Αστυνομικός Διευθυντής Λεμεσού ν. Κώστα Χριστοφόρου κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 1377/10, 15 Φεβρουαρίου 2011

(1),14Α

(1)(α)(β)

(2)και 22 του περί Δικαιώματος Πνευματικής Ιδιοκτησίας Νόμου του 1976, Ν. 59/76, όπως τροποποιήθηκε, και του άρθρου 20 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ.

1. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος των εν λόγω κατηγοριών, οι κατηγορούμενοι, στις 21.2.2009, στη Λεμεσό, εν γνώσει τους είχαν στην κατοχή τους για εμπορικούς σκοπούς, (κατηγορίες 1,3,5,7,9 και 11) και έθεσαν σε κυκλοφορία (κατηγορίες 2,4,6,8,10 και 12) ένα αντίγραφο προγράμματος ηλεκτρονικού υπολογιστή με τίτλο WINDOWS XP Professional System (Eagle System) της εταιρείας MICROSOFT, σε 6 ηλεκτρονικούς υπολογιστές αγνώστου αριθμού και μάρκας, που βρίσκονταν εγκατεστημένοι στο πρακτορείο στοιχημάτων 'STORE' που διατηρούσαν στη Λεωφ. Μακαρίου Γ΄, αρ. 70, γνωρίζοντας ή έχοντας λόγο να πιστεύουν ότι πρόκειται για μη εξουσιοδοτημένο. Η ακροαματική διαδικασία όσον αφορά τους μάρτυρες κατηγορίας ήταν ιδιαίτερα σύντομη, καθότι όλη η μαρτυρία από πλευράς Κατηγορούσας Αρχής κατατέθηκε σε μορφή εγγράφων, κοινώς παραδεκτών γεγονότων, κατόπιν έγκρισης του Δικαστηρίου. Όπως αναφέρεται στην κατάθεση του αστ. 2615 Α. Κονναρή, του ΟΠΕ Λεμεσού, ημερ. 22.2.2009, Τεκμήριο 1, στις 21.2.2009, κατόπιν δικαστικού εντάλματος αναφορικά με υπόθεση ηλεκτρονικών υπολογιστών που μετατρέπονταν σε μηχανές τυχερού παιγνίου, ο αστ. 2615 πήγε με άλλους αστυνομικούς στο επίδικο υποστατικό όπου εντόπισε 2 άτομα να κάθονται μπροστά από 2 ηλεκτρονικούς υπολογιστές και να παίζουν τυχερά παιγνίδια τύπου φρουτάκια. Τους πληροφόρησε για το αδίκημα που διέπρατταν και ακολούθως βρήκε εκεί τον υπεύθυνο του μέρους, τον πρώτο κατηγορούμενο, στην παρουσία του οποίου ο αστ. 2165 διενήργησε έρευνα, όπου εντόπισε το ποσό των 340 ευρώ. Αφού επέστησε την προσοχή του πρώτου κατηγορούμενου στο Νόμο, αυτός απάντησε « εν τούτα που παίζουν κουπόνια ». Ακολούθως κατέσχε τους επίδικους 6 ηλεκτρονικούς υπολογιστές που βρίσκονταν εντός του πρακτορείου, οι οποίοι μεταφέρθηκαν στον αστυνομικό σταθμό Αγίου Ιωάννη και παραδόθηκαν στον αστ.
2. Από εξετάσεις που έγιναν, διαπίστωσε ότι ο ιδιοκτήτης του πρακτορείου ήταν ο δεύτερος κατηγορούμενος. Ο αστ. 2165 Α. Χαραλάμπους, του αστυνομικού σταθμού Αγ. Ιωάννη, στα πλαίσια διερεύνησης υπόθεσης παράνομης κατοχής και χρήσης ηλεκτρονικών υπολογιστών που μετατρέπονται σε ηλεκτρονικές μηχανές τυχερού παιγνίου, έλαβε ανακριτικές καταθέσεις από τους κατηγορούμενους την ίδια μέρα, 21.2.2009, Τεκμήρια 4 και 5 αντίστοιχα. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο πρώτος κατηγορούμενος, στην κατάθεση του, αρνήθηκε ότι το πρακτορείο λειτουργεί μηχανές φρουτάκια, λέγοντας ότι το ποσό των 340 ευρώ προέρχεται από ποδοσφαιρικά στοιχήματα, και δήλωσε άγνοια αναφορικά με το πώς χρησιμοποιούσαν οι δύο πελάτες που ενοπίστηκαν στο πρακτορείο τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Ο δεύτερος κατηγορούμενος, στη δική του κατάθεση, ισχυρίστηκε ότι οι πελάτες έχουν πρόσβαση στο Internet και έχουν λογισμικό πρόγραμμα μόνο. Ο Χάρη Γουάιντελμποερ εξέτασε τους επίδικους 6 ηλεκτρονικούς υπολογιστές στις 23.3.2009, στον αστυνομικό σταθμό Αγ. Ιωάννη, και ετοίμασε σχετική Δήλωση, ημερ. 23.3.2009, Τεκμήριο
3. Ο κ. Γουάιντελμποερ αναφέρει ότι είναι υπάλληλος της CYFACT, εταιρείας που, μεταξύ άλλων, προσφέρει υπηρεσίες έρευνας και αναγνώρισης σε υποθέσεις που αφορούν παραβίαση δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, έτυχε σχετικής εκπαίδευσης, και κατέληξε στα ακόλουθα συμπεράσματα: «

(7)Έχω εξετάσει 6 (έξι) από αυτούς και τους βρήκα να έχουν φορτωθεί με τα ακόλουθα προϊόντα της Microsoft: ....... Ενσωματωμένα Microsoft XP Professional System (Eagle System).

(8)Γνωρίζω ότι η κατοχύρωση πνευματικής ιδιοκτησίας στο πιο πάνω πρόγραμμα λογισμικού ανήκει στη Microsoft κι αυτό μπορεί να επαληθευθεί από το γεγονός ότι η σχετική σημείωση περί κατοχύρωσης δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας αναφέρει τη Microsoft ως τον ιδιοκτήτη και τα σχετικά εμπορικά σήματα και εμπορικά ονόματα για το λειτουργικό σύστημα και τις εφαρμογές είναι ευρέως γνωστά, παρουσιάζονται στο συνήθη τους τύπο και όντως ανήκουν στη Microsoft.

(9)Πιστεύω ότι το λειτουργικό σύστημα που είναι φορτωμένο επάνω στους 6 υπολογιστές (Τεκμήριο Αρ. 1,2,3,4,5 και 6) είναι μη εξουσιοδοτημένες αναπαραγωγές διότι, μεταξύ άλλων, ΔΕΝ υπήρχε:

1. i)Certificate of Authenticity (CoA) Label
2. ii)Installation CD iii) Κανένα τιμολόγιο ή/και απόδειξη για το φορτωμένο λειτουργικό σύστημα.» Ο αστ. 2222 Α. Χριστοδουλίδης, του αστυνομικού σταθμού Αγ. Ιωάννη, με την σειρά του, στις 3.9.2009, παρέδωσε τους πύργους των ηλεκτρονικών υπολογιστών στον αστ. 1248 Κ. Αναστασίου, που υπηρετεί στο Δικανικό Εργαστήριο Ηλεκτρονικών Δεδομένων (Δ.Ε.Η.Δ.) του Τμήματος Γ' Αρχηγείου Αστυνομίας. Ο αστ. 1248 ετοίμασε Έκθεση, ημερ. 3.9.2009, Τεκμήριο 6, στην οποίαν αναφέρεται ότι δεν εντοπίστηκε οτιδήποτε που να δείχνει ότι οι εν λόγω ηλεκτρονικοί υπολογιστές χρησιμοποιούνταν ή μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως μηχανές τυχερού παιγνίου, αλλά εντόπισε όλες τις διαθέσιμες πληροφορίες σε σχέση με τη εγκατάσταση σε αυτούς του λειτουργικού προγράμματος "Microsoft Windows", με σκοπό να αποσταλούν από τον ανακριτή της υπόθεσης για να διαπιστωθεί κατά πόσο τα λειτουργικά συστήματα είναι εξουσιοδοτημένα αντίτυπα ή όχι. Την ίδια μέρα ο αστ. 2222 παρέλαβε τα εν λόγω τεκμήρια από τον αστ. 1248, και στις 10.10.2009 κατηγόρησε γραπτώς τους κατηγορούμενους, οι οποίοι απάντησαν ότι δεν παραδέχονται - Τεκμήρια 9 και 8 αντίστοιχα. Μετά το πέρας της υπόθεσης για την Κατηγορούσα Αρχή, ο συνήγορος υπεράσπισης υπέβαλε εισήγηση προς το Δικαστήριο ότι δεν αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον των κατηγορουμένων, για τον λόγο ότι δεν έχουν αποδειχθεί τα συστατικά των αδικημάτων και ειδικότερα, ο δημιουργός του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας, ότι αυτό είναι κατοχυρωμένο, ότι αυτό το δικαίωμα προστατεύεται από το Νόμο, και ότι οι κατηγορούμενοι δεν έχουν άδεια κατοχής ή χρήσης αυτού. Ακόμα ο κ. Πουργουρίδης επεσήμανε ότι η έρευνα εντός του επίδικου πρακτορείου, η διερεύνηση της υπόθεσης και οι ανακριτικές καταθέσεις των κατηγορουμένων περιορίζονται στη μετατροπή των ηλεκτρονικών υπολογιστών σε μηχανές τυχερού παιγνίου, ενώ η υπόθεση αφορά το αδίκημα της προσβολής δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας. Αντίθετη ήταν η θέση του συνηγόρου της Κατηγορούσας Αρχής, ο οποίος παρέπεμψε το Δικαστήριο στην ενώπιον του προσαχθείσα μαρτυρία, και εισηγήθηκε ότι η αξιολόγηση αυτής θα γίνει στο τελικό στάδιο, ενώ οι γραπτές κατηγορίες των κατηγορουμένων αφορούν τα αδικήματα που περιέχονται στο παρόν κατηγορητήριο. Ο κ. Αργυρού κατέληξε ότι αποδεικνύονται τα συστατικά στοιχεία των αδικημάτων και οι κατηγορούμενοι θα πρέπει να κληθούν να προβάλουν την υπεράσπιση τους. Τα κριτήρια που διέπουν το ζήτημα απόδειξης εκ πρώτης όψεως υπόθεσης είναι πολύ γνωστά. Όπως υποδηλώνει ο όρος «εκ πρώτης όψεως» η κλήση του κατηγορούμενου σε υπεράσπιση δικαιολογείται μόνο όταν μετά την προκαταρκτική θεώρηση της υπόθεσης απαιτείται η κλήση του κατηγορούμενου σε υπεράσπιση - βλ. Re In Κάκος

(1985)1 C.L.R. 250. Το Δικαστήριο δεν προβαίνει σε αξιολόγηση της μαρτυρίας της Κατηγορούσας Αρχής στο ενδιάμεσο αυτό στάδιο της δίκης. Σχετικά παραπέμπω στην υπόθεση Azinas and Another v. Police

(1981)2 C.L.R. 9, στην οποία αναλύονται οι αρχές που εφαρμόζονται για να διαπιστωθεί αν η Κατηγορούσα Αρχή έχει τεκμηριώσει εκ πρώτης όψεως υπόθεση. Η απαλλαγή του κατηγορούμενου στο ενδιάμεσο αυτό στάδιο της δίκης δικαιολογείται μόνο όταν: (α) δεν στοιχειοθετείται εξ' αντικειμένου η υπόθεση της κατηγορίας λόγω της απουσίας ενός ή περισσοτέρων συστατικών στοιχείων του αδικήματος και (β) όταν η μαρτυρία είναι τόσο αντινομική ή στερείται πειστικότητας σε βαθμό που κανένα λογικό Δικαστήριο δεν θα μπορούσε να βασιστεί σε αυτή για να καταδικάσει τον κατηγορούμενο. Τόσο στην πρώτη όσο και στη δεύτερη περίπτωση το κριτήριο είναι αντικειμενικό. Ο Δικαστής δεν προβαίνει σε υποκειμενική αξιολόγηση της μαρτυρίας αλλά η απόφαση του περιορίζεται σε αντικειμενική θεώρηση της υπόθεσης - βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Στ. Χριστοδούλου

(1990)2 Α.Α.Δ.

1. Έχοντας κατά νου την προσαχθείσα μαρτυρία και τις νομικές αρχές που διέπουν το θέμα απόδειξης εκ πρώτης όψεως υπόθεσης, θα εξετάσω τώρα κατά πόσο έχει αποδειχθεί εκ πρώτης όψεως υπόθεση. Βασικό συστατικό στοιχείο των αδικημάτων που αφορούν την παρούσα υπόθεση είναι το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας το οποίο προστατεύεται από το Νόμο και η μη εξουσιοδότηση χρήσης αυτού στο πρόγραμμα των επίδικων ηλεκτρονικών υπολογιστών που ανευρέθηκαν και παραλήφθηκαν από το επίδικο υποστατικό. Ο όρος «δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας» ερμηνεύεται στο άρθρο 2 του Νόμου 59/76, όπως έχει τροποποιηθεί, ως «το υπό του παρόντος Νόμου προβλεπόμενο δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας». Το Δικαστήριο οφείλει επίσης να ανατρέξει στις πρόνοιες των άρθρων 3 - 7Β του Νόμου που προσδιορίζουν τη φύση, τον τρόπο και τη διάρκεια προστασίας του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας επί προγράμματος ηλεκτρονικού υπολογιστή. Ο τρόπος χρήσης του εν λόγω δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας και η προσβολή αυτού προνοούνται στα άρθρα 12 και 13 του Νόμου, ενώ το άρθρο 14Α είναι ειδική διάταξη για την προστασία προγραμμάτων ηλεκτρονικών υπολογιστών. Η μοναδική μαρτυρία που προσκομίστηκε για την Κατηγορούσα Αρχή που σκοπεί να αποδείξει τα συστατικά στοιχεία των αδικημάτων είναι αυτή του Χάρη Γουάιλντεμποερ, όπως περιέχεται στο Τεκμήριο
2. Με βάση την εν λόγω μαρτυρία και χωρίς το Δικαστήριο να υπεισέρχεται σε υποκειμενική αξιολόγηση αυτής, καταλήγω ότι αυτή η μαρτυρία δεν είναι ικανή να στοιχειοθετήσει τα συστατικά των αδικημάτων που αφορούν το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας και την προσβολή αυτού. Η απλή αναφορά του κ. Γουάιλντεμποερ στην παράγραφο

(8)της Έκθεσης του, Τεκμήριο 2, που εκτίθεται αυτούσια πιο πάνω, στη γνώση του για την κατοχύρωση πνευματικής ιδιοκτησίας στο εν λόγω πρόγραμμα λογισμικού που ανήκει στη Microsoft, δεν είναι ικανοποιητική μαρτυρία για να αποδείξει τον τρόπο κατοχής του εν λόγω δικαιώματος από τη Microsoft, τη φύση του δικαιώματος και πώς αυτό προστατεύεται από το Νόμο. Περαιτέρω, η διαπίστωση του κ. Γουάιλντεμποερ ότι το λειτουργικό σύστημα πάνω στους 6 επίδικους υπολογιστές είναι μη εξουσιοδοτημένες αναπαραγωγές, λόγω έλλειψης κάποιων δεδομένων ή στοιχείων, δεν είναι τεκμηριωμένη για να διαφανεί ο τρόπος αναπαραγωγής έτσι ώστε περαιτέρω να αποδώσει γνώση στους κατηγορούμενους ή λόγο να πιστεύουν οι κατηγορούμενοι ότι πρόκειται για μη εξουσιοδοτημένο αντίγραφο προγράμματος. Σύμφωνα με όσα αναφέρονται πιο πάνω, καταλήγω ότι η Κατηγορούσα Αρχή δεν έχει αποδείξει τα συστατικά των αδικημάτων που αφορούν την παρούσα υπόθεση. Αυτό το συμπέρασμα του Δικαστηρίου σφραγίζει και την όλη πορεία της παρούσας υπόθεσης. Ως εκ τούτου, κρίνω ότι η Κατηγορούσα Αρχή απέτυχε να αποδείξει εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον των κατηγορουμένων, οι οποίοι απαλλάσσονται και αθωώνονται από όλες τις κατηγορίες που αντιμετωπίζουν. (Υπ.)............... Ε. Εφραίμ, Α.Ε.Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ Subject: ποινική/ενδιάμεση απόφαση/εκ πρώτης όψεως υπόθεση Αναφορά: Προσβολή δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο