Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν. Αντώνη Ινιάτη, Υπόθεση. Αρ.: 8243/11, 6 Δεκεμβρίου, 2011 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2011:B150 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Α. Πανταζή - Λάμπρου, Προσ. Ε. Δ. Υπόθεση. Αρ.: 8243/11 Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν Αντώνη Ινιάτη Κατηγορούμενου Ημερομηνία:6 Δεκεμβρίου, 2011 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για την Κατηγορούσα Αρχή: κα. Φρ. Κακούρη Για τον Κατηγορούμενο: κ. Χρυσάνθου Κατηγορούμενος παρών. ΑΠΟΦΑΣΗ Ο Κατηγορούμενος αντιμετωπίζει 2 κατηγορίες: (α) Η πρώτη, αφορά παράλειψη οδηγού μηχανοκίνητου οχήματος να συμμορφωθεί με την ένδειξη του κόκκινου φανού σε φωτεινούς σηματοδότες για οχήματα κατά παράβαση των Κανονισμών 2, 58
(1)(ια), 71 και 72 των Περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Κανονισμών (Κ.Δ.Π. 66/84) που θεσπίστηκαν με βάση τα άρθρα 2, 5 και 20Α του Νόμου 86/72 όπως τροποποιήθηκε από τον Κανονισμό 58
(2)(δ) της ΚΔΠ 189/08, τους Νόμους 80(Ι)00, 243(Ι)04, 270(Ι)04, 166/87 και την Κ.Δ.Π. 312/07. (β) Η δεύτερη κατηγορία, αφορά οδήγηση μηχανοκίνητου οχήματος χωρίς να λαμβάνεται κάθε αναγκαίο μέτρο ώστε τα χέρια, πέρα από το ασφαλές κράτημα του τιμονιού, να είναι ελεύθερα σε οποιαδήποτε δεδομένη στιγμή για άμεσο, πλήρη και ασφαλή έλεγχο του οχήματος, κατά παράβαση των Κανονισμών 2, 58
(5)και 72 των περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Κανονισμών ΚΔΠ 66/84, που θεσπίστηκαν με βάση τα άρθρα 2, 5 και 20Α του Νόμου 86/72, όπως τροποποιήθηκε από τον Κανονισμό 58
(14)της ΚΔΠ 189/2008, τους Νόμους 166/87, 8(Ι)2000, 243(Ι)/2004 και την ΚΔΠ 312/
- Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες του πρώτου αδικήματος, ως η 1η κατηγορία επί του κατηγορητηρίου, ο Κατηγορούμενος την 25/09/2009, στη συμβολή των λεωφόρων Λεμεσού και ΡΙΚ στη Λευκωσία, της Επαρχίας Λευκωσίας, ενώ οδηγούσε το μηχανοκίνητο όχημα ΚΝJ 468[1] δεν συμμορφώθηκε με την ένδειξη του κόκκινου φανού των φωτεινών σηματοδοτών, οι οποίοι ρυθμίζουν την τροχαία κίνηση στην πιο πάνω διασταύρωση. Με βάση τις λεπτομέρειες του δεύτερου αδικήματος, ως η 2ην κατηγορία επί του Κατηγορητηρίου, ο Κατηγορούμενος, κατά τον τόπο και χρόνο που αναφέρεται στην 1η κατηγορία, ενώ οδηγούσε το ίδιο μηχανοκίνητο όχημα δεν έλαβε τα αναγκαία μέτρα ώστε τα χώρια του πέρα από το ασφαλές κράτημα του τιμονιού να είναι ελεύθερα σε οποιαδήποτε δεδομένη στιγμή για άμεσο, πλήρη και ασφαλή έλεγχο του οχήματος, δηλαδή χρησιμοποιούσε τηλέφωνο με το χέρι. Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΠΟΥ ΔΟΘΗΚΕ Για να στοιχειοθετήσει την υπόθεσή της, η Κατηγορούσα Αρχή παρουσίασε δύο μάρτυρες κατηγορίας. Πρώτος, έδωσε ενόρκως τη μαρτυρία του, ο Αστ.3083 Α. Αυγουστή (στο εξής «ο ΜΚ1»), ο οποίος τυγχάνει να είναι και το παραπονούμενο πρόσωπο στην υπόθεση αυτή. Δεύτερη, έδωσε ενόρκως τη μαρτυρία της, η Αν. Λοχ. 918 Α. Βανέζη (στο εξής «η ΜΚ2»), της οποίας ο βαθμός εμπλοκής στην όλη υπόθεση θα αξιολογηθεί κατωτέρω. Επειδή, όπως θα επεξηγήσω κατωτέρω, στην τελική του εισήγηση ο συνήγορος Υπεράσπισης εισηγήθηκε ότι υπάρχει θεμελιακή αντίφαση ανάμεσα στη μαρτυρία των δύο μαρτύρων κατηγορίας, επιθυμώ να την παραθέσω με τη μεγαλύτερη δυνατή λεπτομέρεια. Επίσης, επειδή λέχθηκαν διάφορα εκατέρωθεν για να πληγεί η αξιοπιστία, αφενός, των ΜΚ και, αφετέρου, του Κατηγορουμένου και της Μάρτυρος Υπεράσπισης, κρίνω ορθό να εκθέσω πιο κάτω με τον ίδιο βαθμό λεπτομέρειας και τη δική τους μαρτυρία. Σημειώνω ότι το Δικαστήριο καλείται να καταλήξει σε ευρήματα αναφορικά με δύο διαφορετικά συμβάντα׃ πρώτον, εκείνο που αφορά στη διάπραξη των εκδικαζόμενων δύο αδικημάτων - δηλαδή της μη συμμόρφωσης με την ένδειξη κόκκινου φανού και της χρήσης τηλεφώνου με το χέρι κατά την οδήγηση - και, δεύτερον, εκείνο που αφορά στο πώς ή πότε ο Κατηγορούμενος πληροφορήθηκε ότι θα καταγγελθεί. Για διευκόλυνση της αξιολόγησης της μαρτυρίας, έκρινα ότι είναι πρόσφορο και υποβοηθητικό να αντιπαραβάλω τη μαρτυρία που δόθηκε σχετικά με τα πιο πάνω δύο συμβάντα, αφενός από την Κατηγορούσα Αρχή και αφετέρου από την Υπεράσπιση. Α. Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΣΤΗ ΔΙΑΠΡΑΞΗ ΤΩΝ ΕΚΔΙΚΑΖΟΜΕΝΩΝ ΑΔΙΚΗΜΑΤΩΝ Α.
- Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΤΟΥ ΜΚ1 - ΠΑΡΑΠΟΝΟΥΜΕΝΟΥ Κατά την κυρίως εξέτασή του, ο ΜΚ1 ανέφερε ότι υπηρετεί στον ΕΟΜΟ (Ειδικός Ουλαμός Μοτοσικλετιστών) και δήλωσε ότι ήταν σε θέση να αναγνωρίσει και αναγνώρισε ότι το πρόσωπο που βρισκόταν στο εδώλιο του Κατηγορουμένου ήταν ο οδηγός που κατήγγειλε για τα αδικήματα, ως το περιεχόμενο του Ανακριτικού Φακέλου. Ζητήθηκε από τον ΜΚ1 να δώσει λεπτομέρειες για το τί συνέβη κατά την επίδικη ημερομηνία, δηλαδή στις 25.09.2009, και είπε τα εξής׃ «Μόλις που είχα σχολάσει. Δεν ήμουν καθήκον. Επέβαινα του ιδιωτικού μου οχήματος, στο οποίο ήταν συνοδηγός η Αν. Λοχίας 918, Βανέζη, μαζί με την οποία υπηρετούμε στον Ε.Ο.Μ.Ο. [...] Κατά τον ουσιώδη χρόνο, ήταν μέτρια η τροχαία κίνηση. Εγώ ήμουν το 1ο όχημα στα φώτα τροχαίας του ΡΙΚ. Πρόθεσή μου ήταν να κατευθυνθώ δεξιά προς Λευκωσία. Σε σχέση με μένα, το όχημα του Κατηγορουμένου βρισκόταν ακριβώς απέναντί μου, σε απόσταση 7 - 8 μέτρα. Το όχημα του ήταν SAAB, μαύρο. Το τηλέφωνο το κρατούσε από τη Λεωφόρο Λεμεσού, πριν να μπει στη Λεωφόρο ΡΙΚ και συνέχισε να το κρατά όταν παραβίασε το κόκκινο και μπήκε στη Λεωφόρο ΡΙΚ, όταν εγώ, αφότου είχε εκκινήσει το όχημά μου, αναγκάστηκα να σταματήσω απότομα, για να μην συγκρουστούμε. Κόρναρα. Εκείνος κίνησε το κεφάλι του προς εμένα και έκανε γκριμάτσα. Τη συγκεκριμένη στιγμή ήμουν με στολή. Έλεγξα με τα μάτια μου ότι οι φωτεινοί σηματοδότες λειτουργούσαν κανονικά. Είδα το πράσινο φως για μένα και το κόκκινο για τους άλλους.». Ο συνήγορος Υπεράσπισης ζήτησε από το ΜΚ1 να διηγηθεί εκ νέου, για σκοπούς αντεξέτασης, το πώς ακριβώς έγιναν τα ισχυριζόμενα αδικήματα. Ο ΜΚ1 ανέφερε τα εξής׃ «Όπως είναι η Λεωφόρος Λεμεσού,προς Λευκωσία υπάρχουν δύο λωρίδες. Από Λεωφόρο ΡΙΚ προς Λεωφόρο Λεμεσού υπάρχει σήμα υποχρεωτικώς δεξιά. Ήμουν στη δεξιά λωρίδα της Λεωφόρου ΡΙΚ. Ήμουν με αυτοκίνητο ΜΙΝΙ με συνοδηγό τη ΜΚ
- Όταν εκκίνησα, ο Κατηγορούμενος ήταν μπροστά μου, δηλαδή απέναντί μου αριστερά. Εκκίνησε ο Κατηγορούμενος να πάει δεξιά στη Λεωφόρο Λεμεσού προς Λευκωσία. Πάτησα στόπερ απότομα για να μην συγκρουστούμε. Υπάρχει ελεγχόμενο τετράγωνο στα συγκεκριμένα φώτα τροχαίας που απαγορεύει την είσοσο και τη στάση οχημάτων εκεί. Ρυθμίζουμε την τροχαία κίνηση στο πλαίσιο των καθηκόντων μας εδώ και 4 χρόνια για 2 - 3 φορές την εβδομάδα. Στέκομαι για 2 ώρες στα συγκεκριμένα φώτα.». (Η έμφαση, με υπογράμμιση, είναι του Δικαστηρίου.) Ακολούθως, υποβλήθηκε σειρά ερωτήσεων στον ΜΚ1 για το τί πρέπει να κάνει κάποιος ο οποίος βρίσκεται σε φώτα τροχαίας και επιθυμεί να στρίψει δεξιά, τόσο όταν ο φωτεινός σηματοδότης είναι πράσινος όσο και όταν ευρισκόμενος στη μέση των φώτων ανάβει κόκκινο. Ο ΜΚ1 απάντησε ως εξής׃ «Να μην μιλούμε θεωρητικά. Στα συγκεκριμένα φώτα, υπάρχει τόξο πορείας δεξιά, το οποίο επιτρέπει προς Λευκωσία και προς ΡΙΚ μόνο. Όταν σβήσει το τόξο το πράσινο, μετά από 2 - 3 δευτερόλεπτα ανάβει το πράσινο για οχήματα με κατεύθυνση τα φώτα Καλησπέρα. Αλλά, τα οχήματα ναι μεν δικαιούνται να στρίψουν δεξιά προς Λεωφόρο ΡΙΚ, αλλά πρέπει να είναι καθαρός ο δρόμος. Επίσης, υπάρχει ελεγχόμενο τετράγωνο. Αυτό σημαίνει ότι τα οχήματα που πρόθεσή τους είναι να στρίψουν δεξιά στη Λεωφόρο ΡΙΚ πρέπει να μείνουν πίσω από τη γραμμή των φώτων. Δεν δικαιούνται να προχωρήσουν στη μέση του δρόμου.» (Η έμφαση, με υπογράμμιση, είναι του Δικαστηρίου.) Ερωτήθηκε τότε ποιος έχει προτεραιότητα στο ελεγχόμενο τετράγωνο και ο ΜΚ1 απάντησε «Κανένας». Είπε, επίσης, ότι δεν ισχύει αυτό που του υπέβαλε ο συνήγορος Υπεράσπισης, ότι δηλαδή προτεραιότητα έχει εκείνος που έρχεται από δεξιά. Του ζητήθηκε τότε να απαντήσει στην εξής ερώτηση׃ «Δεν υποχρεούται εκείνος, ο οποίος έμεινε μέσα στη μέση των φώτων να κινηθεί δεξιά;» και ο ΜΚ1 απάντησε ως εξής׃ «Στη συγκεκριμένη περίπτωση, ο Κατηγορούμενος ήταν πολύ πιο πίσω από τα φώτα. Υπήρχαν πολλά περισσότερα οχήματα που παραβίασαν το ελεγχόμενο τετράγωνο. Ο Κατηγορούμενος πέρασε το ελεγχόμενο τετράγωνο με κόκκινο καθαρό, ενόσω ήταν ακόμη πίσω από τη γραμμή των φώτων. Πράττοντας τούτο, ανέκοψε την ελευθέρα πορεία μου, αφού εκκίνησα με το πράσινο στην πορεία μου.». (Η έμφαση, με υπογράμμιση, έγινε από το Δικαστήριο.) Η αντεξέταση του ΜΚ1 μετατοπίστηκε τότε στο θέμα του δεύτερου αδικήματος που εκδικάζεται. Υποβλήθηκε στον ΜΚ1 ότι το όχημα του Κατηγορουμένου διαθέτει σύστημα "Bluetooth". Απάντησε ότι - «Και στο όχημά μου επίσης υπάρχει σύγχρονης τεχνολογίας Bluetooth. Χθες αγόρασα καινούριο τηλέφωνο. Δεν σημαίνει ότι όποιος έχει Bluetooth, έχει και το τηλέφωνό του ενεργοποιημένο με Bluetooth.». (Η έμφαση, με υπογράμμιση, έγινε από το Δικαστήριο.) Α.2 Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΤΗΣ ΜΚ2 Δεύτερη, όπως προανέφερα, έδωσε τη δική της ένορκη μαρτυρία η Αναπληρωτής Λοχίας 918, Α. Βανέζη. Ανέφερε, κατά την κυρίως εξέτασή της, τα εξής: «Είχα σχολάσει και ήμουν συνεπιβάτης στο ιδιωτικό όχημα του συναδέλφου Α. Αυγουστή, με κατεύθυνση προς την οικία μου. [.] Ενώ κατευθυνόμασταν από Λεωφόρο ΡΙΚ προς Λεωφόρο Λεμεσού, με κατεύθυνση προς δεξιά, με πράσινο φανάρι, ανακοπήκαμε (δηλαδή, αναγκαστήκαμε να ελαττώσουμε για να αποφύγουμε δυστύχημα) από όχημα από Λεωφόρο Λεμεσού προς Λεωφόρο ΡΙΚ. Όταν ελαττώσαμε, επειδή το όχημα εκείνο ήταν πλάι μας (εγώ είχα επαφή με το πλάι) δεν είδα πινακίδες εγγραφής. Ήταν σκούρου χρώματος. Ο οδηγός έκανε χρήση κινητού, με το δεξί χέρι στο δεξί αυτί. Είμαι σε θέση να αναγνωρίσω τον κύριο απέναντί μου ως τον οδηγό για δύο λόγους: πρώτον, επειδή γύρισε προς το μέρος μας και έκανε μια έντονη γκριμάτσα με το πρόσωπο, και, δεύτερον, επειδή το ίδιο βράδυ, μετά από επικοινωνία που είχε με τον Αυγουστή, ήρθε στο γραφείο μας στο Αρχηγείο.». Ερωτήθηκε η ΜΚ2 από τη συνήγορο της Κατηγορούσας Αρχής πώς ήταν το φως στην πορεία του Κατηγορουμένου και η ΜΚ2 απάντησε ότι «Υπό κανονικές συνθήκες, δηλαδή χωρίς καμία βλάβη στα φώτα και με κανονική διεξαγωγή κίνησης στα φώτα και με τόξο στην πορεία του Κατηγορουμένου, αν το τόξο στην πορεία του ήταν πράσινο, τότε το φανάρι δεν θα ήταν πράσινο στη δική μας πορεία. Από τη θέση που ήμουν, δεν είχα οπτική επαφή με τη σηματοδότηση στη δική του πορεία.». Της ζητήθηκε να περιγράψει την τροχαία κίνηση κατά την επίδικη ημερομηνία και η ΜΚ2 απάντησε ότι «Η κίνηση στην πλευρά του Κατηγορουμένου ήταν αργή. Υπήρχαν 2 - 3 αυτοκίνητα μπροστά του, τα οποία συνέχιζαν να περνούν, ενόσω ήταν λάθος σταματημένοι στο ελεγχόμενο τετράγωνο, διότι έπρεπε να έμεναν πίσω από τη γραμμή. Το τελευταίο όχημα, του Κατηγορουμένου, μπορούσε - λαμβάνοντας υπόψη την πολύ χαμηλή ταχύτητα - να μείνει πίσω.». Η ΜΚ2 διευκρίνισε στη συνέχεια ότι όταν ο Κατηγορούμενος ανέκοψε με το όχημά του την πορεία του ΜΚ1, το όχημα του Κατηγορουμένου ήταν «σχεδόν στη μέση του ελεγχόμενου τετραγώνου με κατεύθυνση προς Λεωφόρο ΡΙΚ». Αντεξεταζόμενη, η ΜΚ2 ερωτήθηκε σε ποια λωρίδα της λεωφόρου οδηγούσε ο ΜΚ1 όταν συνέβηκε το επίδικο περιστατικό και εκείνη περιέγραψε τα εξής׃ «Υπάρχουν 3 λωρίδες. Λίγα μέτρα πριν τα φώτα, στα αριστερά μας, υπάρχει νησίδα. Εκεί, η τελείως αριστερά λωρίδα, η οποία δεν ελέγχεται με τα φώτα, χωρίζεται με κατεύθυνση προς τα φώτα Καλησπέρα. Παραμένουν 2 λωρίδες. Εμείς ήμασταν στην αριστερή. Το φως στην πορεία μας ήταν πράσινο. Έπρεπε να στρίψουμε δεξιά. Υπάρχει ελεγχόμενο τετράγωνο σε εκείνη τη διασταύρωση. Ήταν εμφανές το ελεγχόμενο τετράγωνο, χωρίς να μπορώ να πω πότε ζωγραφίστηκε τελευταία φορά. Δεν γνωρίζω πότε τοποθετήθηκε εκεί, αλλά υπάρχει. Τα τελευταία δύο χρόνια μετακινήθηκα στο Τμήμα Β΄στα Λατσιά, γι' αυτό και δεν περνώ απ' εκεί.». (Η έμφαση, με υπογράμμιση, είναι του Δικαστηρίου.) Ο συνήγορος του Κατηγορουμένου ζήτησε από τη ΜΚ2 να εξηγήσει τί γίνεται το φως στην πορεία του Κατηγορουμένου όταν το τόξο σβήσει. Η απάντηση που έδωσε η ΜΚ2 ήταν ότι, «Υπάρχει πιθανότητα να είναι πράσινο στην πορεία του ή, εάν είναι να ανάψει κόκκινο στην πορεία της ευθείας προς Λευκωσία, να μείνει για κάποια δευτερόλεπτα χωρίς φως ο πυλώνας. Δηλαδή, όταν σβήσει το πράσινο τόξο, για χιλιοστά του δευτερολέπτου υπάρχει κενό και μετά ανάβει το κόκκινο.». Ερωτήθηκε η ΜΚ2, τί πρέπει να κάνει κάποιος εάν σβήσει το πράσινο τόξο, ενόσω ο ίδιος βρίσκεται στο μέσο του ελεγχόμενου τετραγώνου και εκείνη απάντησε «Είναι ήδη εκεί παράνομα, διότι έπρεπε να είναι πίσω από τη γραμμή. Υπάρχει, όμως, η λογική να μην μείνουν στη μέση. Αλλά, ο Κατηγορούμενος ήταν το 3ο όχημα και συνεπώς ο πιο μακριά στην πορεία.». (Η έμφαση, με υπογράμμιση, είναι του Δικαστηρίου.) Σε ό,τι αφορά τη 2η κατηγορία που αντιμετωπίζει ο Κατηγορούμενος, ο συνήγορος Υπεράσπισης ζήτησε από τη ΜΚ2 να διευκρινίσει τί εννοούσε με τον όρο «γκριμάτσα» και, κάνοντας ο ίδιος μια κίνηση με το χέρι του, τη ρώτησε αν επρόκειτο για τέτοια γκριμάτσα. Η ΜΚ2 απάντησε׃ «Δεν είδα το χέρι του. Εγώ μίλησα για το πρόσωπό του.» Ο συνήγορος Υπεράσπισης έκανε τότε το σχόλιο «διερωτούμαι τότε πώς ξέρετε ότι κρατούσε το κινητό του!». Μ' αυτό το σχόλιο ολοκλήρωσε την αντεξέταση της ΜΚ
- Β. Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΣΤΟΝ ΤΟΠΟ/ΧΡΟΝΟ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΟΠΟΙΟ Ο ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΜΕΝΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΘΗΚΕ ΟΤΙ ΘΑ ΚΑΤΑΓΓΕΛΘΕΙ. Β.
- Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΤΟΥ ΜΚ1 - ΠΑΡΑΠΟΝΟΥΜΕΝΟΥ Κατά την έναρξη της κυρίως εξέτασής του, ο ΜΚ1 κατέθεσε, ως Τεκμήριο 1, τον «Ανακριτικό φάκελο αρ. 2», τον οποίο ο ίδιος συνέταξε σχετικά με την παρούσα υπόθεση. Σημειώνω ότι, στον εν λόγω φάκελο, αναγράφονται, με μολύβι, υπό τον τίτλο «ΑΔΙΚΗΜΑ(ΤΑ)׃» τα δύο αδικήματα τα οποία δικάζονται στην παρούσα υπόθεση. Επισημαίνεται ότι στον εν λόγω Ανακριτικό Φάκελο παρατίθεται σύντομη αναφορά γεγονότων, ως εξής׃ «Στις 25.09.09 και περί ώρα 10׃00, στη λεωφόρο Λεμεσού κατάγγειλα τον οδηγό του οχήματος με αρ. εγγραφής KNJ468[2], σαλούν, για τα πιο πάνω αδικήματα. Αφού πληροφορήθηκε ότι θα καταγγελθεί και του επιστήθηκε η προσοχή του στο Νόμο απάντησε׃ «Εγώ άμα εν πράσινο για εμένα, περιμένω να περάσουν 2-3 αυτοκίνητα. Εσύ γιατί εν επερίμενες!!». Παρατηρήσεις׃ Στον Κατηγορούμενο δεν εκδόθηκε ΓΛ276 γιατί έχει συμπληρώσει 12 Β. Ποινής.». Επισημαίνω ότι η πιο πάνω αναφορά γεγονότων στον Ανακριτικό Φάκελο υπογράφεται από το ΜΚ1 στις 8.12.2009 και προσυπογράφεται από τον Αξιωματικό που εγκρίνει τη δίωξη στις 17.2.
- Σπεύδω να επισημάνω ότι δεν διαγνώσθηκε στο πλαίσιο της ακροαματικής διαδικασίας η ταυτότητα του εν λόγω Αξιωματικού. Απαντώντας σε ερωτήσεις της συνηγόρου της Κατηγορούσας Αρχής, ο ΜΚ1 δήλωσε τα εξής׃ «Εγώ έκανα την κατηγορία. Η ίδια [η Αν. Λοχίας 918, Βανέζη] είδε τη σκηνή. Δεν κατέβηκε από το αυτοκίνητο, αφού η καταγγελία δεν έγινε εκεί, αλλά στο Αρχηγείο. Την ίδια ημέρα το απόγευμα πήγα στο Γραφείο, τηλεφώνησα στον Κατηγορούμενο και μου έδωσε από το τηλέφωνο την απάντηση που κατέγραψα στο φάκελο. Ήρθε στο Αρχηγείο για να του εκδώσω εξώδικο, αλλά επειδή συμπλήρωσε 12 βαθμούς ποινής ετοίμασα φάκελο για Δικαστήριο. Για το κινητό τηλέφωνο, δεν προέβαλε οτιδήποτε. Μου είπε ότι κρατούσε. Για την παραβίαση του κόκκινου φανού, επέμενε ότι είναι καθημερινό φαινόμενο, όταν ανάβει το κόκκινο για τη Λεωφόρο Λεμεσού προς ΡΙΚ να περνούν και 2 έως 3 οχήματα με κόκκινο.». (Η έμφαση, με υπογράμμιση, έγινε από το Δικαστήριο.) Κατά την αντεξέταση του ΜΚ1 από το συνήγορο Υπεράσπισης, ο ΜΚ1 ερωτήθηκε πρώτα γιατί η υπογραφή του επί του Ανακριτικού Φακέλου φέρει ημερομηνία «8.12.2009» και τότε ο ΜΚ1 απάντησε ότι πρόκειται για την ημερομηνία κατά την οποία εκείνος διαβίβασε τον εν λόγω φάκελο στο Αρχείο. Ερωτήθηκε ποιος είναι ο Αξιωματικός που εγκρίνει τη δίωξη και απάντησε «Δεν γνωρίζω. Από το Τμήμα Β' του Αρχηγείου, είτε ακόμη και από την Εισαγγελία». Ερωτήθηκε ποιος ήταν ο Αξιωματικός στον οποίο ο ίδιος ο ΜΚ1 παρέδωσε το φάκελο και εκείνος απάντησε׃ «Στον Υπεύθυνο Αξιωματικό. Είναι έμπειρος αστυνομικός ή έμπειρος βαθμοφόρος, ο οποίος κατά καιρούς αλλάζει.». Του ζητήθηκε να προσδιορίσει επακριβώς το όνομα του Αξιωματικού στον οποίο υπέβαλε τον Ανακριτικό Φάκελο και, αφού προσέτρεξε στον Ανακριτικό Φάκελο, κοίταξε το Ημερολόγιο Ενεργείας που εμφαίνεται στο πίσω μέρος του εν λόγω φακέλου και απάντησε «στο Βάσο Νικολάου, χωρίς να είμαι και σίγουρος». Επεξήγησε ότι στον ΕΟΜΟ εργαζόντουσαν κατά τον ουσιώδη χρόνο γύρω στα 25 άτομα. Αυτά τα άτομα έχουν κατά μέσο όρο 30 έως 40 φακέλους, εκ των οποίων το 90% το παίρνουν την ίδια ώρα, διότι πρόκειται για εξώδικα απλήρωτα, και αφού τους συμπληρώσουν, τους παραδίδουν στον Υπεύθυνο Αξιωματικό. Αυτός μπορεί να πιάσει και 500 φακέλους την ημέρα. Τους μελετά. Αν υπάρχει λάθος, τους στέλνει πίσω για διόρθωση, αλλιώς στο Τμήμα Β' του Αρχηγείου. Αφού έδωσε τις πιο πάνω επεξηγήσεις, ο ΜΚ1 κλήθηκε να εξηγήσει πώς βρήκε τον Κατηγορούμενο, αφού είχε λάθος αριθμό εγγραφής για το όχημά του σημειωμένο στον Ανακριτικό Φάκελο. Ο ΜΚ1 απάντησε ότι τον φάκελο δεν τον συμπλήρωσε την ίδια στιγμή του αδικήματος. Τον συμπλήρωσε το απόγευμα της ίδιας ημέρας της καταγγελίας. Ερωτήθηκε, γιατί επί του ανακριτικού φακέλου, αναφέρει ότι «Στη Λεωφόρο Λεμεσού κατάγγειλα...» αφού δεν τον σταμάτησε και δεν τον κατήγγειλε επί της σκηνής του ισχυριζόμενου αδικήματος, και ο ΜΚ1 απάντησε ότι «Ο Αστυνομικός έχει περιθώριο 45 ημερών από το αδίκημα, για να προβεί στην καταγγελία». Ο συνήγορος Υπεράσπισης έδειξε να τον ξενίζει πώς είναι δυνατόν να πηγαινοέρχεται ο ανακριτικός φάκελος από 25.09.2009 μέχρι και 5.10.2011 (ημερομηνία έναρξης της δίκης) και να διατηρείται λανθασμένη αναφορά στους αριθμούς εγγραφής του επίδικου οχήματος. Ο ΜΚ1 απάντησε׃ «Όταν μπροστά μου, το απόγευμα της ίδιας ημέρας, είχα ενώπιόν μου τον Κατηγορούμενο, πώς τότε έκαμα λάθος;». Σ'αυτό το σημείο ήταν που ο συνήγορος Υπεράσπισης προχώρησε στην υποβολή ότι ο Κατηγορούμενος δεν πήγε στο Αρχηγείο εκείνη τη μέρα. Η αντίδραση του ΜΚ1 στην υποβολή αυτή ήταν η εξής׃ «Όπως ανάφερα πριν, δεν είμαι 100% σίγουρος, διότι έχουν παρέλθει δύο χρόνια, αλλά είμαι σχεδόν σίγουρος ότι ήρθε μπροστά μου εκείνη τη μέρα.». Ο συνήγορος Υπεράσπισης προχώρησε σε νέα υποβολή, ότι δεν πρέπει τότε να είναι σίγουρος ο ΜΚ1 ότι βρήκε τον Κατηγορούμενο με τους σωστούς αριθμούς εγγραφής! Ο ΜΚ1 απάντησε «Είμαι απόλυτα σίγουρος. Τα τελευταία τέσσερα χρόνια που είμαι στην Τροχαία, τα συμπληρώνω με τον ίδιο τρόπο. Δηλαδή, εντοπίζω τα στοιχεία αυτά από το σύστημα.». Ερωτήθηκε ο ΜΚ1 αν θυμάται τί μέρα ήταν η 25.9.2009 και απάντησε «μέρα Παρασκευή». Ακολούθως, ο συνήγορος Υπεράσπισης υπέβαλε στο ΜΚ1 ότι είναι η θέση του Κατηγορουμένου πως στις 25.9.2009 και ώρα 10׃30 π.μ., τηλεφώνησε στον Κατηγορούμενο ο κ. Ηλίας Ηλία από το ΕΟΜΟ και του είπε να πάει στο Αρχηγείο, αλλά ο Κατηγορούμενος απάντησε «δεν μπορώ τώρα, αλλά θα έρθω τη Δευτέρα το πρωί». Ο ΜΚ1 σχολίασε ότι στα τέσσερα χρόνια που ο ΜΚ1 υπηρετεί στο ΕΟΜΟ, υπηρετούσαν σ' αυτό δύο άτομα με το όνομα «Ηλίας», κανείς όμως από αυτούς δεν είναι αξιωματικός και το ένα άτομο που υπηρετεί τώρα με το εν λόγω όνομα «δεν έχει καμία εμπειρία με υποθέσεις». Ερωτήθηκε στη συνέχεια ο ΜΚ1, αν η ΜΚ2 είναι ανώτερή του και απάντησε «Μάλιστα». Ακολούθως ο συνήγορος Υπεράσπισης ζήτησε από το ΜΚ1 να απαντήσει στην υποβολή ότι είναι η ΜΚ2 το πρόσωπο που ενέκρινε την καταχώριση της ποινικής δίωξης κατά του Κατηγορουμένου και ο ΜΚ1 απάντησε «Δεν γνωρίζω». Τέλος, ερωτήθηκε ο ΜΚ1 από το συνήγορο Υπεράσπισης αν γνωρίζει ότι ο Κατηγορούμενος προχώρησε στις 29.9.2009 σε καταγγελία εναντίον του ΜΚ1 στην Ανεξάρτητη Αρχή Διερεύνησης Ισχυρισμών και Καταγγελιών. Η απάντησή του ήταν ότι, λόγω της φύσης των καθηκόντων τους στο ΕΟΜΟ, γίνονται συχνά δέκτες τέτοιων καταγγελιών. Δεν θυμάται, όμως, να υπήρξε καταγγελία από το συγκεκριμένο Κατηγορούμενο εναντίον του. Ο συνήγορος Υπεράσπισης του δήλωσε τότε κατά τρόπο θετικό ότι έγινε τέτοια καταγγελία εναντίον του και προς τον Αρχηγό Αστυνομίας, σε ότι αφορά την παραβίαση των προσωπικών δεδομένων του Κατηγορουμένου. Υποβλήθηκε στον Κατηγορούμενο ότι ο λόγος για τον οποίο επέλεξε να κατηγορήσει τον Κατηγορούμενο ήταν εκδικητικός. Ο ΜΚ1 απάντησε α' αυτήν την υποβολή ως εξής׃ «Δεν γνώριζα για την καταγγελία. Είμαι κι εγώ οδηγός. Αν έβλεπα παραβίαση Κανονισμού απ' αυτές που βλέπουμε καθημερινά στο δρόμο, δεν θα ασχολούμουν. Αλλά πρόκειται για την παραβίαση κόκκινου φωτεινού σηματοδότη και χρήση κινητού τηλεφώνου, που πρόκειται για τους πιο σοβαρούς λόγους θανατηφόρων αδικημάτων». Β.2 Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΤΗΣ ΜΚ2 Υπενθυμίζω, ότι όπως καταγράφηκε πιο πάνω, η ΜΚ2 ανέφερε κατά την κυρίως εξέτασή της ότι- «Είμαι σε θέση να αναγνωρίσω τον κύριο απέναντί μου ως τον οδηγό για δύο λόγους: πρώτον, επειδή γύρισε προς το μέρος μας και έκανε μια έντονη γκριμάτσα με το πρόσωπο, και, δεύτερον, επειδή το ίδιο βράδυ, μετά από επικοινωνία που είχε με τον Αυγουστή, ήρθε στο γραφείο μας στο Αρχηγείο.». (Η έμφαση, με υπογράμμιση, έγινε από το Δικαστήριο.) Η ΜΚ2, συνεχίζοντας με τη διήγηση της δικής της εκδοχής γεγονότων στο πλαίσιο της κυρίως εξέτασής της, είπε ότι - «Το ίδιο βράδυ, μεταξύ 9:30μ.μ. και 10:00 μ.μ., [ο Κατηγορούμενος] ήρθε στο γραφείο και ζήτησε τον Αυγουστή που ήταν σε δεύτερο δωμάτιο και μετά από λίγο τον είδα να φεύγει. Δεν είχα καμία προσωπική επαφή με τον Κατηγορούμενο. Δεν είχα διαλογική συζήτηση μαζί του. Έκτοτε δεν ξαναείδα τον Κατηγορούμενο. Ρώτησα τον Αυγουστή το ίδιο βράδυ για την έκβαση της υπόθεσης. Μου είπε ότι δεν εξέδωσε εξώδικο, λόγω των βαθμών ποινής.». (Η έμφαση, με υπογράμμιση, έγινε από το Δικαστήριο.) Προτού ολοκληρωθεί η κυρίως εξέταση της ΜΚ2, της ζητήθηκε από τη συνήγορο της Κατηγορούσας Αρχής να απαντήσει στην ερώτηση κατά πόσον ήταν η ίδια που προσυπόγραψε τη διαβίβαση του ανακριτικού φακέλου για καταχώριση της ποινικής δίωξης, και η ΜΚ2, αφού ανέτρεξε στο φάκελο για να εξετάσει αν ήταν εκείνη που υπέγραψε, απάντησε αρνητικά. Κατά την αντεξέτασή της από το συνήγορο Υπεράσπισης, έδωσε τις εξής απαντήσεις: «Δεν έχει αξιωματικούς ο ΕΟΜΟ. Οι φάκελοι διαβιβάζονται σε αξιωματικούς του Τμήματος Β΄ του Αρχηγείου Αστυνομίας. Πριν σταλούν οι φάκελοι για ποινική δίωξη και εγκριθούν από αξιωματικούς, γίνονται έλεγχοι από λοχίες για να δουν αν είναι ορθοί και τότε μόνο διαβιβάζονται σε αξιωματικούς για έγκριση της ποινικής δίωξης. Είμαι ένας από τους λοχίες που διαβιβάζουν φακέλους σε αξιωματικούς. Δεν ξέρω ποιος υπέγραψε το φάκελο, αλλά ελέγχοντας τις δύο καταχωρίσεις που υπάρχουν στο Ημερολόγιο Ενεργείας επί του Ανακριτικού Φακέλου, δηλώνω ότι δεν υπέγραψα εγώ.». Αντεξετάσθηκε ακολούθως η ΜΚ2 σε σχέση με τη δήλωσή της ότι είδε το ίδιο βράδυ μεταξύ 9׃30 και 10 μ.μ. τον Κατηγορούμενο στον Αστυνομικό σταθμό. Ερωτήθηκε, τί ώρα άρχιζε η ίδια δουλειά εκείνο το βράδυ και πώς ήταν δυνατόν να βρίσκεται εκεί ο Κατηγορούμενος η ώρα 9׃
- Είπε ότι κανονικά αρχίζει δουλειά στις 10 μ.μ, αλλά συνήθως πηγαίνει εκεί για προετοιμασία μισή ώρα ενωρίτερα. Τα γραφεία είναι ήδη ανοικτά, αφού εργάζονται και άλλοι συνάδελφοι. Είναι σύνηθες να δίδεται ραντεβού στον Αστυνομικό σταθμό για την έκδοση εξωδίκου ένα δεκάλεπτο έως μισάωρο πριν την έναρξη της βάρδιας, εις βάρος του χρόνου του αστυνομικού. Στις 10 μ.μ. έπρεπε να βρισκόμαστε με πλήρη εξάρτιση στις μοτόρες για έλεγχο. Ο συνήγορος Υπεράσπισης προχώρησε τότε στην υποβολή ότι ο Κατηγορούμενος δεν πήγε στο γραφείο του ΜΚ1 ή της ΜΚ2 την Παρασκευή κατά το χρόνο που εκείνοι οι δύο ισχυρίζονται. Ο Κατηγορούμενος πήγε στα γραφεία της Αστυνομίας τη Δευτέρα, για να μιλήσει με τον κ. Ηλία Ηλία. Επειδή εκείνος απουσίαζε, τον παρέπεμψαν στη ΜΚ
- Τότε μόνο πήγε. Η ΜΚ2 αντέδρασε άμεσα, ως εξής׃ «Είναι μετά βεβαιότητας τα όσα ανέφερα. Δεν ξέρω αν ο Κατηγορούμενος ήρθε στις 28.9.2009 για κάποιον Ηλία Ηλία. Γνωρίζω, όμως, ότι ξαναεπισκέφτηκε το Αρχηγείο, για να επισκεφθεί αξιωματικό και συνέχισε με γραπτή αλληλογραφία ότι παράνομα ο ΜΚ1 κι εγώ κάναμε χρήση του ηλεκτρονικού υπολογιστή για εντοπισμό των στοιχείων του και ότι του απαντήθηκε μέσω του Αρχηγείου ότι έχουμε άδεια για τέτοια χρήση. Εγώ, πάντως, δεν είχα μαζί του επαφή στις 28.9.2009.». Ακολούθησε νέα υποβολή προς τη ΜΚ2 από το συνηγορο Υπεράσπισης, ότι στις 28.9.2009, ο Κατηγορούμενος, μη γνωρίζοντας τη ΜΚ2, άρχισε να της λέει τα γεγονότα του επίδικου συμβάντος και εκείνη προχώρησε σε φραστική επίθεση εναντίον του, λέγοντάς του, μεταξύ άλλων, ότι δεν υπήρχε κανένας αξιωματικός μέσα στο γραφείο, αφού ο ένας επήγε στο αεροδρόμιο για τον Παπανδρέου και ο άλλος στην παρέλαση στη Λακατάμια. Η ΜΚ2 απάντησε λακωνικά. «Αυτή είναι η θέση σας.». Ερωτήθηκε η ΜΚ2, αν καταγράφονται τα στοιχεία ενός απλού πολίτη που έρχεται στο Αρχηγείο Αστυνομίας; Απάντησε׃ «Στα κεντρικά, ναι. Στον ΕΟΜΟ, όμως, τότε όχι, διότι προσωρινά στεγαζόμασταν στο χώρο στάθμευσης, πίσω από την πύλη, γι' αυτό και δεν καταγράφονταν τα στοιχεία όποιου ερχόταν να πιάσει εξώδικο από τον ΕΟΜΟ». Τέλος, ο συνήγορος Υπεράσπισης υπέβαλε στη ΜΚ2 ότι αυτή είναι προκατειλημμένη γι' αυτήν την υπόθεση. Η απάντησή της, με έντονο ύφος, ήταν ως εξής׃ «Τον κύριο δεν τον γνώρισα και δεν τον γνωρίζω. Εξέδωσα χιλιάδες φακέλους και εξώδικα, χωρίς προκατάληψη για συγγένειες και φιλίες. Όσον αφορά στο παράπονο / καταγγελία του, έκανα κατάθεση με μηδενικό άγχος, γιατί εκ προοιμίου ήξερα την έκβασή της, αφού γνωρίζω ότι έχω την άδεια χρήσης υπολογιστή. Δεν είχα επίπτωση στη δουλειά μου. Ο σχηματισμός του φακέλου αυτού καμία σχέση δεν είχε.». ------------------------------------- Δεν υπήρξε επανεξέταση των ΜΚ1 και ΜΚ
- Η ευπαίδευτη συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής δήλωσε ότι αυτή ήταν η υπόθεση για την Κατηγορούσα Αρχή. Τότε, ο συνήγορος του Κατηγορουμένου ήγειρε, σύμφωνα με το άρθρο 74
(1)(β) του Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155, την εισήγηση ότι δεν υπάρχει εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον του Κατηγορουμένου σε σχέση με την 1ην κατηγορία. Δεν ηγέρθηκε τέτοια εισήγηση σε ό,τι αφορά τη 2η κατηγορία. Το Δικαστήριο αξιολογώντας και απορρίπτοντας την εισήγηση αυτή, εξέδωσε ex tempore απόφαση ότι αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση και κάλεσε τον Κατηγορούμενο σε απολογία, επεξηγώντας του τα δικαιώματά του βάσει του άρθρου 74
(1)(γ) του Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ.
- Γ. Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΤΟΥ ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΜΕΝΟΥ Γ.
- Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΤΟΥ ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΜΕΝΟΥ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΑΔΙΚΗΜΑΤΑ Ο Κατηγορούμενος επέλεξε να δώσει τη μαρτυρία του ενόρκως. Είπε τα εξής׃ «Στις 25.9.2009, γύρω στις 10 π.μ., κατευθυνόμουν δεξιά προς Λεωφόρο ΡΙΚ από Λεωφόρο Λεμεσού για να πάω στο γραφείο μου. Ο δείχτης, δηλαδή το τόξο, ήταν με υποχρεωτική κατεύθυνση δεξιά. Επεράσαν αρκετά αυτοκίνητα (μπορεί και 10). Εκεί περνώ καθημερινά τα τελευταία 6 - 7 χρόνια. Ο δείχτης έσβησε και έμεινε πράσινο φως για τους απέναντί μου που έχουν κατεύθυνση της εξόδου της Λευκωσίας, δηλαδή προς Φώτα Καλησπέρα. Όταν έσβησε το τόξο, ήμουν 2ος στη σειρά μέσα στο ελεγχόμενο τετράγωνο. Μπροστά μου και πίσω μου είχε άλλο αυτοκίνητο. Δηλαδή, ενόσω βρισκόμουν μέσα στο τετράγωνο, το τόξο έσβησε, αλλά το φανάρι εξακολουθούσε να είναι πράσινο για τους απέναντι. Δηλαδή, για εκείνους που κατευθύνονται επί της Λεωφόρου Λεμεσού προς Φώτα Καλησπέρα. Μόλις έσβησε το πράσινο, άναψε πορτοκαλί για 4 δευτερόλεπτα. Μέσα σε αυτό το χρόνο, αδειάζει το ελεγχόμενο τετράγωνο. Κινηθήκαμε για ν' αδειάσουμε το ελεγχόμενο τετράγωνο. Όταν εγώ δοκίμασα να στρίψω δεξιά προς Λεωφόρο ΡΙΚ, το φανάρι είχε χρώμα πορτοκαλί. Αν έμενα μέσα στο ελεγχόμενο τετράγωνο μαζί με τα άλλα οχήματα θα εμποδίζαμε την τροχαία κίνηση που ήταν στα δεξιά, δηλαδή για τα αυτοκίνητα που ήταν μέσα στη Λεωφόρο ΡΙΚ με κατεύθυνση προς Λευκωσία. Όταν έστριψα δεξιά το πρώτο αυτοκίνητο που ήταν σταθμευμένο στα φανάρια, δηλαδή μέσα στη Λεωφόρο ΡΙΚ, κινήθηκε με μεγάλη ταχύτητα προς το μέρος μου, ενώ εγώ προσπαθούσα να στρίψω δεξιά. Εγώ έκαμα μανούβρα για να τους αποφύγω και ταυτόχρονα έκανα μια γκριμάτσα με το δεξί μου χέρι. [...] Εκείνη τη μέρα και ώρα, ο Αυγουστή ήταν απέναντί μου στη δεξιά λωρίδα όπως εκείνος έβλεπε προς Λευκωσία. [...] Όσον αφορά το κινητό τηλέφωνο, σημειώνω ότι το αυτοκίνητό μου είναι SAAB και δεν υπάρχει περίπτωση να μιλούσα χρησιμοποιώντας κινητό τηλέφωνο με το χέρι. Δεν μπορώ διότι υπάρχει σύστημα Bluetooth στο όχημά μου. Αυτό το σύστημα ενεργοποιείται αυτόματα, μόλις μπω στο αυτοκίνητο, για οποιαδήποτε κλίση, είτε εισερχόμενη είτε εξερχόμενη. Η κλίση μπαίνει σε ανοικτή ακρόαση μέσα στο αυτοκίνητο. Έχω εξειδικευμένη γνώση για τα συστήματα αυτά, αφού η εταιρεία μου, μεταξύ άλλων, παρέχει ολοκληρωμένες λύσεις, οι οποίες είναι κτισμένες και περιστρέφονται γύρω από την υπηρεσία Bluetooth.». Η αντεξέταση του Κατηγορουμένου σε ό,τι αφορά το επίδικο συμβάν είχε την ακόλουθη ροή׃ «Ε. Συμφωνείτε ότι υπήρχε κίνηση; Α. «Είχα ένα αυτοκίνητο μπροστά μου και ένα πίσω μου. Προηγουμένως είχα άλλα μπροστά μου που πέρασαν ενόσω το τόξο ήταν πράσινο.» Ε. Το ένα αυτοκίνητο που ήταν μπροστά σου, με τί προτεραιότητα έστριψε, με πράσινο τόξο ή είχε σβήσει; Α. «Όχι, είχε σβήσει. Πριν από αυτό πέρασαν 10 αυτοκίνητα.» Ε. Το διάστημα σε μέτρα που σε εχώριζε εσένα από αυτά τα αυτοκίνητα που πέρασαν, πόσο ήταν; Α. «Λίγο διάστημα. Όταν το τόξο ανάβει με υποχρεωτική πορεία προς τα δεξιά, τα αυτοκίνητα ακολουθούν ομαλη πορεία. Σε κάποια στιγμή, το τόξο έσβησε και παρέμεινε πράσινο για τους απέναντι που είχαν πορεία προς την έξοδο της Λευκωσίας. Σ' αυτή τη χρονική περίοδο μείναμε τρία αυτοκίνητα μέσα στο ελεγχόμενο τετράγωνο.» Ε. Εσύ σε ποια σειρά ήσουν; Α. «Εγώ ήμουν στη μέση». Ε. Το αυτοκίνητο μπροστά σου επιχείρησε να στρίψει δεξιά; Α. «Ναι, πώς επέρασα εγώ;» Ε. Το φως απέναντί σου ήταν πράσινο; Α. «Όχι, πορτοκαλί. Μείναμε μέσα στο ελεγχόμενο τετράωνο για διάστημα ενός λεπτού. Μετά, όταν άναψε πορτοκαλί, σταμάτησαν τα απέναντι οχήματα και περάσαμε εμείς.». Ε. Σου υποβάλλω ότι ήσουν πολύ πίσω από τη γραμμή των φώτων τροχαίας, όταν έσβησε το τόξο στην πορεία σου. Σου υποβάλλω ότι δεν σ' εξανάγκασε κανένα αυτοκίνητο να προχωρήσεις προς τη διασταύρωση! Α. «Δεν είπα αυτό το πράγμα. Το μόνο που είπα ήταν ότι δεν μπορούσα να βάλω πισινή.» Ε. Σου υποβάλλω ότι έστριψες δεξιά κατά παράβαση του σήματος τροχαίας. Α. «Δεν έστριψα κατά παράβαση.». Ε. Σου υποβάλλω ότι ενόσω οδηγούσες κρατούσες κινητό τηλέφωνο με το δεξί χέρι. Α. «Δεν κρατούσα κινητό.». Ε. Είστε πολιτικός μηχανικός; Α. «Είμαι, αλλά δεν ασκώ το επάγγελμα.». Ε. Πώς ερμηνεύεις τη «γκριμάτσα»; Α. Με το πρόσωπο. Ε. Εσύ στην κυρίως εξέταση, είπες ότι έκανες «μια γκριμάτσα με το χέρι»! Α. «Λάθος η έκφρασή μου. Του έκαμα μια κίνηση με το χέρι! Του είπα, πού εν να πάεις; Εν να φκεις που πάνω μας; Διότι οδήγησε προκλητικά και επικίνδυνα προς εμένα.». Ε. Σας υποβάλλω κύριε, ότι ο Αυγουστή προσπάθησε να αποφύγει τη σύγκρουση! Α. «Απαντώ ως εξής׃ Αφού ο ίδιος δήλωσε ότι ήταν σταματημένος πρώτος στα φώτα, αν θεωρήσουμε ότι εγώ ήμουν παράνομα μέσα στο τετράγωνο, γιατί εκείνος να εκκινήσει;» Έτσι ολοκληρώθηκε η αντεξέταση του Κατηγορουμένου. Δεν υπήρξε επανεξέταση. Γ.
- Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΤΟΥ ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΜΕΝΟΥ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΧΡΟΝΟ/ΤΟΠΟ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑΣ Στο πλαίσιο της κυρίως εξέτασής του ενόσω έδιδε τη δική του εκδοχή για τα γεγονότα, είπε τα εξής׃ «Στη συνέχεια, σε περίπου 5 λεπτά ή και λιγότερο, ήμουν στο γραφείο μου και γύρω στις 12 μ.μ. (είχα ραντεβού για περίπου 2 ώρες) βγήκα και η ιδιαιτέρα μου μου είπε ότι με γυρεύει κάποιος Ηλίας Ηλία από το Αρχηγείο Αστυνομίας. Πήρα αμέσως τηλέφωνο και μου είπε να περάσω αμέσως από το Αρχηγείο για το τροχαίο αδίκημα που έκανα 2 ώρες ενωρίτερα. Εγώ του είπα ότι δεν μπορούσα εκείνην την ώρα να πάω στο Αρχηγείο γιατί είχα υποχρεώσεις και ραντεβού. Ήταν Παρασκευή και του είπα ότι θα περάσω τη Δευτέρα πρωί. Δεν πήγα εκείνη τη μέρα στην Αστυνομία. Το ίδιο βράδυ, γύρω στις 10 μ.μ., ενώ βρισκόμουν στο εστιατόριο NIPPON στη Λάρνακα, μου τηλεφώνησε ο Αυγουστή και μου είπε ότι δεν χρειάζεται να πάω στο Αρχηγείο, επειδή δεν μπορούν να με καταγγείλουν ή να μου κόψουν εξώδικο, εφόσον έχω 10 ή 11 ή 12 βαθμούς, δεν θυμάμαι τώρα πόσους ακριβώς. Στο εστιατόριο πήγα για δείπνο με τη φίλη μου ακριβώς στις 10 μ.μ. Δειπνήσαμε. Πλήρωσα εγώ. Έχω απόδειξη λογαριασμού του εστιατορίου και απόδειξη του τραπεζικού μου λογαριασμού του Σεπτεμβρίου 2009, καθώς και απόδειξη της JCC που πλήρωσα εγώ, όπου αναγράφεται και η ώρα. Σε σχέση με αυτήν την υπόθεση, έδωσα οδηγίες στο δικηγόρο μου να καταθέσει παράπονο στην Ανεξάρτητη Αρχή Διερεύνησης Ισχυρισμών και Παραπόνων κατά της Αστυνομίας (στο εξής «η Ανεξάρτητη Αρχή»), κυρίως για δύο λόγους. Ο κυριότερος ήταν ότι το όχημα που ήταν στη Λεωφόρο ΡΙΚ προς Λευκωσία κινήθηκε επικίνδυνα εναντίον μου, με αποτέλεσμα να θέσει εμένα εις κίνδυνον χωρίς κανέναν λόγο και, δεύτερον, για παραβίαση των προσωπικών μου δεδομένων και παρενόχληση στις 10 μ.μ.. Πιστεύω ότι ο σκοπός της καταγγελίας που έγινε εναντίον μου ήταν καθαρά εκδικητικός και από τους δύο μάρτυρες κατηγορίας. Τη Δευτέρα, μετά το συμβάν, επισκέφθηκα το Αρχηγείο Αστυνομίας γύρω στις 9 - 10 π.μ. Εκεί ζήτησα να δω τον Ηλία, διότι εκείνος με ζήτησε την Παρασκευή και του είπα ότι θα πήγαινα τη Δευτέρα και επιπλέον ήθελα να κάμω παράπονο για τον προκλητικό τρόπο οδήγησης του Αυγουστή. Τα γεγονότα έγιναν όπως τα περιγράφω στην παράγραφο 4 του Τεκμηρίου 2.». Ο Κατηγορούμενος κατέθεσε στο Δικαστήριο, ως Τεκμήριο 2, την επιστολή του προς την Ανεξάρτητη Αρχή και, ως Τεκμήριο 3, την επιστολή προς τον Αρχηγό Αστυνομίας. Σημείωσε ότι η επιστολή ως το Τεκμήριο 3 στάληκε μαζί με την επιστολή ως το Τεκμήριο 2 προς την Ανεξάρτητη Αρχή. Ο Κατηγορούμενος κατέθεσε επίσης, ως Τεκμήριο 4, την απόδειξη του εστιατορίου και της πληρωμής με πιστωτική κάρτα. Τέλος, κατέθεσε ως Τεκμήριο 5 αντίγραφο της κατάστασης λογαριασμού του και παρουσίασε στο Δικαστήριο το πρωτότυπο της κατάστασης αυτής προς απόδειξη της γνησιότητας του αντίγραφου που κατέθεσε. Η αντεξέταση του Κατηγορουμένου από τη συνήγορο της Κατηγορούσας Αρχής άρχισε με την εξής ερώτηση׃ «Στο Τεκμήριο 1 καταγράφεται η απάντηση «Εγώ άμαν εν πράσινο για εμένα, περιμένω να περάσουν 2 - 3 αυτοκίνητα. Εσύ γιατί δεν περιμένεις;». Αυτή δεν ήταν η απάντηση που έδωσες όταν σε κατηγόρησαν;». Και η αντίδραση του Κατηγορουμένου׃ «Πότε; Στις 10 μ.μ., όταν ήμουν στο NIPPON; Είναι η Βανέζη που το είπεν!». Η συνήγορος Υπεράσπισης επεσήμανε τότε ότι ουδέποτε ακούστηκε να αντεξετάζονται οι ΜΚ1 και ΜΚ2 σε σχέση με την εν λόγω απάντηση, η οποία είναι καταγραμμένη στον Ανακριτικό φάκελο. Από δικής του πλευράς, ο Κατηγορούμενος επέμεινε ότι ο ίδιος δεν άκουσε ποτέ τον ΜΚ1 να τον κατηγορεί. Το μόνο που τον άκουσε να λέει είναι ότι έχει 10 βαθμούς και δεν μπορεί να εκδοθεί εξώδικο. Ο Κατηγορούμενος προχώρησε έπειτα στον ισχυρισμό ότι όταν ο ίδιος πήγε στο Αρχηγείο Αστυνομίας και ζήτησε να δει τον Ηλία, ο φρουρός τον έστειλε σε ένα μικρό δωμάτιο όπου εκεί υπήρχε μόνο μια κυρία, την οποία ο ίδιος τη δεδομένη στιγμή δεν τη γνώριζε. Άρχισε να της εξιστορεί τα όσαν έγιναν στα φώτα τροχαίας την Παρασκευή και μετά από πέντε λεπτά, όταν πλέον της είχε εξηγήσει την προκλητική και επικίνδυνη οδήγηση του Αυγουστή, η κυρία αυτή είπε στον Κατηγορούμενο τα εξής׃ «Ξέρεις ποια είμαι εγώ; Ήμουν η συνοδηγός στο αυτοκίνητο την Παρασκευή». Ο Κατηγορούμενος τη ρώτησε τότε γιατί οδήγησαν τόσο προλητικά κατά πάνω του και εκείνη απάντησε «Εγώ κύριε, άμαν εν πράσινο, περνώ!». Ο Κατηγορούμενος, τότε, της απάντησε׃ «Αφού είσαι εμπλεκόμενο μέρος στο επεισόδιο, έπρεπε να μου το πεις πριν 10΄ και όχι να με αφήσεις να το εξιστορώ σε σένα που είσαι εμπλεκόμενη.». Ο Κατηγορούμενος λέει׃ «Ζήτησα την ίδια στιγμή να με οδηγήσει πάνω στα γραφεία του Αρχηγείου σε αξιωματικό για να υποβάλω το παράπονό μου αφού ήταν ολοφάνερο ότι σε αυτήν δεν μπορούσα να υποβάλω παράπονο. Τότε εκείνη με το ίδιο προκλητικό ύφος μου είπε «Δεν έχει κανέναν αξιωματικό μέσα. Ο ένας επήγεν να φέρει τον Παπανδρέου που το αεροδρόμιο και ο άλλος είναι στην Παρέλαση. Τότε εγώ σηκώστηκα, της είπα γεια, χωρίς να δω οποιοδήποτε αξιωματικό.». Η εκπρόσωπος της Κατηγορούσας Αρχής επέμεινε στην υποβολή ότι ουδόλως αντεξετάσθηκαν οι μάρτυρες κατηγορίας σε σχέση με την απάντηση που καταγράφεται στον Ανακριτικό φάκελο (Τεκμήριο 1) να έδωσε ο Κατηγορούμενος όταν αυτός πληροφορήθηκε ότι θα καταγγελθεί. Η συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής τόνισε ότι, είναι ζήτημα που άπτεται της αξιοπιστίας του Κατηγορουμένου το γεγονός ότι ουδεμία αναφορά έγινε, είτε στην επιστολή του προς τον Αρχηγό Αστυνομίας (Τεκμήριο 3) είτε κατά την αντεξέταση της ΜΚ2, σε σχέση με τον ισχυρισμό του Κατηγορουμένου ότι η ΜΚ2 του επιτέθηκε φραστικά ή/και για τη συγκεκριμένη απάντηση που δήθεν εκείνη του έδωσε και η οποία τον ενόχλησε τόσο ώστε εκείνος να λέει ότι τη θυμάται μέχρι σήμερα. Η αντίδραση του Κατηγορουμένου στην πιο πάνω παρατήρηση της συνηγόρου της Κατηγορούσας Αρχής ήταν η εξής׃ «Δεν θεωρώ ότι ήταν αναγκαίο να καταγράψω ένα δεκάλεπτο διάλογο σε μια επιστολή η οποία ήταν να σταλεί. Δεν έχω προηγούμενες καταδίκες.». Αυτή η δήλωση του Κατηγορουμένου έδωσε το έναυσμα για την αντεξέτασή του από την πλευρά της συνηγόρου της Κατηγορούσας Αρχής σε σχέση με τις προηγούμενές του καταδίκες. Τον ρώτησε αν είναι αλήθεια ότι εκείνος είχε μια προηγούμενη καταδίκη για παράλειψη συμμόρφωσης σε φώτα τροχαίας και ευθύς ο συνήγορος του Κατηγορουμένου ήγειρε ένσταση στο να συνεχίσει τέτοια αντεξέταση, αιτιολογώντας την ένστασή του στη βάση του επιχειρήματος ότι, μόνο αν κατέθετε ο Κατηγορούμενος στο πλαίσιο της κυρίως εξέτασής του για τον καλό του χαρακτήρα, θα εδικαιούτο να τύχει τέτοιας αντεξέτασης, ενώ δεν νοείται να τεθεί τέτοιο θέμα με αφετηρία τη μαρτυρία που δίδει στο στάδιο της αντεξέτασης. Μελέτησα το δικονομικό αυτό ζήτημα, στη βάση του δικαίου της απόδειξης, έχοντας κατά νουν ότι η Κατηγορούσα Αρχή συνέδεσε το δικαίωμά της να προβεί σε αντεξέταση του Κατηγορουμένου για τις προηγούμενές του καταδίκες με τις διατάξεις του άρθρου 1(f)(ii) του Αγγλικού Νόμου Τhe English Criminal Evidence Act 1898, που εφαρμόζεται στην Κύπρο, βάση του άρθρου 3 του Περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ.
- Η Κατηγορούσα Αρχή, παραπέμποντας και στη σελίδα 215 του συγγράμματος «το Δίκαιο της Απόδειξης» του πρώην Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου, κ. Τάκη Ηλιάδη, ισχυρίστηκε ότι έχει δικαίωμα να αντεξετάσει τον Kατηγορούμενο σε σχέση με τις προηγούμενές του καταδίκες, επειδή τυγχάνει εφαρμογής στην παρούσα περίπτωση, η περίπτωση της παραγράφου (ii), δηλαδή ότι «έχει ο ίδιος καταθέσει για το δικό του καλό χαρακτήρα». Ατίθετη ήταν η θέση του συνηγόρου του, ότι δηλαδή, για να εφαρμόζεται αυτή η περίπτωση, θα έπρεπε ο ίδιος ο Κατηγορούμενος να καταθέσει στο στάδιο της κυρίως εξέτασης για τον καλό του χαρακτήρα, ενώ δεν καλύπτεται το στάδιο που ο ίδιος καταθέτει κατά την αντεξέταση. Έκρινα ότι ήταν άμεσα σχετική με το προκύψαν ζήτημα η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Ποινική Έφεση αρ. 6937, Αντώνης Βασιλείου ν Δημοκρατίας
(2002)2 ΑΑΔ 104, απόφαση ημερομηνίας 19/4/2002. Το Ανώτατο Δικαστήριο εκεί διευκρίνισε (βλ. σελ. 127 της απόφασης όπως δημοσιεύθηκε) ότι, το θέμα του αποκλεισμού της αντεξέτασης, οσάκις ένας Κατηγορούμενος καταστήσει επίδικο το θέμα του καλού χαρακτήρα, εμπίπτει εντός της διακριτικής ευχέρειας του πρωτόδικου Δικαστηρίου και το κριτήριο εάν είναι ορθό να επιραπεί ή μη η αντεξέταση είναι κριτήριο που συνδέεται με το αν το Δικαστήριο έχει διασφαλίσει δίκαιη δίκη. Στην προμνησθείσα υπόθεση, ο κατηγορούμενος κρίθηκε ότι είχε ο ίδιος εγείρει το ζήτημα του καλού του χαρακτήρα στο στάδιο της αντεξέτασης, όπου εκεί η αντεξέταση είχε την εξής ροή (βλ. την σελ. 126 της απόφασης ως δημοσιεύτηκε) ׃ «Ε. Σας υποβάλλω ότι εσείς πήρατε μέρος στη διάρρηξη και ότι εσείς κλέψατε τους τίτλους από το διαμέρισμα. Α. Δεν έχω καμιά σχέση εγώ και δεν υπήρξα ποτέ κλέφτης. Ε. Έχετε οποιεσδήποτε προηγούμενες καταδίκες για κλοπή; Συνήγορος Υπερασπισης. Έχω ένσταση. Αναφέρεται στο χαρακτήρα του Κατηγορουμένου. Συνήγορος Κατηγορούσας Αρχής. Πιστεύω ότι αυτή η περίπτωση εμπίπτει σε μια από τις εξαιρέσεις. Δικαστήριο. Γίνεται δεκτή η ερώτηση. Είναι θέμα αξιοπιστίας του μάρτυρα από τη στιγμή που λέει ότι δεν είναι κλέφτης.». Σε εκείνη την υπόθεση, δηλαδή, ο Κατηγορούμενος δεν είχε φτάσει μέχρι του σημείου να πει ότι δεν είχε προηγούμενες καταδίκες και παραταύτα κρίθηκε πρωτόδικα και επικυρώθηκε κατ' έφεση ότι ήταν ορθό να επιτρέψει το Δικαστήριο την αντεξέταση. Πέραν της πιο πάνω Κυπριακής απόφασης, παρέπεμψα στο σύγγραμμα «The Modern Law of Evidence, Andrian Keane, 1996, Fourth edition, Butterworths, όπου αναφέρεται, στη σελίδα 402 αυτού, ότι το άρθρο 1(f)(ii) του Αγγλικού Νόμου, εφαρμόζεται μόνο εκεί όπου η φύση ή η παρουσίαση της υπεράσπισης είναι τέτοια, η οποία να δημιουργεί υπόνοιες υποβολής (the nature or conduct of the defence is such as to involve imputations) σε σχέση με τον καλό χαρακτήρα του Κατηγορούμενου. Βάσει της R & Jones
(1909)3 Crim LR 67, απαντήσεις που δίνονται από τον Κατηγορούμενο στην αντεξέτασή του, γενικά αποτελούν μέρος της υπόθεσης της Κατηγορούσας Αρχής και ως εκ τούτου, εκ πρώτης όψεως, δεν θα έπρεπε να λαμβάνονται υπόψη ως θέσεις που εμπίπτουν στην έννοια της δικής του υπόθεσης υπεράσπισης, και δεν θα πρέπει να χάσει την «ασπίδα» του ο Κατηγορούμενος, αν αυτός παγιδεύτηκε από την Κατηγορούσα Αρχή στο να κάμει τον υπαινιγμό για τον καλό του χαρακτήρα. Ενώ από την άλλη, η ασπίδα του μπορεί να χαθεί, αν από μόνος του προβαίνει σε υποβολή για τον καλό του χαρακτήρα, χωρίς τέτοια υποβολή να ήταν αναγκαίο να γίνει προς απάντηση στην ερώτηση που του έθεσε η Κατηγορούσα Αρχή, ή αν η εν λόγω υποβολή ήταν θεληματική και χαριστική (voluntary and gratuitous). Με βάση το πιο πάνω νομικό υπόβαθρο, έκρινα ότι, στην παρούσα υπόθεση, ο Κατηγορούμενος από μόνος του, ελεύθερα και χωρίς κάτι τέτοιο να εξετάζεται μέσα από την ερώτηση που του έθεσε προηγουμένως η συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής, είπε ότι δεν έχει προηγούμενες καταδίκες. Γι' αυτό και επέτρεψα, υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις, να συνεχίσει η Κατηγορούσα Αρχή σε σχέση με την αντεξέταση σε ό,τι αφορά τις προηγούμενες καταδίκες του Κατηγορουμένου. Η συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής προχώρησε στην αντεξέταση καλώντας τον Κατηγορούμενο να επιβεβαιώσει ότι στην υπόθεση 12062/2008 καταδικάστηκε με απόφαση ημερομηνίας 21.10.2008, για παράλειψη συμμόρφωσης σε κόκκινο φανό και του επιβλήθηκε πρόστιμο €250 και 2 βαθμοί ποινής. Ο συνήγορος Υπεράσπισης έθεσε θέμα παραγραφής της εν λόγω καταδίκης και η συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής έσπευσε να διευκρινίσει ότι η αναφορά στην εν λόγω καταδίκη έγινε μόνο για χάριν ελέγχου της αξιοπιστίας της προηγούμενης δήλωσής του. Ο συνήγορος Υπεράσπισης σημείωσε «Εντάξει, τότε» και ο Κατηγορούμενος παραδέχθηκε ότι όντως του είχε επιβληθεί η προαναφερθείσα καταδίκη και ποινή. Στη συνέχεια, ο Κατηγορούμενος αντεξετάσθηκε σε σχέση με το περιεχόμενο των Τεκμηρίων 4 και 5. Ερωτήθηκε, πρώτον, αν συμφωνεί ότι η απόδειξη του εστιατορίου εκδόθηκε στις «22׃43» και αυτός απάντησε׃ «Μου την έστειλε χθες ο ιδιοκτήτης του NIPPON. Μου είπε ότι μπορεί να έχει time lap μιας ώρας. Είναι, όμως, πέρα για πέρα ακριβής η απόδειξη της JCC.». Δεύτερον, υποβλήθηκε στον Κατηγορούμενο ότι δεν ήταν ο ίδιος που χρησιμοποίησε την πιστωτική κάρτα και ότι δεν ήταν για τον ίδιο η απόδειξη, και εκείνος αντέδρασε ως εξής׃ «Έχω πιστωτικό όριο €10,000. Δεν θα έδιδα σε κανέναν άλλο την πιστωτική μου κάρτα να τη χρησιμοποιήσει Τρίτον, υποβλήθηκε στον Κατηγορούμενο ότι εκείνος η ώρα 10 μ.μ. ήταν με τον ΜΚ1, ο οποίος και τον κατήγγειλε, αλλά ο Κατηγορούμενος επανέλαβε την απάντηση ότι ο ΜΚ1 του τηλεφώνησε μερικά λεπτά πριν από τις 10 μ.μ. Υποβλήθηκε στον Κατηγορούμενο ότι, αν πράγματι του τηλεφώνησε ο ΜΚ1, τότε αυτός είχε δικαίωμα και υποχρέωση να το πράξει στο πλαίσιο «διακρίβωσης εγκλήματος» βάσει του άρθρου 6
(2)(ζ) του Ν.94(Ι)/
- Ηγέρθηκε ένσταση από το συνήγορο Υπεράσπισης στο να απαντήσει ο πελάτης του σ' αυτήν την υποβολή, με την αιτιολογία ότι ζητείται από το μάρτυρα να σχολιάσει νομοθέτημα. Η συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής αντέταξε ότι ο Κατηγορούμενος, καταθέτοντας τα Τεκμήρια 2 και 3, επέλεξε ν' αντεξετασθεί ως προς το ζήτημα της παραβίασης των προσωπικών του δεδομένων. Το Δικαστήριο επέτρεψε τη συνέχιση της διαδικασίας εν σχέση προς τη συγκεκριμένη υποβολή, προειδοποιώντας συγχρόνως τον Κατηγορούμενο ότι δεν είναι αρμοδιότητά του και συνεπώς ούτε και υποχρέωσή του η ερμηνεία Νόμου. Ο Κατηγορούμενος προχώρησε τότε στην ακόλουθη απάντηση επί της τεθείσας υποβολής׃ «Όταν δίδω οδηγίες στο δικηγόρο μου, του εξιστορώ τα γεγονότα. Τότε, εκείνος γράφει την επιστολή επικαλούμενος τη σχετική νομοθεσία. Το παράπονο που έκαμα για την παραβίαση των προσωπικών μου δεδομένων ήταν για το τηλεφώνημα που δέχθηκα στις 10 μ.μ. από τον Αυγουστή (ΜΚ1). Αφού, ο Αυγουστή και η Βανέζη, κατέθεσαν ότι η ώρα 9׃30 μ.μ. ήμουν στο Αρχηγείο, ποιος ο λόγος να μου τηλεφωνήσουν η ώρα 10 μ.μ.;». Πρότεινε, μάλιστα, να καλέσει τη CYTA να δώσει κατάσταση των τηλεφωνικών κλήσεων που δέχθηκε εκείνη τη μέρα. Δ. Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΤΗΣ ΜΥ1 Ο Κατηγορούμενος προσέφερε ένα μάρτυρα υπεράσπισης, την κα. Χριστίνα Κωνσταντίνου (στο εξής, «η ΜΥ1»). Αυτή δεν έδωσε μαρτυρία σε ότι αφορά τη διάπραξη των αδικημάτων. Προσήλθε στο Δικαστήριο κυρίως για να ενισχύσει την εκδοχή του Κατηγορουμένου σε ό,τι αφορά τη μαρτυρία του ότι στις 25.09.2009 εκείνος δεν είχε επισκεφθεί τον Αστυνομικό Σταθμό, παρά μόνο μίλησε τηλεφωνικώς με τον ΜΚ
- Συγκεκριμένα, είπε τα εξής׃ «Ο Κατηγορούμενος είναι ο σύντροφός μου. Στις 25.09.
- γύρω στις 10 μ.μ. πήγαμε στο NIPPON, μόνο οι δυο μας. Είχαμε κράτηση στις 10 μ.μ. Το εστιατόριο έχει σύστημα κρατήσεων είτε για τις 8 μ.μ. είτε για τις 10 μ.μ. Ήμασταν έξω από το εστιατόριο, όταν έπαιξε το τηλέφωνό του. Άρχισε να μιλά, απομακρυνόμενος, αλλά με έντονο ύφος και δυνατά. Μπορούσα να ακούσω κάποιες λέξεις οπότε κατάλαβα ότι μιλούσε με Αστυνομία. Άκουσα καθαρά κάποιες λέξεις για φώτα και παραβίαση. Κράτησε μερικά λεπτά το τηλεφώνημα. Μας προκάλεσε κάποια αναστάτωση γιατί το να σε παίρνει η Αστυνομία τηλέφωνο η ώρα 10 μ.μ. είναι αρκετά σοβαρό. Μπαίνω συχνά στο αυτοκίνητο του Κατηγορούμενου. Έχει σύστημα Bluetooth. Ενεργοποιείται αυτόματα. Δεν μου έτυχε καμιά φορά ενώ ήμουν στο αυτοκίνητό του να δεχθεί εισερχόμενη κλίση ή να κάνει εξερχόμενη κλίση χωρίς να ενεργοποιηθεί το σύστημα αυτό.». Κατά την αντεξέτασή της από τη συνήγορο της Κατηγορούσας Αρχής, η ΜΥ1 είπε ότι έμενε μαζί με τον Κατηγορούμενο στις 25.09.2009 σε δικό της διαμέρισμα. Η διεύθυνση που αναγράφεται στον Ανακριτικό φάκελο είναι η διεύθυνση της μητέρας του Κατηγορουμένου. Δεν έμενε, όμως, με τη μητέρα του στις 25.09.
- Δεν είναι αλήθεια αυτό. Δεν είναι δυνατόν να έδωσε ο ίδιος εκείνη τη διεύθυνση στην Αστυνομία, αφού ζούσε στη δική της διεύθυνση. Εκείνη τη διεύθυνση μπορεί να την είχε η Αστυνομία σε δικό της αρχείο. Ο Κατηγορούμενος δεν της περιέγραψε οτιδήποτε για το πρωινό συμβάν εκείνης της μέρας κατά τη βραδινή διαδρομή τους προς το εστιατόριο. Η ΜΥ1 έλαβε γνώση για το περιστατικό μόνο μετά από το τηλεφώνημα που περιέγραψε. Δεν έκανε κάτι για να τον βοηθήσει. «Τί να έκανα;», διερωτήθηκε. Η ΜΥ1 παραδέχθηκε, ωστόσο, αργότερα, σε σχέση με το Τεκμήριο 4 ότι το ζήτησαν από το NIPPON πριν λίγες βδομάδες, δηλαδή 2 χρόνια μετά το περιστατικό, και ότι η απόδειξη ως το Τεκμήριο 4 στάληκε στο γραφείο του Κατηγορούμενου. Η αναφορά στο όνομα "Christina" πάνω στο Τεκμήριο 4 αποτελεί αναφορά στην ίδια. Η ίδια δεν εργάζεται στο γραφείο του, απλώς έτυχε τη συγκεκριμένη μέρα να βρίσκεται στο γραφείο του. Πέραν τούτου, η ΜΥ1 δεν σκέφτηκε να βοηθήσει τον Κατηγορούμενο με οποιοδήποτε άλλο τρόπο κατά τον ουσιώδη χρόνο στις 25.09.09, αφού η Αστυνομία τους προκάλεσε την αναστάτωση με το τηλεφώνημα στις 10 μ.μ. και έτσι η ίδια δεν το θεωρούσε λογικό ή αναγκαίο να πάει να καταθέσει η ίδια στην Αστυνομία για να παραπονεθεί ότι έλαβε τηλεφώνημα από αυτήν. Απαντώντας στην υποβολή ότι ο Κατηγορούμενος πέρασε πρν να φύγουν για το NIPPON από τον Αστυνομικό Σταθμό Αρχηγείου Αστυνομίας, από το Τμήμα ΕΟΜΟ, για να του απαγγελθεί η καταγγελία, η ΜΥ1 απάντησε «Δεν υπάρχει περίπτωση. Πριν να πάμε στο NIPPON, ο ΜΚ1 έκαμε το μπάνιο του και είδε τις ειδήσεις». Αρνήθηκε η ΜΥ1 την υποβολή ότι όσα η ίδια ανέφερε ήταν πρόσφατο κατασκεύασμα, ότι ποτέ δεν επεσυνέβησαν τα όσα εκείνη ανέφερε, γι' αυτό και δεν τα κατήγγειλε η ίδια στην Αστυνομία με γραπτή κατάθεση. Κατά την επανεξέτασή της απο το συνήγορο Υπεράσπισης, η ΜΥ1 απάντησε ότι ουδέποτε της ζήτησε η Αστυνομία να δώσει κατάθεση για την υπόθεση. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Προτού προχωρήσω στην αξιολόγηση της μαρτυρίας, σημειώνω ότι, στην τελική του αγόρευση, ο συνήγορος Υπεράσπισης, εισηγήθηκε στο Δικαστήριο ότι είναι αναξιόπιστοι οι δύο μάρτυρες κατηγορίας. Ισχυρίσθηκε ότι περιέπεσαν σε αντιφάσεις. Ο ΜΚ1 είπε ότι ο ίδιος σταμάτησε στο αλτ επειδή το φως στην πορεία του ήταν κόκκινο, κρατώντας την αριστερή λωρίδα της λεωφόρου ΡΙΚ, ενώ η ΜΚ2 είπε ότι ήταν πράσινο στην πορεία τους, δεν έκαναν στάση και χρειάστηκε να ελαττώσουν απλώς και μόνο για να μην συγκρουστούν με τον Κατηγορούμενο, ενόσω οι ίδιοι κρατούσαν τη δεξιά λωρίδα της λεωφόρου ΡΙΚ. Η ΜΚ2 είπε ότι δεν είδε το χέρι του Κατηγορουμένου παραμόνο το πρόσωπό του, αλλά κατά τ' άλλα τον είδε να κρατά κινητό με το δεξί χέρι. Οι ΜΚ1 και ΜΚ2 έδωσαν διαφορετική περιγραφή για τη λειτουργία των φώτων τροχαίας. Ο ΜΚ1 είπε ότι από τη στιγμή που θα σβήσει το τόξο μέχρις ότου ανάψει το πράσινο για την πορεία προς την έξοδο της Λευκωσίας, περνούν 4 δευτερόλεπτα. Η ΜΚ2 είπε ότι όταν σβήσει το τόξο για την πορεία του Κατηγορουμένου, μετά δεν υπάρχει τίποτα, δηλαδή δεν ανάβει τίποτα. Ο συνήγορος Υπεράσπισης συμφώνησε με την περιγραφή που έδωσε η ΜΚ2, αλλά εισηγήθηκε ότι το Δικαστήριο δεν μπορεί να καταλήξει σε ασφαλή ευρήματα για τον τρόπο λειτουργίας των φώτων τροχαίας. Ο ΜΚ1 είδε τον Κατηγορούμενο να εισέρχεται στη διασταύρωση ενόσω το τόξο στην πορεία του είχε σβήσει, ενώ η ΜΚ2 τον είδε στη μέση της διασταύρωσης που προσπαθούσε να στρίψει. Ο ΜΚ1 είπε ότι ο Κατηγορούμενος πήγε στον Αστυνομικό Σταθμό η ώρα 10 μ.μ., ενώ η ΜΚ2 είπε ότι ο Κατηγορούμενος πήγε εκεί η ώρα 9׃30 μ.μ.. Η βάρδια τους άρχιζε η ώρα 10 μ.μ.. Όπως ψεύδονται για το 10 μ.μ., ψεύδονται και για το αν διάπραξε το αδίκημα ή όχι. Ψεύδονται λόγω της καταγγελίας που έκαμε εναντίον τους. Καθαρά εκδικητικοί οι σκοποί τους. Η ΜΚ2 γνώριζε για την καταγγελία και απολογήθηκε γι' αυτό προτού καν ερωτηθεί. Για την απάντηση που λένε ότι έδωσε ο Κατηγορούμενος, είναι νομολογημένο ότι, σε περίπτωση ακρόασης, ακόμη και η λέξη «παραδέχομαι» δεν έχει σημασία! Η προηγούμενη καταδίκη στην οποία αναφέρθηκε η συνήγορος του Κατηγορουμένου κατά την αντεξέτασή του είναι εξαληφθείσα (βλ. τον Πίνακα του περί Αποκαταστάσεως Καταδικασθέντων Νόμου του 1981 (Ν.70/81)), Συνεπώς, βάσει του Νόμου αυτού, δεν υπήρχε δικαίωμα ν'αντεξετασθεί ο Κατηγορούμενος ως προς εξαληφθείσα ποινή, ούτε και μπορεί να ληφθεί υπόψη οτιδήποτε λέχθηκε αναφορικα με αυτήν. Θα προχωρήσω στην αξιολόγηση της μαρτυρίας αντιμετωπίζοντας τα πιο πάνω σημεία που έθιξε ο συνήγορος Υπεράσπισης με πρόθεση να δημιουργήσει αμφιβολίες στην υπόθεση της Κατηγορούσας Αρχής. Σημειώνω ότι, στην παρούσα υπόθεση κρίνω ότι είναι τέτοια η περίπτωση της μαρτυρίας που δόθηκε, που είναι κατάλληλο να δεχθώ ως αξιόπιστο τμήμα της μαρτυρίας έκαστου μάρτυρος. Προτού προσδιορίσω ποιο είναι το τμήμα της μαρτυρίας του που αποδέχομαι, σημειώνω ότι είναι νομολογημένο ότι η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας του Κατηγορουμένου ή ενός μάρτυρα δεν αποτελεί μεπτή προσέγγιση (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν Μανώλη
(1995)2 ΑΑΔ 207 και Ομήρου Σάββα Ομήρου ν Δημοκρατίας
(2001)2 ΑΑΔ 506). Παρακολούθησα τους ΜΚ1 και ΜΚ2, τον Κατηγορούμενο και τη ΜΥ1 κατά τη διάρκεια της ζωντανής ατμόσφαιρας της ακροαματικής διαδικασίας και αποτίμησα τη συνολική τους παρουσία κατά την εξιστόρηση των γεγονότων, στη βάση των εγγενών της μαρτυρίας τους χαρακτηριστικών (πηγή γνώσεων, ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος και προκατάληψη - Phipson on Evidence, 14th edition, σελίδα 251). Κατά τη διάρκεια της αποτίμησης της αξιοπιστίας τους, είχα κατά νου ότι αυτό είναι έργο διακριτό και εντελώς αποσυναρτημένο από οποιοδήποτε βάρος απόδειξης (βλ. Αγαθοκλέους κ.α. ν Αστυνομίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 316 και Αθανασίου κ.α. ν Κουνούνη
(1997)1 Α.Α.Δ. 614). Κρίνω ότι ο ΜΚ1 είναι πρόσωπο αξιόπιστο. Στη μαρτυρία του δεν έχω εντοπίσει να υπάρχει ίχνος υπερβολής, έντασης ή προκατάληψης. Την αποδέχομαι πλήρως σε ό,τι αφορά την περιγραφή διάπραξης των υπό εκδίκαση αδικημάτων αρ. 1 και
- Διατηρώ επιφύλαξη μόνο σε σχέση με την αλήθεια του περιεχομένου της δήλωσής του ότι «το απόγευμα» της ίδιας ημέρας της διάπραξης των εν λόγω αδικημάτων, τον επισκέφθηκε ο Κατηγορούμενος στο Αρχηγείο, όπου και τον κατήγγειλε. Η αναφορά περί «απογεύματος» δεν υποστηρίζεται από τη ΜΚ2, η οποία αφενός έδωσε μαρτυρία ότι η βάρδια τους ξεκινούσε στις 10 μ.μ. και αφετέρου τοποθετεί το χρόνο επίσκεψης του Κατηγορουμένου στο Αρχηγείο μεταξύ 9׃30 και 10 μ.μ.. Ενόψει αυτής της χρονικής διάστασης στη μαρτυρία των ΜΚ1 και ΜΚ2, κρίνω πιο πειστική τη μαρτυρία που δόθηκε σχετικά προς την ύπαρξη τηλεφωνικής συνομιλίας μεταξύ του ΜΚ1 και του Κατηγορουμένου λίγο πριν τις 10 μ.μ.. Κρίνω ότι είναι δυνατόν να δόθηκε η απάντηση που καταγράφηκε επί του Ανακριτικού φακέλου στο πλαίσιο τηλεφωνικής ενημέρωσης του Κατηγορουμένου ότι θα καταγγελθεί. Ανεξαρτήτως της εκτίμησής μου αυτής, έχω την άποψη ότι είναι δυνατόν να απορρίψω τη μαρτυρία που δόθηκε σχετικά με τον τόπο και χρόνο καταγγελίας, χωρίς να διασαλεύεται η αξιοπιστία της μαρτυρίας που δόθηκε σχετικά με την ουσία των αδικημάτων, αφού έστω και αν γίνει δεκτή η μαρτυρία του Κατηγορουμένου ότι ήταν τηλεφωνικώς γύρω στις 10 μ.μ. στις 25.09.09 που αυτός ενημερώθηκε από το ΜΚ1 ότι θα καταγγελθεί, αυτή η χρονική στιγμή είναι προγενέστερη των όσων ο Κατηγορούμενος ισχυρίζεται ότι ξετυλίχθηκαν στις 28.09.09 (και τα οποία εξάλλουν δεν εμπλέκουν τον ΜΚ1) και, ως εκ τούτου, δεν επιτρέπει να θεωρηθεί ότι η καταγγελία για παραβίαση κόκκινου φανού κατασκευάστηκε εκ των υστέρων προς εκδίκηση για τα όσα έγιναν στις 28.09.
- Η ΜΚ2 είχε σαφώς πιο έντονο ύφος ενόσω έδιδε τη δική της μαρτυρία. Διέκρινα μια αυστηρή διάθεση, την ανάγκη να αποδείξει ότι όσα λέει τα λέει με επαγγελματισμό και με ακρίβεια. Πιστεύω πως ήταν αξιόπιστη σε ό,τι αφορά τη μαρτυρία της για το πρώτο αδίκημα. Για το δεύτερο αδίκημα, κρίνω ότι δεν έδωσε επαρκή σημάδια γνώσης σχετικά με τη διάπραξή του ή μη. Δεν επιθυμώ να αξιολογήσω την αξιοπιστία των δηλώσεών της σε ό,τι αφορά το αν συναντήθηκε ή όχι με τον Κατηγορούμενο στις 28.09.
- Αυτά, επιθυμώ να τα απομονώσω και να τα αγνοήσω. Το ίδιο θα πράξω και σε ό,τι αφορά την αξιοπιστία του Κατηγορουμένου. Δεν επιθυμώ να υπεισέλθω σε αξιολόγηση της αλήθειας του περιεχομένου των δηλώσεών του σχετικά με τα της φραστικής επίθεσης που λέει ότι δέχθηκε από την ΜΚ2 στις 28.09.
- Δεν μπορώ να παραγνωρίσω το ότι, κατά την αντεξέταση των ΜΚ1 και ΜΚ2 ουδόλως αμφισβήτησε την αληθεια του περιεχομένου της απάντησης που καταγράφεται στον Ανακριτικό Φάκελο, και ήταν μόνο στο στάδιο της αντεξέτασης του Κατηγορουμένου από τη συνήγορο της Κατηγορούσας Αρχής που ο ίδιος ο Κατηγορούμενος αμφισβήτησε ότι έδωσε τέτοια απάντηση. Υπό το φως αυτής της πορείας της δίκης, κρίνω αξιόπιστη τη μαρτυρία που περιέχεται στον ανακριτικό φάκελο, ότι ο ΜΚ1 έλαβε την πιο πάνω απάντηση από τον Κατηγορούμενο όταν τον πληροφόρησε ότι θα καταγγελθεί. Βεβαίως, το ότι ήταν υπερβολική η σημασία που δόθηκε και από τις δύο πλευρές σε σχέση με τον τόπο και χρόνο διατύπωσης της καταγγελίας και την προσπάθεια να πληγεί η αξιοπιστία των μαρτύρων κατηγορίας σε σχέση με το εν λόγω συμβάν, κρίνω ότι έγινε τελικά αντιληπτό από το συνήγορο Υπεράσπισης, ο οποίος στην τελική του αγόρευση σημείωσε ότι ακόμη και να υπήρξε άμεση παραδοχή, αυτό τίποτα δεν σημαίνει σε περίπτωση ακρόασης, δηλαδή το βάρος της απόδειξης εξακολουθεί να βαρύνει την Κατηγορούσα Αρχή. Συνεχίζω σε ό,τι αφορά την αξιολόγηση της μαρτυρίας του Κατηγορουμένου λέγοντας ότι κρίνω ότι, ορθά, ο συνήγορος Υπεράσπισης, εισηγείται ότι η αξιοπιστία του Κατηγορουμένου δεν δύναται να πληγεί στη βάση της δήλωσής του ότι δεν έχει προηγούμενες καταδίκες, εφόσον, πράγματι, τέτοια καταδίκη έχει εξαληφθεί. Χρηματικη ποινή μέχρι του ποσού των ΛΚ 300 για παραβάτες ηλικίας άνω των 21 ετών εξαλείφεται - όπως καθορίζεται στον Πίνακα του Νόμου 70/81 - με τη συμπλήρωση ενός έτους από την επιβολή της. Το ότι η συγκεκριμένη καταδίκη που του ζητήθηκε να επιβεβαιώσει αποτελεί εξαληφθείσα καταδίκη, δεν αμφισβητήθηκε από την Κατηγορούσα Αρχή. Βάσει του άρθρου 4
(1)του Ν.70/81, «πας όστις αποκαθίσταται δια του παρόντος Νόμου εν σχέσει προς οποιαδήποτε καταδίκη θεωρείται έναντι του Νόμου ως μηδέποτε [...] καταδικασθείς δια το ποινικό αδικημα, το αντικείμενο της καταδίκης». Βάσει του άρθρου 4
(2)(β) του ιδίου Νόμου, «Οσάκις εν οιαδήποτε διαδικασία ενώπιον [...] δικαστικής αρχής, υποβάλλεται ερώτηση επιζητούσα πληροφορία εν σχέση προς προηγούμενας καταδίκας, [...] ο ερωτώμενος εν τη απαντήσει αυτού [...] ουδόλως νομικώς θα επηρεάζεται δυσμενώς συνεπεία [...] οιασδήποτε αποκαλύψεως εξαλειφθείσης καταδίκης[...]». Επομένως, αντίθετα προς ότι εισηγήθηκε η ευπαίδευτη συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής στην τελική της αγόρευση και όπως ορθά επεσήμανε - για πρώτη φορά κατά το στάδιο της τελικής του αγόρευσης - ο συνήγορος Υπεράσπισης, κρίνω ότι είναι ανεπίτρεπτο, ακόμη και για σκοπούς ελέγχου της αξιοπιστίας του Κατηγορουμένου, να γίνεται αναφορά σε εξαληφθείσα καταδίκη ή να επηρεασθεί από τέτοιαν αναφορά το Δικαστήριο. Ωστόσο, δεν μπορώ παρά να επισημάνω ότι η δική του μαρτυρία για την ουσία της υπόθεσης, δεν ενισχύεται από κανένα άλλο πρόσωπο. Η ΜΥ1 είπε ότι δεν γνώριζε τίποτα ως προς τις συνθήκες τέλεσης των αδικημάτων. Σε ό,τι αφορά το δεύτερο αδίκημα, δεν έχω πεισθεί ότι ο Κατηγορούμενος είπε την πλήρη αλήθεια. Συμφωνώ με τη θέση του ΜΚ1, την οποία εξέφρασε από την πείρα του ως χρήσης κινητού τηλεφώνου, ότι η ύπαρξη συστήματος Bluetooth στο αυτοκίνητο δεν αποκλείει τη λειτουργία κινητού τηλεφώνου. ΕΥΡΗΜΑΤΑ Κατά ή περί τις 10 π.μ. στις 25.09.09, ο Κατηγορούμενος οδηγούσε επί της Λεωφόρου Λεμεσού με πρόθεση να στρίψει δεξιά στη Λεωφόρο ΡΙΚ στη σχετική συμβολή των δύο λεωφόρων. Άναψε πράσινο τόξο και πέρασε αριθμός αυτοκινήτων και όταν έσβησε το τόξο έμειναν άλλα 3 αυτοκίνητα σε σειρά για να διασταυρώσουν. Εξ αυτών, το όχημα του Κατηγορουμένου ήταν δεύτερο στη σειρά. Το μπροστινό του όχημα εισήλθε εντός του ελεγχόμενου τετραγώνου. Το όχημα του Κατηγορουμένου ήταν πίσω από τη γραμμή στάσης ή άλλως τη γραμμή εισόδου στο ελεγχόμενο τετράγωνο. Όταν άναψε πορτοκαλί, διασταύρωσε το μπροστινό του αυτοκίνητο δεξιά και ακολούθησε ο Κατηγορούμενος, ο οποίος διασταύρωσε στρίβοντας με κόκκινο. Εβρισκόμενος στη μέση του ελεγχόμενου τετραγώνου όταν είχε ήδη ανάψει ο κόκκινος φανός, ανέκοψε την πορεία του ΜΚ1, ο οποίος είχε εκκινήσει και πάτησε φρένα για να αποφύγει τη σύγκρουση. Ο ΜΚ1 είδε τον Κατηγορούμενο να κρατεί καθ' όλη την πορεία του κινητό τηλέφωνο με το δεξί χέρι. Το ίδιο βράδυ, λίγο πριν τις 10 μ.μ., ο ΜΚ1, που είναι αστυνομικός, τηλεφώνησε στον Κατηγορούμενο και τον πληροφόρησε ότι θα καταγγελθεί. Έλαβε τις απαντήσεις που αναγράφονται στον Ανακριτικό φάκελο. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΑΔΙΚΗΜΑ Σε ό,τι αφορά τη νομική πτυχή της υπόθεσης, στην τελική του αγόρευση ο συνήγορος Υπεράσπισης είπε ότι η Κατηγορούσα Αρχή κατηγορεί τον Κατηγορούμενο με λάθος νομική βάση, πράγμα που θα έπρεπε να ακυρώσει το Κατηγορητήριο, γιατί - αντί του Κανονισμού 58
(1)(ια) που αφορά στη σηματοδότηση - έπρεπε να επικαλούνταν τον Κανονισμό 66Β
(1)
(2)που ρυθμίζει ειδικά τις υποχρεώσεις των οδηγών σε σχέση με τη λειτουργία των φωτεινών σηματοδοτών. Εν πάση περιπτώσει, με βάση τη μαρτυρία που προσέφεραν, εφόσον σβήσει το πράσινο τόξο στην πορεία του Κατηγορουμένου, δεν ανάβει κόκκινο τόξο, άρα το αδίκημα για το οποίο θα έπρεπε να κατηγορηθεί είναι ότι μπήκε παράνομα μέσα σε ελεγχόμενο τετράγωνο. Αυτός όμως μπήκε νόμιμα στο ελεγχόμενο τετράγωνο διότι το τόξο στην πορεία του ήταν πράσινο. Αφού μπήκε νόμιμα στο ελεγχόμενο τετράγωνο, δεν μπορούσε μετά να μείνει νόμιμα μέσα στη μέση, ούτε μπορούσε να βάλει πισινή (σχετικοί οι Κανονισμοί 58
(10)(α) και 58
(10)(δ) της ΚΔΠ 189/2008), γι' αυτό και συνέχισε την πορεία του δεξιά προς Λεωφόρο ΡΙΚ. Επί της ουσιαστικής νομικής πτυχής του 1ου αδικήματος Ο Κανονισμός 58
(1)(ια) της Κ.Δ.Π. 66/84 αντικαταστάθηκε από την ΚΔΠ 189/08 με τον Κανονισμό 58
(2)(δ) και ορίζει ότι: «58. -
(2)Κάθε οδηγός ή πρόσωπο το οποίο έχει την ευθύνην ή τον έλεγχον μηχανοκινήτου οχήματος σε οποιοδήποτε δρόμοο, οφείλει να - .................................. .................................................. ....... (δ) συμμορφώνεται προς όλα τα σήματα τροχαίας, συμπεριλαμβανομένων πινακίδων, που τοποθετούνατι ή χαράσσονται πάνω ή κοντά σε οποιοδήποτε δρόμο με ή κατ΄ εντολήν της Αστυνομίας, ή αρχής τοπικ΄ς διοίκησης ή άλλης αρχής, στην οποία ανατέθει δυνάμει οποιασδήποτε νομοθετικής διάταξης ο έλεγχος ή η ρύθμισι της τροχαίας κυκλοφορίας.». Σύμφωνα με τον Κανονισμό 2 - «σήμα τροχαίας» σημαίνει οποιονδήποτε αντικείμενον ή μέσον (μονίμως τοποθετημένον ή κινητόν) ή οποιονδήποτε σημείον, σήμανσιν, σύμβολον ή γραμμήν, προς μετάδοσιν εις την τροχαίαν κίνησιν εν γένει ή εις ωρισμένην κατηγορία ταύτης, προειδοποιήσεων, πληροφοριών, κανόνων, περιορισμών ή απαγορεύσεων οποιασδήποτε φύσεως, καθών και οιονδήποτε σημείον, σήμανσιν, σύμβολον ή γραμμήν επί ή πλησίον οιασδήποτε οδού ή κεχαραγμένον επί του καταστρώματος οιασδήποτε οδού προς μετάδοσιν τοιούτων προειδοποιήσεων, πληροφοριών, κανόνων, περιορισμών ή απαγορεύσεων.» Σύμφωνα με την υποπαράγραφο (i) της παραγράφου
(1)του Κανονισμού 66Β της ΚΔΠ 189/2008, «[...] η ένδειξη του κόκκινου φανού σημαίνει απαγόρευση για κάθε όχημα που βρίσκεται στο δρόμο να προχωρήσει πέραν της γραμμής στάσης, της άσπρης δηλαδή γραμμής που είναι χαραγμένη εγκάρσια, ή πέραν του σημείου από το οποίο ο οδηγός μπορεί να βλέπει τον φωτεινό σηματοδότη που βρίσκεται στην αριστερή πλευρά του σε περίπτωση όπου η γραμμή στάσης δεν είναι ευκρινώς ορατή ή δεν υπάρχει χαραγμένη στο δρόμο». Σύμφωνα με την υποπαράγραφο (v) της παραγράφου
(1)του Κανονισμού 66Β της ΚΔΠ 189/2008, «[...] η ένδειξη του κίτρινου φανού σημαίνει απαγόρευση όπως και η ένδειξη του κόκκινου φανού, εκτός αν κατά τη στιγμή της αλλαγής της ένδειξης από πράσινο σε κίτρινο, το όχημα βρισκόταν τόσο κοντά στη γραμμή στάσης ή τους φωτεινούς σηματοδότες που καθιστούσε επικίνδυνη τη στάση του οχήματος πριν από τη γραμμή στάσης ή τους φωτεινούς σηματοδότες.». Περαιτέρω, σύμφωνα με τον Κανονισμό 66Β
(1)(ii), «η ένδειξη πράσινου φανού με απεικόνιση σχήματος βέλους σημαίνει ότι το όχημα μπορεί να περάσει τη γραμμή στάσης και τους φωτεινούς σηματοδότες και να προχωρήσει ακολούθως μόνο ως προς την κατεύθυνση που δείχνει το βέλος». Όπως επεξηγείται στο σύγγραμμα Wilkinson´s Road Traffic Offences, Tenth edition, σελ. 257, η υποχρέωση οδηγού να μην περάσει τη γραμμή στάσης με κόκκινο φανό στην πορεία του αφορά οποιοδήποτε τμήμα του οχήματός του: «Τhe prohibition on passing over the stop-line applies to any part of the vehicle when the red light is showing; if the front of a vehicle has already crossed that line when the light goes red, it is an offence under s.22 for it to proceed further (Ryan v Smith [1967] 1 All ER 611). Στη σελ.258 του ιδίου Συγγράμματος αναφέρεται ότι, αν το όχημα πέρασε - με οποιοδήποτε μέρος του - τη γραμμή στάσης ενόσω ο φωτεινός σηματοδότης δεν ήταν κόκκινος, τότε φαίνεται (βάση Κανονισμών που αναφέρονταν σε δευτερεύοντα φώτα τροχαίας) να μην διαπράττεται οποιοδήποτε αδίκημα. Παραθέτω το σχετικό απόσπασμα׃ «The question arises whether it is an offence to cross the light at red, if the line has been passed while the light was not red. This is discussed in [1955] Jo Crim L 113 in respect of earlier and somewhat differently worded regulations. It is common practice to turn left or right from the centre of the junction when the secondary lights are not red and it would appear the motorist commits no offence in doing so provided he passed the stop line while the light was not red. [.]». Περαιτέρω, όπως επεξηγείται στο σύγγραμμα Wilkinson´s Road Traffic Offences, Tenth edition, σελ. 256, εκείνος ο οποίος έχει τον πράσινο φανό στην πορεία του δικαιούται να εκκινήσει παρά το ότι άλλοι παράνομα εισήλθαν στο δρόμο, αρκεί να λάβει μέτρα αποφυγής σύγκρουσης. Παραθέτω το σχετικό απόσπασμα׃ "in Eva v Reeves [1938] 2 All ER 115 (a civil case) it was held that a driver who has a green light in his favour owes no duty to traffic entering a crossing in disobedience to the lights save that, if he actually sees such traffic, he must take all reasonable steps to avoid a collision.". Υπό το φως της πιο πάνω νομικής ανάλυσης, είναι σημαντικό να αξιολογηθεί αν υπάρχει μαρτυρία, η οποία να αποδεικνύει πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας ότι όταν ο Κατηγορούμενος πέρασε τη γραμμή στάσης (ως τέτοια κρίνω ότι είναι η γραμμή εισόδου στο ελεγχόμενο τετράγωνο), ο φωτεινός σηματοδότης είχε κόκκινη ένδειξη. Προς τούτο, σχετική είναι η μαρτυρία του ΜΚ1, διότι είναι ο μόνος εκ των δύο μαρτύρων κατηγορίας ο οποίος προσδιόρισε ρητά και συγκεκριμένα ότι «Ο Κατηγορούμενος πέρασε το ελεγχόμενο τετράγωνο με κόκκινο καθαρό, ενόσω ήταν ακόμη πίσω από τη γραμμή των φώτων». Θυμίζω ότι η ΜΚ2 είπε ότι «από τη θέση που ήμουν, δεν είχα οπτική επαφή με τη σηματοδότηση στη δική του πορεία», αλλά «αν το τόξο στην πορεία του ήταν πράσινο, δεν θα ήταν πράσινο στην πορεία μας». Είπε, όμως, και εκείνη, το εξής ενισχυτικό, ότι «Υπήρχαν 2 - 3 αυτοκίνητα μπροστά του τα οποία συνέχιζαν να περνούν, ενόσω ήταν λάθος σταματημένοι στο ελεγχώμενο τετράγωνο, διότι έπρεπε να έμεναν πίσω από τη γραμμή. Το τελευταίο όχημα, του Κατηγορουμένου, μπορούσε - λαμβάνοντας υπόψη την πολύ χαμηλή ταχύτητα να μείνει πίσω.» Συμπληρωματικά, κρίνω αναγκαίο να σημειώσω ότι η πιο πάνω νομική επεξήγηση από το σύγγραμμα Wilkinson´s Road Traffic Offences, Tenth edition, σελ. 257 είναι καθοδηγητική, αλλά δεν φαίνεται να καλύπτει πλήρως το νομικό καθεστώς σε περίπτωση όπου η διασταύρωση ρυθμίζεται όχι μόνο από φώτα τροχαίας αλλά και από ελεγχόμενο τετράγωνο. Επισημαίνω την ιδιαιτερότητα της πτυχής της υπόθεσης που δημιουργεί η ύπαρξη ελεγχόμενου τετραγώνου. Ο Κατηγορούμενος προσπάθησε να εισηγηθεί ότι είναι σύνηθες ή και νόμιμο να εισέρχονται στο ελεγχόμενο τετράγωνο τα οχήματα και να περιμένουν στάσιμα εντός του ελεγχόμενου τετραγώνου προκειμένου να ολοκληρώσουν την πορεία τους διασταυρώνοντας δεξιά άπαξ και ανάψει πορτοκαλί στην πορεία των οχημάτων που κινούνται ευθεία επί της Λεωφόρου Λεμεσού ως η δική τους αρχική θέση. Αυτό ήταν που έπραξε, ισχυρίζεται και ο ίδιος. Άρα, ισχυρίζεται, βασικά, ότι ακόμη και αν κριθεί ότι ο ίδιος εισήλθε στο ελεγχόμενο τετράγωνο παράνομα, αυτό δεν συνεπάγεται αυτόματα ότι παραβίασε τον κόκκινο φανό, επειδή πέρασε με πορτοκαλί φανό. Αντίθετη είναι η θέση του ΜΚ1, ο οποίος, όπως το έχω αντιληφθεί, εισηγήθηκε ότι για να εισέλθει κάποιος νόμιμα εντός του ελεγχόμενου τετραγώνου θα πρέπει να υπάρχει πράσινο τόξο ως η πορεία του και να εκτιμά ότι θα είναι ικανός να προλάβει χρονικά την ολοκλήρωση της πορείας του ενόσω το τόξο είναι πράσινο. Σε αντίθετη περίπτωση, δεν θα πρέπει να εισέλθει εντός του ελεγχόμενου τετραγώνου. Ο ΜΚ1 και η ΜΚ2 άφησαν να νοηθεί ότι μετά το σβήσιμο του πράσινου τόξου παρέχονται ορισμένα δευτερόλεπτα για να ολοκληρωθεί η πορεία όσων εισήλθαν στο ελεγχόμενο τετράγωνο ενόσω το τόξο ήταν πράσινο, αλλά άπαξ και ανάψει το πράσινο για όσους κινούνται επί της ευθείας στη Λεωφόρο Λεμεσού, κανείς άλλος δεν πρέπει να εισέλθει στο ελεγχόμενο τετράγωνο. Εφόσον αυτό τηρηθεί, τότε όταν ανάψει το πορτοκαλί στην ίδια ευθεία κατεύθυνση, δεν πρέπει να υπάρχει οποιοσδήποτε μέσα στο ελεγχόμενο τετράγωνο. Συμφωνώ με αυτή την περιγραφή, εφόσον τη δίδουν δύο άτομα τα οποία ως αστυνομικοί αποτελούν όργανα της τάξης και καθηκόντως είναι αρμόδια για τη ρύθμιση της τροχαίας κίνησης και την ορθή τήρηση των φωτεινών σηματοδοτών. Τέλος, από την προπαρατεθείσα νομική ανάλυση από το σύγγραμμα Wilkinson´s Road Traffic Offences, Tenth edition, κρίνω ότι πράγματι δεν ήταν υποχρέωση του ΜΚ1 (εκείνου που είχε τον πράσινο φανό στην πορεία του να μην εκκινήσει), για το μόνο λόγο ότι ετύγχανε κάποιοι άλλοι οδηγοί, περιλαμβανομένου του Κατηγορουμένου, να εισήλθαν στην πορεία του παράνομα. Επί της διαδικαστικής νομικής πτυχής του 1ου αδικήματος Δεν αντιλήφθηκα να αμφισβητήθηκε από το συνήγορο Υπεράσπισης το ότι το ελεγχόμενο τετράγωνο και οι φωτεινοί σηματοδότες εμπίπτουν στην έννοια του όρου «σήμα τροχαίας» όπως ορίζεται από τον Κανονισμό 2 πιο πάνω, ούτε ότι προκύπτει νομική υποχρέωση τήρησης του ελεγχόμενου τετραγώνου και των φωτεινών σηματοδοτών από τις διατάξεις του Κανονισμού 58
(2)(δ). Αλλά υπεδείχθη, ότι, εφόσον υπάρχουν ειδικότερες πλέον διατάξεις σε ισχύ προς ρύθμιση της λειτουργίας των φωτεινών σηματοδοτών (ήτοι οι διατάξεις του Μέρους Χ (άρθρα 66Α μέχρι και 66Β της ΚΔΠ 189/2008) και των συνεπακόλουθων υποχρεώσεων των οδηγών, θα έπρεπε να είχε συνταχθεί το Κατηγορητήριο στη βάση των εν λόγω ειδικών διατάξεων. Ειδικότερα, ο συνήγορος Υπεράσπισης υπέδειξε ότι η παράγραφος
(2)του Κανονισμού 66Β της ΚΔΠ 189/2008 καθιστά αδίκημα την παράλειψη συμμόρφωσης με τις ενδείξεις που αναφέρονται στην παράγραφο
(1)του ιδίου Κανονισμού. Το Κατηγορητήριο θα έπρεπε να είχε εκείνη τη νομική βάση και όχι τον Κανονισμό 58
(2)(δ). Δεν θα συμφωνήσω με την εισήγηση του ευπαίδευτου συνηγόρου Υπεράσπισης ότι τίθεται θέμα «ακυρότητας» του Κατηγορητηρίου που καταχώρισε η Κατηγορούσα Αρχή για το λόγο ότι πρόσφερε μαρτυρία προς απόδειξη παραβίασης των φωτεινών σηματοδοτών, ενώ δεν έθεσε ως νομική βάση για την περιγραφή του αδικήματος τους ειδικούς Κανονισμούς που ρυθμίζουν τη λειτουργία των φωτεινών σηματοδοτών. Σύμφωνα με το άρθρο 85
(4)του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155, «Αν στο τέλος της δίκης το Δικαστήριο είναι της γνώμης ότι έχει αποδειχτεί με μαρτυρία ότι ο Κατηγορούμενος διέπραξε ποινικό αδίκημα ή ποινικά αδικήματα που δεν περιλαμβάνονται στο κατηγορητήριο και για τα οποία δεν δύναται να καταδικαστεί χωρίς τροποποίηση του Κατηγορητηρίου και για τα οποία ο δικαζόμενος δεν θα υπόκειτο σε ποινή μεγαλύτερη εκείνης στην οποία θα υπόκειτο αν καταδικαζόταν βάσει του κατηγορητηρίου και ότι ο Κατηγορούμενος δεν θα επηρεαζόταν με αυτό δυσμενώς στην υπεράσπισή του, το Δικαστήριο δύναται να διατάξει την προσθήκη στο Κατηγορητήριο κατηγορίας ή κατηγοριών εναντίον του Κατηγορουμένου για τέτοιο ποινικό αδίκημα και το Δικαστήριο αποφασίζει γι' αυτά ωσάν η κατηγορία αυτή ή οι κατηγορίες αυτές να αποτελούσαν μέρος του αρχικού κατηγορητηρίου που καταχωρίστηκε.». Στην παρούσα περίπτωση, κρίνω ότι συντρέχουν όλες οι προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 85
(4)του Κεφ. 155. Η προβλεπόμενη από τον Κανονισμό 72 της ΚΔΠ 189/2008 ποινή είναι η ίδια είτε πρόκειται για παραβίαση του Κανονισμού 58
(1)(ια) είτε πρόκειται για παραβίαση του Κανονισμού 66Β
(2). Η υπόθεση υπεράσπισης του Κατηγορουμένου στήθηκε εξ' αρχής με αναφορά σε λεπτομέρειες αδικήματος για παραβίαση σηματοδότησης, η οποία να περιλαμβάνει και τους φωτεινούς σηματοδότες. Επομένως, κρίνω ότι δεν υπάρχει ζήτημα δυσμενούς επηρεασμού του Κατηγορουμένου από την προσθήκη νέας κατηγορίας αρ. 3 στο Κατηγορητήριο για το αδίκημα της «παράβασης συμμόρφωσης με την ένδειξη του κόκκινου φανού των φωτεινών σηματοδοτών κατά παράβαση των Κανονισμών 66Β
(1)(α) και
(2)της ΚΔΠ 189/2008», με λεπτομέρειες ίδιες με εκείνες του αδικήματος 1 επί του Κατηγορητηρίου. ΓΙΑ ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΑΔΙΚΗΜΑ Ο Κανονισμός 58
(5)των περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Κανονισμών του 1984 (ΚΔΠ 66/84) αναφέρει τα ακόλουθα: «Κατά την οδήγηση οι οδηγοί μηχανοκινήτων οχημάτων οφείλουν να λαμβάνουν κάθε αναγκαίο μέτρο ώστε τα χέρια τους να είναι ελεύθερα σε οποιαδήποτε δεδομένη στιγμή για άμεσο, πλήρη και ασφαλή έλεγχο του οχήματος. Ειδικότερα απαγορεύεται η χρήση τηλεφώνου με τα χέρια.» Στον Κανονισμό 72 αναφέρεται ότι «οιοσδήποτε παραβαίνει τις διατάξεις των εν λόγω Κανονισμών ή οιονδήποτε όρο χορηγηθείσας άδειας είναι ένοχος αδικήματος». Ενόψει των ευρημάτων μου σε ό,τι αφορά τα πραγματικά γεγονότα της υπόθεσης, κρίνω ότι η Κατηγορούσα Αρχή απέδειξε πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας τη διάπραξη των αδικημάτων 2 και 3 επί του κατηγορητηρίου, όπως αυτό τροποποιείται κατά τα πιο πάνω από το Δικαστήριο. Ο Κατηγορούμενος κρίνεται ένοχος για τα εν λόγω αδικήματα. (Υπ.) ................... Α. Πανταζή - Λάμπρου, Προσ. Ε. Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ [1] Σημειώνω ότι οι λεπτομέρειες του πρώτου αδικήματος τροποποιήθηκαν κατά την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας σε ό,τι αφορά τον αριθμό εγγραφής του οχήματος του Κατηγορουμένου, χωρίς να υπάρχει ένσταση από το συνήγορό του. Πριν την τροποποίηση αυτή, ο αριθμός εγγραφής που φαινόταν στο Κατηγορητήριο ήταν ΚJΝ 468. [2] Βλ. την υποσημείωση 1 πιο πάνω. Η ίδια διόρθωση έγινε και στον ανακριτικό φάκελο. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο