Αστυνομικός Διευθυντής Λεμεσού ν. Ανδρέα Δράκου, Αρ. Υπόθεσης: 27099/09, 31 Μαρτίου, 2011

(1), 14Α

(1)(α)(β)

(2)και 22 του περί Δικαιώματος Πνευματικής Ιδιοκτησίας Νόμου του 1976, Ν. 59/76, όπως τροποποιήθηκε. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος των εν λόγω κατηγοριών, ο κατηγορούμενος, στις 6.2.2009, στη Λεμεσό, εν γνώσει του είχε στην κατοχή του για εμπορικούς σκοπούς ή έθεσε σε κυκλοφορία ένα αντίγραφο προγράμματος ηλεκτρονικού υπολογιστή με τίτλο WINDOWS XP Professional 2002 Service Pack 2, της εταιρείας MICROSOFT, σε 9 ηλεκτρονικούς υπολογιστές με αριθμούς FBDKTOJ, DBSKTOJ, 5982VOJ, HBPKTOJ, GCJ85A1000049, GCJ851002378, HBWXTOJ, HL52VOJ και BJH4C3J, που βρίσκονταν εγκατεστημένοι στο Internet Café που διατηρούσε στην οδό Φειδιππίδου, γνωρίζοντας ή έχοντας λόγο να πιστεύει ότι πρόκειται για μη εξουσιοδοτημένο. Η ακροαματική διαδικασία όσον αφορά τους μάρτυρες κατηγορίας ήταν ιδιαίτερα σύντομη, καθότι όλη η μαρτυρία από πλευράς Κατηγορούσας Αρχής κατατέθηκε σε μορφή εγγράφων, κοινώς παραδεκτών γεγονότων, κατόπιν έγκρισης του Δικαστηρίου. Όπως αναφέρεται στην κατάθεση του αστ. 3881 Δ. Νικολάου, του ΟΠΕ Λεμεσού, ημερ. 6.2.2009, Τεκμήριο 5, στις 6.2.2009, κατόπιν δικαστικού εντάλματος έρευνας, ο αστ. 3881 πήγε με άλλους αστυνομικούς στο επίδικο υποστατικό με την επωνυμία «Intenet Cafe» στην οδό Φειδοππίδου αρ. 1, κατάστημα 2, Μονοβόλικος, στη Λεμεσό. Εκεί ο Λοχ. 3634 υπέδειξε το ένταλμα έρευνας στον υπεύθυνο του υποστατικού, τον κατηγορούμενο. Στην συνέχεια ο αστ. 2615 Α. Κονναρής διαπίστωσε ότι στους 10 πλήρεις ηλεκτρονικούς υπολογιστές υπήρχαν αυθεντικά λογισμικά προγράμματα. Κατόπιν οδηγιών του Λοχ. 3634, οι εν λόγω ηλεκτρονικοί υπολογιστές παραλήφθηκαν καθότι υπήρχε υπόνοια ότι αυτοί μετατρέπονται σε μηχανές τυχερού παιγνιδιού, «φρουτάκια». Με τη βοήθεια του αστ. 2615 οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές αποσυνδέθηκαν και παραλήφθηκαν ως τεκμήρια, όπως επίσης το ποσό των 680 ευρώ, έναντι σχετικής απόδειξης. Ο αστ. 3581 πληροφόρησε επίσης τον κατηγορούμενο ότι το εν λόγω ποσό ήταν προιόν κερδών από τα φρουτάκια, και αφού του επέστησε την προσοχή στο Νόμο, ο κατηγορούμενος απάντησε «Εν για τις μηχανούες». Η Γ/Αστ. 2979 Κ. Αριστοδήμου, του αστυνομικού σταθμού Πολεμιδιών, στη δική της κατάθεση ημερ. 18.6.2009, Τεκμήριο 1, κάνει αναφορά στις εν λόγω ενέργειες του αστ. 3881, καθώς επίσης ότι στις 21.2.2009 έλαβε ανακριτική κατάθεση από τον κατηγορούμενο, Τεκμήριο

1. Στις 17.2.2009 ο κ. Χάρη Γουάιλντεμποερ προέβη στην εξέταση των ηλεκτρονικών υπολογιστών και διαπίστωσε σε Έκθεση του ότι αυτοί περιείχαν μη εξουσιοδοτημένες αναπαραγωγές. Στις 30.6.2009 η Γ/Αστ. 2979 κατηγόρησε γραπτώς τον κατηγορούμενο και αφού του επέστησε την προσοχή στο Νόμο, αυτός απάντησε «Δεν παραδέχομαι. Δεν γνωρίζω τίποτε», Τεκμήριο
2. Στις 14.3.2009 ο Λοχ. 238 Γ. Σωκράτους, που υπηρετεί στο Τμήμα Μελετών και Ανάπτυξης, εξέτασε τους επίδικους ηλεκτρονικούς υπολογιστές στον αστυνομικό σταθμό Πολεμιδιών. Σύμφωνα με το περιεχόμενο της κατάθεσης του ημερ. 22.3.2009, Τεκμήριο 4, διαπίστωσε ότι αυτοί είχαν κάποια προγράμματα και ήταν ενωμένοι με κάποιες ιστοσελίδες, τα οποία κατονομάζει, και όλοι είχαν τη δυνατότητα (τον εξοπλισμό software και hardware) για να ενώνονται με το διαδίκτυο. Όπως αναφέρεται πιο πάνω, ο κ. Χάρη Γουάιντελμποερ εξέτασε τους επίδικους ηλεκτρονικούς υπολογιστές στις 13.2.2009 και στις 17.2.2009 και ετοίμασε 2 σχετικές Δηλώσεις, ημερ. 13.3.2009 και 17.2.2009, Τεκμήρια 6 και 7 αντίστοιχα. Σε αυτές αναφέρει ότι είναι υπάλληλος της εταιρείας CYFACT, η οποία μεταξύ άλλων προσφέρει υπηρεσίες έρευνας και αναγνώρισης σε υποθέσεις που αφορούν παραβίαση δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Ο ίδιος εργοδοτείται τα τελευταία 5 χρόνια ως διερευνητής στη CYFACT και έτυχε εκπαίδευσης στην αναγνώριση μη εξουσιοδοτημένων αναπαραγωγών ταινιών και προγραμμάτων λογισμικού. Λόγω της εκπαίδευσης και της πείρας του είναι σε θέση να αναγνωρίζει μη εξουσιοδοτημένες αναπαραγωγές ταινιών και προγραμμάτων λογισμικού. Έτυχε επίσης εξειδικευμένης εκπαίδευσης από υπάλληλο της Λιβανέζικης θυγατρικής εταιρείας Microsoft Inc από ΗΠΑ, και από ανεξάρτητο σύμβουλο που χρησιμοποιείται από τη Microsoft για να παρέχει μαρτυρία στο Δικαστήριο για την αναγνώριση προϊόντων για την Ελλάδα. Ο κ. Γουάιλντεμποερ εξέτασε 9 από τους επίδικους ηλεκτρονικούς υπολογιστές και τους βρήκε ότι είχαν φορτωθεί με το πρόγραμμα της Microsoft, WINDOWS XP Professional 2002 Service Pack
3. Εδώ σημειώνω ότι αυτή η διαπίστωση του κ. Γουάιλντεμποερ αναφέρεται στο Τεκμήριο 7, ενώ στο Τεκμήριο 6 αναφέρεται ότι 7 από τους επίδικους ηλεκτρονικούς υπολογιστές είχαν φορτωθεί με το πρόγραμμα της Microsoft, Windows XP Professional 2002 Service Pack 2, ενώ οι 2 με το πρόγραμμα της Microsoft, Windows Vista Home Premium Service Pack
4. Στο Τεκμήριο 6, ο κ. Γουάιλντεμποερ καταλήγει ως εξής: «

(8)Γνωρίζω ότι η κατοχύρωση πνευματικής ιδιοκτησίας στο πιο πάνω πρόγραμμα λογισμικού ανήκει στη Microsoft κι αυτό μπορεί να επαληθευθεί από το γεγονός ότι η σχετική σημείωση περί κατοχύρωσης δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας αναφέρει τη Microsoft ως τον ιδιοκτήτη και τα σχετικά εμπορικά σήματα και εμπορικά ονόματα για το λειτουργικό σύστημα και τις εφαρμογές είναι ευρέως γνωστά, παρουσιάζονται στο συνήθη τους τύπο και όντως ανήκουν στη Microsoft.

(9)Πιστεύω ότι τα προαναφέρθεντα προιόντα της Microsoft είναι μη εξουσιοδοτημένες αναπαραγωγές διότι, μεταξύ άλλων, ΔΕΝ υπήρχε:

1. i)End-User License Agreement (EULA)
2. ii)Installation CD iii) Κανένα τιμολόγιο ή/και απόδειξη των προαναφερθέντων λειτουργικών συστημάτων της Microsoft.» Στο Τεκμήριο 7 αναφέρεται επιπρόσθετα το εξής: «

(10)Επιπλέον, σημειώνω ότι ο Α.Τ. προιόντος για το λειτουργικό σύστημα είναι ο ίδιος στους 5 (πέντε) από τους 9 (εννέα) ηλεκτρονικούς υπολογιστές που έχω εξετάσει και αυτό επιβεβαιώνει την πιο πάνω δήλωση μου αφού ο Α.Τ. προιόντος είναι μοναδικός για τον κάθε ηλεκτρονικό υπολογιστή. Η μόνη πιθανότητα αυτό να γίνει μέσω μιας άδειας αριθμού (volume license) από την Microsoft, και καμία τέτοια δεν μου έχει παρουσιαστεί». Μετά το πέρας της υπόθεσης για την Κατηγορούσα Αρχή, ο συνήγορος υπεράσπισης υπέβαλε εισήγηση προς το Δικαστήριο ότι δεν αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον των κατηγορουμένων, για τον λόγο ότι δεν έχουν αποδειχθεί τα συστατικά των αδικημάτων, και ειδικότερα το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας που προστατεύεται από το Νόμο και η προσβολή αυτού. Ο κ. Χριστοφόρου ανέφερε επίσης ότι η μαρτυρία του Λοχ. 238 αφορά τη μετατροπή των ηλεκτρονικών υπολογιστών σε μηχανές τυχερού παιγνιδιού, ενώ η υπόθεση αφορά μόνο το αδίκημα της προσβολής δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας. Αντίθετη ήταν η θέση της συνηγόρου της Κατηγορούσας Αρχής, ο οποίος παρέπεμψε στην ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία, και εισηγήθηκε ότι η αξιολόγηση αυτής θα γίνει στο τελικό στάδιο. Τα κριτήρια που διέπουν το ζήτημα απόδειξης εκ πρώτης όψεως υπόθεσης είναι πολύ γνωστά. Όπως υποδηλώνει ο όρος «εκ πρώτης όψεως» η κλήση του κατηγορούμενου σε υπεράσπιση δικαιολογείται μόνο όταν μετά την προκαταρκτική θεώρηση της υπόθεσης απαιτείται η κλήση του κατηγορούμενου σε υπεράσπιση - βλ. Re In Κάκος

(1985)1 C.L.R. 250. Το Δικαστήριο δεν προβαίνει σε αξιολόγηση της μαρτυρίας της Κατηγορούσας Αρχής στο ενδιάμεσο αυτό στάδιο της δίκης. Σχετικά παραπέμπω στην υπόθεση Azinas and Another v. Police

(1981)2 C.L.R. 9, στην οποία αναλύονται οι αρχές που εφαρμόζονται για να διαπιστωθεί αν η Κατηγορούσα Αρχή έχει τεκμηριώσει εκ πρώτης όψεως υπόθεση. Η απαλλαγή του κατηγορούμενου στο ενδιάμεσο αυτό στάδιο της δίκης δικαιολογείται μόνο όταν: (α) δεν στοιχειοθετείται εξ' αντικειμένου η υπόθεση της κατηγορίας λόγω της απουσίας ενός ή περισσοτέρων συστατικών στοιχείων του αδικήματος και (β) όταν η μαρτυρία είναι τόσο αντινομική ή στερείται πειστικότητας σε βαθμό που κανένα λογικό Δικαστήριο δεν θα μπορούσε να βασιστεί σε αυτή για να καταδικάσει τον κατηγορούμενο. Τόσο στην πρώτη όσο και στη δεύτερη περίπτωση το κριτήριο είναι αντικειμενικό. Ο Δικαστής δεν προβαίνει σε υποκειμενική αξιολόγηση της μαρτυρίας αλλά η απόφαση του περιορίζεται σε αντικειμενική θεώρηση της υπόθεσης - βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Στ. Χριστοδούλου

(1990)2 Α.Α.Δ. 133. Έχοντας κατά νου την προσαχθείσα μαρτυρία και τις νομικές αρχές που διέπουν το θέμα απόδειξης εκ πρώτης όψεως υπόθεσης, θα εξετάσω τώρα κατά πόσο έχει αποδειχθεί εκ πρώτης όψεως υπόθεση. Βασικό συστατικό στοιχείο των αδικημάτων που αφορούν την παρούσα υπόθεση είναι το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας το οποίο προστατεύεται από το Νόμο και η μη εξουσιοδότηση χρήσης αυτού στο πρόγραμμα των επίδικων ηλεκτρονικών υπολογιστών που ανευρέθηκαν και παραλήφθηκαν από το υποστατικό του κατηγορούμενου. Ο όρος «δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας» ερμηνεύεται στο άρθρο 2 του Νόμου 59/76, όπως έχει τροποποιηθεί, ως «το υπό του παρόντος Νόμου προβλεπόμενο δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας». Το Δικαστήριο οφείλει επίσης να ανατρέξει στις πρόνοιες των άρθρων 3 - 7Β του Νόμου που προσδιορίζουν τη φύση, τον τρόπο και τη διάρκεια προστασίας του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας επί προγράμματος ηλεκτρονικού υπολογιστή. Ο τρόπος χρήσης του εν λόγω δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας και η προσβολή αυτού προνοούνται στα άρθρα 12 και 13 του Νόμου, ενώ το άρθρο 14Α είναι ειδική διάταξη για την προστασία προγραμμάτων ηλεκτρονικών υπολογιστών. Η μοναδική μαρτυρία που προσκομίστηκε για την Κατηγορούσα Αρχή που σκοπεί να αποδείξει τα συστατικά στοιχεία των αδικημάτων είναι αυτή του Χάρη Γουάιλντεμποερ, όπως περιέχεται στα Τεκμήρια 6 και 7 . Με βάση την εν λόγω μαρτυρία και χωρίς το Δικαστήριο να υπεισέρχεται σε υποκειμενική αξιολόγηση αυτής, καταλήγω ότι αυτή η μαρτυρία δεν είναι ικανή να στοιχειοθετήσει τα συστατικά των αδικημάτων που αφορούν το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας και την προσβολή αυτού. Η απλή αναφορά του κ. Γουάιλντεμποερ στην παράγραφο

(8)της Έκθεσης του, Τεκμήρια 6 και 7, που εκτίθεται αυτούσια πιο πάνω, στη γνώση του για την κατοχύρωση πνευματικής ιδιοκτησίας στο εν λόγω πρόγραμμα λογισμικού που ανήκει στη Microsoft, δεν είναι ικανοποιητική μαρτυρία για να αποδείξει τον τρόπο κατοχής του εν λόγω δικαιώματος από τη Microsoft, τη φύση του δικαιώματος και πώς αυτό προστατεύεται από το Νόμο. Περαιτέρω, η διαπίστωση του κ. Γουάιλντεμποερ ότι το λειτουργικό σύστημα πάνω στους 9 επίδικους υπολογιστές είναι μη εξουσιοδοτημένες αναπαραγωγές, λόγω έλλειψης κάποιων δεδομένων ή στοιχείων, δεν είναι τεκμηριωμένη για να διαφανεί ο τρόπος αναπαραγωγής έτσι ώστε περαιτέρω να αποδώσει γνώση στον κατηγορούμενο ή λόγο να πιστεύει ο κατηγορούμενος ότι πρόκειται για μη εξουσιοδοτημένο αντίγραφο προγράμματος. Τέλος, η διαπίστωση του στην παράγραφο

(10)του Τεκμηρίου 7 και η αναφορά του στην άδεια αριθμού από τη Microsoft και πάλι είναι εντελώς γενική και αόριστη και το Δικαστήριο επαναλαμβάνει ότι αυτή η αναφορά δεν αποτελεί ικανοποιητική μαρτυρία για να αποδείξει τον τρόπο κατοχής του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας από τη Microsoft, τη φύση του δικαιώματος και πώς αυτό προστατεύεται από το Νόμο. Τέλος, αναφέρω ότι το περιεχόμενο της ανακριτικής κατάθεσης του κατηγορούμενου, Τεκμήριο 2, δεν προσθέτει οτιδήποτε στις πιο πάνω διαπιστώσεις του Δικαστηρίου. Σύμφωνα με όσα αναφέρονται πιο πάνω, καταλήγω ότι η Κατηγορούσα Αρχή δεν έχει αποδείξει τα συστατικά των αδικημάτων που αφορούν την παρούσα υπόθεση. Ως εκ τούτου, κρίνω ότι η Κατηγορούσα Αρχή απέτυχε να αποδείξει εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον του κατηγορούμενου, ο οποίος απαλλάσσεται και αθωώνεται από όλες τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει. (Υπ.) ................. Ε. Εφραίμ, Α.Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής Subject: Criminal/Interim Αναφορά: Προσβολή δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο