Αστυνομικός Διευθυντής Λεμεσού ν. Κούλας Γεωργίου, Αρ. Υπόθεσης: 14399/09, 15 Ιουνίου 2011

(2)και 14

(1)(β)(γ)(δ)

(5)και

(6)του περί Δικαιώματος Πνευματικής Ιδιοκτησίας και Συγγενικών Δικαιωμάτων Νόμου του 1976, Ν. 59/76, όπως τροποποιήθηκε. Η ακροαματική διαδικασία όσον αφορά τους μάρτυρες κατηγορίας ήταν ιδιαίτερα σύντομη, καθότι όλη η μαρτυρία από πλευράς Κατηγορούσας Αρχής κατατέθηκε σε μορφή εγγράφων, κοινώς παραδεκτών γεγονότων, κατόπιν έγκρισης του Δικαστηρίου. Όπως αναφέρεται στην κατάθεση του αστ. 1039 Μάριου Αριστείδου, του Γραφείου Καταπολέμησης Αδικημάτων Κλοπής Πνευματικής Ιδιοκτησίας και Παράνομων Στοιχημάτων του Αρχηγείου Αστυνομίας, Τεκμήριo 1, στις 11.7.2008 και ώρα 11.45, αυτός μαζί με άλλους αστυνομικούς του ΟΠΕ Λεμεσού, μετέβη στο υποστατικό που βρίσκεται στην οδό Αντρέα Θεμιστοκλέους στη δημοτική αγορά δίπλα από τον χώρο στάθμευσης, κατόπιν πληροφορίας ότι εκεί πωλούνταν και κατασκευάζονταν ψηφιακοί δίσκοι (DVD,CD) που περιείχαν μη εξουσιοδοτημένα αντίτυπα διαφόρων έργων. Μεταξύ των ωρών 11.45-12.15, ο αστ. 1390 διεξήγαγε έρευνα στον πάγκο του καταστήματος, όπου κάτω από τον πάγκο εντοπίστηκαν διάφοροι ψηφιακοί δίσκοι και ως υπεύθυνη παρουσιάστηκε η κατηγορουμένη. Η έρευνα διεξήχθη στην παρουσία της κατηγορουμένης. Κατά την έρευνα εντοπίστηκαν 12 ψηφιακοί δίσκοι (CD) οι οποίοι εκ πρώτης όψεως περιείχαν μη εξουσιοδοτημένα αντίγραφα διαφόρων μουσικών έργων και 28 ψηφιακοί δίσκοι (DVD) οι οποίοι εκ πρώτης όψεως περιείχαν μη εξουσιοδοτημένα αντίγραφα διαφόρων κινηματογραφικών έργων. Στην συνέχεια ο αστ. 1390 εντόπισε κάτω από τον πάγκο του ταμείου ένα αντιγραφέα μάρκας ACCARD με 4 υποδοχές και εντός των υποδοχών ήταν τοποθετημένοι 4 ψηφιακοί δίσκοι (DVD), οι οποίοι ο αστ. 1390 πίστευε ότι ήταν σε διαδικασία αντιγραφής. Ο αστ. 1390 πληροφόρησε την κατηγορουμένη για το αδίκημα που διέπραξε, δηλαδή της προσβολής δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας, και αυτή απάντησε «εν καταλάβω». Οι ψηφιακοί δίσκοι συσκευάστηκαν σε 2 κιβώτια και 2 φακέλους και παραλήφθηκαν από τον αστ. 1390, έναντι σχετικής απόδειξης, την οποία η κατηγορουμένη αρνήθηκε να υπογράψει. Ακολούθως ο αστ. 2868 παρέδωσε τα τεκμήρια στον αστ. 549, του αστυνομικού σταθμού Πολεμιδιών. Στις 31.7.2008, στον αστυνομικό σταθμό Πολεμιδιών, ο κ. Χάρη Βίλντεμποερ εξέτασε τους επίδικους 32 ψηφιακούς δίσκους. Η κατάθεση του κ. Βίλντεμποερ κατατέθηκε ως Τεκμήριο

1. Όπως αναφέρεται σε αυτή, ο κ. Βίλντεμποερ εργάζεται στην εταιρεία CYFACT («Cyprus Federation Against Copyright Theft»), σαν εμπειρογνώμονας. Η εν λόγω εταιρεία αντιπροσωπεύει στην Κύπρο το MPA (Motion Pictures Association) και είναι εξουσιοδοτημένη να προβαίνει σε παράπονα στην Κυπριακή αστυνομία σχετικά με την παραβίαση του Νόμου για την Πνευματική Ιδιοκτησία και του Νόμου Εμπορικής Εκμετάλλευσης. Ο σκοπός της εξέτασης του ήταν να διαπιστώσει κατά πόσο τα τεκμήρια παραβιάζουν το Νόμο Πνευματικής Ιδιοκτησίας για τις εταιρείες που αντιπροσωπεύουν στην Κύπρο. Στην κατάθεση του ο κ. Βίλντεμποερ αναφέρει τα ακόλουθα: «Εξέτασα ανάλογα με την απόδειξη παραλαβής 32 ψηφιακούς δίσκους τα οποία τέσσερα από αυτά βρίσκονταν σε δύο φακέλους χωρίς τα κουτάκια τους, δεκαεφτά μαζί με τα κουτάκια τους και έντεκα χωρίς τα κουτάκια τους. Από τα δεκαπέντε που είναι χωρίς τα κουτάκια τους πέντε ψηφιακούς δίσκους δεν έχουν περιεχόμενο δηλαδή είναι κενά. Από τα υπόλοιπα δέκα, εννιά αφορούν κινηματογραφικά έργα και ένα αφορά Play Station παιγνίδι. Από τα δεκαεφτά μαζί με τα κουτάκια τους έξι αφορούν μουσικό περιεχόμενο που δεν θα έχει εξεταστεί από εμένα σχετικά με την γνησιότητα τους. Έξι κουτάκια έλειπαν τα συγκεκριμένα δισκάκια τους, παρόλο που υπήρχαν τα σχετικά εξώφυλλα του έργου αυτού που ήταν αντίγραφα και υπήρχαν πέντε κουτάκια μαζί με τα δισκάκια τους και τα εξώφυλλα τους που ήταν και τα δύο αντίγραφα. Εγώ που αντιπροσωπεύω στην Κύπρο εταιρείες που εμπορεύονται νόμιμα αντίτυπα από τα έργα τους εκφράζω για το συγκεκριμένο κατάστημα το παράπονο μου για τα μη εξουσιοδοτημένα αντίγραφα από εταιρείες που αντιπροσωπεύω». Την 1.8.2008 ο αστ. 549 Α. Βαρελλιτζιής, του αστυνομικού σταθμού Πολεμιδιών, έλαβε ανακριτική κατάθεση από την κατηγορουμένη, Τεκμήριο 12, στην οποία σε όλες τις ερωτήσεις που της υποβλήθηκαν απάντησε ότι δεν είχε να πει τίποτε. Στον αστυνομικό σταθμό Πολεμιδιών, επίσης, ο κ. Σόλων Νικήτας εξέτασε 12 από τους επίδικους ψηφιακούς δίσκους στις 21.7.2008 και άλλους 6 από τους επίδικους ψηφιακούς δίσκους στις 10.9.
2. Σχετικές είναι οι επιστολές του ημερ. 6.8.2008 και 16.9.2008, Τεκμήρια 4 και 5 αντίστοιχα, που απευθύνονται προς τη Νομική Υπηρεσία, συνοδευόμενες από έκθεση πραγματογνώμονα, ίδιας ημερομηνίας, στις οποίες παραθέτει τα συμπεράσματα του, Τεκμήρια 3 και 6 αντίστοιχα. Στις εν λόγω επιστολές του ο κ. Νικήτας αναφέρει ότι είναι νόμιμος εκπρόσωπος των εταιρειών μελών της Ένωσης Ελλήνων Παραγωγών Ηχογραφημάτων (Ε.Ε.Π.Η) που αποτελεί το Ελληνικό Τμήμα της Διεθνούς Ομοσπονδίας Φωνογραφικής Βιομηχανίας (International Federation of Phonographic Industry-IFPI). Η εν λόγω Ομοσπονδία εκπροσωπεί πέραν των 1400 δισκογραφικών εταιρειών - παραγωγών γραμμένων υλικών φορέων ήχου, σε περισσότερες από 70 χώρες στον κόσμο. Η Ε.Ε.Π.Η. αποτελεί το ελληνικό τμήμα της IFPI και έχει σαν μέλη της τις δισκογραφικές εταιρείες παραγωγής που παραθέτει ονομαστικά, και οι οποίες παράγουν πέραν του 98% των νομίμων πωλήσεων μουσικής στον Ελλαδικό χώρο και εξάγουν πέραν του 90% των νομίμων πωλήσεων μουσικής στην Κύπρο. Τέλος, με παραπομπή στην συνημμένη έκθεση του, ζητά την έναρξη νομικών διαδικασιών και την ποινική δίωξη των υπευθύνων, και δηλώνει την προθυμία του να καταθέσει στο Δικαστήριο ως εκπρόσωπος των «θιγομένων εταιρειών». Στις εκθέσεις του κ. Νικήτα, Τεκμήρια 3 και 6 αντίστοιχα, επαναλαμβάνεται η ιδιότητα του και η αναφορά του στην Ε.Ε.Π.Η. και ακολούθως ο κ. Νικήτας αναφέρει τα ευρήματα και συμπεράσματα του, τα οποία παρατίθενται αυτούσια: «Οι ... ψηφιακοί δίσκοι αποτελούν πράγματι και πέραν πάσης αμφιβολίας προϊόντα απομίμησης και παραποίησης (κλεψίτυποι) και έχουν παραχθεί κατά παράβαση των διατάξεων του νόμου περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Διαφέρουν δε από τους νόμιμους ως προς τα εξής: Ως προς τα εξωτερικά χαρακτηριστικά τους α) δεν φέρουν ταινία ασφαλείας, β) τα εξώφυλλα τους είναι χαμηλής ποιότητας, αναπαραγμένα σε εκτυπωτή ηλεκτρονικού υπολογιστή, ή σε φωτοαντιγραφικό μηχάνημα, γ) τα εξώφυλλα τους είναι απλά και δεν περιέχουν τις πληροφορίες (στίχους τραγουδιών, συντελεστές, κλπ) που περιέχουν τα πρωτότυπα. Ως προς τα χαρακτηριστικά των δίσκων α) η εκτύπωση στην άνω πλευρά τους είναι χαμηλής ποιότητας ή απουσιάζει εντελώς, β) μέρος αυτών φέρουν στην άνω πλευρά τους αυτοκόλλητο αντί της μεταξοτυπίας που φέρουν οι γνήσιοι, γ) έχουν κατοπτρική επιφάνεια χρωματιστή (πράσινη, γαλάζια ή χρυσή) αντί για ασημί, γεγονός που αποδεικνύει ότι έχουν παραχθεί από ηλεκτρονικό υπολογιστή, ενώ οι αναγραφόμενες παραγωγοί εταιρείες δεν παράγουν ποτέ τα προϊόντα τους σε CDR, δ) τα CDR δεν φέρουν στο "δακτυλίδι" της κατοπτρικής επιφάνειας τους κωδικούς των εργοστασίων που παρήγαγαν τις μήτρες και τα αντίτυπα.» Στο σημείο αυτό αναφέρω ότι στην έκθεση, Τεκμήριο 3, γίνεται αναφορά σε 11 ψηφιακούς δίσκους και στο τέλος ότι σε ένα ψηφιακό δίσκο δεν κατέστη δυνατή η ανάγνωση του περιεχομένου του, ενώ στην έκθεση, Τεκμήριο 6, γίνεται αναφορά σε 6 ψηφιακούς δίσκους και στο τέλος ότι τα DVD είναι Ρωσικά. Τέλος, στην έκθεση του, Τεκμήριο 3, ο κ. Νικήτας περιγράφει τον τρόπο του ελέγχου του στους επίδικους ψηφιακούς δίσκους. Στις 8.10.2008 ο αστ. 549 παρέδωσε στον αστ. Χ. Μπέρο τον αντιγραφέα μάρκας ACCARD, ο οποίος με την σειρά του τον παρέδωσε στον αστ. 3177 Προκόπη Προκοπίου του Τμήματος Μελετών & Ανάπτυξης του Κλάδου Μηχανογράφησης του Αρχηγείου Αστυνομίας για εξέταση. Ο αστ. 3177 κατέγραψε τις διαπιστώσεις του σε κατάθεση του ημερ. 18.12.2008, Τεκμήριο
3. Σε αυτή αναφέρει ότι το εν λόγω τεκμήριο είναι «ένα πολυμηχάνημα αντιγραφής ψηφιακών δίσκων (Duplicator) Arcard, το οποίο εργάζεται αυτόνομα χωρίς να είναι συνδεδεμένο με οποιοδήποτε ηλεκτρονικό υπολογιστή ή πρόγραμμα. Είναι εφοδιασμένο με 4 DVD/CD Writers άγνωστης μάρκας (συσκευές αντιγραφής ψηφιακών δίσκων) τα οποία μπορούν να αντιγράψουν ανάλογο αριθμό ψηφιακών δίσκων κάθε φορά που χρησιμοποιείται. Το εν λόγω πολυμηχάνημα (Duplicator) είναι σε λειτουργίσιμη κατάσταση». Στις 18.12.2008 ο αστ. 3177 παρέδωσε το πολυμηχάνημα στον αστ.
4. Στις 15.1.2009 ο Λοχ. 4822 Δ. Δράκος κατηγόρησε γραπτώς την κατηγορουμένη, και αφού της επέστησε την προσοχή στο Νόμο, αυτή απάντησε ότι δεν έχει να πει τίποτε. Η γραπτή κατηγορία της κατηγορουμένης κατατέθηκε ως Τεκμήριο
5. Μετά το πέρας της υπόθεσης για την Κατηγορούσα Αρχή, ο συνήγορος υπεράσπισης υπέβαλε εισήγηση ότι η Κατηγορούσα Αρχή απέτυχε να αποδείξει εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον της κατηγορουμένης καθότι ελλείπει παντελώς μαρτυρία που να αποδεικνύει τα συστατικά των αδικημάτων. Ο συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής παρέπεμψε το Δικαστήριο στην προσαχθείσα μαρτυρία, καλώντας το να αποφασίσει επί του θέματος. Τα κριτήρια που διέπουν το ζήτημα απόδειξης εκ πρώτης όψεως υπόθεσης είναι πολύ γνωστά. Όπως υποδηλώνει ο όρος «εκ πρώτης όψεως» η κλήση του κατηγορούμενου σε υπεράσπιση δικαιολογείται μόνο όταν μετά την προκαταρκτική θεώρηση της υπόθεσης απαιτείται η κλήση του κατηγορούμενου σε υπεράσπιση - βλ. Re In Κάκος

(1985)1 C.L.R. 250. Το Δικαστήριο δεν προβαίνει σε αξιολόγηση της μαρτυρίας της Κατηγορούσας Αρχής στο ενδιάμεσο αυτό στάδιο της δίκης. Σχετικά παραπέμπω στην υπόθεση Azinas and Another v. Police

(1981)2 C.L.R. 9, στην οποία αναλύονται οι αρχές που εφαρμόζονται για να διαπιστωθεί αν η Κατηγορούσα Αρχή έχει τεκμηριώσει εκ πρώτης όψεως υπόθεση. Οι τρεις κατηγορίες που αντιμετωπίζει ο κατηγορούμενος στηρίζονται στο άρθρο 14

(1)(β) (γ) (δ) του Νόμου 59/76, όπως έχει τροποποιηθεί, το οποίο προνοεί τα ακόλουθα: «14.-

(1)Οποιοσδήποτε ο οποίος εν γνώσει του - .............................. (β) πωλεί, εκμισθώνει ή διαφημίζει την πώληση ή μίσθωση ή εκθέτει εμπορικά ή προσφέρει για πώληση ή εκμίσθωση οποιοδήποτε τέτοιο αντίτυπο, ή (γ) αποκτά κατοχή ή διανέμει αυτά τα αντίτυπα είτε με σκοπό την εμπορία τους είτε σε τέτοια έκταση ώστε να επηρεάζει επιζήμια το δικαιούχο της πνευματικής ιδιοκτησίας, (δ) εκθέτει εμπορικά και δημόσια οποιοδήποτε τέτοιο αντίτυπο, ή ............................. διαπράττει αδίκημα .....» Είναι εμφανές ότι ένα από τα συστατικά των αδικημάτων που πρέπει να αποδειχθεί δυνάμει των υποπαραγράφων (α)-(γ) του άρθρου 14

(1)είναι το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας το οποίο προστατεύεται από το Νόμο. Ο όρος «δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας» ερμηνεύεται στο άρθρο 2 του Νόμου ως «το υπό του παρόντος Νόμου προβλεπόμενο δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας». Το Δικαστήριο οφείλει επίσης να ανατρέξει στις πρόνοιες των άρθρων 3-7 που προσδιορίζουν τη φύση, τον τρόπο και τη διάρκεια προστασίας του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας. Έχοντας υπόψη τη μαρτυρία της Κατηγορούσας Αρχής και χωρίς το Δικαστήριο να υπεισέρχεται σε υποκειμενική αξιολόγηση αυτής, καταλήγω ότι δεν έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου και ελλείπει παντελώς μαρτυρία για τη φύση του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας και τον κάτοχο αυτού, όσον αφορά τα επίδικα τεκμήρια. Η μαρτυρία του κ. Νικήτα ότι είναι αντιπρόσωπος της Ε.Ε.Π.Η., που αποτελεί το Ελληνικό Τμήμα της IFPI και που έχει σαν μέλη τις εν λόγω δισκογραφικές εταιρείες παραγωγής, δεν είναι αρκετή για να καταδείξει την σχέση μεταξύ των αναφερομένων Ε.Ε.Π.Η. και IFPI, και κατ΄επέκταση την εκπροσώπηση των εταιριών παραγωγής που κατονομάζονται. Θεωρώ ότι αυτή η μαρτυρία είναι ελλιπής για να προσδώσει στον κ. Νικήτα τη δυνατότητα να καταθέσει για το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας, που αποτελεί βασικό συστατικό των αδικημάτων. Τα συμπεράσματα του ότι οι επίδικοι ψηφιακοί δίσκοι δεν είναι πρωτότυποι για τους λόγους που ο ίδιος αναφέρει στην έκθεση του δεν διαφοροποιεί την πιο πάνω θέση του Δικαστηρίου. Η μαρτυρία του κ. Βίλντεμποερ ότι εργάζεται στην CYFACT, που είναι αντιπρόσωπος της MPΑ στην Κύπρο, είναι παντελώς ελλιπής, γενική και αόριστη, και δεν είναι ικανή να καταδείξει τη φύση του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας, ούτε τον κάτοχο ή δικαιούχο αυτής, ή ότι η MPΑ (στην οποία γίνεται αναφορά στις λεπτομέρειες αδικήματος των 3 κατηγοριών ως η ιδιοκτήτρια του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας) κατέχει το δικαίωμα αυτό, ούτε ακόμα ότι το εν λόγω δικαίωμα προστατεύεται από το Νόμο. Η δε διαπίστωση του ότι οι 5 δίσκοι είναι αντίγραφα δεν είναι ούτε αυτή αρκετή από μόνη της να καταδείξει τη φύση του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας και ότι η MPA κατέχει το δικαίωμα αυτό. Ακόμα, ο κ. Βίλντεμποερ δεν επεξηγεί με ποιον τρόπο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι εν λόγω δίσκοι είναι αντίγραφα, καθώς επίσης δεν αναφέρει σε τι έργο αφορά ο κάθε ψηφιακός δίσκος. Η διαπίστωση του ότι πρόκειται για αντίγραφα παραμένει γενική, αόριστη και ατεκμηρίωτη. Τέλος, ο κ. Βίλντεμποερ κάνει αναφορά και στα εξώφυλλα των κουτιών που περιείχαν τους εν λόγω 5 δίσκους, και ότι πρόκειται περί αντιγράφων, αλλά προβαίνει στην ίδια διαπίστωση και για τα εξώφυλλα άλλων 5 κουτιών χωρίς όμως να περιέχουν δίσκους, θέση που καθιστά αυτό το μέρος της μαρτυρίας τρωτό και αδύναμο. Θεωρώ ότι και η εν λόγω μαρτυρία είναι ελλιπής έτσι ώστε να μην είναι ικανή να αποδείξει τα βασικό συστατικό στοιχείο των αδικημάτων που αφορούν την παρούσα υπόθεση, δηλαδή το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας που κατ΄ ισχυρισμό προβάλλεται. Τέλος, αναφέρω ότι τόσο στην κατάθεση της όσο και στη γραπτή κατηγορία της κατηγορουμένης, δεν περιέχεται οτιδήποτε που θα μπορούσε να θεωρηθεί ενοχοποιητικό εναντίον της. Ως εκ τούτου, καταλήγω ότι η Κατηγορούσα Αρχή δεν έχει αποδείξει εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον της κατηγορουμένης, η οποία απαλλάσσεται και αθωώνεται σε όλες τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει. (Υπ.).............. Ε. Εφραίμ, Α.Ε.Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ Subject: ποινική/ενδιάμεση απόφαση/εκ πρώτης όψεως υπόθεση Αναφορά: προσβολή δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο