Αστυνομικός Διευθυντής Λεμεσού ν. Δομινίκης Χριστοδούλου, Αρ. Υπόθεσης: 4402/09, 4 Απριλίου, 2011

(2)και 14

(1)(β)(γ)(δ)

(5)και

(6)του περί Δικαιώματος Πνευματικής Ιδιοκτησίας και Συγγενικών Δικαιωμάτων Νόμου του 1976, Ν. 59/76, όπως τροποποιήθηκε. Η ακροαματική διαδικασία όσον αφορά τους μάρτυρες κατηγορίας ήταν ιδιαίτερα σύντομη, καθότι όλη η μαρτυρία από πλευράς Κατηγορούσας Αρχής κατατέθηκε σε μορφή εγγράφων, κοινώς παραδεκτών γεγονότων, κατόπιν έγκρισης του Δικαστηρίου. Όπως αναφέρεται στην κατάθεση του αστ. 3877 Μ. Γεωργίου, του ΟΠΕ Λεμεσού, Τεκμήριo 1, στις 7.7.2008 και ώρα 19.20, μαζί με άλλους αστυνομικούς, μετέβη στο περίπτερο '24 hours' που βρίσκεται στη Λεωφόρο Αμαθούντος 115, κατόπιν πληροφορίας ότι εκεί πωλούνταν/ενοικιάζονταν ψηφιακοί δίσκοι (DVD,CD) που περιείχαν μη εξουσιοδοτημένα αντίτυπα διαφόρων έργων. Μεταξύ των ωρών 19.20-19.30, ο αστ. 3877 διεξήγαγε έρευνα σε σταντ στο κατάστημα όπου εκτίθεντο προς πώληση/ενοικίαση διάφοροι ψηφιακοί δίσκοι και ως υπεύθυνη παρουσιάστηκε η κατηγορουμένη. Η έρευνα διεξήχθη στην παρουσία της κατηγορουμένης. Κατά την έρευνα εντοπίστηκαν 77 ψηφιακοί δίσκοι (DVD) οι οποίοι εκ πρώτης όψεως περιείχαν μη εξουσιοδοτημένα αντίγραφα διαφόρων μουσικών έργων και 57 ψηφιακοί δίσκοι (DVD) οι οποίοι εκ πρώτης όψεως περιείχαν μη εξουσιοδοτημένα αντίγραφα κινηματογραφικών ταινιών. Αυτοί συσκευάστηκαν σε 2 κιβώτια και παραλήφθηκαν από τον αστ. 3877, ο οποίος πληροφόρησε την κατηγορουμένη για το αδίκημα που διέπραξε, δηλαδή της προσβολής δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας. Η κατηγορουμένη απάντησε «Εντάξει». Ακολούθως ο αστ. 3877 παρέδωσε τα τεκμήρια στη Γ/Αστ. 1605, του αστυνομικού σταθμού Γερμασόγειας, που ανέλαβε τη διερεύνηση της υπόθεσης. Η Γ/Αστ. 1605 Μ. Ανδρέου έλαβε ανακριτική κατάθεση από την κατηγορουμένη στις 29.9.2008, Τεκμήριο

1. Στην εν λόγω κατάθεση της η κατηγορουμένη αναφέρει ότι εργάζεται στο επίδικο κατάστημα ως υπεύθυνη εδώ και 7 χρόνια. Το εν λόγω περίπτερο πουλά είδη περιπτέρου και, για πρώτη φορά, πριν από 15 μέρες πήγε ένας νεαρός, της έφερε ένα σταντ με τα επίδικα CD και DVD, και της είπε να τα βάλει προς πώληση στο περίπτερο. Ο εν λόγω νεαρός δεν της ζήτησε χρήματα, αλλά της είπε να τα βάλει και αν πουληθούν, θα πάει από εκεί σε μεταγενέστερο στάδιο να του δώσει τα χρήματα. Η ίδια δεν γνωρίζει περαιτέρω στοιχεία του νεαρού. Η ποσότητα που έφερε στην κατηγορουμένη ο νεαρός είναι όσα βρήκε η αστυνομία στο μέρος, γιατί δεν είχε πουλήσει κανένα. Η ίδια δεν γνώριζε ότι είναι αντίγραφα και ότι αυτό είναι αδίκημα. Απολογήθηκε και δεν το έκανε εσκεμμένα γιατί δεν γνώριζε ότι ήταν παράνομο. Στις 18.9.2008, στον αστυνομικό σταθμό Γερμασόγειας, ο πραγματογνώμονας για την αναγνώριση της γνησιότητας ή μη των υλικών φορέων ήχου, ψηφιακών δίσκων CD, εξέτασε τα επίδικα 77 CD, στην παρουσία της Γ/Αστ.
2. Ο εμπειρογνώμονας αυτός είναι ο κ. Σόλων Νικήτας, ο οποίος ετοίμασε επιστολή ημερ. 22.9.2008, απευθυνόμενη στη Νομική Υπηρεσία, συνοδευόμενη από έκθεση πραγματογνώμονα, ίδιας ημερομηνίας, στην οποία παραθέτει τα συμπεράσματα του, Τεκμήριο
3. Στην επιστολή του, ο κ. Νικήτας αναφέρει ότι είναι νόμιμος εκπρόσωπος των εταιρειών μελών της Ένωσης Ελλήνων Παραγωγών Ηχογραφημάτων (Ε.Ε.Π.Η) που αποτελεί το Ελληνικό Τμήμα της Διεθνούς Ομοσπονδίας Φωνογραφικής Βιομηχανίας (International Federation of Phonographic Industry-IFPI). Η εν λόγω Ομοσπονδία εκπροσωπεί πέραν των 1400 δισκογραφικών εταιρειών- παραγωγών γραμμένων υλικών φορέων ήχου, σε περισσότερες από 70 χώρες στον κόσμο. Η Ε.Ε.Π.Η. αποτελεί το ελληνικό τμήμα της IFPI και έχει σαν μέλη της τις δισκογραφικές εταιρείες παραγωγής που παραθέτει ονομαστικά, και οι οποίες παράγουν πέραν του 98% των νομίμων πωλήσεων μουσικής στον Ελλαδικό χώρο και εξάγουν πέραν του 90% των νομίμων πωλήσεων μουσικής στην Κύπρο. Τέλος, με παραπομπή στην συνημμένη έκθεση του, ζητά την έναρξη νομικών διαδικασιών και την ποινική δίωξη των υπευθύνων, και δηλώνει την προθυμία του να καταθέσει στο Δικαστήριο ως εκπρόσωπος των «θιγομένων εταιρειών». Στην συνημμένη έκθεση του κ. Νικήτα, επαναλαμβάνονται η ιδιότητα του και η αναφορά του στην Ε.Ε.Π.Η. και ακολούθως αναφέρει ότι στις 18.9.2008, στον αστυνομικό σταθμό Γερμασόγειας, εξέτασε τους επίδικους 77 ψηφιακούς δίσκους. Τα ευρήματα και συμπεράσματα του κ. Νικήτα παρατίθενται αυτούσια: «Οι 77 (εβδομήντα επτά) ψηφιακοί δίσκοι αποτελούν πράγματι και πέραν πάσης αμφιβολίας προϊόντα απομίμησης και παραποίησης (κλεψίτυποι) και έχουν παραχθεί κατά παράβαση των διατάξεων του νόμου περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Διαφέρουν δε από τους νόμιμους ως προς τα εξής: Ως προς τα εξωτερικά χαρακτηριστικά τους α) δεν φέρουν ταινία ασφαλείας, β) τα εξώφυλλα τους είναι χαμηλής ποιότητας, αναπαραγμένα σε εκτυπωτή ηλεκτρονικού υπολογιστή, ή σε φωτοαντιγραφικό μηχάνημα, γ) τα εξώφυλλα τους είναι απλά και δεν περιέχουν τις πληροφορίες (στίχους τραγουδιών, συντελεστές, κλπ) που περιέχουν τα πρωτότυπα. Ως προς τα χαρακτηριστικά των δίσκων α) η εκτύπωση στην άνω πλευρά τους είναι χαμηλής ποιότητας ή απουσιάζει εντελώς, β) μέρος αυτών φέρουν στην άνω πλευρά τους αυτοκόλλητο αντί της μεταξοτυπίας που φέρουν οι γνήσιοι, γ) έχουν κατοπτρική επιφάνεια χρωματιστή (πράσινη, γαλάζια ή χρυσή) αντί για ασημί, γεγονός που αποδεικνύει ότι έχουν παραχθεί από ηλεκτρονικό υπολογιστή, ενώ οι αναγραφόμενες παραγωγοί εταιρείες δεν παράγουν ποτέ τα προϊόντα τους σε CDR, δ) τα CDR δεν φέρουν στο "δακτυλίδι" της κατοπτρικής επιφάνειας τους κωδικούς των εργοστασίων που παρήγαγαν τις μήτρες και τα αντίτυπα.» Τέλος, στην έκθεση του, ο κ. Νικήτας περιγράφει τον τρόπο του ελέγχου του στους επίδικους ψηφιακούς δίσκους. Στις 29.9.2008, στον αστυνομικό σταθμό Γερμασόγειας, ο κ. Harry Wildeboer εξέτασε τα επίδικα 57 DVD, στην παρουσία της Γ/Αστ.
4. Η Έκθεση του κ. Wildeboer κατατέθηκε ως Τεκμήριο
5. Όπως αναφέρεται σε αυτή, ο κ. Wildeboer είναι ο εμπειρογνώμονας της CYFACT («Cyprus Federation Against Copyright Theft») που εκπροσωπούν την MPA («Motion Picture Association») στην Κύπρο και εξουσιοδοτημένοι να προβαίνουν σε καταγγελίες και να ενεργούν εκ μέρους τους για θέματα προσβολής πνευματικής ιδιοκτησίας. Είναι κάτοχος των προσόντων για να διεξάγει αντι-πειρατική έρευνα και τηρεί τις προϋποθέσεις για αναγνώριση πειρατικών-γνήσιων προϊόντων της MPA/BSA/SCEE. Ο κ. Wildeboer επίσης αναφέρει στην Έκθεση του ότι τα 57 παραληφθέντα τεκμήρια είναι ψηφιακοί δίσκοι (DVD) με διάφορες κινηματογραφικές ταινίες. Ο σκοπός της εξέτασης του ήταν να διαπιστώσει κατά πόσο αυτά είναι πειρατικά ή όχι, δηλαδή αν είναι παράνομα αντίγραφα που έγιναν χωρίς τη γραπτή συγκατάθεση του νόμιμου ιδιοκτήτη. Σύμφωνα περαιτέρω με τον κ. Wildeboer, η MPA τοποθετεί στις ταινίες που κυκλοφορεί σε DVD, κωδικούς περιοχών στο πρόγραμμα του δίσκου. Αυτοί οι κωδικοί εμποδίζουν τις ταινίες από του να παίζουν εκτός της περιοχής όπου πωλούνται. Αν έχεις λάθος κωδικό και προσπαθήσεις να παίξεις ταινία που προορίζεται για διαφορετική περιοχή, τότε κανένα νόμιμο DVD της MPA πωλείται σε 'O' 'ALL' ζώνες και η φόρμα DVD-R (Digital Video Disc-Recordable) δεν είναι νόμιμη φόρμα για τις κυκλοφορίες των ταινιών σε DVD της MPA, SCEE και BSA. Συλλογή (πέραν της μίας ταινίας σε ένα MPA) δεν είναι νόμιμη φόρμα για την κυκλοφορία των ταινιών σε DVD της MPA. Τα νόμιμα DVD πάντοτε έχουν κώδικες SID (Source Identification) που είναι τυπωμένοι στον εσωτερικό κύκλο του δίσκου. Ο κ. Wildeboer καταλήγει ότι οι 57 ψηφιακοί δίσκοι είναι όλοι DVD-Rs, έχουν σχέδιο στην πλευρά του δίσκου που δεν παίζει, οι θήκες δεν είναι σφραγισμένες με πλαστική ταινία και τα εξώφυλλα είναι τυπωμένη αντιγραφή, και είναι όλοι πειρατικοί. Τέλος, στις 23.10.2008, στον αστυνομικό σταθμό Γερμασόγειας, η Γ/Αστ. 1605 κατηγόρησε γραπτώς την κατηγορουμένη, και αφού της επέστησε την προσοχή στο Νόμο, αυτή απάντησε «Ό,τι θέλω να πω, θα το πω στο Δικαστήριο». Η γραπτή κατηγορία της κατηγορουμένης κατατέθηκε ως Τεκμήριο
6. Μετά το πέρας της υπόθεσης για την Κατηγορούσα Αρχή, ο συνήγορος υπεράσπισης υπέβαλε εισήγηση ότι η Κατηγορούσα Αρχή απέτυχε να αποδείξει εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον της κατηγορουμένης καθότι ελλείπει παντελώς μαρτυρία που να αποδεικνύει το συστατικό των αδικημάτων, δηλαδή το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας που κατ' ισχυρισμό παραβιάζεται. Ήταν η θέση του κ. Ιωάννου ότι η αναφορά των ειδικών για τον τρόπο διαπίστωσης τους ότι τα επίδικα τεκμήρια δεν είναι πρωτότυπα δεν είναι ικανή να αποδείξει τη φύση του δικαιώματος και ότι αυτό προστατεύεται από το Νόμο. Επίσης ο κ. Ιωάννου εισηγήθηκε ότι ελλείπει παντελώς μαρτυρία για τη γνώση της κατηγορουμένης, κάτι που επίσης αποτελεί συστατικό των αδικημάτων και των 3 κατηγοριών. Η συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής παρέπεμψε το Δικαστήριο στην προσαχθείσα μαρτυρία, καλώντας το να αποφασίσει επί του θέματος. Τα κριτήρια που διέπουν το ζήτημα απόδειξης εκ πρώτης όψεως υπόθεσης είναι πολύ γνωστά. Όπως υποδηλώνει ο όρος «εκ πρώτης όψεως» η κλήση του κατηγορούμενου σε υπεράσπιση δικαιολογείται μόνο όταν μετά την προκαταρκτική θεώρηση της υπόθεσης απαιτείται η κλήση του κατηγορούμενου σε υπεράσπιση - βλ. Re In Κάκος

(1985)1 C.L.R. 250. Το Δικαστήριο δεν προβαίνει σε αξιολόγηση της μαρτυρίας της Κατηγορούσας Αρχής στο ενδιάμεσο αυτό στάδιο της δίκης. Σχετικά παραπέμπω στην υπόθεση Azinas and Another v. Police

(1981)2 C.L.R. 9, στην οποία αναλύονται οι αρχές που εφαρμόζονται για να διαπιστωθεί αν η Κατηγορούσα Αρχή έχει τεκμηριώσει εκ πρώτης όψεως υπόθεση. Η απαλλαγή του κατηγορούμενου στο ενδιάμεσο αυτό στάδιο της δίκης δικαιολογείται μόνο όταν: (α) δεν στοιχειοθετείται εξ' αντικειμένου η υπόθεση της κατηγορίας λόγω της απουσίας ενός ή περισσοτέρων συστατικών στοιχείων του αδικήματος και (β) όταν η μαρτυρία είναι τόσο αντινομική ή στερείται πειστικότητας σε βαθμό που κανένα λογικό Δικαστήριο δεν θα μπορούσε να βασιστεί σε αυτή για να καταδικάσει τον κατηγορούμενο. Τόσο στην πρώτη όσο και στη δεύτερη περίπτωση το κριτήριο είναι αντικειμενικό. Ο Δικαστής δεν προβαίνει σε υποκειμενική αξιολόγηση της μαρτυρίας αλλά η απόφαση του περιορίζεται σε αντικειμενική θεώρηση της υπόθεσης - βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Στ. Χριστοδούλου

(1990)2 Α.Α.Δ. 133. Έχοντας κατά νου την προσαχθείσα μαρτυρία και τις νομικές αρχές που διέπουν το θέμα απόδειξης εκ πρώτης όψεως υπόθεσης, θα εξετάσω τώρα κατά πόσο έχει αποδειχθεί εκ πρώτης όψεως υπόθεση. Οι τρεις κατηγορίες που αντιμετωπίζει ο κατηγορούμενος στηρίζονται στο άρθρο 14

(1)(β) (γ) (δ) του Νόμου 59/76, όπως έχει τροποποιηθεί, το οποίο προνοεί τα ακόλουθα: «14.-

(1)Οποιοσδήποτε ο οποίος εν γνώσει του - ............................... (β) πωλεί, εκμισθώνει ή διαφημίζει την πώληση ή μίσθωση ή εκθέτει εμπορικά ή προσφέρει για πώληση ή εκμίσθωση οποιοδήποτε τέτοιο αντίτυπο, ή (γ) αποκτά κατοχή ή διανέμει αυτά τα αντίτυπα είτε με σκοπό την εμπορία τους είτε σε τέτοια έκταση ώστε να επηρεάζει επιζήμια το δικαιούχο της πνευματικής ιδιοκτησίας, (δ) εκθέτει εμπορικά και δημόσια οποιοδήποτε τέτοιο αντίτυπο, ή ............................... διαπράττει αδίκημα .....» Είναι εμφανές ότι ένα από τα συστατικά των αδικημάτων που πρέπει να αποδειχθεί δυνάμει των υποπαραγράφων (α)-(γ) του άρθρου 14

(1)είναι το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας το οποίο προστατεύεται από το Νόμο. Ο όρος «δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας» ερμηνεύεται στο άρθρο 2 του Νόμου ως «το υπό του παρόντος Νόμου προβλεπόμενο δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας». Το Δικαστήριο οφείλει επίσης να ανατρέξει στις πρόνοιες των άρθρων 3-7 που προσδιορίζουν τη φύση, τον τρόπο και τη διάρκεια προστασίας του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας. Έχοντας υπόψη τη μαρτυρία της Κατηγορούσας Αρχής και χωρίς το Δικαστήριο να υπεισέρχεται σε υποκειμενική αξιολόγηση αυτής, καταλήγω ότι δεν έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου και ελλείπει παντελώς μαρτυρία για τη φύση του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας και τον κάτοχο αυτού, όσον αφορά τα επίδικα τεκμήρια. Η μαρτυρία του κ. Νικήτα ότι είναι αντιπρόσωπος της Ε.Ε.Π.Η., που αποτελεί το Ελληνικό Τμήμα της IFPI και που έχει σαν μέλη τις εν λόγω δισκογραφικές εταιρείες παραγωγής, δεν είναι αρκετή για να καταδείξει την σχέση μεταξύ των αναφερομένων Ε.Ε.Π.Η. και IFPI, και κατ΄επέκταση την εκπροσώπηση των εταιριών παραγωγής που κατονομάζονται. Θεωρώ ότι αυτή η μαρτυρία είναι ελλιπής για να προσδώσει στον κ. Νικήτα τη δυνατότητα να καταθέσει για το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας, που αποτελεί βασικό συστατικό των αδικημάτων. Τα συμπεράσματα του ότι οι εν λόγω 77 ψηφιακοί δίσκοι δεν είναι πρωτότυποι για τους λόγους που ο ίδιος αναφέρει στην έκθεση του δεν διαφοροποιεί την πιο πάνω θέση του Δικαστηρίου. Η μαρτυρία του κ. Wildeboer ότι είναι αντιπρόσωπος της MPA στην Κύπρο, η οποία προβαίνει σε κυκλοφορίες ταινιών και παιγνιδιών με συγκεκριμένους κωδικούς και φόρμες, δεν είναι ικανή να καταδείξει τη φύση του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας, ούτε ότι η MPA κατέχει το δικαίωμα αυτό, ούτε ακόμα ότι το εν λόγω δικαίωμα προστατεύεται από το Νόμο. Η δε διαπίστωση του ότι οι εν λόγω δίσκοι δεν είναι πρωτότυποι σε συσχετισμό με τα χαρακτηριστικά των DVD που κυκλοφορεί η MPA δεν είναι ούτε αυτή αρκετή από μόνη της να καταδείξει τη φύση του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας και με ποιον τρόπο η MPA κατέχει το δικαίωμα αυτό. Θεωρώ ότι και η εν λόγω μαρτυρία είναι ελλιπής έτσι ώστε να μην είναι ικανή να αποδείξει το βασικό συστατικό στοιχείο των αδικημάτων που αφορούν την παρούσα υπόθεση, δηλαδή το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας που κατ΄ ισχυρισμό προσβάλλεται, αναφορικά με τους επίδικους 57 ψηφιακούς δίσκους. Ως εκ τούτου, καταλήγω ότι η Κατηγορούσα Αρχή δεν έχει αποδείξει εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον του κατηγορούμενου, ο οποίος απαλλάσσεται και αθωώνεται σε όλες τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει. (Υπ.)............... Ε. Εφραίμ, Α.Ε.Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ Subject: ποινική/ενδιάμεση απόφαση/εκ πρώτης όψεως υπόθεση Αναφορά: προσβολή δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο