ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ν. BERVITO TRADING LTD κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 17581/09, 23.03.11

(1)(γ) του Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155 μετά των συναφών τροποποιήσεων, οι κατηγορούμενοι παρέθεσαν, δια της κατάθεσης του κατηγορουμένου 2 (ΜΥ1), ένορκη μαρτυρία. Πέραν του κατηγορουμένου 2, κανείς άλλος κλήθηκε ως μάρτυρας από μέρους της υπεράσπισης. Δεν προτίθεμαι να αναφέρω λεπτομερή περιγραφή της προσαχθείσας ενώπιον μου μαρτυρίας αφού κάτι τέτοιο είναι ήδη καταγραμμένο μέσα από τα επίσημα πρακτικά που τηρούνται στα πλαίσια εκδίκασης της αγωγής αυτής. Ωστόσο εδώ θα παρουσιαστεί μια συνοπτική αναφορά αλλά περισσότερες λεπτομέρειες της προσαχθείσας μαρτυρίας θα δοθούν μόνο, όταν, όπου, εφόσον και στο βαθμό που είναι αναγκαίο για σκοπούς αξιολόγησης της, εξαγωγής ευρημάτων και συμπερασμάτων του Δικαστηρίου. Σε τέτοια περίπτωση γίνεται συγκεκριμένη αναφορά στα σημεία της μαρτυρίας που στηρίζεται η κρίση του Δικαστηρίου για την αξιοπιστία ή μη της μαρτυρίας αυτής και κατά λογική συνέχεια για την αποδοχή ή απόρριψη της. Εν πάσει περιπτώσει, οι θέσεις και ισχυρισμοί των μερών μαζί με την προσαχθείσα μαρτυρία αλλά και τα έγγραφα που έχουν κατατεθεί ως τεκμήρια κατά τη διάρκεια των ακροαματικών συνεδριάσεων της παρούσας αγωγής έχουν μελετηθεί με προσοχή, λαμβάνονται υπόψη στο σύνολο τους και αναλόγως αξιολογούνται από το Δικαστήριο. ΜΚ1 ήταν ο προϊστάμενος των υγειονομικών υπηρεσιών του Υπουργείου Υγείας, Λοΐζος Γεωργίου. Μέσα από την κυρίως εξέταση του ανάφερε, μεταξύ άλλων, ότι μέρος των καθηκόντων του είναι η διεξαγωγή επισκέψεων και επιθεωρήσεων σε υποστατικά που αποσκοπούν τη διατήρηση των κανόνων υγιεινής στα τρόφιμα και ποτά που πωλούνται. Περαιτέρω, ανάφερε ότι στις 04.08.08, κατόπιν οδηγιών του προϊσταμένου του, επισκέφθηκε το περίπτερο 'Ανθούλλης' στη Λεμεσό από όπου αγόρασε 2 συσκευασίες μήλο και σταφύλι από το προϊόν Aloe Vera που βρισκόταν εκεί προς πώληση. Όπως εξήγησε ο εν λόγω μάρτυρας, το Aloe Vera είναι απόσταγμα από κάκτο με επεξεργασμένη ψίχα υπό τη μορφή κύβων από κάκτους. Διευκρίνισε ότι το εν λόγω προϊόν είναι ποτό αλλά σύμφωνα με τον Περί Τροφίμων Νόμο κατατάσσεται ως τρόφιμο. Το συγκεκριμένο προϊόν δεν επεξεργάζεται στην Κύπρο αλλά εισάγεται με τη μορφή διαφόρων γεύσεων φρούτων. Αφού πλήρωσε και πήρε σχετική απόδειξη αποκάλυψε την ιδιότητα του στον περιπτερά, ο οποίος σε σχετική ερώτηση του από πού αγόρασε τα συγκεκριμένα προϊόντα που ο ΜΚ1 μόλις είχε αγοράσει απάντησε ότι τα αγόρασε από την κατηγορούμενη

1. Από τον έλεγχο που ο ίδιος προέβηκε διαπίστωσε ότι στα συγκεκριμένα προϊόντα δεν υπήρχε καθόλου ελληνική σήμανση ως προς τα συστατικά στοιχεία τους, κατά παράβαση της υφιστάμενης νομοθεσίας. Επιπλέον είπε ότι ο περιπτεράς του ανάφερε κατηγορηματικά πως τα προϊόντα Aloe Vera που είχε στο περίπτερο του και δεν είχαν την ελληνική σήμανση τα αγόρασε από την κατηγορούμενη 1 η οποία δεν τον προμήθευσε με τις ανάλογες ετικέτες. Όπως δήλωσε ο μάρτυρας, η αναγραφή των συστατικών στοιχείων στην ελληνική γλώσσα είναι σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία υποχρεωτική επειδή υπάρχουν ευπαθείς ομάδες που υποφέρουν με αλλεργίες αλλά και για να είναι δυνατό να διερευνάται αμέσως οποιοδήποτε προκύψει σε σχέση με το προϊόν. Ο μάρτυρας ακόμη ανάφερε πως το περίπτερο που επισκέφθηκε είχε και άλλα προϊόντα Aloe Vera άλλης μία εταιρείας τα οποία όμως έφεραν την ανάλογη ελληνική σήμανση. Στις 06.08.08 ετοίμασε έκθεση σχετικά με το συμβάν την οποίαν και κατάθεσε ως Τεκμήριο
2. Επίσης, μετά από έλεγχο που διενήργησε στον Έφορο Εταιρειών διαπίστωσε πως διευθυντής της κατηγορουμένης 1 ήταν ο κατηγορούμενος 2 και προς τούτο κατάθεσε ως Τεκμήριο 2 φωτοαντίγραφο πιστοποιητικού εγγράφου ημερομηνίας 15.09.08 που απέκτησε από τον Έφορο Εταιρειών αναφορικά με τους αξιωματούχους της κατηγορουμένης
3. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας ανάφερε πως με την είσοδο του στο περίπτερο προχώρησε στο ψυγείο και εντόπισε 12 περίπου προϊόντα Aloe Vera από τα οποία 5-6 προέρχονταν από την κατηγορούμενη 1 και δεν έφεραν ελληνική σήμανση και τα υπόλοιπα μιας άλλης εταιρείας. Ακολούθως, αφού υποδείχθηκε στο μάρτυρα ένα είδος προϊόντος με τον ισχυρισμό ότι αυτό πωλούσε η κατηγορούμενη 1, ο ΜΚ1 απάντησε κατηγορηματικά ότι το προϊόν που εντόπισε στο ψυγείο του περιπτέρου και προερχόταν από την κατηγορουμένη 1 ουδεμία σχέση είχε με το προϊόν που του υποδείχθηκε κατά την αντεξέταση του. Προχωρώντας ένα βήμα πιο πέρα, ο εν λόγω μάρτυρας δήλωσε πως από την πείρα του το προϊόν που του υποδείχθηκε στην αντεξέταση εισάγεται σήμερα από το Βιετνάμ και όχι από το 2008 όταν επισκέφθηκε το περίπτερο. ΜΚ2 ήταν ο Ανθούλλης Παπαδόπουλος, ιδιοκτήτης του περιπτέρου στη Μέσα Γειτονιά της επαρχίας Λεμεσού το οποίο επισκέφθηκε ο ΜΚ1 στις 04.08.
4. Αφού ο εν λόγω μάρτυρας επιβεβαίωσε τα γεγονότα που διαδραματίστηκαν στις 04.08.08 κατά την επίσκεψη του ΜΚ1 όπως ακριβώς τα ανάφερε ο τελευταίος στη μαρτυρία που έδωσε ενώπιον του Δικαστηρίου, υπέδειξε πως ορισμένα προϊόντα Aloe Vera τα προμηθευόταν από την κατηγορούμενη 1 και ορισμένα από μια άλλη εταιρεία. Ο μάρτυρας ήταν σίγουρος ότι τη συγκεκριμένη ημέρα τα προϊόντα Aloe Vera που αγόρασε από την άλλη εταιρεία έφεραν ελληνική σήμανση. Επίσης, ξεχώριζε ποια προϊόντα Aloe Vera προέρχονταν από την κατηγορούμενη 1 και ποια από την άλλη εταιρεία επειδή από την κάθε εταιρεία αγόραζε διαφορετικές γεύσεις φρούτων. Ο εν λόγω μάρτυρας υπέδειξε τον κατηγορούμενο 2 ως το άτομο με το οποίο συνεργαζόταν. Περαιτέρω, ο ΜΚ2 ανάφερε, ανάμεσα σ' άλλα, πως όταν του έγινε αυστηρή σύσταση από την υγειονομική υπηρεσία ως προς το ότι είτε έπρεπε να τοποθετηθεί ελληνική σήμανση στα προϊόντα Aloe Vera που αγόρασε από την κατηγορούμενη 1 είτε αυτά να αποσυρθούν από το περίπτερο του, τηλεφώνησε στον κατηγορούμενο 2 για να του στείλει ετικέτες με ελληνική σήμανση αλλά ο κατηγορούμενος 2 αρνήθηκε να ανταποκριθεί. Αναγκάστηκε έτσι να αποσύρει από το περίπτερο του την ποσότητα προϊόντων Aloe Vera που αγόρασε από την κατηγορούμενη 1 και ήταν εκεί διατεθειμένη προς πώληση και παράλληλα να διακόψει τη συνεργασία που είχε. Ο μάρτυρας ακόμη ανάφερε πως τη συγκεκριμένη ποσότητα προϊόντος Aloe Vera την αγόρασε από την κατηγορούμενη 1 δυνάμει τιμολογίου, φωτοαντίγραφο του οποίου κατάθεσε ως Τεκμήριο 5, εξηγώντας ταυτόχρονα πως το πρωτότυπο βρισκόταν στην κατοχή του λογιστή του. Στα πλαίσια διερεύνησης της υπόθεσης αυτής προέβηκε στις 07.08.08 σε γραπτή κατάθεση προς την υγειονομική υπηρεσία Λεμεσού, την οποίαν και κατάθεσε ως Τεκμήρια 3 και
5. Στα πλαίσια της αντεξέτασης του υποδείχθηκε στο μάρτυρα ένα προϊόν, το είδος του οποίου αναγνώρισε αλλά όχι το μπουκάλι στο οποίο ήταν συσκευασμένο. Σε ερώτηση κατά πόσο έχει στην κατοχή του τα προϊόντα Aloe Vera που αγόρασε από την κατηγορούμενη 1, ο μάρτυρας απάντησε πως τα απέσυρε επιστρέφοντας τα στον κατηγορούμενο 2 ο οποίος και τα παρέλαβε. ΜΥ1 ήταν ο κατηγορούμενος 2, ο οποίος ανάφερε πως τα προϊόντα που πήρε εκ μέρους της κατηγορουμένης 1 στο περίπτερο του ΜΚ2 είχαν ελληνική σήμανση. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας ανάφερε, μεταξύ άλλων ότι τα προϊόντα Aloe Vera που πωλήθηκαν στο περίπτερο του ΜΚ2 εισήχθησαν από το Βιετνάμ με ελληνική σήμανση. Απέρριψε τη θέση της κατηγορούσας αρχής ότι τα προϊόντα Aloe Vera που πωλήθηκαν στο περίπτερο του ΜΚ2 αποσύρθηκαν ισχυριζόμενος ότι η συνεργασία που είχε με τον ΜΚ2 σταμάτησε επειδή το προϊόν δεν πωλείτο πλέον. Κατά τις τελικές αγορεύσεις τους τόσο η κατηγορούσα αρχή όσο και ο κατηγορούμενος 2 επέμειναν στις θέσεις και κάλεσαν το Δικαστήριο να αποδεκτεί την εκδοχή τους και ταυτόχρονα να απορρίψει τους ισχυρισμούς της άλλης πλευράς ως αναληθείς. Κατά την ακροαματική διαδικασία το Δικαστήριο είχε την ευκαιρία και ευχέρεια να παρακολουθήσει με κάθε δυνατή προσοχή όλους τους μάρτυρες οι οποίοι κατέθεσαν ενώπιον του. Με κριτήρια την όλη στάση και συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα κατά τη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης καθώς και το περιεχόμενο της μαρτυρίας τους, σε συνυφασμό με τα τεκμήρια που έχουν κατατεθεί στη δίκη το Δικαστήριο προχωρεί στην αξιολόγηση τους, πάντοτε με πλήρη επίγνωση ότι η αξιοπιστία εκτιμάται αυτοτελώς και αποσυναρτημένα του επιπέδου απόδειξης με δείχτη το στάδιο από το οποίο ανέκυψε, την πηγή των γνώσεων τους στο βαθμό που αυτές αφορούσαν τα επίδικα γεγονότα, την ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος, τις ευκαιρίες που είχαν για να παρακολουθήσουν τα διαδραματισθέντα, την μνήμη και τους λόγους που είχαν να θυμούνται ή να πιστεύουν αυτά για τα οποία κατέθεταν, τη σαφήνεια και αμεσότητα των απαντήσεων τους, την ειλικρίνεια τους και την ύπαρξη σε αυτές υπερβολών ή ουσιαστικών εγγενών αντιφάσεων.[1] Στη συνέχεια και κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας γίνεται συγκεκριμένη αναφορά στα σημεία της μαρτυρίας, που στηρίζεται η κρίση του Δικαστηρίου για την αξιοπιστία ή μη της μαρτυρίας αυτής και κατά λογική συνέχεια για την αποδοχή ή απόρριψη της είτε στην ολότητα της είτε μέρος της.[2] Μικρές αντιφάσεις σε ασήμαντες λεπτομέρειες ή μικροανακρίβειες σε επουσιώδη θέματα δεν καταστρέφουν την αξιοπιστία των μαρτύρων αλλά αντίθετα ενδυναμώνουν την ειλικρίνειά τους και δείχνουν ότι δεν προσχεδίασαν την εκδοχή που μετέφεραν στο Δικαστήριο.[3] Είναι καλά γνωστό ότι η μαρτυρία που παρουσιάζεται δεν κρίνεται μικροσκοπικά, υπό την έννοια πως δεν απομονώνονται τα λεγόμενα του κάθε μάρτυρα από το συνολικό πλαίσιο της μαρτυρίας στη δίκη. Μπορεί η αξιολόγηση του κάθε μάρτυρα να είναι ατομική, δηλαδή να γίνεται με βάση το περιεχόμενό της, την ποιότητά της και την πειστικότητά της, όμως θα πρέπει τα όσα αναφέρονται από τον κάθε μάρτυρα να συναρτώνται, να αντιπαραβάλλονται και να συγκρίνονται με τα λεγόμενα των λοιπών μαρτύρων και έτσι να διερευνάται η αντικειμενικότητα των εκατέρωθεν εκδοχών.[4] Με βάση τις προαναφερόμενες αρχές το Δικαστήριο προχωρεί σε αξιολόγηση της μαρτυρίας που τέθηκε ενώπιον του. Ο ΜΚ1 έκαμε πολύ καλή εντύπωση στο Δικαστήριο. Ήταν απλός και ειλικρινής στις δηλώσεις του. Θεωρώ ότι προσήλθε στο Δικαστήριο για να πει την αλήθεια και αυτό έπραξε αφού δεν είχε οποιοδήποτε συμφέρον από την υπόθεση αυτή και κανένα λόγο για οτιδήποτε περί του αντιθέτου. Χωρίς ίχνος προσχεδιασμού ο μάρτυρας αυτός απάντησε στις ερωτήσεις που του υπεβλήθηκαν με ευθύτητα και αμεσότητα. Μέρος της μαρτυρίας του παρέμεινε αναντίλεκτη όπως το γεγονός ότι ο κατηγορούμενος 2 είναι διευθυντής της κατηγορουμένης 1 ουδέποτε αμφισβητήθηκε από τους κατηγορουμένους. Η δε αξιοπιστία του δεν κλονίστηκε καθ' οιονδήποτε στάδιο της αντεξέτασης του και ως εκ τούτου δέχομαι ολόκληρη τη μαρτυρία του ως εκφράζουσα την αληθινή όψη των γεγονότων. Μαζί με τη μαρτυρία του αποδέχομαι το Τεκμήριο 1 που αποτελεί αποτέλεσμα της έρευνας του στον Έφορο Εταιρειών καθώς επίσης και το Τεκμήριο 2 που αποτελεί την έκθεση που ο ίδιος ετοίμασε και υπέγραψε στις 06.08.08, ήτοι κατά τον ουσιώδη χρόνο γεγονότα που τα διαδραματίστηκαν στα πλαίσια του ελέγχου που έκαμε στα προϊόντα Aloe Vera που βρίσκονταν στο ψυγείο του περιπτέρου ιδιοκτησίας του ΜΚ
6. Ο ΜΚ2 έκαμε επίσης πολύ καλή εντύπωση στο Δικαστήριο. Χωρίς ούτε αυτός να έχει οποιοδήποτε συμφέρον από την υπόθεση αυτή, ήλθε και κατέθεσε τα γεγονότα που διαδραματίστηκαν εντός της σφαίρας της γνώσης της με πάσα ειλικρίνεια. Η μαρτυρία παρέμεινε αναντίλεκτη αφού δεν υπήρξε ουσιαστική αντεξέταση προς το πρόσωπο του. Κατ' επέκταση αποδέχομαι τη μαρτυρία του ως αληθή στην ολότητα της. Μαζί με τη μαρτυρία του αποδέχομαι τα Τεκμήρια 3 και 4 που είναι η γραπτή κατάθεση που ο ίδιος έδωσε στον ΜΚ1 και υπέγραψε στις 07.08.08 σχετικά με το επίδικο συμβάν καθώς επίσης και το Τεκμήριο 5 που είναι το τιμολόγιο υπ' αριθμό 00262 που εκδόθηκε στις 30.07.08 από την κατηγορούμενη 1 εις το όνομα του ΜΚ2 αναφορικά με την πώληση συγκεκριμένης ποσότητας Aloe Vera έναντι του ποσού των €420,
7. Δεν διαφεύγει της προσοχής του Δικαστηρίου ότι το Τεκμήριο 5 είναι φωτοαντίγραφο, ωστόσο ο ΜΚ2 ανάφερε στο Δικαστήριο πως το πρωτότυπο έγγραφο δεν βρισκόταν στην κατοχή του αλλά στην κατοχή του λογιστή του, εξήγηση την οποίαν κρίνω υπό τις περιστάσεις ικανοποιητική και ως εκ τούτου αποδέχομαι. Εξάλλου τόσο η ύπαρξη όσο και το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 5 δεν αμφισβητήθηκε από τους κατηγορουμένους. Αντίθετα, ο κατηγορούμενος 2 (ΜΥ1) δεν έκαμε καλή εντύπωση στο Δικαστήριο. Ήλθε στο Δικαστήριο και δεν είπε την αλήθεια. Έχοντας ως μοναδικό σκοπό την προώθηση της εκδοχής του πρόβαλε ισχυρισμούς οι οποίοι στερούνται πειστικότητας ενώ την ίδια στιγμή παρέμειναν χωρίς υποστηρικτικό υπόβαθρο. Συγκεκριμένα, ο κατηγορούμενος 2 ισχυρίζεται ότι ανέκαθεν τα προϊόντα Aloe Vera της κατηγορουμένης 1 εισάγονταν από το Βιετνάμ απευθείας με ελληνική σήμανση κατόπιν οδηγιών του προς τους κατασκευαστές, θέση η οποία δεν είναι πειστική αλλά ούτε και λογικοφανής. Επ' αυτού ο κατηγορούμενος 2 παρέλειψε να παρουσιάσει στο Δικαστήριο έγγραφα, στοιχεία και αποδείξεις που να τεκμηριώνουν τον ισχυρισμό του αυτό. Στη βάση των πιο πάνω δεδομένων, το Δικαστήριο κρίνει ότι η μαρτυρία την μαρτυρία του κατηγορουμένου 2 στερείται πειστικότητας και τεκμηρίωσης και ως εκ τούτου δεν την αποδέχεται. Έχοντας μελετήσει και αξιολογήσει την μαρτυρία που προσάχθηκε ενώπιον μου, τα τεκμήρια που κατατέθηκαν κατά την εκδίκαση της ποινικής υπόθεσης αυτής αλλά λαμβάνοντας υπόψη μου και τα γεγονότα που τελικά δεν αμφισβητήθηκαν, όπως αυτά προκύπτουν μέσα από την προσκομισθείσα μαρτυρία, καταλήγω στα ακόλουθα ευρήματα που αφορούν τα πραγματικά και αληθή ουσιώδη γεγονότα που διαδραματίστηκαν κατά τον ουσιώδη χρόνο: Η κατηγορούμενη 1 είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης δεόντως εγγεγραμμένη στην Κύπρο σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, η οποία ασχολείται με την εισαγωγή και πώληση προϊόντων Aloe Vera, ανάμεσα σ' άλλα στο περίπτερο 'Ανθούλλης' ιδιοκτησίας του Ανθούλλη Παπαδόπουλου (ΜΚ2) που βρίσκεται στην οδό Μακαρίου Γ' 37 στη Μέσα Γειτονιά της επαρχίας Λεμεσού (στο εξής καλείται 'το περίπτερο'). Ο κατηγορούμενος 2 ήταν κατά τον ουσιώδη χρόνο του αδικήματος και εξακολουθεί να είναι διευθυντής της κατηγορουμένης 1 (Τεκμήριο 1). Το συγκεκριμένο προϊόν είναι απόσταγμα από κάκτο με επεξεργασμένη ψίχα υπό τη μορφή κύβων από κάκτους και δεν επεξεργάζεται στην Κύπρο αλλά εισάγεται με τη μορφή διαφόρων γεύσεων φρούτων. Στις 04.08.08, κατόπιν οδηγιών του προϊσταμένου του, ο προϊστάμενος των υγειονομικών υπηρεσιών του Υπουργείου Υγείας (ΜΚ1) επισκέφθηκε το περίπτερο και αφού προχώρησε στο ψυγείο εντόπισε ποσότητα προϊόντος Aloe Vera του οποίου τα συστατικά στοιχεία δεν έφεραν ελληνική σήμανση. Εκεί αγόρασε 2 συσκευασίες μήλο και σταφύλι από το προϊόν Aloe Vera που βρισκόταν εκεί προς πώληση και δεν έφεραν ελληνική σήμανση. Ακολούθως, ο ΜΚ1 πλήρωσε και πήρε σχετική απόδειξη και αφού αποκάλυψε την ιδιότητα του στον περιπτερά (ΜΚ2), ανακάλυψε ότι ο ΜΚ2 αγόρασε τα συγκεκριμένα προϊόντα, που ο ΜΚ1 μόλις είχε αγοράσει και δεν έφεραν ελληνική σήμανση, από την κατηγορούμενη 1 δυνάμει του τιμολογίου υπ' αριθμό 00262 με ημερομηνία έκδοσης 30.07.08 (Τεκμήριο 5) έναντι του συνολικού ποσού των €420,
8. Στο ψυγείο υπήρχαν προϊόντα Aloe Vera 5-6 που αγοράστηκαν από την κατηγορούμενη 1 στις 30.07.08 και δεν έφεραν ελληνική σήμανση ενώ υπήρχε και ποσότητα Aloe Vera με γεύση διαφορετικού είδους φρούτου που ο ΜΚ2 αγόρασε από άλλης εταιρεία αλλά σ' αυτά υπήρχε ελληνική σήμανση επί των συστατικών στοιχείων. Σε σχέση με τα πιο πάνω γεγονότα και διαπιστώσεις, ο ΜΚ1 ετοίμασε έκθεση στις 06.08.08 (Τεκμήριο 2) ενώ γραπτή κατάθεση έδωσε και ο ΜΚ2 στις 07.08.08 (Τεκμήρια 3 και 4). Στη συνέχεια, ο ΜΚ2 επικοινώνησε με τον κατηγορούμενο 2 ζητώντας του να του στείλει ετικέτες με ελληνική σήμανση αλλά ο κατηγορούμενος 2 αρνήθηκε να ανταποκριθεί στο αίτημα του αυτό λέγοντας του μάλιστα ότι δεν χρειάζεται κάτι τέτοιο και έτσι δεν έχει να του δώσει τίποτε. Ως αποτέλεσμα της αρνητικής στάσης που ο κατηγορούμενος 2 επέδειξε, ο ΜΚ1 αναγκάστηκε να αποσύρει από το περίπτερο του την ποσότητα προϊόντων Aloe Vera που αγόρασε από την κατηγορούμενη 1 και ήταν εκεί διατεθειμένη προς πώληση επιστρέφοντας τα στον κατηγορούμενο 2 ο οποίος και τα παρέλαβε εκ μέρους και για λογαριασμό της κατηγορουμένης 1 ως διευθυντής της που ήταν. Παράλληλα, διέκοψε τη συνεργασία που είχε μαζί με την κατηγορούμενη
9. Σε όλες τις ποινικές υποθέσεις, όπως είναι και η παρούσα, το βάρος της απόδειξης σωρευτικής συνύπαρξης όλων των συστατικών στοιχείων του αδικήματος το έχει η κατηγορούσα αρχή, με υψηλότατο επίπεδο απόδειξης, δηλαδή πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας, όπως έχει αποφασισθεί στην υπόθεση Χαρίτωνος και άλλων v. Δημοκρατίας

(1971)2 C.L.R. σελ. 40, με την οποία υιοθετήθηκε η απόφαση Woolmighton v. D.P.P.

(1935)AC 462, καθώς και σε μεταγενέστερες αποφάσεις. Η Κατηγορούσα Αρχή θα πρέπει να αποδείξει, με αποδεκτή μαρτυρία, την ύπαρξη κάθε συστατικού στοιχείου της κατηγορίας και δεν επιτρέπονται υποθέσεις ως προς την ύπαρξη γεγονότων, όσο εύλογες και εάν είναι (βλέπε Λοϊζου v. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 363, Σωτηριάδης v. Αστυνομίας

(1991)2 Α.Α.Δ. 482, Γενικός Εισαγγελέας v. Σπύρος Σπύρου

(2002)2 ΑΑΔ 71 και Sener Erbekci v. Δημοκρατίας

(2005)2 Α.Α.Δ. 434). Εναπόκειται στην Κατηγορούσα Αρχή να παρουσιάσει μαρτυρία που να είναι και αξιόπιστη και σαφής (βλέπε Φλουρής v. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 401). Στην Γενικός Εισαγγελέας v. Ανδρέα Ευριπίδου

(2002)2 ΑΑΔ 246, στην οποία επίσης υιοθετείται η ανωτέρω αρχή της υπόθεσης Λοϊζου (βλέπε πιο πάνω), επισημαίνεται επιπρόσθετα ότι: "Οι κατηγορίες θα πρέπει να αποδεικνύονται πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας και όσα ερωτηματικά και αν η συμπεριφορά του εφεσίβλητου εγείρει, δεν θα ήταν δυνατόν να καταδικασθεί μετά την απόρριψη της μαρτυρίας της Κατηγορούσας Αρχής." Στις Τούμπας v. Δημοκρατίας

(1984)2 C.L.R. 110 και Καίτη Χαραλάμπους και άλλος v. Δημοκρατίας

(1985)2 C.L.R. 97 καθορίζεται, ότι, εάν στο τέλος της υπόθεσης μείνει έστω και η παραμικρή αμφιβολία στο μυαλό του Δικαστηρίου για την ενοχή του κατηγορουμένου, τότε αυτό θα πρέπει να αποφασισθεί υπέρ του και να απαλλαγεί της κατηγορίας. Έχοντας κατά νου τα πιο πάνω θα προχωρήσω να εξετάσω εάν στοιχειοθετούνται πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας τα συστατικά στοιχεία των αδικημάτων που αντιμετωπίζουν οι κατηγορούμενοι. Όπως έχει προαναφερθεί η κατηγορούμενη 1 κατηγορείται για τη διάπραξη του αδικήματος της πώλησης προϊόντων Aloe Vera σταφύλι και μήλο στις 30.07.08 με ημερομηνία λήξης 16.04.09 χωρίς ελληνική σήμανση, ήτοι χωρίς να αναγράφονται σε αυτά στην ελληνική γλώσσα τα συστατικά στοιχεία του τροφίμου. Η υποχρέωση τοποθέτησης ελληνικής σήμανσης αναφορικά με τα συστατικά στοιχεία τροφίμων που διατίθενται προς πώληση διέπεται από το άρθρο 9

(2)του Περί Τροφίμων (Έλεγχος και Πώληση) Νόμου 54(Ι)/96 μετά των συναφών τροποποιήσεων. Ειδικότερα, το εν λόγω άρθρο προνοεί τα ακόλουθα: "Απαγορεύεται η συσκευασία, σήμανση ή διαφήμιση τροφίμου κατά παράβαση οποιουδήποτε από τους Κανονισμούς που εκδίδονται βάσει του παρόντος Νόμου." Επιπλέον όμως της κύριας και βασικής νομοθεσίας υπάρχουν και σχετικοί κανονισμοί όπως Οι Περί Σήμανσης Παρουσίασης και Διαφήμισης Τροφίμων (Γενικοί) Κανονισμοί του 2002 (Κ.Δ.Π. 262/2002), οι οποίοι αποτελούν την δευτερεύουσα νομοθεσία και σχετίζονται με το θέμα αυτό. Ο Κανονισμός 4 δημιουργεί την υποχρέωση όπως η σήμανση τροφίμου περιλαμβάνει τις ενδείξεις που εκτίθενται στον εν λόγω Κανονισμό. Η υποχρέωση αυτή βαραίνει τον πωλητή και η πώληση τροφίμου κατά παράβαση του πιο πάνω Κανονισμού απαγορεύεται. Ο Κανονισμός 5 της Κ.Δ.Π. 262/2002 καταπιάνεται με τον τρόπο σήμανσης σε προσυσκευασμένα τρόφιμα. Σύμφωνα με την παράγραφο 4(α) του πιο πάνω Κανονισμού οι ενδείξεις που πρέπει να αναφέρονται σε προσυσκευασμένο τρόφιμο: "πρέπει να είναι εύκολα κατανοητές και - (ι) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . (ιι) να αναγράφονται στην Ελληνική (η παρούσα διάταξη δεν απαγορεύει την αναγραφή των ενδείξεων και σε άλλες γλώσσες). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ." Ο δε Κανονισμός 2 της Κ.Δ.Π. 262/2002 δίδει τον ορισμό, μεταξύ άλλων, των όρων 'σήμανση', 'προσυσκευασμένο τρόφιμο' και 'πώληση'. Σύμφωνα με τον κανονισμό αυτό, ο όρος 'σήμανση' σημαίνει μνεία, ένδειξη, εμπορικό ή βιομηχανικό σήμα, εικόνα ή σύμβολο, που αναφέρεται σε τρόφιμο και φέρεται σε συσκευασία, έγγραφο, πινακίδα, ετικέτα, δακτύλιο ή περιλαίμιο, που συνοδεύει ή αναφέρεται στο τρόφιμο αυτό. Ο όρος 'πώληση' περιλαμβάνει την κατοχή προς πώληση, την προσφορά προς πώληση και την έκθεση προς πώληση. Ο όρος 'προσυσκευασμένο τρόφιμο' "σημαίνει μονάδα πώλησης η οποία: (α) είναι έτοιμη προς πώληση σε τελικό καταναλωτή ή σε μονάδα ομαδικής σίτισης και (β) αποτελείται από τρόφιμο και την συσκευασία μέσα στην οποία το τρόφιμο έχει τοποθετηθεί πριν από την προσφορά του προς πώληση, η οποία συσκευασία καλύπτει το τρόφιμο ολικά ή μερικά, αλλά κατά τρόπο που να μην είναι δυνατόν να τροποποιηθεί το περιεχόμενο χωρίς να ανοιχτεί ή να τροποποιηθεί η συσκευασία ." Προκύπτει σαφώς από τον Κανονισμό 2 ότι η παράλειψη σήμανσης στην ελληνική γλώσσα των συστατικών στοιχείων προϊόντων που διατίθενται σε πώληση βαραίνει τον πωλητή. Στην παρούσα υπόθεση το προϊόν το οποίο δεν είχε ελληνική σήμανση ονομαζόταν Aloe Vera με γεύσεις μήλου και σταφυλιού. Όπως εξήγησε ο ΜΚ1 το Aloe Vera είναι απόσταγμα από κάκτο με επεξεργασμένη ψίχα υπό τη μορφή κύβων από κάκτους. Πρόκειται για ποτό αλλά σύμφωνα με το άρθρο 2 του Ευρωπαϊκού Κανονισμού (ΕΚ) 178/2002 που αφορά τρόφιμα στον ορισμό των 'τροφίμων' περιλαμβάνονται και τα ποτά όπως το Aloe Vera. Ο ορισμός αυτός υιοθετήθηκε από τον Ν. 54(Ι)/96 όπου στο ερμηνευτικό πλαίσιο αυτού (άρθρο 2) τονίζεται ρητά ότι ο όρος 'τρόφιμα' έχει την έννοια που του αποδίδει το άρθρο 2 του ΕΚ αριθ. 178/2002. Περαιτέρω, σύμφωνα με το λεκτικό της κύριας νομοθεσίας αλλά και των συναφών κανονισμών προκύπτει πως ο όρος 'πωλητής' περιλαμβάνει οποιοδήποτε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που κατέχει, διαθέτει προς πώληση και πωλεί τρόφιμα, καλύπτοντας έτσι και την περίπτωση κατασκευαστών και εισαγωγέων τροφίμων οι οποίοι πωλούν τρόφιμα σε περίπτερα, υπεραγορές, φρουταρίες και γενικά σε υποστατικά που τα αγοράζουν για να τα πωλήσουν στον τελικό καταναλωτή. Στην προκειμένη περίπτωση αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι η κατηγορούμενη 1 πώλησε στον ΜΚ2 στις 30.07.08 συγκεκριμένη ποσότητα του τροφίμου Aloe Vera σε γεύσεις μήλου και σταφυλιού δυνάμει του τιμολογίου υπ' αριθμό 00262 έναντι του συνολικού ποσού των €420,00 (Τεκμήριο 5). Αποτελεί επίσης εύρημα του Δικαστηρίου ότι η καθορισμένη από το εκδομένο τιμολόγιο ποσότητα του τροφίμου Aloe Vera δεν έφερε ελληνική σήμανση ως προνοούν η βασική νομοθεσία και οι σχετικοί κανονισμοί. Περαιτέρω, δεν τέθηκε οποιαδήποτε μαρτυρία που να οδηγεί το Δικαστήριο στο ασφαλές συμπέρασμα ότι η κατηγορούμενη 1 δεν μπορούσε, καταβάλλοντας εύλογη επιμέλεια, να διαπιστώσει ότι η πώληση του εν λόγω τροφίμου έγινε κατά παράβαση του Ν.54(Ι)/96 και των σχετικών κανονισμών. Συνεπώς, η κατηγορούσα αρχή απέδειξε πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας ότι η κατηγορούμενη 1 παραβίασε την υποχρέωση που είχε δυνάμει του άρθρου 9

(2)του Ν. 54(Ι)/96 σε συνάρτηση με την παράγραφο 4(α) του Κανονισμού 5 της Κ.Δ.Π. 262/

1. Η δεύτερη κατηγορία αφορά τον κατηγορούμενο
2. Ο κατηγορούμενος 2 κατηγορείται ουσιαστικά για παρότρυνση και/ή παρακίνηση της κατηγορουμένης 1 στη διάπραξη του πιο πάνω αδικήματος. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του Ν. 54(Ι)/96: "Όταν διαπράττεται αδίκημα δυνάμει του Νόμου αυτού ή των Κανονισμών που εκδίδονται σύμφωνα με αυτόν από νομικό πρόσωπο, κάθε πρόσωπο το οποίο κατά το χρόνο διάπραξης του αδικήματος κατέχει θέση συμβούλου, διευθυντή, γραμματέα ή άλλη παρόμοια θέση στο νομικό πρόσωπο ή εμφανίζεται ότι ενεργεί με την ιδιότητα αυτή, θεωρείται ένοχο του ίδιου αδικήματος, εκτός αν αποδείξει ότι το αδίκημα διαπράχθηκε χωρίς τη συναίνεση ή συνενοχή ή αμέλεια του ιδίου και υπόκειται στην ποινή που προβλέπεται για το αδίκημα αυτό." Με βάση το λεκτικό του πιο πάνω άρθρου ένας αξιωματούχος νομικού προσώπου δύναται να βρεθεί ένοχος στη διάπραξη αδικήματος ιδίου με αυτού που το νομικό πρόσωπο κατηγορείται ότι διάπραξε όταν: (α) αποδειχθεί ότι διαπράχθηκε το εν λόγω αδίκημα από το νομικό πρόσωπο, και (β) κατά το χρόνο διάπραξης του αδικήματος είναι αξιωματούχος του νομικού προσώπου, και (γ) ελλείψει απόδειξης από μέρους του φυσικού προσώπου ότι το αδίκημα διαπράχθηκε χωρίς τη συναίνεση ή συνενοχή ή αμέλεια του ιδίου. Προκύπτει σαφώς από τα πιο πάνω ότι εφόσον εκπληρωθούν τα στοιχεία (α) και (β) από την κατηγορούσα αρχή στη βάση αποδεκτής μαρτυρίας, το βάρος απόδειξης μετατίθεται πλέον στους ώμους του κατηγορουμένου 2 να αποδείξει ότι η κατηγορούμενη 1 διέπραξε το αδίκημα χωρίς τη συναίνεση ή συνενοχή ή αμέλεια του ιδίου. Στην παρούσα υπόθεση έχει αποδειχθεί πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας ότι η κατηγορούμενη 1 στις 30.07.08 πώλησε στον ΜΚ2 δυνάμει τιμολογίου συγκεκριμένη ποσότητα του τροφίμου Aloe Vera που δεν έφερε ελληνική σήμανση έναντι του ποσού των €420,00, κατά παράβαση της υφιστάμενης κύριας νομοθεσίας καθώς και των συναφών κανονισμών. Επίσης, αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι ο κατηγορούμενος 2 κατά τον ουσιώδη χρόνο του αδικήματος ήταν διευθυντής της κατηγορουμένης
3. Αυτό εξάλλου ουδέποτε αμφισβητήθηκε από μέρους των κατηγορουμένων και ιδιαίτερα του ιδίου του κατηγορουμένου
4. Παράλληλα, δεν παρουσιάστηκε τέτοια μαρτυρία και ούτε προσκομίστηκαν τέτοια στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι ο κατηγορούμενος 2 δεν συναίνεσε ή ότι δεν ήταν συνένοχος ή ότι δεν ήταν αμελής στη διάπραξη του προαναφερόμενου αδικήματος από την κατηγορούμενη
5. Αντίθετα, αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου στη βάση αποδεκτής μαρτυρίας ότι ο ΜΚ2 επικοινώνησε με τον κατηγορούμενο 2 ζητώντας του να του στείλει ετικέτες με ελληνική σήμανση αλλά ο κατηγορούμενος 2 αρνήθηκε να ανταποκριθεί στο αίτημα του αυτό λέγοντας του μάλιστα ότι δεν χρειάζεται κάτι τέτοιο και έτσι δεν έχει να του δώσει τίποτε. Ως αποτέλεσμα της αρνητικής στάσης που ο κατηγορούμενος 2 επέδειξε, ο ΜΚ1 αναγκάστηκε να αποσύρει από το περίπτερο του την ποσότητα προϊόντων Aloe Vera που αγόρασε από την κατηγορούμενη 1 και ήταν εκεί διατεθειμένη προς πώληση επιστρέφοντας τα στον κατηγορούμενο 2 ο οποίος και τα παρέλαβε εκ μέρους και για λογαριασμό της κατηγορουμένης 1 ως διευθυντής της που ήταν. Συνεπώς, το Δικαστήριο κρίνει ότι η κατηγορούσα αρχή απέδειξε πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας ότι ο κατηγορούμενος 2, υπό την ιδιότητα του διευθυντή της κατηγορουμένης 1 κατά τον ουσιώδη χρόνο, ευθύνεται για τη διάπραξη του αδικήματος από την κατηγορουμένη 1 στη βάση του άρθρου 27 του Ν.54(Ι)/
6. Υπό το φως όλων των πιο πάνω, κρίνω ότι η κατηγορούσα αρχή απέδειξε πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας την υπόθεση της εναντίον των κατηγορούμενων 1 και
7. Συνεπώς, οι κατηγορούμενοι 1 και 2 κρίνονται ένοχοι στις κατηγορίες που αντιμετωπίζουν. (Υπ.) ................................. Γ. Κ. Βλάμης, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής Subject: Private Criminal/Final Judgment Αναφορά: Ιδιωτικές Ποινικές/Μη αναγραφή ελληνικής σήμανσης σε τρόφιμα/Άρθρο 9

(2)και 27 του Ν.54(Ι)/96/Τελική Απόφαση [1] Το νομικό σύγγραμμα 'Το Δίκαιο της Απόδειξης' του κ. Τάκη Ηλιάδη, σελίδες 24 και 215, Bauer v. Ηροδότου & Υιοί Λτδ

(1994)1 Α.Α.Δ. 325, Λάρκου v. Παναγή

(1996)1(Α) Α.Α.Δ. 80, Ζαβρού v. Χαραλάμπους

(1996)1(Α) Α.Α.Δ. 447 και Ζαμπάς v. A & G Tsiarkezos Constructions Ltd

(1998)1 Α.Α.Δ. 820 [2] Παύλου v. Αστυνομίας

(1998)2 Α.Α.Δ. 68, Σάββα v. Αστυνομίας

(1998)2 Α.Α.Δ. 391, Kades v. Nicolaou & Another

(1986)1 C.L.R. 212, Agapiou v. Panayiotou

(1988)1 C.L.R. 257 και Theomaria Estates Ltd v. Samuel Mason κ.α.

(2005)1 Α.Α.Δ. 256 [3] Κουδουνάρης ν. Αστυνομίας

(1991)2 Α.Α.Δ. 320 [4] Μουσταφά ν. Καυκαρή, Πολιτική Έφεση 10705 ημερ. 8.2.2002, Παύλου ν. Αστυνομίας

(1998)2 Α.Α.Δ. 68 και Ομήρου ν. Δημοκρατίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 506 cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο