Αστυνομικός Διευθυντής Λεμεσού ν. Γιώργου Κώστα, Αρ. Υπόθεσης: 15502/10, 18 Ιουλίου 2011

(1)(β) και

(2)(α)(β) του περί Μηχανών Τυχερού Παιγνιδιού και Μηχανών Ψυχαγωγίας Νόμου του 1966, Ν. 32(Ι)/1996. Όπως αναφέρεται στις λεπτομέρειες αδικήματος, ο κατηγορούμενος, στις 25.8.2009, στη Λεμεσό, είχε στην κατοχή του 12 ηλεκτρονικούς υπολογιστές οι οποίοι μετατρέπονταν σε μηχανές τυχερού παιγνιδιού. Επίσης, ο κατηγορούμενος αντιμετωπίζει 4 κατηγορίες, τις κατηγορίες 2 - 5, που αφορούν το αδίκημα της προσβολής δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας, κατά παράβαση των άρθρων 2 - 7, 12, 13, 14

(1)(γ), 14 Α

(1)(α)(β) και

(2)και 22 του περί Δικαιώματος Πνευματικής Ιδιοκτησίας Νόμου του 1976, Ν. 59/76, όπως τροποποιήθηκε. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος των εν λόγω κατηγοριών, ο κατηγορούμενος, στις 25.8.2009, στη Λεμεσό, εν γνώσει του κατείχε αντίτυπο, δηλαδή ένα πρόγραμμα ηλεκτρονικού υπολογιστή με τίτλο «MICROSOFT WINDOWS», της εταιρείας MICROSOFT, σε 4 ηλεκτρονικούς υπολογιστές, που βρίσκονταν εγκατεστημένοι στο υποστατικό με την επωνυμία «INTERNET JACK POT» που διατηρούσε στην οδό Σταύρου Στυλιανίδη αρ.36, το οποίο ενέχει προσβολή του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας, είτε με σκοπό την εμπορία του, είτε σε τέτοια έκταση ώστε να επηρεάζει επιζήμια τους δικαιούχους πνευματικής ιδιοκτησίας των έργων αυτών Όλη η μαρτυρία της Κατηγορούσας Αρχής κατατέθηκε υπό τη μορφή εγγράφων ως παραδεκτών γεγονότων, κατόπιν έγκρισης του Δικαστηρίου, ως ακολούθως. Σύμφωνα με την κατάθεση του Ε/Αστ. 7071 Χρίστου Σταύρου, του ΟΠΕ Λεμεσού, Τεκμήριο 3, στις 25.8.2009, δυνάμει δικαστικού εντάλματος έρευνας, μαζί με άλλους αστυνομικούς μετέβη στο υποστατικό με την επωνυμία «INTERNET JACK POT» στην οδό Σταύρου Στυλιανίδη αρ. 36, κατόπιν πληροφορίας ότι εκεί υπήρχαν εγκατεστημένοι ηλεκτρονικοί υπολογιστές και τα αντίτυπα των λογισμικών προγραμμάτων που ήταν εγκατεστημένα σε αυτούς είναι χωρίς την εξουσιοδότηση του δημιουργού τους, κατά παράβαση του περί πνευματικής ιδιοκτησίας νόμου. Επίσης, σύμφωνα με την ίδια πληροφορία, οι εν λόγω ηλεκτρονικοί υπολογιστές μετατρέπονταν σε μηχανές τυχερού παιγνιδιού, και οι θαμώνες του υποστατικού χάνουν μεγάλα ποσά σε αυτές. Με την άφιξη του στο υποστατικό, ο Ε/Αστ. 7071 υπέδειξε στον υπεύθυνο, που ήταν ο κατηγορούμενος, το δικαστικό ένταλμα έρευνας και του εξήγησε τον λόγο της παρουσίας του εκεί. Ακολούθως ο Ε/Αστ. 7071, μαζί με τους άλλους αστυνομικούς, διενήργησε έρευνα εντός του υποστατικού, όπου εντόπισε 17 πλήρεις ηλεκτρονικούς υπολογιστές και ένα laptop, οι 5 εκ των οποίων ήταν σε λειτουργία. Κατόπιν έρευνας του συστήματος, ο Ε/Αστ. 7071 διαπίστωσε ότι υπήρχε το απαγορευμένο παιγνίδι «G client (πειρατές)» και ζήτησε από τον κατηγορούμενο να θέσει σε λειτουργία τους υπόλοιπους υπολογιστές για να ελεγχθούν, αλλά αυτός αρνήθηκε. Ο Ε/Αστ. 7071 πληροφόρησε τον κατηγορούμενο ότι οι υπόλοιποι ηλεκτρονικοί υπολογιστές που ήταν εκτός λειτουργίας θα κατασχεθούν με την εύλογη υπόνοια ότι αυτοί μετατρέπονται σε μηχανές τυχερού παιγνιδιού, και αφού του επέστησε την προσοχή στο Νόμο, αυτός απάντησε «Κάνε τη δουλειά σου». Ακολούθως ο Ε/Αστ. 7071 παρέλαβε ως τεκμήρια τους 17 πύργους ηλεκτρονικών υπολογιστών και ένα laptop, έναντι απόδειξης παραλαβής που φέρει την υπογραφή του κατηγορούμενου, Τεκμήριο

1. Κατά την έρευνα τα τεκμήρια 2, 3 και 11 - 15 επί του Τεκμηρίου 4 δεν έφεραν την αυθεντική ταινία λογισμικού προγράμματος του δημιουργού τους, και αμέσως ο Ε/Αστ. επίστησε την προσοχή του κατηγορούμενου στο Νόμο, και αυτός απάντησε «Έτσι μου τα έβαλαν». Τα τεκμήρια μεταφέρθηκαν στον κεντρικό αστυνομικό σταθμό, όπου κλήθηκε ο κατηγορούμενος να παρουσιαστεί για την περαιτέρω διερεύνηση της υπόθεσης. Ο Ε/Αστ. 7071 παρέδωσε τα τεκμήρια στον αστ. 1871 Σ. Μητροφάνους, ο οποίος ανέλαβε τη διερεύνηση της παρούσας υπόθεσης. Ο αστ. 1871, την ίδια μέρα, 25.8.2009, έλαβε ανακριτική κατάθεση από τον κατηγορούμενο, Τεκμήριο 6, στην οποία αναφέρει ότι είναι ο ιδιοκτήτης του επίδικου υποστατικού και ότι οι 15 ηλεκτρονικοί υπολογιστές που υπάρχουν εντός του υποστατικού χρησιμοποιούνται από τους πελάτες για να κοιτάζουν στο διαδίκτυο και μαζεύουν πληροφορίες και να παίζουν διάφορα ηλεκτρονικά παιγνίδια. Επίσης ο κατηγορούμενος στην κατάθεση του αναφέρει ότι δεν γνωρίζει οτιδήποτε για τη χρήση των ηλεκτρονικών υπολογιστών για τυχερά παιγνίδια, και όταν πήγε η αστυνομία στο υποστατικό οι υπολογιστές ήταν όλοι κλειστοί και δεν υπήρχε πελάτης εντός αυτού. Ακολούθως ο αστ. 1871 κατηγόρησε γραπτώς τον κατηγορούμενο και αυτός απάντησε ότι δεν παραδέχεται. Η γραπτή κατηγορία του κατηγορούμενου κατατέθηκε ως Τεκμήριο
2. Στις 26.11.2009 τα τεκμήρια παραλήφθηκαν από την αποθήκη του Δικανικού Εργαστηρίου Ηλεκτρονικών Δεδομένων (Δ.Ε.Η.Δ.) από τη Γ/Αστ. 2751 Ιουλία Θωμά η οποία προέβη σε δικανική εξέταση αυτών. Η Έκθεση της Γ/Αστ. 2751 με τα ευρήματα και συμπεράσματα της κατατέθηκε ως Τεκμήριο
3. Την 1.12.2009 ο αστ. 4405 Κ. Περικλέους μετέφερε τα τεκμήρια από το Δ.Ε.Η.Δ. και τα παρέδωσε στον αστ.
4. Μετά το πέρας της υπόθεσης για την Κατηγορούσα Αρχή ο συνήγορος υπεράσπισης υπέβαλε εισήγηση προς το Δικαστήριο ότι δεν αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον του κατηγορούμενου αναφορικά με όλες τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει, έτσι ώστε να μην υποχρεούται να κληθεί σε απολογία. Για τον σκοπό εξέτασης της εισήγησης του συνηγόρου υπεράσπισης, κρίνω σκόπιμο αρχικά να παραθέσω τις νομικές αρχές αναφορικά με το ζήτημα απόδειξης εκ πρώτης όψεως υπόθεσης. Τα κριτήρια που διέπουν το ζήτημα απόδειξης εκ πρώτης όψεως υπόθεσης είναι πολύ γνωστά. Όπως υποδηλώνει ο όρος «εκ πρώτης όψεως» η κλήση του κατηγορούμενου σε υπεράσπιση δικαιολογείται μόνο όταν μετά την προκαταρκτική θεώρηση της υπόθεσης απαιτείται η κλήση του κατηγορούμενου σε υπεράσπιση - βλ. Re In Κάκος

(1985)1 C.L.R. 250. Το Δικαστήριο δεν προβαίνει σε αξιολόγηση της μαρτυρίας της Κατηγορούσας Αρχής στο ενδιάμεσο αυτό στάδιο της δίκης. Σχετικά παραπέμπω στην υπόθεση Azinas and Another v. Police

(1981)2 C.L.R. 9, στην οποία αναλύονται οι αρχές που εφαρμόζονται για να διαπιστωθεί αν η Κατηγορούσα Αρχή έχει τεκμηριώσει εκ πρώτης όψεως υπόθεση. Η απαλλαγή του κατηγορούμενου στο ενδιάμεσο αυτό στάδιο της δίκης δικαιολογείται μόνο όταν: (α) δεν στοιχειοθετείται εξ' αντικειμένου η υπόθεση της κατηγορίας λόγω της απουσίας ενός ή περισσοτέρων συστατικών στοιχείων του αδικήματος και (β) όταν η μαρτυρία είναι τόσο αντινομική ή στερείται πειστικότητας σε βαθμό που κανένα λογικό Δικαστήριο δεν θα μπορούσε να βασιστεί σε αυτή για να καταδικάσει τον κατηγορούμενο. Τόσο στην πρώτη όσο και στη δεύτερη περίπτωση το κριτήριο είναι αντικειμενικό. Ο Δικαστής δεν προβαίνει σε υποκειμενική αξιολόγηση της μαρτυρίας αλλά η απόφαση του περιορίζεται σε αντικειμενική θεώρηση της υπόθεσης - βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Στ. Χριστοδούλου

(1990)2 Α.Α.Δ. 133. Έχοντας κατά νου την προσαχθείσα μαρτυρία και τις νομικές αρχές που διέπουν το θέμα απόδειξης εκ πρώτης όψεως υπόθεσης, θα εξετάσω τώρα κατά πόσο έχει αποδειχθεί εκ πρώτης όψεως υπόθεση. Η πρώτη κατηγορία στηρίζεται στο άρθρο 4

(1)(β) του περί Μηχανών Παιγνιδιού και Μηχανών Ψυχαγωγίας Νόμου του 1996, Ν. 32(Ι)/96, το οποίο προνοεί τα ακόλουθα: «Κάθε πρόσωπο το οποίο- ................ (β) έχει υπό τον έλεγχο ή την κατοχή του μηχανή τυχερού παιγνιδιού ........... είναι ένοχο αδικήματος...» Η ερμηνεία του όρου «μηχανή τυχερού παιγνιδιού» περιέχεται στο άρθρο 4

(2)του ιδίου Νόμου, ενώ η τρίτη κατηγορία περιορίζεται στις παραγράφους (α) και (β). Παραθέτω αυτούσιο το περιεχόμενο τους: «

(2)Για σκοπούς του άρθρου αυτού "μηχανή τυχερού παιγνιδιού" σημαίνει μηχανή που αποβλέπει σε παροχή κέρδους ή άλλου ανταλλάγματος, ανεξάρτητα από το αν παρέχει ταυτόχρονα δυνατότητες παιγνιδιού ή ψυχαγωγίας ή όχι, και που δεν είναι μηχανή παιγνιδιού ή μηχανή ψυχαγωγίας, περιλαμβάνει δε τις μηχανές που είναι γνωστές με τα ακόλουθα ονόματα ή παρόμοιες τους ή παραλλαγή τους: (α) Μηχανές τύπου πόκερ ή άλλου παρόμοιου παιγνιδιού με τραπουλόχαρτα ή άλλες παραλλαγές ή παραστάσεις∙ (β) μηχανές ιπποδρομιών ή μηχανές με αγώνες δρόμου ή ταχύτητας, όπως σκύλων, αυτοκινήτων ή άλλων∙» Όπως διαφαίνεται από το λεκτικό του άρθρου 4

(2)του Νόμου, η μηχανή θα πρέπει απαραίτητα να αποβλέπει σε παροχή κέρδους ή άλλου ανταλλάγματος, παρόλο που μπορεί ταυτόχρονα να παρέχει δυνατότητες παιγνιδιού ή ψυχαγωγίας. Με μιαν αντικειμενική θεώρηση του περιεχόμενου του Τεκμηρίου 5 και των συνημμένων Παραρτημάτων Α - Γ, υπάρχει μαρτυρία ότι κάποιοι ηλεκτρονικοί υπολογιστές είχαν τη δυνατότητα μετατροπής σε μηχανές τυχερού παιγνιδιού. Μάλιστα υπάρχει επίσης η μαρτυρία του Ε/Αστ. 7071 ότι κατά την έρευνα του συστήματος εντός του επίδικου υποστατικού υπήρχε το παιγνίδι «πειρατές». Όμως ελλείπει παντελώς μαρτυρία αναφορικά με τη λειτουργία των εν λόγω ηλεκτρονικών υπολογιστών έναντι κέρδους ή άλλου ανταλλάγματος που αποτελεί βασική προυπόθεση για να εντάξει αυτούς εντός της ερμηνείας του όρου «μηχανή τυχερού παιγνιδιού». Δεν υπάρχει ενώπιον του Δικαστηρίου οποιαδήποτε μαρτυρία ότι για τη λειτουργία των εν λόγω ηλεκτρονικών υπολογιστών ή τη δυνατότητα κάποιου να παίξει παιγνίδι, απαιτούνται χρήματα. Επομένως, θεωρώ ότι δεν έχει προσαχθεί μαρτυρία που να αποδεικνύει τα συστατικά του αδικήματος της πρώτης κατηγορίας. Αναφορικά με τις κατηγορίες 2 - 5, βασικό συστατικό στοιχείο των αδικημάτων που αφορούν αυτές είναι το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας το οποίο προστατεύεται από το Νόμο και η μη εξουσιοδότηση χρήσης αυτού στο πρόγραμμα των επίδικων ηλεκτρονικών υπολογιστών που ανευρέθηκαν και παραλήφθηκαν από το υποστατικό του κατηγορούμενου. Ο όρος «δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας» ερμηνεύεται στο άρθρο 2 του Νόμου 59/76, όπως έχει τροποποιηθεί, ως «το υπό του παρόντος Νόμου προβλεπόμενο δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας». Το Δικαστήριο οφείλει επίσης να ανατρέξει στις πρόνοιες των άρθρων 3 - 7Β του Νόμου που προσδιορίζουν τη φύση, τον τρόπο και τη διάρκεια προστασίας του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας επί προγράμματος ηλεκτρονικού υπολογιστή. Ο τρόπος χρήσης του εν λόγω δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας και η προσβολή αυτού προνοούνται στα άρθρα 12 και 13 του Νόμου, ενώ το άρθρο 14Α είναι ειδική διάταξη για την προστασία προγραμμάτων ηλεκτρονικών υπολογιστών. Η μοναδική μαρτυρία που προσκομίστηκε από την Κατηγορούσα Αρχή που σκοπεί να αποδείξει τα συστατικά των αδικημάτων των κατηγοριών 2 - 5 είναι αυτή της Γ/Αστ. 2751, όπως περιέχεται στο Τεκμήριο 5 και τα συνημμένα Παραρτήματα. Με βάση την εν λόγω μαρτυρία και χωρίς το Δικαστήριο να υπεισέρχεται σε υποκειμενική αξιολόγηση αυτής, καταλήγω ότι αυτή η μαρτυρία δεν είναι ικανή να στοιχειοθετήσει τα συστατικά των αδικημάτων που αφορούν το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας και την προσβολή αυτού. Στο Παράρτημα E΄ περιέχεται μία Έκθεση Μάρτυρα (Statement of Witness) του κ. Donald Keating αναφορικά με τον τρόπο διαπίστωσης παραβίασης δικαιωμάτων της Microsoft και τον κατάλογο με τους εν λόγω αριθμούς. Η Δήλωση αυτή είναι ελλιπής καθότι αναφέρει μόνο την ιδιότητα του κ. Keating ως «Senior Manager, Wοrldwide Forensic Investigations», και ουδόλως κάνει αναφορά στον τρόπο γνώσης του για την κατοχύρωση πνευματικού δικαιώματος στο εν λόγω πρόγραμμα λογισμικού της Microsoft. Θεωρώ ότι αυτή δεν είναι ικανοποιητική μαρτυρία για να αποδείξει τον τρόπο κατοχής του εν λόγω δικαιώματος από τη Microsoft, τη φύση του δικαιώματος και πώς αυτό προστατεύεται από το Νόμο. Στο Παράρτημα Ε΄ υπάρχει επίσης μία επιστολή της κας Ύβης Δημητρίου, Διευθύντριας Αντιπειρατείας Microsoft Κύπρου, ημερ. 2.12.2009, προς τον κ. Νίκο Χρυσοστόμου, Ανώτερο Υπαστυνόμο, Αρχηγείο Αστυνομίας, και η οποία αναφέρει τα ακόλουθα: «Αναφορικά και σε απάντηση της δικής σας επιστολής που στάληκε στην Microsoft Κύπρου με ημερομηνία 1η Δεκεμβρίου, 2009 επιβεβαιώνουμε ότι υπάρχει συμβόλαιο OEM CLA (Customer Licence Agreement) μεταξύ της εταιρείας CH & L EAGLE EXPORT LTD και της Microsoft, το οποίο όμως σε καμία περίπτωση δεν επηρεάζει την συνημμένη εξειδικευμένη σχετική έκθεση του παγκόσμιου Δικανικού Ανακριτή της Microsoft Donal Keating, την οποία και παρακαλούμε όπως λάβετε υπόψη στην προκειμένη περίπτωση.» Θεωρώ ότι αυτή η επιστολή είναι γενική και αόριστη που δεν προσθέτει οτιδήποτε περαιτέρω ούτε και διαφοροποιεί τις πιο πάνω διαπιστώσεις του Δικαστηρίου. Η πληροφορία που είχε ληφθεί από την αστυνομία, δυνάμει της οποίας διεξήχθη η είσοδος και έρευνα εντός του επίδικου υποστατικού, δεν ισοδυναμεί με μαρτυρία και επομένως δεν μπορεί να αξιολογηθεί ως τέτοια και δεν έχει οποιαδήποτε αξία ή σημασία. Σημειώνω ακόμα ότι η κατάθεση του κατηγορούμενου, Τεκμήριο 6, και πάλι δεν περιέχει οτιδήποτε που θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ενοχοποιητικό εναντίον του αναφορικά με όλες τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει. Με βάση όσα αναφέρονται πιο πάνω, κρίνω ότι η μαρτυρία που προσάχθηκε από την Κατηγορούσα Αρχή δεν είναι ικανή να στοιχειοθετήσει τα συστατικά των αδικημάτων που αφορούν όλες τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει. Ως εκ τούτου ο κατηγορούμενος απαλλάσσεται και αθωώνεται σε αυτές. (Υπ.)............... Ε. Εφραίμ, Α.Ε.Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ Subject: ποινική/ενδιάμεση απόφαση/εκ πρώτης όψεως υπόθεση Αναφορά: Πνευματική ιδιοκτησία/μηχανές τυχερού παιγνίου cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο