 να δηλώσει αν ήταν επίσης αλήθεια ότι εκείνος κατήγγειλε το Μάριο για όλα τα προβλήματα που είχε μαζί με την κόρη του και ο Μάριος καταδικάστηκε. Ο ΜΚ1 παραδέχθηκε όλα τα υποβληθέντα πριν της αναφοράς ότι υπήρξε καταδίκη του Μάριου Τσουλούπα, κάτι για το οποίο δήλωσε ότι δεν γνωρίζει. Δεν δόθηκαν περαιτέρω λεπτομέρειες τέτοιας καταδίκης στη συνέχεια. Δεν υπήρξε επανεξέταση του ΜΚ1 από την Κατηγορούσα Αρχή, η οποία και δήλωσε ότι έκλεισε την υπόθεσή της με την πιο πάνω μαρτυρία. Δεν υπήρξε εισήγηση περί του ότι δεν αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση. Το Δικαστήριο εξέτασε το ζήτημα του εκ πρώτης όψεως και εξέδωσε απόφαση ex tempore υπό το φως των διατάξεων του άρθρου 14Α του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου 86/72 όπως τροποποιήθηκε με το Ν.80(Ι)/2000, το οποίο καθορίζει ότι: «
(1)Ο ιδιοκτήτης μηχανοκίνητου οχήματος έχει υποχρέωση να λαμβάνει όλα τα απαραίτητα εύλογα μέτρα για αποτροπή χρησιμοποίησης του οχήματος του από οποιοδήποτε μη εξουσιοδοτημένο πρόσωπο».
(2)Παράβαση της δυνάμει του εδαφίου
(1)επιβαλλομένης υποχρέωσης συνιστά αδίκημα τιμωρούμενο με φυλάκιση μέχρι δύο ετών ή με χρηματική ποινή μέχρι δύο χιλιάδων λιρών ή και με τις δύο αυτές ποινές.
(3)Σε ποινική δίωξη ιδιοκτήτη οχήματος για αδίκημα δυνάμει του εδαφίου
(2), η απόδειξη από τη κατηγορούσα αρχή της χρησιμοποίησης του οχήματος από μη εξουσιοδοτημένο πρόσωπο συνιστά εκ πρώτης όψεως απόδειξη ενοχής του ιδιοκτήτη αυτού, εκτός αν αυτός ήθελε αποδείξει ότι έλαβε όλα τα αναγκαία εύλογα μέτρα για αποτροπή τέτοιας μη εξουσιοδοτημένης χρησιμοποίησης.
(4)Για τους σκοπούς του άρθρου αυτού- «ιδιοκτήτης», χωρίς επηρεασμό της ερμηνείας που αποδίδεται στον όρο αυτό δυνάμει του άρθρου 2, περιλαμβάνει και οποιοδήποτε πρόσωπο το οποίο έχει στη κατοχή και υπό τον έλεγχο του μηχανοκίνητο όχημα∙ «εξουσιοδοτημένο πρόσωπο» σημαίνει κάθε πρόσωπο το οποίο δεν έχει ή δε δικαιούται να έχει άδεια οδήγησης της κατηγορίας του μηχανοκίνητου οχήματος σε σχέση με το οποίο διαπράχθηκε αδίκημα ή δεν καλύπτεται από το απαιτούμενο από το νόμο πιστοποιητικό ασφάλισης υπέρ τρίτου.». Το Δικαστήριο έκρινε ότι, εφόσον στην παρούσα υπόθεση ήταν παραδεκτό το γεγονός ότι- (α) το όχημα KUH031 οδηγήθηκε από το Μάριο Τσουλούπα, (β) ενόσω ιδιοκτήτης του εν λόγω οχήματος ήταν ο Κατηγορούμενος, και (γ) ενόσω ο Μάριος Τσουλούπας δεν ήταν εξουσιοδοτημένο πρόσωπο για να το οδηγήσει, αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση κατά τα διαλαμβανόμενα στο εδάφιο
(3)του πιο πάνω άρθρου 14Α. Επεσήμανε ότι αυτό το οποίο ουσιαστικά πρόκειται να δικασθεί για να ανατραπεί το τεκμήριο ενοχής σε βάρος του ιδιοκτήτη του οχήματος είναι κατά πόσο αυτός «έλαβε όλα τα αναγκαία εύλογα μέτρα για αποτροπή τέτοιας μη εξουσιοδοτημένης χρησιμοποίησης». Ο Κατηγορούμενος κλήθηκε σε απολογία και επέλεξε, ως είχε δικαίωμα δυνάμει του άρθρου 74
(1)(γ) του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155, να δώσει μαρτυρία ενόρκως. Κατά την κυρίως εξέτασή του από τον ευπαίδευτο συνήγορο Υπεράσπισης, ανέφερε ότι είναι αστυνομικός στο επάγγελμα (Αστυφ. 4502). Είναι νυμφευμένος, με 2 παιδιά. Το Γιώργο, ο οποίος είναι 24 ετών, φοιτητής, και το Μάριο, ο οποίος είναι 20 ετών, άεργος. Ο Κατηγορούμενος είναι ιδιοκτήτης όχι μόνο του οχήματος KUH031 αλλά και του ΕΒΡ
- Η σύζυγός του είναι ιδιοκτήτης άλλου οχήματος, καθώς επίσης ο γιος του ο Γιώργος, που είναι φοιτητής, διαθέτει δικό του όχημα. Σε σχέση με το υπό εκδίκαση αδίκημα έδωσε ανακριτική κατάθεση στην Αστυνομία στις 26.1.2010, η ώρα 14:10 μέχρι 14:
- Υιοθετεί το περιεχόμενο της ανακριτικής κατάθεσής του, το οποίο και κατατέθηκε ως Τεκμήριο
- Στο πλαίσιο της εν λόγω ανακριτικής κατάθεσης, είχε αναφέρει τα εξής: «Είμαι ο εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης του αυτοκινήτου με αρ. εγγραφής KUH
- Το αυτοκίνητο αυτό το οδηγώ μόνο εγώ αφού η σύζυγός μου έχει δικό της αυτοκίνητο. Έχω μόνο ένα σετ με κλειδιά του αυτοκινήτου μου, τα οποία έχω πάντοτε στην κατοχή μου και δεν επιτρέπω σε οποιοδήποτε άλλο να το οδηγήσει. Ο λόγος που έχω πάντα τα κλειδιά μου μαζί μου είναι γιατί έχω ένα γιο, το Μάριο, ηλικίας 17 1∕2 ετών, ο οποίος δεν έχει άδεια οδηγού και πριν από μερικούς μήνες έπιασε το αυτοκίνητο της γυναίκας μου, δηλαδή της μητέρας του, το οδηγούσε και τον κατάγγειλε η Αστυνομία. Λόγω του περιστατικού αυτού και λόγω του ότι είμαι Αστυνομικός και γνωρίζω τη νομοθεσία κρατούσα πάντα τα κλειδιά μαζί μου, με σκοπό να μην επιτρέψω να οδηγήσει το αυτοκίνητό μου. Τη συγκεκριμένη ημέρα, δηλαδή στις 17.01.2010, εγώ απουσίαζα από το σπίτι μου με άλλο αυτοκίνητο της οικογένειάς μου. Τα κλειδιά του αυτοκινήτου μου KUH031, τα είχα μαζί μου μέσα στην τσέπη του παντελονιού μου. Το αυτοκίνητό μου, πριν φύγω, το είχα παρκαρισμένο στο γκαράζ στην αυλή του σπιτιού μου. Την ίδια νύχτα, επέστρεψα στο σπίτι αργά το βράδυ και είδα ότι το αυτοκίνητό μου ήταν παρκαρισμένο στο γκαράζ που το είχα αφήσει. Στο σπίτι βρήκα το γιο μου το Μάριο, ο οποίος με πληροφόρησε ότι οδήγησε το αυτοκίνητό μου και πήγε στο Μάμμαρι και τον ζητούσε η Αστυνομία. Εγώ, λόγω του ότι τα κλειδιά τα κρατούσα πάνω μου τον ρώτησα πώς ξεκίνησε το αυτοκίνητο και μου είπε ότι πριν από περίπου μια βδομάδα πήρε τα κλειδιά του αυτοκινήτου μου χωρίς να το γνωρίζω εγώ και πήγε και έβγαλε αντικλείδι με το οποίο ξεκίνησε το αυτοκίνητο. Εγώ σε καμία περίπτωση δεν έδωσα κλειδιά στο γιο μου και αν τα πήρε και έβγαλε αντικλείδι, εγώ δεν το γνώριζα. Ουδέποτε επέτρεψα στο γιο μου να οδηγήσει αφού δεν έχει άδεια οδηγού.». (Η έμφαση είναι του Δικαστηρίου.) Ο Κατηγορούμενος διευκρίνισε κατόπιν ερωτήσεως του συνηγόρου Υπεράσπισης ότι ο λόγος για τον οποίο έχει, όπως ανέφερε στην ανακριτική του Κατάθεση, ένα μόνο «σετ με κλειδιά» για το όχημα KUH031, είναι επειδή διαπίστωσε ότι ο γιος του (αναφερόμενος στο Μάριο) ήθελε να οδηγά. Δεν έβγαλε δεύτερο σετ κλειδιά για να αποτρέψει το γιο του από το να οδηγήσει. Είχε προκαλέσει ξανά πρόβλημα ο Μάριος, αφού πήρε το αυτοκίνητο της μητέρας του. Σε σχέση με τα όσα συνέβηκαν περί τις 6:30 στις 17.1.2010, ο Κατηγορούμενος ανέφερε ότι ο ίδιος απουσίαζε από το σπίτι εκείνη την ώρα, αφού ήταν στο Αθλητικό Σωματείο Δόξα Δευτεράς, του οποίου είναι τακτικός θαμώνας. Πήγε εκεί με το διπλοκάμπινο όχημα ΕΒΡ
- Άφησε, όπως ανέφερε και στην ανακριτική του κατάθεση, το όχημα KUH031 παρκαρισμένο στο γκαράζ και κρατούσε τα κλειδιά και εκείνου του οχήματος πάνω του μέσα στις τσέπες του. Ο Κατηγορούμενος ανέφερε ότι, όταν γύρω στα μεσάνυχτα επέστρεψε στο σπίτι, είδε το γιο του Μάριο, ο οποίος του ανέφερε ότι συνελήφθηκε από την Αστυνομία να οδηγά το όχημα KUH
- Η εξήγηση που έλαβε από το γιο του σε σχέση με το πώς μπόρεσε να οδηγήσει το όχημα χωρίς κλειδιά, ήταν ότι την προηγούμενη βδομάδα που ο Κατηγορούμενος εργαζόταν νυχτέρι στην Αστυνομία, ένα πρωινό, ενόσω ο Κατηγορούμενος έπεσε να κοιμηθεί, βάζοντας τα κλειδιά του μέσα στα παπούτσια του, μπήκε στο υπνοδωμάτιό του ο γιος του, τα βρήκε εκεί που ήταν κρυμμένα και έβγαλε αντικλείδια αυτών. Ουδέποτε ο Κατηγορούμενος επέτρεψε στο γιο του να πάρει τα κλειδιά. Εν αγνοία του τα έλαβε. Ο Κατηγορούμενος τα είχε κρύψει στα παπούτσια του, από φόβο να μην τα βρει ο γιος του, αφού δεν ήθελε να του δημιουργήσει πρόβλημα στη δουλειά του με υποθέσεις όπως η παρούσα. Εξαιτίας του ιδίου φόβου του, ο Κατηγορούμενος έκρυβε σε διαφορετικά σημεία του υπνοδωματίου του τα κλειδιά του κάθε φορά. Κατ' αυτόν τον τρόπο, θεωρεί ότι λάμβανε όλα τα αναγκαία μέτρα για να μην βρίσκει τα κλειδιά του αυτοκινήτου του ο γιος του. Κατόπιν σχετικής ερώτησης που του υπέβαλε ο συνήγορος Υπεράσπισης, ο Κατηγορούμενος σημείωσε, επίσης, ότι ο γιος του Μάριος αντιμετωπίζει ψυχολογικό πρόβλημα και παρακολουθείται κάθε μήνα από ψυχίατρο, την κα. Σούλα Κλεάνθους, η οποία του χορηγεί φαρμακευτική αγωγή. Ο Μάριος έχει πάρει προσωρινή απαλλαγή από την Εθνική Φρουρά για ένα χρόνο. Ο λόγος που παρακολουθείται είναι διότι έχει αντιδραστική συμπεριφορά. Ρίχνει και σπάζει ότι βρει μπροστά του στο σπίτι. Σημειώνεται ότι σε σχέση με τις πιο πάνω δηλώσεις του Κατηγορουμένου περί ψυχολογικού προβλήματος του Μάριου, ιατρικής παρακολούθησης και προσωρινής απαλλαγής του από την Εθνική Φρουρά, η Υπεράσπιση δεν παρουσίασε οποιεσδήποτε βεβαιώσεις ή πιστοποιητικά. Ωστόσο, δεν έτυχε αμφισβήτησης από την Κατηγορούσα Αρχή η αλήθεια του περιεχομένου των εν λόγω δηλώσεων, αφού ο Κατηγορούμενος δεν αντεξετάσθηκε ως προς αυτές. Απεναντίας, η Κατηγορούσα Αρχή άρχισε την αντεξέτασή της, υποβάλλοντας στον Κατηγορούμενο ότι εφόσον ο Κατηγορούμενος γνώριζε ότι είχε σοβαρό πρόβλημα με το γιο του Μάριο, θα έπρεπε να φύλαττε τα κλειδιά του σε κομοδίνο ή σε ερμάρι ή σε ειδικό κουτί φύλαξης των κλειδιών του αυτοκινήτου, που να μπορούσε να κλειδωθεί ή, διαφορετικά, να κλείδωνε την πόρτα του υπνοδωματίου του. Εφόσον δεν έλαβε αυτά τα μέτρα, υποβλήθηκε στον Κατηγορούμενο ότι αυτός παρέλειψε να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για να αποτρέψει τη χρήση και οδήγηση του αυτοκινήτου του απότ ο γιο του. Ο Κατηγορούμενος απάντησε ότι υπηρετεί για 30 χρόνια στην Αστυνομία και είναι ακέραιος και νομοταγής πολίτης. Έκανε ότι ο ίδιος έκρινε αναγκαίο για να αποτρέψει το επίδικο συμβάν. Χρειαζόταν να ψάξει πολύ κάθε φορά ο γιος του για να μπορέσει να εντοπίσει τα κλειδιά του αυτοκινήτου του. Δεν σκέφτηκε να τα κλειδώσει σε χώρους όπως αυτούς που εισηγείται η Κατηγορούσα Αρχή, αφού στο σπίτι του δεν έχουν κλειδωνιές τα κομοδίνα και τα ερμάρια, ενώ δεν συνηθίζουν να κλειδώνουν τις πόρτες των υπνοδωματίων, παρά μόνο την εξωτερική πόρτα της εισόδου και την πόρτα της κουζίνας και έτσι μόνο γι' αυτές έχουν κλειδιά. Σημειώνεται ότι ο Κατηγορούμενος δεν αντεξετάσθηκε ως προς τη δήλωσή του ότι κατείχε τα κλειδιά του επίδικου οχήματος (KUH031) μαζί του κατά τον ουσιώδη χρόνο. Δεν αμφισβητήθηκε η δήλωσή του ότι ο Μάριος οδήγησε το επίδικο όχημα χρησιμοποιώντας αντικλείδι. Εκείνο για το οποίο αντεξετάσθηκε ήταν μόνο η αναφορά του ενώπιον του Δικαστηρίου σε «αντικλείδια» αντί «αντικλείδι». Αντεξεταζόμενος από την Κατηγορούσα Αρχή, διευκρίνισε ότι ο λόγος για τον οποίο αυτός αναφέρθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου σε «αντικλείδια» και όχι σε «αντικλείδι» είναι, επειδή είναι πλέον σε γνώση του ότι ο Μάριος έβγαλε αντικλείδι των κλειδιών και των δύο αυτοκινήτων του. Δεν το ανέφερε αυτό στην ανακριτική του κατάθεση, αφού δεν το έκρινε σχετικό με το αδίκημα που διερευνούσε η Αστυνομία. Η αντεξέταση περιστράφηκε κατά κύριο λόγο γύρω από το ότι ο Κατηγορούμενος θα μπορούσε να είχε αποτρέψει το να πάρει ο γιος του τα κλειδιά και να βγάλει αντικλείδια. Ο Κατηγορούμενος απάντησε συναφώς ότι δεν αντιλήφθηκε εξ' αρχής το γεγονός ότι ο γιος του έβγαλε τα αντικλείδια, γιατί η αρπαγή τους συνέβηκε όταν ο ίδιος κοιμόταν, μετά από βάρδια / νυχτέρι που έληξε στις 7 π.μ. το πρωί. Δεν θα το ήξερε αν δεν του το έλεγε ο Μάριος μετά το αδίκημα, αφού ο ίδιος δεν θυμάται να ξύπνησε ποτέ και να μην βρήκε τα κλειδιά στη θέση όπου τα είχε φυλάξει. Αντεξεταζόμενος για το πώς ήταν δυνατό να είναι στο σπίτι μετά τις 7 π.μ. το πρωί ένας μαθητής για να είναι εφικτό βρει τα κλειδιά του, ο Κατηγορούμενος απάντησε ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο, ο Μάριος δεν πήγαινε σχολείο, διότι δούλευε σε μάντρα αυτοκινήτων στο Τσέρι και ξεκινούσε να δουλεύει γύρω στις 9 π.μ.. Ο συνήγορος Υπεράσπισης δήλωσε ότι δεν θα προσέφερναν οποιοδήποτε άλλο Μάρτυρα Υπεράσπισης και συνόψισε στο στάδιο της τελικής του Αγόρευσης, τη γραμμή υπεράσπισης του Κατηγορουμένου ως εξής: Ο Κατηγορούμενος πρέπει να αποσείσει το βάρος της απόδειξης ότι ο ίδιος έλαβε όλα τα «εύλογα» αναγκαία μέτρα για να αποτρέψει τη μη εξουσιοδοτημένη χρήση του οχήματός του. Όποτε μετατίθεται το βάρος της απόδειξης στον Κατηγορούμενο, το βάρος που εφαρμόζεται είναι εκείνο που ισχύει σε πολιτικές υποθέσεις, δηλαδή στη βάση «του ισοζυγίου των πιθανοτήτων». Η εισήγηση που ευσεβάστως υποβάλλει η Υπεράσπιση είναι ότι, το κατά πόσον ο Κατηγορούμενος απέσεισε το βάρος της απόδειξης είναι κάτι που εξετάζεται με βάση τις περιστάσεις και τα γεγονότα της κάθε υπόθεσης ξεχωριστά. Στην προκειμένη περίπτωση έχει παρατεθεί μαρτυρία ότι ο γιος του Κατηγορουμένου πήρε τα κλειδιά του αυτοκινήτου χωρίς να το γνωρίζει ο Κατηγορούμενος. Αυτός αναφέρθηκε με λεπτομέρεια στις συνθήκες που επικρατούν στο σπίτι του, στη σχέση και στα προβλήματα με το γιο του, ως επίσης και στα μέτρα που ο ίδιος λάμβανε για να αποτρέψει την κατοχή των κλειδιών από το γιο του. Πιο σημαντικό απ' όλα ήταν η επιμονή του στο γεγονός ότι κρατούσε μονίμως πάνω του τα κλειδιά, όχι μόνο του επίδικου οχήματος, αλλά και του άλλου οχήματος. Στις ώρες που κοιμόταν, τα τοποθετούσε σε διάφορα σημεία για να είναι δύσκολος ο εντοπισμός τους. Υποβλήθηκε στον Κατηγορούμενο ότι ήταν παράλειψή του να μην φυλάττει τα κλειδιά σε χώρο που κλειδώνει. Ο Κατηγορούμενος απάντησε σε όλες τις υποβολές ξεκάθαρα. Θεωρούσε ότι, με το να τα τοποθετεί σε διαφορετικά σημεία κάθε φορά προτού κοιμηθεί, προέβαινε στην πιο ασφαλή μέθοδο φύλαξής τους. Ευσεβάστως υποβάλλεται ότι υπό τις περιστάσεις ο Κατηγορούμενος λάμβανε όλα τα «εύλογα» αναγκαία μέτρα, όπως απαιτεί ο Νόμος, γι' αυτό και θα πρέπει να αθωωθεί. Από την άλλη πλευρά, η συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής αντέταξε την εισήγηση ότι ο Κατηγορούμενος δεν έλαβε «όλα» τα αναγκαία εύλογα μέτρα, γι' αυτό και οδηγήθηκε το όχημα και θα πρέπει να καταδικασθεί. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Παρακολούθησα το ΜΚ1 κατά τη διάρκεια της ζωντανής ατμόσφαιρας της ακροαματικής διαδικασίας και αποτίμησα τη συνολική του παρουσία κατά την εξιστόρηση των γεγονότων, στη βάση των εγγενών της μαρτυρίας του χαρακτηριστικών (πηγή γνώσεων, ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος και προκατάληψη - Phipson on Evidence, 14th edition, σελίδα 251). Κατά τη διάρκεια της αποτίμησης της αξιοπιστίας του ΜΚ1, είχα κατά νου ότι αυτό είναι έργο διακριτό και εντελώς αποσυναρτημένο από οποιοδήποτε βάρος απόδειξης (βλ. Αγαθοκλέους κ.α. ν Αστυνομίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 316 και Αθανασίου κ.α. ν Κουνούνη
(1997)1 Α.Α.Δ. 614). Ο ΜΚ1 μου έκανε θετική εντύπωση ως μάρτυρας. Κατέθεσε με ευθύ και σαφή τρόπο για το περιστατικό που κατήγγειλε στην Αστυνομία, χωρίς υπεκφυγές ή αντιφάσεις σε σχέση με το ότι είχε προηγούμενες διαφορές με το γιο του Κατηγορουμένου, αλλά και χωρίς να επιδεικνύει υπέρμετρο ζήλο να επιβαρύνει τον Κατηγορούμενο με ευθύνη για πράξεις ή παραλείψεις που ο ίδιος δεν ήταν σε θέση να αποδείξει. Ο Κατηγορούμενος μου έκανε επίσης θετική εντύπωση. Εκτίμησα ως ειλικρινή τη διάθεσή του να περιγράψει στο Δικαστήριο, ενόρκως, όλα τα μέτρα που έλαβε για να αποτρέψει αυτό που τελικά συνέβη, δηλαδή τη χρήση του οχήματός του από το Μάριο. Δεν προσπάθησε να ωραιοποιήσει ούτε να δραματοποιήσει την κατάσταση σε ό,τι αφορά τις δικές του ενέργειες ή παραλείψεις. Εκδήλωσε κατά τρόπο φανερό το φόβο που τον διακατείχε ότι μια μέρα θα συνέβαινε αυτό για το οποίο σήμερα δικάζεται και το οποίο απευχόταν περισσότερο από κάθε άλλο πρόσωπο λόγω των συνεπειών που ενδεχομένως να είχε από ένα τέτοιο γεγονός στην επαγγελματική του σταδιοδρομία ως Αστυνομικός. Παραδέχθηκε κατά την αντεξέταση ότι τα μέτρα που η Κατηγορούσα Αρχή περιέγραψε ως «αναγκαία εύλογα μέτρα» (δηλαδή η φύλαξη των κλειδιών του αυτοκινήτου του σε χώρο που να κλειδώνεται) δεν ήταν μέτρα τα οποία εκείνος να είχε λάβει. Δεν έχω κανένα λόγο να τον κρίνω αναξιόπιστο. Κρίνω αναγκαίο να σημειώσω ότι ο Μάριος, που είναι «το μη εξουσιοδοτημένο πρόσωπο» στη συγκεκριμένη υπόθεση δεν προσφέρθηκε στην παρούσα υπόθεση ως μάρτυρας είτε Κατηγορίας είτε Υπεράσπισης. Δεν υπάρχει, συνεπώς, μαρτυρία ενώπιόν μου για το πού ακριβώς και με ποιο βαθμό ευκολίας ή δυσκολίας εκείνος εντόπισε τα κλειδιά του πατέρα του και αν πράγματι οδήγησε χρησιμοποιώντας αντικλείδι αντί τα ίδια τα κλειδιά του πατέρα του. ΕΥΡΗΜΑΤΑ Υπό το φως της προσφερθείσας μαρτυρίας κρίνω ότι αναδείχθηκε ως αναντίλεκτο γεγονός ότι- (α) κατά τον ουσιώδη χρόνο, όταν ο Μάριος οδήγησε το όχημα ιδιοκτησίας του Κατηγορουμένου, ο Κατηγορούμενος απουσίαζε από το σπίτι, γι' αυτό και δεν αντιλήφθηκε ότι ο Μάριος το πήρε για να το οδηγήσει∙ (β) ο Κατηγορούμενος είχε αφήσει κλειδωμένο το όχημά του στο γκαράζ και φρόντισε να κρατά τα κλειδιά του εν λόγω αυτοκινήτου μαζί του∙ (γ) ο Μάριος χρησιμοποίησε αντικλείδι για να ξεκινήσει το επίδικο αυτοκίνητο, για την ύπαρξη του οποίου ο Κατηγορούμενος δεν γνώριζε κατά τον ουσιώδη χρόνο∙ (δ) ο Μάριος έφτιαξε το αντικλείδι εντοπίζοντας τα κλειδιά του εν λόγω αυτοκινήτου μέσα στα παπούτσια του Κατηγορουμένου, όπου εκείνος τα είχε κρύψει για να αποτρέψει ακριβώς τον εντοπισμό τους από το Μάριο∙ (ε) ο Μάριος είχε ήδη εκδηλώσει την τάση να θέλει να οδηγεί τα αυτοκίνητα της οικογένειάς του χωρίς να είναι κάτοχος άδειας∙ (στ) αυτό δημιούργησε στον Κατηγορούμενο το φόβο ή και την αναμονή ή και τη βεβαιότητα ότι το επίδικο συμβάν θα συνέβαινε∙ (ζ) προς αποφυγήν τέτοιου συμβάντος, ο Κατηγορούμενος μεριμνούσε να διατηρεί διαρκώς στην κατοχή του και φύλαξή του τα κλειδιά του, εκτός όταν επρόκειτο να κοιμηθεί οπότε τα έκρυβε σε διαφορετικό μέρος κάθε φορά, όχι όμως σε χώρο κλειδωμένο. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Όπως προανέφερα, τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος βάσει του άρθρου 14Α του Ν.86/72 αποδείχθηκαν, εφόσον ήταν παραδεκτό γεγονός, και συνεπακόλουθα εύρημα του Δικαστηρίου τούτου, ότι υπήρξε κατά τον ουσιώδη χρόνο, δηλαδή στις 17.1.2010, οδήγηση, και άρα χρησιμοποίηση, του επίδικου οχήματος, του οποίου ιδιοκτήτης είναι ο Κατηγορούμενος, από μη εξουσιοδοτημένο πρόσωπο κατά την έννοια του εδαφίου
(4)του σχετικού Νόμου. Ο Νομοθέτης έχει καθορίσει το βάρος που επιφορτίζεται έκαστος ιδιοκτήτης μηχανοκίνητου οχήματος προς αποτροπή χρησιμοποίησης του οχήματός του από μη εξουσιοδοτημένο πρόσωπο, με τη χρήση στο εδάφιο
(3)του άρθρου 14Α του Ν.86/72, της φράσης «όλα τα αναγκαία εύλογα μέτρα». Δεν αρκεί να λήφθηκαν «αναγκαία» ή «εύλογα» μέτρα. Πρέπει να λήφθηκαν «όλα» τα αναγκαία εύλογα μέτρα. Το κατά πόσο εχουν ληφθεί «όλα τα αναγκαία εύλογα μέτρα» είναι θέμα που εξετάζεται με βάση τα γεγονότα και περιστατικά της κάθε υπόθεσης ξεχωριστά. Εφόσον το βάρος της απόδειξης μετατίθεται στον Κατηγορούμενο, αυτός οφείλει να το αποσείσει κρινόμενος στη βάση του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Δηλαδή, θα πρέπει να καταδειχθεί ότι είναι πιο πιθανό να έλαβε «όλα τα αναγκαία εύλογα μέτρα» παρά να μην τα έλαβε. Κρίνω ότι στο ισοζύγιο αυτό, η πιθανότητα να λήφθηκαν τα εύλογα μέτρα πρέπει να κριθεί υπό το φως της πιθανότητας να οδηγείτο το όχημα από μη εξουσιοδοτημένο πρόσωπο. Όσο πιο μεγάλη είναι η πιθανότητα να υπάρχει μη εξουσιοδοτημένο πρόσωπο το οποίο να επιδιώκει να το οδηγήσει, τόσο πιο αυξημένη είναι και η ευθύνη του ιδιοκτήτη να λάβει όλα τα αναγκαία εύλογα μέτρα προς αποτροπή. Αναγκαίο και εύλογο μέτρο είναι το να διατηρεί στην κατοχή του τα κλειδιά του αυτοκινήτου του ο ιδιοκτήτης του εν λόγω αυτοκινήτου. Αναγκαίο και εύλογο μέτρο είναι και το να μην εγκαταλείπει ο ιδιοκτήτης σε εύκολα προσβάσιμο ή ορατό μέρος τα κλειδιά του αυτοκινήτου του, ενόσω ο ίδιος δεν τα έχει στην κατοχή του. Αναγκαίο και εύλογο μέτρο είναι το να μην επιτρέπει ο ιδιοκτήτης του αυτοκινήτου την έκδοση αντίγραφου του κλειδιού για χρήση από μη εξουσιοδοτημένο πρόσωπο. Σωρευτικά τα τρία αυτά μέτρα συνθέτουν, κατά την κρίση μου, «όλα τα αναγκαία εύλογα μέτρα». Στην παρούσα υπόθεση, η Κατηγορούσα Αρχή ζητεί κατ' ουσία να κριθεί ο Κατηγορούμενος με αναφορά στο ότι εγκατέλειψε τα κλειδιά του κάποια στιγμή πριν την τέλεση του αδικήματος σε χώρο που ήταν εύκολα προσβάσιμος ή ορατός από μη εξουσιοδοτημένο πρόσωπο. Δεν θεωρώ ότι ένας λογικός και αμέριμνος άνθρωπος εγκαταλείπει τα κλειδιά του μέσα στα παπούτσια του. Είναι προφανές ότι αυτό ο Κατηγορούμενος το έπραξε ακριβώς για να αποτρέψει τον εντοπισμό τους. Αλλά το αδίκημα που εκδικάζεται δεν είναι τέτοιο που να κρίνεται η ύπαρξη ή μη ύπαρξη ένοχης διάνοιας (mens rea) από πλευράς του Κατηγορουμένου, γι' αυτό και ο σκοπός ή η πρόθεσή του να λάβει όλα τα αναγκαία εύλογα μέτρα δεν καθορίζει την έκβαση της παρούσας υπόθεσης. Το αν ο τρόπος φύλαξης των κλειδιών που επέλεξε ο Κατηγορούμενος ήταν εύλογος ή μη είναι θέμα το οποίο αναπόφευκτα θα κριθεί υπό το φως των ιδιαίτερων συνθηκών που ο Κατηγορούμενος περιγράφει σε σχέση με το γιο του. Ο χώρος όπου έκρυψε τα κλειδιά του (δηλαδή, μέσα στα παπούτσια του) δεν είναι το πρώτο σημείο στο οποίο ένας λογικός άνθρωπος θα ψάξει για να εντοπίσει κλειδιά αυτοκινήτου. Ωστόσο, άτομο το οποίο είχε έντονη την επιθυμία να οδηγήσει το όχημα θα έψαχνε παντού για να τα εντοπίσει. Κατά τον ίδιο τρόπο θα έψαχνε και για όποια άλλα κλειδιά κομοδίνου ή ερμαριού όπου τυχόν να φυλάττονταν τα κλειδιά του αυτοκινήτου. Αλλά αν ο Κατηγορούμενος φύλαττε τα κλειδιά του αυτοκινήτου του σε χώρο που κλειδωνόταν, και έφερνε προς απόδειξη τούτου μαρτυρία ότι ο γιος του κατάφερε παραταύτα να τα εντοπίσει, θα είχε εξαντλήσει όλα τα αναγκαία εύλογα μέτρα για αποτροπή της χρήσης του οχήματος από μη εξουσιοδοτημένο πρόσωπο. Η παραδοχή του Κατηγορουμένου για την παράλειψη του να λάβει αυτό το αποτρεπτικό μέτρο, το οποίο κρίνεται από την Κατηγορούσα Αρχή ότι ήταν αναγκαίο και εύλογο υπό τις περιστάσεις και το οποίο κατά την κρίση του Δικαστηρίου δεν είναι υπερβολικό μέτρο, οδηγεί συνεπακόλουθα στο συμπέρασμα ότι ο Κατηγορούμενος δεν απέσεισε το βάρος της απόδειξης ότι είναι πιο πιθανόν να έλαβε όλα τα αναγκαία εύλογα μέτρα παρά να μην τα έλαβε. Δεν ανέτρεψε το μαχητό τεκμήριο ενοχής που δημιουργεί εκ του αποτελέσματος το εδάφιο
(3)του άρθρου 14Α του Ν.86/72. Υπό το φως όλων των προαναφερθέντων κρίνεται ότι ο Κατηγορούμενος είναι ένοχος πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας για το αδίκημα ως η Κατηγορία 1 επί του Κατηγορητηρίου. . ........................................... Α. Πανταζή - Λάμπρου Προσ. Επαρχιακός Δικαστής Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο