Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν. Γουόλτερ Ζιουάν Μαρσέλλο Αλβαρέγκα, Αρ. Υπόθεσης: 21782/09, 28 Δεκεμβρίου, 2011

(4), 15, 16, 20, 22 και 23 του περί Βίας στην Οικογένεια (Πρόληψη και Προστασία Θυμάτων) Νόμου 119

(1)/

1. 2η Κατηγορία: Δημόσια Εξύβριση κατά παράβαση του άρθρου 99 του Ποινικού Κώδικα Κεφ.
2. 3η Κατηγορία: Πράξη ή συμπεριφορά στην παρουσία ανηλίκου τέκνου η οποία συνιστά βία, κατά παράβαση των αρ. 2, 3

(4), 15, 16, 18, 19, 22 και 23 του περί Αντιμετώπισης της Βίας στην Οικογένεια (Πρόληψη και Προστασία θυμάτων) Νόμου Ν. 119

(1)/

1. Διεξήχθη ακροαματική διαδικασία για τις προαναφερόμενες Κατηγορίες, στα πλαίσια της οποίας προς απόδειξη της υπόθεσης της Κατηγορούσας Αρχής μαρτυρία έδωσαν 4 μάρτυρες. Η κα Έλενα Αντρέου ανέφερε ότι υπήρξε παντρεμένη με τον Κατηγορούμενο από την 11.5.1999 μέχρι και τον Ιούνιο 2008, και μαζί απέκτησαν 2 παιδιά ηλικίας 5 και 9 ετών. Την 2.4.2009 ο Κατηγορούμενος της τηλεφώνησε να πάει να της δώσει κάποιο ποσό έναντι της διατροφής των παιδιών τους. Η Μ.Κ.1 έχοντας μαζί της τα παιδιά της, πήγε στο πάρκιγκ του εστιατορίου όπου εργάζεται ο Κατηγορούμενος, αλλά λόγω του ότι αυτός απουσίαζε έφυγε και επανήλθε. Ο Κατηγορούμενος άρχισε να την βρίζει «πουτάνα, να φύγεις από δω», και μετά της επιτέθηκε χτυπώντας την στο πρόσωπο, δίνοντας της μπουνιά στο δεξί αυτί, την πάτησε και την κλωτσούσε με τα πόδια του. Τότε η Μ.Κ.1 πήρε ένα ξύλο που είχε στο αυτοκίνητο και τον χτύπησε για να τον αποφύγει. Μετά μπήκε στο αυτοκίνητο και πήγε στην Αστυνομία., και ακολούθως μετέβηκε στις Α' Βοήθειες όπου εξετάστηκε από τον Μ.Κ.
2. Τα παιδιά ήταν μέσα στο αυτοκίνητο όταν όλα τα πιο πάνω συνέβαιναν. Έκλαιγαν και στρίγγλιζαν ειδικά την ώρα που την χτυπούσε στο αυτί. Ο Δρας Σάββας Σάββα ανέφερε ότι είναι ιατρός στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας, και την 2.4.2009 εξέτασε την Μ.Κ.1, η οποία παραπονείτο για άλγος δεξιού ωτός, ρινός και κνημών. Ο ίδιος διαπίστωσε ότι αυτή έφερε ερυθρότητα κνημών αμφοτερόπλευρα, και οίδημα ρινός με πιθανή διάτρυση του δεξιού τυμπάνου. Όπως είπε ο Μ.Κ.2 τα οιδήματα και η ερυθρότητα προκαλούνται από οποιαδήποτε κάκωση. Ο Αστ. 828 Σωκράτης Μιχαηλίδης ανέφερε ότι υπηρετεί στον Αστυνομικό Σταθμό Αγίου Δομετίου, και την 2.4.2009 κατέγραψε την κατάθεση της Μ.Κ.1, ενώ την 10.6.2009 κατηγόρησε γραπτώς τον Κατηγορούμενο ο οποίος αρνήθηκε ενοχή. Όταν λάμβανε κατάθεση από την Μ.Κ.1, ισχυρίστηκε ο Μ.Κ.3, αυτή φαινόταν ότι ήταν ταραγμένη. Ο Αστ. 3831 Γιώργος Θωμά είπε ότι και αυτός υπηρετεί στον Αστυνομικό Σταθμό Αγίου Δομετίου, και την 2.4.2009 προσήλθε στον Σταθμό η Μ.Κ.1 και κατήγγειλε ότι είχε δεχτεί επίθεση από τον Κατηγορούμενο. Ο Μ.Κ.3 της έδωσε το έντυπο Τεκμήριο 2 ώστε να μεταβεί για ιατρική εξέταση. Και ο Μ.Κ.4 ανέφερε ότι όταν είδε την Μ.Κ.1 αυτή ήταν ταραγμένη όπως κάποιον που έχει υποστεί επίθεση. Μετά που ο Κατηγορούμενος κλήθηκε σε απολογία με βάση τις διατάξεις του άρθρου 74

(1)(β) της Ποινικής Δικονομίας Κεφ. 155 και του εξηγήθηκαν τα δικαιώματα του, επέλεξε να δώσει Ένορκη μαρτυρία. Στην μαρτυρία του ο Κατηγορούμενος ανέφερε ότι κατάγεται από την Αργεντινή και ήταν παντρεμένος με την Μ.Κ.1, με την οποία απέκτησε 2 παιδιά. Μετα που χώρισαν η Μ.Κ.1 τον απειλούσε ότι θα τον σκοτώσει και απειλούσε τους εργοδότες του. Αναγκάστηκε τουλάχιστον 4 φορές να την καταγγείλει στον Αστυνομικό Σταθμό Αγίου Δομετίου. Την 2.4.2009 η Μ.Κ.1 του τηλεφώνησε να της δώσει την διατροφή. Ήρθε στο εστιατόριο, αλλά χωρίς τα παιδιά. Όταν της ζήτησε απόδειξη αυτή νευρίασε, κατέβηκε από το αυτοκίνητο, έπιασε ένα ξύλο και τον χτύπησε, ενώ φώναζε ότι θα τον σκοτώσει. Ο ίδιος ουδέποτε την χτύπησε ούτε την εξύβρισε. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Η Μ.Κ.1 Ελένα Ανδρέου πιστεύω ότι είπε την αλήθεια στο Δικαστήριο. Κατά την περιγραφή του επεισοδίου μεταξύ αυτής και του Κατηγορούμενου ήταν εμφανώς ταραγμένη και έκλαιγε, με τρόπο που έδειχνε τον αυθορμητισμό και γνησιότητα με την οποία έδιδε μαρτυρία. Είναι γεγονός ότι δημιουργεί ερωτήματα η αντίδραση της Μ.Κ.1 στην επίθεση που δέχτηκε από τον Κατηγορούμενο, ήτοι ότι αντί να φύγει από το μέρος, πήγε στο αυτοκίνητο όπου είχε προνοήσει να μεταφέρει ένα ξύλο, και επέστρεψε προς τον Κατηγορούμενο να τον χτυπήσει. Επίσης το γεγονός ότι μόλις είδε ότι αυτός δεν βρισκόταν στον χώρο του εστιατορίου μετέβη στην Αστυνομία, καταδεικνύει το ότι ούτε και αυτή πιστώνει τον Κατηγορούμενο με καλή θέληση, αλλά με ευκολία καταλήγει σε συμπεράσματα αρνητικά για τις προθέσεις του. Όμως τα πιο πάνω δεν αναιρούν το αληθές και πιστευτό της εκδοχής της, αφού συνιστούν γεγονότα τα οποία η ίδια εξιστόρησε και αποκάλυψε, παρά την αρνητική εικόνα που μπορούσε να δημιουργήσουν για αυτήν. Σημειώνω επίσης ότι οι αντιδράσεις της Μ.Κ.1 δεν αφαιρούν από το κατακριτέο των πράξεων του Κατηγορούμενου. Επίσης σημειώνω ότι η Μ.Κ.1 ουσιαστικά δεν αντεξετάστηκε ως προς την επίθεση του Κατηγορούμενου προς αυτήν, αλλά απλά στο ότι προκάλεσε τα τραύματα της μόνη της, ενώ πλην κάποιας υποβολής, ούτε αντεξετάστηκε επί της εξύβρισης. Οι δε υποβολές που τέθηκαν σε αυτήν κατά την αντεξέταση της ότι είχε δείρει τον Κατηγορούμενο μπροστά από Αστυνομικούς παρέμειναν μετέωροι, αφού καμία μαρτυρία προσκομίστηκε από πλευράς Υπεράπισης για να τους υποστηρίξουν. Επιπλέον τα ευρήματα τους Δρος Σάββα συνάδουν με την μαρτυρία της Μ.Κ.1, ενώ η θέση του Δρος Σάββα περί της ανησυχίας του για πιθανή διάτρυση τυμπάνου καταρρίπτει την θέση της Υπεράσπισης ότι η Μ.Κ.1 προκάλεσε τους τραυματισμούς της μόνη της. Η θέση της ότι τα παιδιά βρίσκονταν μαζί της επιβεβαιώθηκε από την μαρτυρία του Αστ 823 Μιχαήλ οι οποίοι είπαν ότι αυτή συνοδευόταν από τα παιδιά της. Ο Δρας Σάββας Σάββα υπήρξε ένας αντικειμενικός και ανεξάρτητος μάρτυρας, την μαρτυρία του οποίου αποδέχομαι εξ' ολοκλήρου, τα δε ευρήματα του δεν αμφισβητήθηκαν από την Υπεράσπιση κατά την αντεξέταση του. Αμφότεροι οι Αστυφύλακες 828 Σ. Μιχαηλίδης και 3831 Γ. Θωμά υπήρξαν μάρτυρες της αλήθειας, και έδωσαν την εντύπωση αντικειμενικών μαρτύρων. Ουδείς κλονίστηκε κατά την αντεξέταση στην οποία υποβλήθηκαν από την ευπαίδευτο συνήγορο για τον Κατηγορούμενο, ενώ επί της ουσίας της μαρτυρίας τους δεν αντεξετάστηκαν, αλλά ούτε και επί της θέσης που και οι δύο εξέφρασαν ότι η Μ.Κ.1 ήταν ταραγμένη όταν την είδαν στον Σταθμό. Ο Κατηγορούμενος δεν με έπεισε περί της εκδοχής που προέβαλε στο Δικαστήριο, και πιστεύω οτι έδωσε μαρτυρία προσπαθόντας να καλύψει τα όσα πραγματικά συνέβησαν. Ο ισχυρισμός του ότι τα παιδιά δεν ήταν μαζί με την μητέρα τους είναι σε αντίφαση με την μαρτυρία των Μ.Κ.3 και 4, οι οποίοι ανέφεραν ότι τα παιδιά πήγαν μαζί με την Μ.Κ.1 στον Σταθμό. Ο Κατηγορούμενος ισχυρίστηκε ότι πήγε στον Αστυνομικό Σταθμό Αγίου Δομετίου για να καταγγείλει την ίδια νύχτα την Μ.Κ.1, αλλά ο Αστυνομικός δεν το έγραψε. Η θέση αυτή δεν πείθει, δεδομένης και της μαρτυρίας του Μ.Κ.3 περί του πόσο δυσκολεύτηκε να βρει τον Κατηγορούμενο ώστε να έρθει για να δώσει κατάθεση, ενώ καμία εξήγηση δεν δόθηκε από πλευράς Κατηγορουμένου ως προς το γιατί δεν προσπάθησε να ξαναπάει την επόμενη μέρα. Καθόλου καλή εντύπωση δεν μου έκανε το ότι ο Κατηγορούμενος ισχυρίστηκε ουσιαστικά ότι η Αστυνομία κατασκεύασε ψεύτικη γραπτή Κατηγορία, όμως ουδείς από τους δύο Αστυφύλακες μάρτυρες αντεξετάστηκε επί της θέσης του αυτής. ΕΥΡΗΜΑΤΑ Της πιο πάνω αξιολόγησης δεδομένης αποτελεί εύρημα μου ότι ο Κατηγορούμενος είναι ο πρώην σύζυγος της Μ.Κ.1. Την 2.4.2009 ο Κατηγορούμενος ειδοποίησε την Μ.Κ.1 να πάει στο εστιατόριο όπου αυτός εργάζετο ώστε να της δώσει την διατροφή για τα παιδιά τους. Η Μ.Κ.1 μετέβη στο εστιατόριο αλλά όταν δεν βρήκε τον Κατηγορούμενο εκεί μετέβη στην Αστυνομία Αγίου Δομετίου. Επέστρεψε στο πάρκιγκ του εστιατορίου και συναντήθηκε με τον Κατηγορούμενο. Όταν κατέβηκε από το αυτοκίνητο ο Κατηγορούμενος της είπε «πουτάνα, να φύγεις από δω», και άρχισε να την χτυπά στο πρόσωπο, δίνοντας της μπουνιά στο δεξί αυτί, ενώ την πάτησε και την κλωτσούσε με τα πόδια του. Η Μ.Κ.1 τότε πήρε ένα ξύλο από το αυτοκίνητο της, και χτύπησε τον Κατηγορούμενο. Τα παιδιά βρίσκονταν στο αυτοκίνητο, και έκλαιγαν και στρίγγλιζαν κατά την διάρκεια του επεισοδίου. Η Μ.Κ.1 μπήκε στο αυτοκίνητο της και μετέβη στην Αστυνομία Αγίου Δομετίου, όπου ο Μ.Κ.4 της έδωσε το έντυπο Τεκμήριο 2 ώστε να μεταβεί στο Νοσοκομείο για εξέταση. Αυτή όντως πήγε στο Τμήμα Α' Βοηθειών, και εξετάστηκε από τον Δρα Σάββα Σάββα, ο οποίος διαπίστωσε ότι έφερε ερυθρότητα κνημών αμφοτερόπλευρα και οίδημα ρινός με πιθανή διάτρυση του δεξιού τυμπάνου, υποψία αναφορικά με την οποίο τη παρέπεμψε σε Ωτορινολαρυγγολόγο. Ο Κατηγορούμενος κατηγορήθηκε γραπτώς, και αρνήθηκε ενοχή. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Όπως αναφέρεται στο άρθρο 3

(1)του περί Βίας στην Οικογένεια (Πρόληψη και Προστασία Θυμάτων) Νόμου 119

(1)/2000: «Βία, για σκοπούς του παρόντος Νόμου, σημαίνει οποιαδήποτε πράξη, παράλειψη ή συμπεριφορά με την οποία προκαλείται σωματική, σεξουαλική ή ψυχική βία σε οποιοδήποτε μέλος της οικογένειας από άλλο μέλος της οικογένειας και περιλαμβάνει και τη βία που ασκείται με σκοπό την επίτευξη σεξουαλικής επαφής χωρίς την συγκατάθεση του θύματος, καθώς επίσης και τον περιορισμό της ελευθερίας του». Στο άρθρο 2 του ιδίου Νόμου προβλέπεται ότι η φράση «μέλος της οικογένειας» περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, άντρα και γυναίκα που έχουν συνάψει γάμο ανεξάρτητα από το αν ο γάμος αυτός υφίσταται ή όχι. Προκύπτει, κατ' επέκταση ότι η υπό εκδίκαση υπόθεση εμπίπτει μέσα σε αυτήν την ερμηνεία. Από τα ευρήματα του Δικαστηρίου όπως αυτά παρατίθενται πιο πάνω, προκύπτει ότι ο Κατηγορούμενος έδωσε μπουνιά στο δεξί αυτί της Μ.Κ.1, την πάτησε και την κλώτσησε, πράξεις από τις οποίες αυτή υπέστη τα όσα ανέφερε ο Δρας Σάββας Σάββα. Η πράξη του αυτή, η οποία έγινε χωρίς την συγκατάθεση της Μ.Κ.1 συνιστά βία μέσα στα πλαίσια του περί Βίας στην Οικογένειας (Πρόληψη και Προστασία Θυμάτων) Νόμου 119

(1)/2000, η οποία της προκάλεσε πραγματική σωματική βλάβη, αφού υπέστη εξ' αυτής ερυθρότητα κνημών αμφοτερόπλευρα, και οίδημα ρινός. Σημειώνω ότι στην απόφαση Georghiades v. Police

(1985)2 C.L.R. 56 επιφανειακές εκδορές στο πρόσωπο με ερεθισμό κρίθηκαν ότι συνιστούσαν πραγματική σωματική βλάβη εν τη εννοία του άρθρου 243 του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154. Έπεται πως η Κατηγορούσα Αρχή απέδειξε την υπόθεση της αναφορικά με την 1η Κατηγορία πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας και ο Κατηγορούμενος κρίνεται ένοχος στην 1η Κατηγορία. Στρέφομαι τώρα στην 2η Κατηγορία. Το άρθρο 99 του Ποινικού Κώδικα προβλέπει τα πιο κάτω: «Όποιος, σε δημόσιο χώρο ή σε χώρο που δεν είναι δημόσιος με τέτοιο τρόπο ή κάτω από συνθήκες ώστε να ενδέχεται να ακουστεί από οποιοδήποτε πρόσωπο που βρίσκεται σε δημόσιο χώρο, εξυβρίζει άλλο με τέτοιο τρόπο που ενδέχεται να προκαλέσει σε παρευρισκόμενο πρόσωπο επίθεση, είναι ένοχος πλημμελήματος και υπόκειται σε φυλάκιση ενός μήνα ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις εβδομήντα πέντε λίρες ή και στις δύο αυτές ποινές». Μελέτη του άρθρου και της Νομολογίας καταδεικνύει ότι απαιτείται η στοιχειοθέτηση τριών συστατικών στοιχείων: (α) Να υπάρχει εξύβριση άλλου προσώπου (β) Η οποία να λάβει χώρα σε δημόσιο χώρο ή με τρόπο που ενδεχομένως να ακουστεί σε δημόσιο χώρο (γ) Και αυτή να είναι κατά τρόπο που ενδεχόμενα να προκαλέσει παριστάμενο πρόσωπο σε επίθεση. Το τι αποτελεί εξύβριση αποτελεί θέμα πραγματικό που αποφασίζεται από το Δικαστήριο στο πλαίσιο των γεγονότων της υπόθεσης και έχοντας υπόψη τις επικρατούσες απόψεις περί ηθικής και ευπρέπειας (βλ. Brutus v. Cozens [1972] 2 All E.R. 1297). Το άρθρο 4 του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154 καθορίζει τον «Δημόσιο Χώρο» ως εξής: «΄Δημόσιος χώρος΄ ή ΄δημόσιο υποστατικό΄ περιλαμβάνει δημόσια διάβαση και κτίριο, μέρος ή τόπο φυσικής άνεσης όπου το κοινό έχει δικαίωμα ή άδεια εισόδου είτε χωρίς όρους είτε με όρο πληρωμής, καθώς και κτίριο που χρησιμοποιείται κάθε φορά για δημόσια ή θρησκευτική συγκέντρωση, για συνάθροιση ή ως δικαστήριο σε δημόσια συνεδρίαση». Στην υπό εξέταση περίπτωση ο Κατηγορούμενος αποκάλεσε την Μ.Κ.1 «πουτάνα» μέσα στο πάρκιγκ έξω από το εστιατόριο όπου αυτός εργαζόταν. Επρόκειτο, συνεπώς, για επεισόδιο που έλαβε χώρα σε δημόσιο χώρο εν την εννοία του άρθρου 4 του Ποινικού Κώδικα. Η δε φράση που χρησιμοποιήθηκε, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι είναι υβριστική και μειωτική για το πρόσωπο της Μ.Κ.1, αφού την χαρακτηρίζει ως πρόσωπο χαμηλής ηθικής. Όσον αφορά στο στοιχείο του ενδεχομένου πρόκλησης παρισταμένου προσώπου σε επίθεση, το κριτήριο είναι και πάλι αντικειμενικό, δηλαδή κατά πόσο ο μέσος λογικός άνθρωπος θα προκαλείτο. Δεν χρειάζεται απόδειξη στοιχείου πραγματικής πρόκλησης οποιουδήποτε παρευρισκόμενου να επιτεθεί (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Kozina

(1999)2 A.A.Δ. 503). Θεωρώ ότι στην παρούσα περίπτωση από το προσβλητικό των φράσεων που χρησιμοποιήθηκαν, στοιχειοθετείται και το συστατικό αυτό στοιχείο. Η Κατηγορούσα Αρχή απέδειξε πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας και την 2η Κατηγορία, και ο Κατηγορούμενος επομένως κρίνεται ένοχος και σε αυτήν. Εξετάζοντας τώρα την 3η Κατηγορία, παρατηρώ ότι το αδίκημα εδράζεται στην διενέργεια πράξης ή συμπεριφοράς στην παρουσία ανηλίκων η οποία ήταν δυνατόν να προξενήσει σε αυτά ψυχική βλάβη. Η μοναδική αναφορά που τέθηκε σε σχέση με το θέμα αυτό ήταν ότι τα παιδιά έκλαιγαν και στρίγγλιζαν την ώρα που ο πατέρας τους χτυπούσε την μητέρα τους. Το γεγονός αυτό από μόνο του δεν αρκεί ώστε να θεωρηθεί ότι έχουν αποδειχθεί τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος, αφού απουσιάζει οποιαδήποτε μαρτυρία που να αποδεικνύει στον βαθμό που απαιτείται το συστατικό στοιχείου της ψυχικής βλάβης, και της πρόκλησης τρόμου και φόβου. Καμία μαρτυρία δεν τέθηκε ενώπιον μου που να μπορέσει να οδηγήσει το Δικαστήριο σε κατάληξη περί ψυχικής βλάβης. Ο Κατηγορούμενος αθωώνεται και απαλλάσσεται στην 3η Κατηγορία. ....................................... Μαρίνα Παπαδοπούλου Επαρχιακός Δικαστής Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο