Αστυνομικός Διευθυντής Λεμεσού ν. Βαλεντίνου Χρίστου, Αρ. Υπόθεσης: 19524/09, 9 Μαϊου 2011

(1), 14 Α

(1)(α)(β)

(2)και 22 του περί Δικαιώματος Πνευματικής Ιδιοκτησίας Νόμου του 1976, Ν. 59/76, όπως τροποποιήθηκε. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος των εν λόγω κατηγοριών, ο κατηγορούμενος, στις 9.8.2008, στη Λεμεσό, εν γνώσει του κατείχε για εμπορικούς σκοπούς ή έθεσε σε κυκλοφορία ένα αντίγραφο προγράμματος ηλεκτρονικού υπολογιστή με τίτλο WINDOWS XP Professional 2002 Service Pack 2 και ένα αντίγραφο προγράμματος ηλεκτρονικού υπολογιστή Office Professional Edition 2003, της εταιρείας MICROSOFT, σε 11 ηλεκτρονικούς υπολογιστές, οι 4 εκ των οποίων με αριθμούς CZC8196DR9, CZC8196DRN CZC8193PH9 και CND74911Y2, που βρίσκονταν εγκατεστημένοι στο Internet Cafe που διατηρούσε στη γωνία των οδών Α. Κάρυου και Χρ. Σαμαρά, γνωρίζοντας ή έχοντας λόγο να πιστεύει ότι πρόκειται για μη εξουσιοδοτημένο. Το σύνολο της μαρτυρίας της Κατηγορούσας Αρχής κατατέθηκε υπό τη μορφή εγγράφων ως παραδεκτών γεγονότων, κατόπιν έγκρισης του Δικαστηρίου. Σύμφωνα με την κατάθεση του αστ. 2668 Α. Παναγιώτου του ΟΠΕ Λεμεσού, Τεκμήριο 2, στις 9.8.2008, δυνάμει δικαστικού εντάλματος έρευνας, μαζί με άλλους αστυνομικούς εισήλθε εντός του επίδικου υποστατικού το οποίο, σύμφωνα με πληροφορία λειτουργεί ως Internet Café, που βρίσκεται στη γωνία των οδών Α. Κάρυου και Χρ. Σαμαρά, και εντός του οποίου υπήρχαν εγκατεστημένοι ηλεκτρονικοί υπολογιστές οι οποίοι χρησιμοποιούνταν ως μηχανές ηλεκτρονικού τζόγου καθώς επίσης ότι τα προγράμματα που είναι εγκατεστημένα σε αυτούς είναι αντίτυπα αυθεντικών λογισμικών προγραμμάτων χωρίς την εξουσιοδότηση του δημιουργού τους. Εντός του υποστατικού βρισκόταν ο υπεύθυνος του, που ήταν ο κατηγορούμενος. Αφού ο αστ. 2668 υπέδειξε στον κατηγορούμενο το ένταλμα έρευνας και του επέστησε την προσοχή στο Νόμο, αυτός απάντησε «Κάμε τη δουλειά σου». Ο αστ. 2668 είδε ότι εντός του εν λόγω υποστατικού υπήρχαν 13 πλήρεις ηλεκτρονικοί υπολογιστές εκ των οποίων οι 8 ήταν σε λειτουργία. Τότε ο αστ. 2668 ενημέρωσε τον κατηγορούμενο ότι οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές θα παραληφθούν ως τεκμήρια και αφού του επέστησε την προσοχή στο Νόμο, αυτός απάντησε «Εντάξει». Επίσης εντός του υποστατικού υπήρχε εγκατεστημένος ένας ηλεκτρονικός υπολογιστής μάρκας ΗΡ και 3 αποκωδικοποιητές. Ο αστ. 2668, με τη βοήθεια των άλλων αστυνομικών, απενεργοποίησε τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές και παρέλαβε τα τεκμήρια έναντι Απόδειξης Παραλαβής Τεκμηρίων, Τεκμήριο

1. Ακολούθως μετέφερε τα τεκμήρια στον αστυνομικό σταθμό Αγ. Ιωάννη όπου τα παρέδωσε στον Α/Αστ. 4615 Α. Αναστασίου. Ο Α/Αστ. 4615 ανέλαβε τη διερεύνηση της παρούσας υπόθεσης, και την ίδια μέρα έλαβε ανακριτική κατάθεση από τον κατηγορούμενο, Τεκμήριο 5, και ακολούθως τον κατηγόρησε γραπτώς αφού του επέστησε την προσοχή στο Νόμο, Τεκμήριο
2. Στην κατάθεση του ο κατηγορούμενος βασικά ισχυρίζεται ότι ο ίδιος αγόρασε τους εν λόγω ηλεκτρονικούς υπολογιστές με εγκατεστημένα τα προγράμματα, τα οποία ο κατηγορούμενος δεν γνωρίζει ότι είναι αντίτυπα αυθεντικών λογισμικών προγραμμάτων. Στη γραπτή κατηγορία ο κατηγορούμενος απάντησε «Παραδέχομαι τη γραπτή κατηγορία». Στις 26 και 27.8.2009 ο Χάρη Γουάιλντεμποερ εξέτασε τους 11 επίδικους ηλεκτρονικούς υπολογιστές στον αστυνομικό σταθμό Αγ. Ιωάννη, και ετοίμασε σχετική Δήλωση με Αρ. Αν. CR 15/2, ημερ. 26.11.2008, Τεκμήριο
3. Σε αυτή αναφέρει ότι είναι υπάλληλος της εταιρείας CYFACT, η οποία μεταξύ άλλων προσφέρει υπηρεσίες έρευνας και αναγνώρισης σε υποθέσεις που αφορούν παραβίαση δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Ο ίδιος εργοδοτείται τα τελευταία 5 χρόνια ως διερευνητής στη CYFACT και έτυχε εκπαίδευσης στην αναγνώριση μη εξουσιοδοτημένων αναπαραγωγών ταινιών και προγραμμάτων λογισμικού. Λόγω της εκπαίδευσης και της πείρας του είναι σε θέση να αναγνωρίζει μη εξουσιοδοτημένες αναπαραγωγές ταινιών και προγραμμάτων λογισμικού. Έτυχε επίσης εξειδικευμένης εκπαίδευσης από υπάλληλο της Λιβανέζικης θυγατρικής εταιρείας Microsoft Inc από ΗΠΑ, και από ανεξάρτητο σύμβουλο που χρησιμοποιείται από τη Microsoft για να παρέχει μαρτυρία στο Δικαστήριο για την αναγνώριση προϊόντων για την Ελλάδα. Ο κ. Γουάιλντεμποερ εξέτασε τους 11 επίδικους ηλεκτρονικούς υπολογιστές και τους βρήκε ότι είχαν φορτωθεί με τα προγράμματα WINDOWS XP Professional 2002 SP 2 και Office Professional Edition
4. Στο Τεκμήριο 1, ο κ. Γουάιλντεμποερ καταλήγει ως εξής: «

(8)Γνωρίζω ότι η κατοχύρωση πνευματικής ιδιοκτησίας στο πιο πάνω πρόγραμμα λογισμικού ανήκει στη Microsoft κι αυτό μπορεί να επαληθευθεί από το γεγονός ότι η σχετική σημείωση περί κατοχύρωσης δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας αναφέρει τη Microsoft ως τον ιδιοκτήτη και τα σχετικά εμπορικά σήματα και εμπορικά ονόματα για το λειτουργικό σύστημα και τις εφαρμογές είναι ευρέως γνωστά, παρουσιάζονται στο συνήθη τους τύπο και όντως ανήκουν στη Microsoft.

(9)Πιστεύω ότι τα προαναφέρθεντα προιόντα της Microsoft είναι μη εξουσιοδοτημένες αναπαραγωγές διότι, μεταξύ άλλων, ΔΕΝ υπήρχε:

1. i)End-User License Agreement (EULA)
2. ii)Σωστό Certificate of Authenticity (CoA) iii) Installation CD
3. iv)Κανένα τιμολόγιο ή/και απόδειξη των προαναφερθέντων λειτουργικών συστημάτων της Microsoft.»

(10)Επιπλέον, σημειώνω ότι ο Α.Τ. προιόντος για τις εφαρμογές είναι ο ίδιος στους 4 (τέσσερεις) από τους 11 (έντεκα) ηλεκτρονικούς υπολογιστές που έχω εξετάσει και αυτό επιβεβαιώνει την πιο πάνω μου δήλωση αφού ο Α.Τ. προιόντος είναι μοναδικός για τον κάθε ηλεκτρονικό υπολογιστή. Η μόνη πιθανότητα αυτό να γίνει είναι μέσω άδειας αριθμού (volume license) από την Microsoft και καμία τέτοια δεν μου έχει παρουσιαστεί.» Μετά το πέρας της υπόθεσης για την Κατηγορούσα Αρχή ο συνήγορος υπεράσπισης υπέβαλε εισήγηση προς το Δικαστήριο ότι δεν αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον του κατηγορούμενου, παραπέμποντας το Δικαστήριο σε προγενέστερες αποφάσεις του επί ακριβώς των ίδιων επίδικων θεμάτων. Πράγματι το Δικαστήριο έχει ασχοληθεί εκτεταμένα με τέτοιας φύσης υποθέσεις και είχε την ευκαιρία να αναλύσει τη νομική πτυχή αυτών και την προσαχθείσα μαρτυρία που είναι πάντα της ίδιας ακριβώς φύσης και προέρχεται από τον Χάρη Γουάιλντεμποερ. Κρίνω σκόπιμο αρχικά να παραθέσω τις νομικές αρχές αναφορικά με το ζήτημα απόδειξης εκ πρώτης όψεως υπόθεσης. Τα κριτήρια που διέπουν το ζήτημα απόδειξης εκ πρώτης όψεως υπόθεσης είναι πολύ γνωστά. Όπως υποδηλώνει ο όρος «εκ πρώτης όψεως» η κλήση του κατηγορούμενου σε υπεράσπιση δικαιολογείται μόνο όταν μετά την προκαταρκτική θεώρηση της υπόθεσης απαιτείται η κλήση του κατηγορούμενου σε υπεράσπιση - βλ. Re In Κάκος

(1985)1 C.L.R. 250. Το Δικαστήριο δεν προβαίνει σε αξιολόγηση της μαρτυρίας της Κατηγορούσας Αρχής στο ενδιάμεσο αυτό στάδιο της δίκης. Σχετικά παραπέμπω στην υπόθεση Azinas and Another v. Police

(1981)2 C.L.R. 9, στην οποία αναλύονται οι αρχές που εφαρμόζονται για να διαπιστωθεί αν η Κατηγορούσα Αρχή έχει τεκμηριώσει εκ πρώτης όψεως υπόθεση. Η απαλλαγή του κατηγορούμενου στο ενδιάμεσο αυτό στάδιο της δίκης δικαιολογείται μόνο όταν: (α) δεν στοιχειοθετείται εξ' αντικειμένου η υπόθεση της κατηγορίας λόγω της απουσίας ενός ή περισσοτέρων συστατικών στοιχείων των αδικημάτων και (β) όταν η μαρτυρία είναι τόσο αντινομική ή στερείται πειστικότητας σε βαθμό που κανένα λογικό Δικαστήριο δεν θα μπορούσε να βασιστεί σε αυτή για να καταδικάσει τον κατηγορούμενο. Τόσο στην πρώτη όσο και στη δεύτερη περίπτωση το κριτήριο είναι αντικειμενικό. Ο Δικαστής δεν προβαίνει σε υποκειμενική αξιολόγηση της μαρτυρίας αλλά η απόφαση του περιορίζεται σε αντικειμενική θεώρηση της υπόθεσης - βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Στ. Χριστοδούλου

(1990)2 Α.Α.Δ.

1. Έχοντας κατά νου την προσαχθείσα μαρτυρία και τις νομικές αρχές που διέπουν το θέμα απόδειξης εκ πρώτης όψεως υπόθεσης, θα εξετάσω τώρα κατά πόσο έχει αποδειχθεί εκ πρώτης όψεως υπόθεση. Βασικό συστατικό στοιχείο των αδικημάτων που αφορούν τις κατηγορίες 1-4 είναι το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας το οποίο προστατεύεται από το Νόμο και η μη εξουσιοδότηση χρήσης αυτού στο πρόγραμμα των επίδικων ηλεκτρονικών υπολογιστών που ανευρέθηκαν και παραλήφθηκαν από το υποστατικό του κατηγορούμενου. Ο όρος «δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας» ερμηνεύεται στο άρθρο 2 του Νόμου 59/76, όπως έχει τροποποιηθεί, ως «το υπό του παρόντος Νόμου προβλεπόμενο δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας». Το Δικαστήριο οφείλει επίσης να ανατρέξει στις πρόνοιες των άρθρων 3 - 7Β του Νόμου που προσδιορίζουν τη φύση, τον τρόπο και τη διάρκεια προστασίας του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας επί προγράμματος ηλεκτρονικού υπολογιστή. Ο τρόπος χρήσης του εν λόγω δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας και η προσβολή αυτού προνοούνται στα άρθρα 12 και 13 του Νόμου, ενώ το άρθρο 14Α είναι ειδική διάταξη για την προστασία προγραμμάτων ηλεκτρονικών υπολογιστών. Η μοναδική μαρτυρία που προσκομίστηκε για την Κατηγορούσα Αρχή που σκοπεί να αποδείξει τα συστατικά στοιχεία των αδικημάτων είναι αυτή του Χάρη Γουάιλντεμποερ, όπως περιέχεται στο Τεκμήριο
2. Με βάση την εν λόγω μαρτυρία και χωρίς το Δικαστήριο να υπεισέρχεται σε υποκειμενική αξιολόγηση αυτής, καταλήγω ότι αυτή η μαρτυρία δεν είναι ικανή να στοιχειοθετήσει τα συστατικά των αδικημάτων που αφορούν το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας και την προσβολή αυτού. Η απλή αναφορά του κ. Γουάιλντεμποερ στην παράγραφο

(8)της Έκθεσης του, Τεκμήριο 1, που εκτίθεται αυτούσια πιο πάνω, στη γνώση του για την κατοχύρωση πνευματικής ιδιοκτησίας στο εν λόγω πρόγραμμα λογισμικού που ανήκει στη Microsoft, δεν είναι ικανοποιητική μαρτυρία για να αποδείξει τον τρόπο κατοχής του εν λόγω δικαιώματος από τη Microsoft, τη φύση του δικαιώματος και πώς αυτό προστατεύεται από το Νόμο. Περαιτέρω, η διαπίστωση του κ. Γουάιλντεμποερ ότι το λειτουργικό σύστημα πάνω στους επίδικους υπολογιστές είναι μη εξουσιοδοτημένες αναπαραγωγές, λόγω έλλειψης κάποιων δεδομένων ή στοιχείων, δεν είναι τεκμηριωμένη για να διαφανεί ο τρόπος αναπαραγωγής έτσι ώστε περαιτέρω να αποδώσει γνώση στον κατηγορούμενο ή λόγο να πιστεύει ο κατηγορούμενος ότι πρόκειται για μη εξουσιοδοτημένο αντίγραφο προγράμματος. Ούτε και η αναφορά του στην παράγραφο

(10)δεν προσθέτει οτιδήποτε, είναι εντελώς γενική και αόριστη, και ως τέτοια δεν είναι ικανή να στοιχειοθετήσει τα συστατικά των αδικημάτων που αναφέρονται πιο πάνω. Τέλος, επιθυμώ να ανατρέξω στην κατάθεση του κατηγορούμενου και την απάντηση του στη γραπτή κατηγορία του, καθότι αυτές μπορούν να ληφθούν υπόψη στον βαθμό που περιέχουν ενοχοποιητικές δηλώσεις εναντίον του. Σχετικά παραπέμπω στις υποθέσεις Καυκαρής ν. Δημοκρατίας

(1990)2 Α.Α.Δ. 203 και Ανδρέου ν. Δημοκρατίας

(2000)2 Α.Α.Δ. 166 στην οποία γίνεται αναφορά στην υπόθεση R. v. Sfongaras 22 C.L.R.

1. Η κατάθεση του κατηγορούμενου, Τεκμήριο 5, δεν περιέχει οποιαδήποτε αναφορά η οποία μπορεί να θεωρηθεί ως ενοχοποιητική για τον ίδιο, καθότι δήλωσε ότι δεν γνωρίζει ότι τα προγράμματα που ήταν εγκατεστημένα στους επίδικους ηλεκτρονικούς υπολογιστές ήταν αντίτυπα των αυθεντικών. Υπάρχει όμως η απάντηση που έδωσε αμέσως μετά, όταν κατηγορήθηκε γραπτώς, με την οποία παραδέχεται τη γραπτή κατηγορία, η οποία είναι διατυπωμένη ως ακολούθως « Κατηγορείσαι ότι την 09/08/2008 είχες στην κατοχή σου στο υποστατικό σου με την ονομασία Internet Cafe στην συμβολή των οδών Ανδρέα Κάλβου και Χρίστου Σαμαρά στη Λεμεσό για σκοπούς εμπορικούς αντίγραφα προγράμματος ηλεκτρονικού υπολογιστή με τίτλο WINDOWS XR PROFESSIONAL 2002 SERVICE PARK 2 της εταιρείας MICROSOFT χωρίς την εξουσιοδότηση του δημιουργού τους». Αρχικά σημειώνω ότι η αναφορά στο εν λόγω πρόγραμμα διαφέρει από την αναφορά αυτού τόσο στις λεπτομέρειες αδικήματος στο κατηγορητήριο όσο και στη Δήλωση του κ. Γουάιλντεμποερ, Τεκμήριο 1, καθώς επίσης ότι παραλείπεται εντελώς η αναφορά στο άλλο πρόγραμμα (Office Professional Edition 2003) για το οποίο γίνεται μνεία και στις λεπτομέρειες αδικήματος στο κατηγορητήριο και στη Δήλωση του κ. Γουάιλντεμποερ, Τεκμήριο
2. Επίσης αυτή η θέση του κατηγορούμενου ουδόλως μπορεί να εκληφθεί ότι αναγνωρίζει την εγκατάσταση του συγκεκριμένου λογισμικού προγράμματος, τη φύση του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας που αυτό περιέχει και τον τρόπο προστασίας αυτού. Επομένως, θεωρώ ότι η εν λόγω αναφορά του κατηγορούμενου δεν μπορεί να θεωρηθεί με αυτά τα δεδομένα ως απλή παραδοχή ή ενοχοποιητική δήλωση εναντίον του, καθότι δεν αποκαλύπτει τα συστατικά των αδικημάτων που απαιτούνται για την στοιχειοθέτηση των κατηγοριών που αντιμετωπίζει, αλλά παρουσιάζει πολλά κενά τα οποία ο κατηγορούμενος δεν μπορεί να κληθεί, προβάλλοντας την υπεράσπιση του, να καλύψει. Υπό το φως των πιο πάνω δεδομένων, η απλή παραδοχή του στη γραπτή κατηγορία του, Τεκμήριο 6, δεν μπορεί από μόνη της να θεωρηθεί αρκετή για να χρησιμοποιηθεί ως ενοχοποιητική εναντίον του. Για τους πιο πάνω λόγους, κρίνω ότι η μαρτυρία που προσάχθηκε από την Κατηγορούσα Αρχή δεν είναι ικανή να στοιχειοθετήσει τα συστατικά των αδικημάτων που αφορούν όλες τις κατηγορίες. Ως εκ τούτου καταλήγω ότι η Κατηγορούσα Αρχή απέτυχε να αποδείξει εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον του κατηγορούμενου σε όλες τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει, και στις οποίες απαλλάσσεται και αθωώνεται. (Υπ.).................. Ε. Εφραίμ, Α.Ε.Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ Subject: ποινική/ενδιάμεση απόφαση/εκ πρώτης όψεως υπόθεση Αναφορά: προσβολή δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο