Αστυνομικός Διευθυντής Λεμεσού ν. Γιώργου Αντωνίου κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 2838/10, 27 Οκτωβρίου, 2011

(1), 14 Α

(1)(α)(β) και

(2)και 22 του περί Δικαιώματος Πνευματικής Ιδιοκτησίας Νόμου του 1976, Ν. 59/76, όπως τροποποιήθηκε. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος των εν λόγω κατηγοριών, ο πρώτος κατηγορούμενος, στις 16.4.2009, στη Λεμεσό, εν γνώσει του κατείχε για εμπορικούς σκοπούς και έθεσε σε κυκλοφορία ένα αντίγραφο προγράμματος ηλεκτρονικού υπολογιστή με τίτλο WINDOWS XP Professional 2002 Service Pack 2, της εταιρείας MICROSOFT, σε ηλεκτρονικό υπολογιστή άγνωστου αριθμού και μάρκας LG, που βρισκόταν εγκατεστημένος στο υποστατικό με την επωνυμία «EUROGOAL» που διατηρούσε στην οδό Μίλτωνος αρ.58, γνωρίζοντας ή έχοντας λόγο να πιστεύει ότι πρόκειται για μη εξουσιοδοτημένο. Ο δεύτερος κατηγορούμενος αντιμετωπίζει την τρίτη κατηγορία που αφορά το αδίκημα του χειρισμού μηχανών τυχερού παιγνιδιού, κατά παράβαση των άρθρων 2,4

(1)(α) και

(2)(α)(β) του περί Μηχανών Τυχερού Παιγνιδιού και Μηχανών Ψυχαγωγίας Νόμου του 1966, Ν. 32(Ι)/

1. Όπως αναφέρεται στις λεπτομέρειες αδικήματος, ο δεύτερος κατηγορούμενος, στις 16.4.2009, στη Λεμεσό, χειρίστηκε ηλεκτρονικό υπολογιστή ο οποίος μετατρεπόταν σε μηχανή τυχερού παιγνιδιού. Όλη η μαρτυρία της Κατηγορούσας Αρχής κατατέθηκε υπό τη μορφή εγγράφων ως παραδεκτών γεγονότων, κατόπιν έγκρισης του Δικαστηρίου, ως ακολούθως. Σύμφωνα με την κατάθεση του αστ.2180 Θ. Θεοδοσίου, του ΟΠΕ Λεμεσού, Τεκμήριο 1, στις 16.4.2009, δυνάμει δικαστικού εντάλματος έρευνας, μαζί με άλλους αστυνομικούς μετέβη στο πρακτορείο στοιχημάτων «EUROGOAL» στην οδό Μίλτωνος αρ.58, κατόπιν πληροφορίας ότι εκεί υπήρχαν εγκατεστημένοι ηλεκτρονικοί υπολογιστές που χρησιμοποιούνταν ως μηχανές ηλεκτρονικού τζόγου καθώς επίσης τα προγράμματα που ήταν εγκατεστημένα σε αυτούς είναι αντίτυπα αυθεντικών λογισμικών προγραμμάτων χωρίς την εξουσιοδότηση του δημιουργού τους, κατά παράβαση του περί πνευματικής ιδιοκτησίας νόμου. Επίσης, σύμφωνα με την ίδια πληροφορία, πρόσωπο επισκέφθηκε το εν λόγω πρακτορείο και αφού έπαιξε τυχερά παιγνίδια μέσω του Internet, έχασε αρκετά χρήματα. Με την είσοδο του στο υποστατικό, ο αστ.2180 είδε ότι εντός αυτού υπήρχαν 17 ηλεκτρονικοί υπολογιστές που ήταν σε λειτουργία, εκ των οποίων ο ένας είχε στην οθόνη του εικόνα με τυχερά παιγνίδια, δηλαδή ΠΕΙΡΑΤΕΣ. Ο αστ.2180 υπέδειξε στον υπεύθυνο, που ήταν ο πρώτος κατηγορούμενος, και στον δεύτερο κατηγορούμενο, που ήταν ο μόνος που έκανε χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή ο οποίος μετατρεπόταν σε μηχανή τυχερού παιγνιδιού, την αστυνομική του ταυτότητα. Ο αστ.2180 πληροφόρησε τον δεύτερο κατηγορούμενο για τα αδίκημα που διέπραττε, δηλαδή ότι έπαιζε μηχανή τυχερού παιγνίου, και αφού του επέστησε την προσοχή στο Νόμο, αυτός απάντησε «απλά περνώ την ώρα μου». Ακολούθως πληροφόρησε τον πρώτο κατηγορούμενο για το αδίκημα που διέπραττε, δηλαδή την εγκατάσταση ηλεκτρονικών υπολογιστών που μετατρέπονταν σε μηχανές τυχερού παιγνίου, και αφού του επέστησε την προσοχή στο Νόμο, αυτός απάντησε «κάμε τη δουλειά σου». Ακολούθως ο αστ.2081 ερεύνησε το υποστατικό και παρέλαβε ως τεκμήρια ένα πύργο ηλεκτρονικού υπολογιστή, ένα ποντίκι, μία οθόνη ηλεκτρονικού υπολογιστή, τρία σύρματα ηλεκτρονικού υπολογιστή και ένα rooter, έναντι απόδειξης, Τεκμήριο
2. Ο αστ.2081 παρέδωσε τα τεκμήρια στον αστυνομικό σταθμό Αγ. Ιωάννη. Την ίδια μέρα, ο αστ.1523 Φ. Δημητρίου έλαβε ανακριτική κατάθεση από τον δεύτερο κατηγορούμενο, Τεκμήριο
3. Στις 19.4.2009, ο αστ.2648 Μ. Μιχαηλίδης έλαβε ανακριτική κατάθεση από τον πρώτο κατηγορούμενο, Τεκμήριο
4. Στις 26.5.2009 ο Χάρη Γουάιλντεμποερ εξέτασε τον επίδικο ηλεκτρονικό υπολογιστή στον αστυνομικό σταθμό Αγ. Ιωάννη, και ετοίμασε σχετική Δήλωση με Αρ. Αν. CR 63/9, ημερ. 26.5.2009, Τεκμήριο
5. Σε αυτή αναφέρει ότι είναι υπάλληλος της εταιρείας CYFACT, η οποία μεταξύ άλλων προσφέρει υπηρεσίες έρευνας και αναγνώρισης σε υποθέσεις που αφορούν παραβίαση δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Ο ίδιος εργοδοτείται τα τελευταία 6 χρόνια ως διερευνητής στη CYFACT και έτυχε εκπαίδευσης στην αναγνώριση μη εξουσιοδοτημένων αναπαραγωγών ταινιών και προγραμμάτων λογισμικού. Λόγω της εκπαίδευσης και της πείρας του είναι σε θέση να αναγνωρίζει μη εξουσιοδοτημένες αναπαραγωγές ταινιών και προγραμμάτων λογισμικού. Έτυχε επίσης εξειδικευμένης εκπαίδευσης από υπάλληλο της Λιβανέζικης θυγατρικής εταιρείας Microsoft Inc από ΗΠΑ, και από ανεξάρτητο σύμβουλο που χρησιμοποιείται από τη Microsoft για να παρέχει μαρτυρία στο Δικαστήριο για την αναγνώριση προϊόντων για την Ελλάδα. Ο κ. Γουάιλντεμποερ εξέτασε τον επίδικο ηλεκτρονικό υπολογιστή και βρήκε ότι είχε φορτωθεί με τα προϊόν της Microsoft, WINDOWS XP Professional 2002 SP
6. Στο Τεκμήριο 5, ο κ. Γουάιλντεμποερ καταλήγει ως εξής: «

(8)Γνωρίζω ότι η κατοχύρωση πνευματικής ιδιοκτησίας στο πιο πάνω πρόγραμμα λογισμικού ανήκει στη Microsoft κι αυτό μπορεί να επαληθευθεί από το γεγονός ότι η σχετική σημείωση περί κατοχύρωσης δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας αναφέρει τη Microsoft ως τον ιδιοκτήτη και τα σχετικά εμπορικά σήματα και εμπορικά ονόματα για το λειτουργικό σύστημα και τις εφαρμογές είναι ευρέως γνωστά, παρουσιάζονται στο συνήθη τους τύπο και όντως ανήκουν στη Microsoft.

(9)Πιστεύω ότι το λειτουργικό σύστημα που είναι φορτωμένο επάνω στον 1 υπολογιστή είναι μη εξουσιοδοτημένη αναπαραγωγή.» Στις 21.8.2009 τα τεκμήρια παραλήφθηκαν από τη Γ/Αστ. 2751 Ιουλία Θωμά, του Δικανικού Εργαστηρίου Ηλεκτρονικών Δεδομένων (Δ.Ε.Η.Δ.), η οποία προέβη σε δικανική εξέταση αυτών. Η Έκθεση της Γ/Αστ. 2751 με τα ευρήματα και συμπεράσματα της κατατέθηκε ως Τεκμήριο

1. Στις 3.12.2009 ο αστ.1358 Χ. Μαρίνου, του αστυνομικού σταθμού Αγ. Ιωάννη, κατηγόρησε γραπτώς τον δεύτερο κατηγορούμενο και αυτός απάντησε ότι δεν παραδέχεται. Η γραπτή κατηγορία του κατατέθηκε ως Τεκμήριο
2. Στις 4.12.2009 ο αστ.1358 κατηγόρησε γραπτώς τον πρώτο κατηγορούμενο και αυτός έδωσε την ίδια απάντηση. Η γραπτή κατηγορία του κατατέθηκε ως Τεκμήριο
3. Μετά το πέρας της υπόθεσης για την Κατηγορούσα Αρχή ο συνήγορος υπεράσπισης υπέβαλε εισήγηση προς το Δικαστήριο ότι δεν αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον των κατηγορουμένων αναφορικά με όλες τις κατηγορίες που αντιμετωπίζουν αντίστοιχα, έτσι ώστε να μην υποχρεούνται να κληθούν σε απολογία. Για τον σκοπό εξέτασης της εισήγησης του συνηγόρου υπεράσπισης, κρίνω σκόπιμο αρχικά να παραθέσω τις νομικές αρχές αναφορικά με το ζήτημα απόδειξης εκ πρώτης όψεως υπόθεσης. Τα κριτήρια που διέπουν το ζήτημα απόδειξης εκ πρώτης όψεως υπόθεσης είναι πολύ γνωστά. Όπως υποδηλώνει ο όρος «εκ πρώτης όψεως» η κλήση του κατηγορούμενου σε υπεράσπιση δικαιολογείται μόνο όταν μετά την προκαταρκτική θεώρηση της υπόθεσης απαιτείται η κλήση του κατηγορούμενου σε υπεράσπιση - βλ. Re In Κάκος

(1985)1 C.L.R. 250. Το Δικαστήριο δεν προβαίνει σε αξιολόγηση της μαρτυρίας της Κατηγορούσας Αρχής στο ενδιάμεσο αυτό στάδιο της δίκης. Σχετικά παραπέμπω στην υπόθεση Azinas and Another v. Police

(1981)2 C.L.R. 9, στην οποία αναλύονται οι αρχές που εφαρμόζονται για να διαπιστωθεί αν η Κατηγορούσα Αρχή έχει τεκμηριώσει εκ πρώτης όψεως υπόθεση. Η απαλλαγή του κατηγορούμενου στο ενδιάμεσο αυτό στάδιο της δίκης δικαιολογείται μόνο όταν: (α) δεν στοιχειοθετείται εξ' αντικειμένου η υπόθεση της κατηγορίας λόγω της απουσίας ενός ή περισσοτέρων συστατικών στοιχείων του αδικήματος και (β) όταν η μαρτυρία είναι τόσο αντινομική ή στερείται πειστικότητας σε βαθμό που κανένα λογικό Δικαστήριο δεν θα μπορούσε να βασιστεί σε αυτή για να καταδικάσει τον κατηγορούμενο. Τόσο στην πρώτη όσο και στη δεύτερη περίπτωση το κριτήριο είναι αντικειμενικό. Ο Δικαστής δεν προβαίνει σε υποκειμενική αξιολόγηση της μαρτυρίας αλλά η απόφαση του περιορίζεται σε αντικειμενική θεώρηση της υπόθεσης - βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Στ. Χριστοδούλου

(1990)2 Α.Α.Δ.

1. Έχοντας κατά νου την προσαχθείσα μαρτυρία και τις νομικές αρχές που διέπουν το θέμα απόδειξης εκ πρώτης όψεως υπόθεσης, θα εξετάσω τώρα κατά πόσο έχει αποδειχθεί εκ πρώτης όψεως υπόθεση. Βασικό συστατικό στοιχείο των αδικημάτων που αφορούν τις κατηγορίες 1 και 2 είναι το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας το οποίο προστατεύεται από το Νόμο και η μη εξουσιοδότηση χρήσης αυτού στο πρόγραμμα του επίδικου ηλεκτρονικού υπολογιστή που ανευρέθηκε και παραλήφθηκε από το υποστατικό του κατηγορούμενου. Ο όρος «δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας» ερμηνεύεται στο άρθρο 2 του Νόμου 59/76, όπως έχει τροποποιηθεί, ως «το υπό του παρόντος Νόμου προβλεπόμενο δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας». Το Δικαστήριο οφείλει επίσης να ανατρέξει στις πρόνοιες των άρθρων 3 - 7Β του Νόμου που προσδιορίζουν τη φύση, τον τρόπο και τη διάρκεια προστασίας του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας επί προγράμματος ηλεκτρονικού υπολογιστή. Ο τρόπος χρήσης του εν λόγω δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας και η προσβολή αυτού προνοούνται στα άρθρα 12 και 13 του Νόμου, ενώ το άρθρο 14Α είναι ειδική διάταξη για την προστασία προγραμμάτων ηλεκτρονικών υπολογιστών. Η μοναδική μαρτυρία που προσκομίστηκε για την Κατηγορούσα Αρχή που σκοπεί να αποδείξει τα συστατικά στοιχεία των αδικημάτων είναι αυτή του Χάρη Γουάιλντεμποερ, όπως περιέχεται στο Τεκμήριο
2. Με βάση την εν λόγω μαρτυρία και χωρίς το Δικαστήριο να υπεισέρχεται σε υποκειμενική αξιολόγηση αυτής, καταλήγω ότι αυτή η μαρτυρία δεν είναι ικανή να στοιχειοθετήσει τα συστατικά των αδικημάτων που αφορούν το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας και την προσβολή αυτού. Η απλή αναφορά του κ. Γουάιλντεμποερ στην παράγραφο

(8)της Έκθεσης του, Τεκμήριο 5, που εκτίθεται αυτούσια πιο πάνω, στη γνώση του για την κατοχύρωση πνευματικής ιδιοκτησίας στο εν λόγω πρόγραμμα λογισμικού που ανήκει στη Microsoft, δεν είναι ικανοποιητική μαρτυρία για να αποδείξει τον τρόπο κατοχής του εν λόγω δικαιώματος από τη Microsoft, τη φύση του δικαιώματος και πώς αυτό προστατεύεται από το Νόμο. Περαιτέρω, η διαπίστωση του κ. Γουάιλντεμποερ ότι το λειτουργικό σύστημα πάνω στον επίδικο υπολογιστή είναι μη εξουσιοδοτημένη αναπαραγωγή, δεν είναι τεκμηριωμένη για να διαφανεί ο τρόπος αναπαραγωγής έτσι ώστε περαιτέρω να αποδώσει γνώση στον κατηγορούμενο ή λόγο να πιστεύει ο κατηγορούμενος ότι πρόκειται για μη εξουσιοδοτημένο αντίγραφο προγράμματος. Η 1η κατηγορία στηρίζεται στο άρθρο 4

(1)(α) του περί Μηχανών Παιγνιδιού και Μηχανών Ψυχαγωγίας Νόμου του 1996, Ν. 32(Ι)/96, το οποίο προνοεί τα ακόλουθα: «Κάθε πρόσωπο το οποίο- (α) Χειρίζεται ή θέτει σε λειτουργία μηχανή τυχερού παιγνιδιού ή μετέχει σε συνάθροιση με σκοπό το χειρισμό ή τη λειτουργία μηχανής τυχερού παιγνιδιού ........... είναι ένοχο αδικήματος...» Η ερμηνεία του όρου «μηχανή τυχερού παιγνιδιού» περιέχεται στο άρθρο 4

(2)του ιδίου Νόμου, ενώ η τρίτη κατηγορία περιορίζεται στις παραγράφους (α) και (β). Παραθέτω αυτούσιο το περιεχόμενο τους: «

(2)Για σκοπούς του άρθρου αυτού "μηχανή τυχερού παιγνιδιού" σημαίνει μηχανή που αποβλέπει σε παροχή κέρδους ή άλλου ανταλλάγματος, ανεξάρτητα από το αν παρέχει ταυτόχρονα δυνατότητες παιγνιδιού ή ψυχαγωγίας ή όχι, και που δεν είναι μηχανή παιγνιδιού ή μηχανή ψυχαγωγίας, περιλαμβάνει δε τις μηχανές που είναι γνωστές με τα ακόλουθα ονόματα ή παρόμοιες τους ή παραλλαγή τους: (α) Μηχανές τύπου πόκερ ή άλλου παρόμοιου παιγνιδιού με τραπουλόχαρτα ή άλλες παραλλαγές ή παραστάσεις∙ (β) μηχανές ιπποδρομιών ή μηχανές με αγώνες δρόμου ή ταχύτητας, όπως σκύλων, αυτοκινήτων ή άλλων∙» Όπως διαφαίνεται από το λεκτικό του άρθρου 4

(2)του Νόμου, η μηχανή θα πρέπει απαραίτητα να αποβλέπει σε παροχή κέρδους ή άλλου ανταλλάγματος, παρόλο που μπορεί ταυτόχρονα να παρέχει δυνατότητες παιγνιδιού ή ψυχαγωγίας. Με μιαν αντικειμενική θεώρηση του περιεχόμενου του Τεκμηρίου 6 και των συνημμένων Παραρτημάτων Α - Γ, υπάρχει μαρτυρία ότι ο επίδικος ηλεκτρονικός υπολογιστής είχε τη δυνατότητα μετατροπής σε μηχανή τυχερού παιγνιδιού. Μάλιστα υπάρχει επίσης η μαρτυρία του αστ.2180 ότι κατά την έρευνα εντός του επίδικου υποστατικού ο δεύτερος κατηγορούμενος έκανε χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή που μετατρεπόταν σε μηχανή τυχερού παιγνίου, χωρίς βέβαια να δίνονται οποιεσδήποτε περαιτέρω λεπτομέρειες. Όμως ελλείπει παντελώς μαρτυρία αναφορικά με τη λειτουργία των εν λόγω ηλεκτρονικού υπολογιστή έναντι κέρδους ή άλλου ανταλλάγματος που αποτελεί βασική προϋπόθεση για να εντάξει αυτόν εντός της ερμηνείας του όρου «μηχανή τυχερού παιγνιδιού». Δεν υπάρχει ενώπιον του Δικαστηρίου οποιαδήποτε μαρτυρία ότι για τη λειτουργία του εν λόγω ηλεκτρονικού υπολογιστή ή τη δυνατότητα κάποιου να παίξει παιγνίδι, απαιτούνται χρήματα. Επομένως, θεωρώ ότι δεν έχει προσαχθεί μαρτυρία που να αποδεικνύει τα συστατικά του αδικήματος της τρίτης κατηγορίας. Σημειώνω ακόμα ότι οι καταθέσεις των κατηγορουμένων 1 και 2, Τεκμήρια 11 και 12 αντίστοιχα, δεν περιέχουν οτιδήποτε που θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ενοχοποιητικό εναντίον του καθενός αναφορικά με τις κατηγορίες που έκαστος αντιμετωπίζει. Με βάση όσα αναφέρονται πιο πάνω, κρίνω ότι η μαρτυρία που προσάχθηκε από την Κατηγορούσα Αρχή δεν είναι ικανή να στοιχειοθετήσει τα συστατικά των αδικημάτων που αφορούν όλες τις κατηγορίες που αφορούν την παρούσα υπόθεση. Ως εκ τούτου ο πρώτος κατηγορούμενος απαλλάσσεται και αθωώνεται στις κατηγορίες 1 και 2, και ο δεύτερος κατηγορούμενος απαλλάσσεται και αθωώνεται στην τρίτη κατηγορία. (Υπ.)............... Ε. Εφραίμ, Α.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής Subject: ποινική/ενδιάμεση απόφαση/εκ πρώτης όψεως υπόθεση Αναφορά: προσβολή δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας/κατοχή μηχανής τυχερού παιγνιδίου cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο