Διευθυντή Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας ν. ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΝΟΡΘΩΣΗΣ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ, Αρ. Υπόθεσης: 2699/2009, 29 Ιουλίου, 2011 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2011:B56 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χρ. Φιλίππου, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 2699/2009 Μεταξύ: Διευθυντή Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας Κατηγορούσας Αρχής v. ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΝΟΡΘΩΣΗΣ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ Κατηγορούμενου ------------------------- Ημερομηνία:29 Ιουλίου, 2011 Εμφανίσεις: Για την Κατηγορούσα Αρχή: κ. Προδρόμου Για τον Κατηγορούμενο: κ. Πασιουρτίδης Α Π Ο Φ Α Σ Η Το κατηγορούμενο σωματείο αντιμετωπίζει δύο κατηγορίες. Η 1η αφορά το αδίκημα της παράλειψης εργοδότη να έχει στη διάθεση του γραπτή εκτίμηση των υφιστάμενων κατά την εργασία κινδύνων για την ασφάλεια και την υγεία των εργοδοτουμένων του ή και τρίτων προσώπων, κατά παράβαση των Κανονισμών 2,4
(1)και 4
(2)των περί Διαχείρισης Θεμάτων Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Κανονισμών του 2002 και των άρθρων 2,3,13,38 και 53
(1)των περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμων του 1996 έως 2003. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες του αδικήματος ο κατηγορούμενος Σύλλογος στις 27.01.2007 στο στάδιο Αντώνης Παπαδόπουλος στη Λάρνακα, ενώ ήταν εργοδότης και ασχολείτο με τη διεξαγωγή ποδοσφαιρικού αγώνα, παρέλειψε να έχει στη διάθεση του γραπτή εκτίμηση των υφιστάμενων κατά την εργασία κινδύνων για την ασφάλεια και υγεία των εργοδοτουμένων του ή και τρίτων προσώπων, οι οποίοι δημιουργούνται από ή σε σχέση με τον τρόπο που διεξάγει τις δραστηριότητες του. Παρέλειψε επίσης να καθορίσει τα προληπτικά και προστατευτικά μέτρα όπως αυτά πρέπει να καθοριστούν με βάση την πιο πάνω γραπτή εκτίμηση των κινδύνων. Η 2η κατηγορία αφορά το αδίκημα της παράλειψης διεξαγωγής των δραστηριοτήτων του εργοδότη με τέτοιο τρόπο ώστε να διασφαλίζεται, καθόσον είναι ευλόγως εφικτό, πως πρόσωπα που μπορεί να επηρεαστούν από τις δραστηριότητες του να μην εκτίθενται σε κίνδυνο, κατά παράβαση του άρθρου 13
(5)και των άρθρων 2,3,13,38,53
(1)και 54 των περί Ασφάλειας και Υγείας στην εργασία νόμων του 1996 έως
- Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες του αδικήματος ο κατηγορούμενος σύλλογος στον ίδιο τόπο και χρόνο όπως αναφέρεται στην πρώτη κατηγορία, ενώ ήταν εργοδότης και ασχολείτο με την διεξαγωγή ποδοσφαιρικού αγώνα, παρέλειψε να κατασκευάσει ή να διατηρήσει κατάλληλη και ικανοποιητικής αντοχής περίφραξη σε ημιτελή πισίνα που βρισκόταν μέσα στον εσωτερικό χώρο των δυτικών κερκίδων του σταδίου Αντώνης Παπαδόπουλος στην Επαρχία Λάρνακας, με αποτέλεσμα ο κινηματογραφιστής Πανίκκος Ανδρονίκου, ενώ περπατούσε μέσα στον εσωτερικό χώρο των δυτικών κερκίδων σε ανύποπτο χρόνο να πέσει μέσα στην ημιτελή πισίνα και να τραυματιστεί στην σπονδυλική στήλη. Έναυσμα για τη διερεύνηση της παρούσας υπόθεσης από την οποία προέκυψαν τα υπό εκδίκαση αδικήματα στάθηκε το ατυχές γεγονός του ατυχήματος το οποίο υπέστη ο κ. Παναγιώτης Ανδρονίκου ενώ περπατούσε μέσα στον εσωτερικό χώρο των δυτικών κερκίδων του σταδίου ¨Αντώνης Παπαδόπουλος¨ στις 27.01.2007 με αποτέλεσμα να πέσει μέσα σε ημιτελή και άδεια πισίνα βάθους 3μ.και να τραυματιστεί. Για την Κατηγορούσα Αρχή κατέθεσαν πέντε μάρτυρες (Μ.Κ.). Ο κατηγορούμενος Σύλλογος όταν κλήθηκε σε απολογία επέλεξε να μη παρουσιάσει οποιανδήποτε μαρτυρία. Στη συνέχεια θα καταγράψω κατά συνοπτικό κατά το δυνατό τρόπο τι προέκυψε από τη μαρτυρία καθενός από τους μάρτυρες. Ο κ. Κυριάκος Πατέρα (Μ.Κ.1) ήταν κατά τον επίδικο χρόνο Επιθεωρητής στο Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας για θέματα ασφάλειας και υγείας στους χώρους εργασίας όπου είχε εργοδοτηθεί από τον Απρίλιο του
- Σήμερα εργάζεται ως καθηγητής στη Μέση Εκπαίδευση. Έχει σπουδάσει ηλεκτρολόγος μηχανικός στις Η.Π.Α. Κατά τη διάρκεια της εργασίας του στο πιο πάνω τμήμα έτυχε εκπαίδευσης παρακολουθώντας σχετικά σεμινάρια από καθηγητές πανεπιστημίων της Αγγλίας και υπηρεσιακά ενημερώνονταν συνεχώς για τα ζητήματα που τους απασχολούσαν στην εργασία τους και ειδικότερα για θέματα ασφάλειας και υγείας στους χώρους εργασίας και επίσης υπηρεσιακά τύγχανε συνεχούς ενημέρωσης για τη νομοθεσία που διέπει αυτά τα ζητήματα. Επιπλέον κάθε δύο μήνες, όπως εξήγησε, γίνεται κάποια ημερίδα για ενημέρωση των επιθεωρητών για τις εξελίξεις στη νομοθεσία και άλλα θέματα τα οποία αφορούν την ασφάλεια και υγεία στους χώρους εργασίας τις οποίες και παρακολουθούσε. Είχε ετοιμάσει έκθεση για το επίδικο ατύχημα την οποία κατέθεσε και σημειώθηκε ως Τεκμήριο
- Είχε ειδοποιηθεί σε σχέση με το ατύχημα αυθημερόν από την αστυνομία ο Επιθεωρητής Εργασίας 1ης Τάξης κ. Τριταίος και ενώ διεξαγόταν ακόμα ποδοσφαιρικός αγώνας στο στάδιο. Ο πρώτος που διενήργησε επιθεώρηση της σκηνής από το τμήμα του ήταν ο συνάδελφος του Γ. Παπαποστόλου δύο ημέρες αργότερα στις 29.01.2007, ο οποίος είχε συναντήσει εκεί τον κ. Ανδρέα Παντελή, πρόεδρο του Συλλόγου Ανόρθωσης Αμμοχώστου (στη συνέχεια ο Σύλλογος), και τον υπεύθυνο των εγκαταστάσεων του σταδίου κ. Ν. Ευαγγέλου από τους οποίους πήρε πληροφορίες για το ατύχημα κα έλαβε φωτογραφίες της σκηνής όπου συνέβηκε το ατύχημα (Τεκμήρια 4 (1-5) και 5 όπως σημειώθηκαν σε μεταγενέστερο χρόνο). Εξήγησε στη συνέχεια με λεπτομέρεια τι απεικονίζει η κάθε μια από τις φωτογραφίες. Στις 31.01.2007 είχε επισκεφθεί ο ίδιος μαζί με τον κ. Παπαποστόλου τις εγκαταστάσεις του γηπέδου όπου συνάντησαν και πάλι τους πιο πάνω και ο κ. Ν. Ευαγγέλου τους υπέδειξε ξανά το χώρο όπου είχε συμβεί το ατύχημα. Όπως διαπίστωσαν το θύμα, ο κ. Παναγιώτης Ανδρονίκου, ενώ κατευθυνόταν προς τον αγωνιστικό χώρο από τον υπόγειο χώρο των δυτικών κερκίδων του αθλητικού σταδίου ¨Αντώνης Παπαδόπουλος¨ στη Λάρνακα για να κινηματογραφήσει ποδοσφαιρικό αγώνα ξαφνικά βρέθηκε σε κενό και έπεσε μέσα στην ημιτελή πισίνα που βρίσκεται μέσα στον υπόγειο χώρο και τραυματίστηκε στην σπονδυλική του στήλη. Ο χώρος όπως αναφέρει στην έκθεση του ο μάρτυρας όπου συνέβη το ατύχημα βρίσκεται στο αθλητικό στάδιο ¨Αντώνης Παπαδόπουλος¨ στη Λάρνακα, ιδιοκτησίας του Συλλόγου Ανόρθωσης Αμμοχώστου. Η έρευνα του κατέδειξε ότι η δυτική πλευρά του σταδίου αποτελείται από κερκίδες κατασκευασμένες από σκυρόδεμα. Στη πίσω πλευρά των κερκίδων (δηλαδή δυτικά του σταδίου) υπάρχουν δύο θύρες, από τη μια εισέρχονται οι φίλαθλοι της αθλητικής ομάδας ενώ η άλλη θύρα που είναι μεταλλική χρησιμοποιείται από τους κινηματογραφιστές που συνεργάζονται με την εταιρεία LTV LUMIERE LTD (στη συνέχεια LTV). Ο κ. Ευαγγέλου που ήταν κατά τον επίδικο χρόνο υπάλληλος του Συλλόγου, ήταν ο μόνος εξουσιοδοτημένος από τον πρόεδρο του Συλλόγου κ. Παντελή, να ανοίγει τη δεύτερη μεταλλική πόρτα και μόνο σε εξουσιοδοτημένα άτομα της πιο πάνω εταιρείας προς διευκόλυνση τους κατά την κινηματογράφηση αγώνων. Μέσω της μεταλλικής πόρτας μπορεί κάποιος να εισέλθει μέσα στον εσωτερικό χώρο των δυτικών κερκίδων που αποτελείται από ένα μεγάλο υπόγειο. Εκεί υπάρχει μια ημιτελής πισίνα διαστάσεων περίπου 50μ μήκος, 20μ. πλάτος και 3μ. βάθος η οποία κατά τον επίδικο χρόνο ήταν χωρίς περίφραξη σε όλη τη περίμετρο της και όπου προεξείχαν επικίνδυνα τα σίδερα της σιδεροσύνδεσης. Δίπλα από τη πισίνα υπάρχει ένας διάδρομος πλάτους περίπου 10 - 12 μ. που οδηγεί στη θύρα κινδύνου του αγωνιστικού χώρου του σταδίου και από εκεί καταλήγει στον αγωνιστικό χώρο. Από τη μεταλλική πόρτα μέχρι τη πιο πάνω θύρα υπάρχει μια απόσταση γύρω στα 25μ. Δεν είχε προσέξει τη μεταλλική πόρτα από την εξωτερική της όψη και δεν είχε προσέξει να έχει απαγορευτικά ή άλλα σήματα κινδύνου τα οποία να απαγόρευαν την είσοδο οποιουδήποτε, δεν ξέρει επίσης αν αυτή η πόρτα είχε κλειδαριά. Περιέγραψε τη σχέση που είχε το θύμα και την εργασία που επιτελούσε στο χώρο κατά τον επίδικο χρόνο σύμφωνα με την κατάθεση που του έδωσε. Όπως του είχε αναφέρει είχε περάσει μέσω της μεταλλικής πόρτας και προχώρησε μέσα στον εσωτερικό υπόγειο χώρο των δυτικών κερκίδων στις 15:30μ.μ. όταν ακόμα υπήρχε αρκετός φυσικός φωτισμός για να κάνει την απαραίτητη προετοιμασία για την κινηματογράφηση του ποδοσφαιρικού αγώνα που θα άρχιζε στις19:
- Ακολούθως επέστρεψε πίσω και βγήκε εκτός γηπέδου για να τους δοθούν από τον υπεύθυνο της LTV οι απαραίτητες τελευταίες οδηγίες. Γύρω στις 17:50 επέστρεφε πίσω με τρεις συναδέλφους του και πέρασαν μέσω της μεταλλικής πόρτας την οποία τους την άνοιξε ένας αστυνομικός με σκοπό να κατευθυνθούν στον αγωνιστικό χώρο όπου βρίσκονταν οι κινηματογραφικές τους μηχανές. Είχε στο μεταξύ βραδιάσει και δεν υπήρχε καθόλου φυσικός αλλά ούτε και τεχνικός φωτισμός. Περπάτησε περί τα 15 - 20 μέτρα και κάποια στιγμή βρέθηκε στο κενό και έπεσε μέσα στην ημιτελή πισίνα σε βάθος 3μ. και τραυματίστηκε στην σπονδυλική του στήλη. Ο μάρτυρας από την επιθεώρηση του χώρου και από τις καταθέσεις που έλαβε διαπίστωσε συνοπτικά τα ακόλουθα:
- Δεν υπήρχε καθόλου περίφραξη γύρω από το χώρο της ημιτελούς πισίνας. Όπως ισχυρίστηκε ο κ. Ευαγγέλου, η πισίνα έμεινε ημιτελής λόγω έλλειψης χρημάτων, ενώ είχε αποπερατωθεί μόνο η δυτική κερκίδα.
- Ο φωτισμός μέσα στον υπόγειο χώρο ήταν πολύ ελλιπής, υπήρχε μόνο μια μικρή φλωρένσα 40εκ. σε όλο τον χώρο, ο φωτισμός της οποίας δεν κάλυπτε το χώρο.
- Το βάθος της πισίνας ήταν περίπου 3 μ. Είχε πάρει καταθέσεις από το θύμα κ. Π. Ανδρονίκου και τον κ. Ν. Ευαγγέλου οι οποίες σημειώθηκαν ως Τεκμήρια 2 και 3 αντίστοιχα. Λόγω του κινδύνου που υπήρχε να κτυπήσει οποιοσδήποτε διακινείτο στο χώρο, ο χώρος της πισίνας κατά την άποψη του θα έπρεπε να ήταν περιφραγμένος με σταθερό κιγκλίδωμα ύψους τουλάχιστον 110 εκ. Ο κάτοχος ενός τέτοιου χώρου σύμφωνα με τη νομοθεσία μας ήταν επίσης υπόχρεος να ετοιμάσει και διαθέτει γραπτή εκτίμηση κινδύνου προς αποφυγή κινδύνου πρόκλησης ατυχήματος κάτι το οποίο ο κατηγορούμενος σύλλογος δεν το έκαμε. Κίνδυνος επίσης εγκυμονούσε και για οποιονδήποτε εισερχόταν από το εσωτερικό του γηπέδου από όπου θα μπορούσαν να περάσουν ποδοσφαιριστές, φίλαθλοι και οποιοιδήποτε άλλοι ήθελαν να διαφύγουν από το χώρο του γηπέδου. Στο χώρο υπήρχε πρόσβαση από τον κ. Ευαγγέλου, τους υπαλλήλους του γηπέδου και τους υπαλλήλους ή συνεργάτες της LTV. Οι κώνοι που υπάρχουν γύρω από τη πισίνα όπως φαίνονται στη φ. 4 του Τεκμηρίου 4 δεν χρησίμευαν ως προστατευτικά μέτρα και δεν παρείχαν ασφάλεια του χώρου της πισίνας. Ανέφερε ότι αν υπήρχε φως στο χώρο, οι κώνοι απλώς θα φωσφόριζαν κάτι όμως που δεν συνέβαινε λόγω του σκότους που επικρατούσε. Οι κώνοι αυτοί όπως εξήγησε δεν ήταν σταθεροί επί του εδάφους ούτε και καθ΄οιονδήποτε τρόπο θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως περίφραξη. Ο κ. Γαβριήλ Παπαποστόλου (Μ.Κ. 2) εργαζόταν και αυτός κατά τον επίδικο χρόνο ως Επιθεωρητής Ασφαλείας σε χώρους εργασίας στο Επαρχιακό Γραφείο Λάρνακας. Είναι πτυχιούχος Πολιτικός Μηχανικός και εργάστηκε στο πιο πάνω γραφείο για 5 χρόνια. Είχε πάρει οδηγίες από τον προϊστάμενο του να επισκεφθεί το χώρο του ατυχήματος κατά τις εργάσιμες ώρες δηλαδή από τις 07:00 μέχρι τις 14:30 για να βγάλει τις φωτογραφίες των Τεκμηρίων 4 και 5, τις οποίες αργότερα εκτύπωσε ο ίδιος σε ηλεκτρονικό υπολογιστή στο γραφείο του. Αυτό έκαμε και συνοδεύτηκε γι΄αυτό το σκοπό στο χώρο από κάποιον κ. Κονναρή με οδηγίες του κ. Παντελή που ήταν ο πρόεδρος του Συλλόγου. Αναφέρθηκε και αυτός στο τι απεικονίζει κάθε μια από τις φωτογραφίες. Εξήγησε ότι οι κώνοι που φαίνονται περιμετρικά της πισίνας δεν μπορούσαν να αποτρέψουν τη πτώση κάποιου προσώπου εντός αυτής και στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν μπορούσαν να θεωρηθούν ως μέτρο προστασίας από πτώση εντός της πισίνας. Θα έπρεπε να υπήρχε σταθερή περίφραξη που θα απέτρεπε να πλησιάζει το χώρο οποιοσδήποτε. Δεν θυμόταν αν υπήρχαν απαγορευτικές πινακίδες σε οποιοδήποτε σημείο του χώρου εκείνου. Ο κ. Παναγιώτης Ανδρονίκου (Μ.Κ.3) ήταν το θύμα του ατυχήματος. Ήταν κατά τον επίδικο χρόνο αυτοεργαζόμενος κινηματογραφιστής με σπουδές στο κλάδο, και συνεργαζόταν κατά τον επίδικο χρόνο με την εταιρεία LTV. Ανέφερε ότι βρέθηκε στο χώρο κατά τον επίδικο χρόνο υπό την πιο πάνω ιδιότητα του κινηματογραφιστή. Την ίδια ημέρα - όταν ακόμα υπήρχε φυσικό φως - είχε προηγηθεί μετάβαση του, χρησιμοποιώντας την ίδια διαδρομή, στον αγωνιστικό χώρο όπου έκαμε την αναγκαία προετοιμασία για την κινηματογράφηση του ποδοσφαιρικού αγώνα που θα διεξαγόταν. Στη συνέχεια είχε βγει από το γήπεδο για τις απαραίτητες συνεννοήσεις με το υπόλοιπο συνεργείο. Γύρω στις 17:50 και ενώ πλέον επικρατούσε σκοτάδι, χρησιμοποιώντας την ίδια είσοδο και ακολουθώντας την ίδια διαδρομή εισήλθε με τρεις άλλους συναδέλφους του από την σιδερένια είσοδο που υπήρχε στο χώρο, την οποία τους την άνοιξε κάποιος αστυνομικός όπως γινόταν πάντοτε, με σκοπό να εισέλθουν εντός του γηπέδου για να αρχίσουν τη δουλειά τους. Αφού περπάτησε περί τα 15 - 20 μέτρα σε χώρο όπου πλέον δεν υπήρχε ούτε φυσικός αλλά ούτε και τεχνικός φωτισμός, χάνοντας φαίνεται τον προσανατολισμό του βρέθηκε ξαφνικά στο κενό και έπεσε μέσα στην ημιτελή πισίνα βάθους 3μ. με αποτέλεσμα να τραυματιστεί στον σπόνδυλο και έκτοτε να μη μπορεί να εργαστεί όπως έκανε και προηγουμένως και να έχει παραμείνει άνεργος μέχρι και πρόσφατα. Στο εν λόγω στάδιο εκτελούσε την ίδια εργασία 15-20 φορές το χρόνο από το 2003 όταν επέστρεψε στη Κύπρο από την Ελλάδα όπου βρισκόταν προηγουμένως χρησιμοποιώντας την ίδια διαδρομή. Όλες όμως τις προηγούμενες φορές που το είχε κάμει ήταν κατά τη διάρκεια της ημέρας. Ο χώρος εκείνος της πισίνας παρά την ύπαρξη της εισόδου στο γήπεδο δεν φωτιζόταν καθόλου από τους προβολείς του γηπέδου, ήταν όμως αναγκασμένος να περάσει από εκεί για να πάει να κάμει τη δουλειά του. Ακριβώς επειδή ήταν σκοτάδι έχασε τον προσανατολισμό του και βρέθηκε στο κενό. Ήταν η μόνη διαδρομή που τους υποδεικνυόταν να χρησιμοποιούν από τους υπεύθυνους του σταδίου και δεν υπήρχε άλλη κατάλληλη είσοδος για την είσοδο των τηλεοπτικών συνεργείων προς τον αγωνιστικό χώρο και τη διέλευση των καλωδίων που απαιτούνταν για τις κινηματογραφικές τους μηχανές. Ποτέ δεν είχε προσέξει να υπήρχαν απαγορευτικές πινακίδες στο χώρο της μεταλλικής θύρας. Ο κ. Πολύβιος Συμεωνίδης (Μ.Κ.4) είναι και αυτός ελεύθερος επαγγελματίας κινηματογραφιστής. Ήταν και αυτός στο γήπεδο ¨Αντώνης Παπαδόπουλος¨ κατά τον επίδικο χρόνο και μετέβαιναν γύρω στις 17:45 με τον Μ.Κ. 3 στο χώρο όπου είχαν στήσει τη κινηματογραφική μηχανή (camera), εντός του γηπέδου, για την κινηματογράφηση ποδοσφαιρικού αγώνα ακολουθώντας την ίδια διαδρομή όπως πάντα. Την σιδερένια πόρτα, από την οποία εισέρχονταν στο χώρο, τους την άνοιγε υπεύθυνος του γηπέδου ή η αστυνομία ή άνδρες ιδιωτικής ασφάλειας. Ξαφνικά και ενώ έκαναν τη διαδρομή από την σιδερένια πόρτα μέσω της οποίας εισήλθαν στο χώρο προς την έξοδο από το χώρο εκείνο προς τον αγωνιστικό χώρο του σταδίου, άκουσε τον Μ.Κ.3 να φωνάζει και να βογκά. Προσέτρεξαν σε βοήθεια του οι συνάδελφοι του και άλλα άτομα και διαπίστωσαν ότι ο Μ.Κ.3 είχε πέσει μέσα στη πισίνα σε βάθος 3μ.. Αφού τον ανέσυραν, στη συνέχεια με ασθενοφόρο μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο. Δεν υπήρχε καθόλου φωτισμός του χώρου και δεν έμπαινε φως από τους προβολείς του γηπέδου. Ανέφερε ότι κανείς αρμόδιος του γηπέδου δεν τους απαγόρευσε να διέρχονται από εκεί ή να τους είχε υποδείξει άλλη είσοδο, εν πάση περιπτώσει η συγκεκριμένη διαδρομή είχε κριθεί από τους υπεύθυνους του Συλλόγου ως η πιο κατάλληλη είσοδος για τους κινηματογραφιστές και για τη μεταφορά των κινηματογραφικών μηχανών τους και τη διέλευση των καλωδίων που χρειάζονταν. Ανέφερε ότι επειδή ο ίδιος είχε ξαναχρησιμοποιήσει το χώρο εκείνο ως διάδρομο μέσω του οποίου θα εισερχόταν στο γήπεδο όταν επικρατούσε σκοτάδι, είχε αναφέρει την επικινδυνότητα του χώρου σε υπεύθυνα πρόσωπα του σταδίου. Ο κ. Νίκος Ευαγγέλου (Μ.Κ.5) εργάζεται από το 2005 στον Σύλλογο και διαχειρίζεται τις καντίνες του σταδίου ¨Αντώνης Παπαδόπουλος¨ στη Λάρνακα. Το στάδιο είναι ιδιοκτησίας του Συλλόγου. Είχε δώσει κατάθεση στις 16.04.2007 σε σχέση με το ατύχημα την οποία αναγνώρισε και υιοθέτησε ενώπιον του δικαστηρίου (Τεκμήριο 3). Σε αυτή αναφέρει ότι όταν είχαν κατασκευαστεί οι δυτικές κερκίδες του σταδίου πριν 15 χρόνια περίπου, η πισίνα που προγραμματιζόταν να κτιστεί κάτω από τις κερκίδες δεν συμπληρώθηκε λόγω του κόστους που απαιτούσε η συμπλήρωση της. Ανέφερε και αυτός ότι η πόρτα από την οποία εισήλθε το θύμα του ατυχήματος χρησιμοποιείτο μόνο από εξουσιοδοτημένα πρόσωπα και από το προσωπικό που εργαζόταν για την LTV. Την εξουσιοδότηση να ανοίγει την πόρτα σ΄αυτά τα άτομα του την έδιδε ο κ. Παντελή που ήταν τότε ο πρόεδρος της Ανόρθωσης. Περιέγραψε και αυτός το χώρο όπου συνέβη το ατύχημα και ανέφερε ότι την ημέρα του ατυχήματος γύρω στις 14:30 του είχε ζητηθεί από τον υπεύθυνο της LTV να ανοίξει τη θύρα των δυτικών κερκίδων για να περάσουν τα καλώδια με σκοπό την ετοιμασία των μηχανών για την κινηματογράφηση του ποδοσφαιρικού αγώνα που θα διεξαγόταν το βράδυ της ίδιας ημέρας. Πράγματι αυτό έκαμε και αφού στο χώρο της πόρτας παρέμεινε άτομο της ιδιωτικής ασφάλειας για να την προσέχει ο ίδιος έφυγε από το μέρος. Όπως ανέφερε στη συνέχεια ο αγώνας θα άρχιζε στις 18:00 και δύο ώρες πριν την έναρξη του κάθε αγώνα οι θύρες του σταδίου παραδίδονται στην αστυνομία οι οποίες φρουρούνται από αστυνομικούς όπως και από ιδιωτική ασφάλεια. Ο ίδιος είχε πληροφορηθεί για το ατύχημα την επόμενη. Σε διευκρινιστικές ερωτήσεις ανέφερε ότι στο χώρο της πισίνας το βράδυ υπήρχε αμυδρός φωτισμός προερχόμενος από τους αναμμένους προβολείς του γηπέδου. Ανέφερε ότι κατά τη διάρκεια των παιχνιδιών η θύρα κινδύνου από το εσωτερικό του αγωνιστικού χώρου του γηπέδου φρουρείται από δύο άτομα της ιδιωτικής ασφάλειας και δεν επιτρέπουν την είσοδο οποιουδήποτε στο χώρο εκείνο κάτω από τις κερκίδες όπου υπήρχε η πισίνα. Θυμόταν επίσης ότι υπήρχε κιγκλίδωμα το οποίο, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε θέλει τρία άτομα για να το μετακινήσουν, παραδέχθηκε όμως στη συνέχεια ότι αυτό δεν φαινόταν στις φωτογραφίες Τεκμήρια 4 και
- Σε σχέση με το χώρο όπου υπήρχε η πισίνα ανέφερε ότι οι κώνοι που διακρίνονται στις φωτογραφίες υπήρχαν πάντοτε. Παραδέχθηκε όμως ότι ένας κώνος δεν χρησιμεύει ως προστατευτικό μέσο. Σε ερώτηση αν υπήρχε απαγορευτική πινακίδα στην είσοδο της μεταλλικής πόρτας που οδηγεί στο χώρο της πισίνας, ανέφερε ότι δεν θυμόταν. Ανέφερε ότι αν και υπήρχε και άλλη διαδρομή από την οποία θα μπορούσαν να περνούν οι άνθρωποι της LTV εντούτοις αυτοί περνούσαν πάντοτε από τη συγκεκριμένη διαδρομή από όπου περνούσαν και τα καλώδια τους. Τέλος, ανέφερε ότι μετά τη σιδερένια πόρτα υπήρχε ένας διάδρομος 10 - 12 μ. και όσοι περνούν από εκεί είναι ενήλικες, υπήρχε φωτισμός και έτσι δεν είναι εύκολο για κάποιον να πέσει στη πισίνα παρόλο που δεν προστατευόταν αυτή από προστατευτικό κιγκλίδωμα. Στην αντεξέταση του ανέφερε ότι από το 2005 - 2007 είχε τη διαχείριση της καντίνας του σταδίου και στη συνέχεια από το 2007 - 2009 ήταν υπάλληλος της Εταιρείας Ανόρθωσης. Τις οδηγίες για να διέρχονται από το συγκεκριμένο σημείο οι άνθρωποι της LTV τις είχε δώσει ο πρόεδρος του Συλλόγου κ. Παντελή. Σήμερα εργάζεται ως αυτοτελώς εργαζόμενος στη διαχείριση των καντινών του σταδίου. Τα κτίρια όπως ανέφερε ανήκουν στην εταιρεία. Το στάδιο ¨Αντώνης Παπαδόπουλος¨ είναι δηλωμένο ως η έδρα του Συλλόγου. Ήταν εμφανής η προσπάθεια της πλευράς της Υπεράσπισης με σχετικές ερωτήσεις και υποβολές κατά το στάδιο της αντεξέτασης των μαρτύρων κατηγορίας να επιρρίψει στον κ. Π. Ανδρονίκου την πλήρη ευθύνη για το ατύχημα που υπέστη και ότι αποκλειστικά υπεύθυνος και αμελής υπήρξε ο ίδιος αφού δεν αντιλήφθηκε την πισίνα και έπεσε εντός αυτής. Θα αναφερθώ σ΄αυτά τα θέματα στη συνέχεια στο στάδιο της αξιολόγησης της μαρτυρίας. ΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ: Στις αγορεύσεις τους οι συνήγοροι των δύο πλευρών προσπάθησαν ο καθένας αναφερόμενος σε σημεία επί της μαρτυρίας και σε αντιπαραβολή με την νομική πτυχή που διέπει τα αδικήματα να εξαγάγει και εισηγηθεί προς το δικαστήριο συμπεράσματα που να υποστηρίζουν την υπόθεση τους. Ο ευπαίδευτος συνήγορος που εκπροσώπησε την Κατηγορούσα Αρχή αναφέρθηκε εισαγωγικά στους σκοπούς του νομοθέτη με τη θέσπιση της σχετικής νομοθεσίας και την πρόβλεψη των αδικημάτων σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με αυτή. Έκαμε αναφορά σε νομολογία που σχετίζεται με τα ζητήματα που άπτονται των κατηγοριών και στη συνέχεια ανέλυσε τη μαρτυρία επισημαίνοντας κάποια από τα σημεία της την οποία κάλεσε το δικαστήριο όπως αποδεχθεί και τα οποία κατά την άποψη του στοιχειοθετούν και τις δύο κατηγορίες. Παρατήρησε ότι αν και το βάρος απόδειξης ότι ο Σύλλογος είχε λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για την πρόληψη των κινδύνων είχε μετακυλήσει στους ώμους του, εντούτοις η Υπεράσπιση δεν κάλεσε μαρτυρία προς τούτο. Σε σχέση με το ζήτημα που προέκυψε από αναφορές του Μ.Κ.5 αναφορικά με το ιδιοκτησιακό καθεστώς του σταδίου ¨Αντώνης Παπαδόπουλος¨ και αν ήταν πράγματι υπεύθυνος για τις εγκαταστάσεις του ο Σύλλογος ή κάποια εταιρεία που επικαλέστηκε ο μάρτυρας, ανέφερε ότι για πρώτη φορά τέθηκε αυτό το ζήτημα μετά την αντεξέταση του Μ.Κ.5 κατά το στάδιο της εισήγησης για το εκ πρώτοις όψεως και με έρεισμα ακριβώς αναφορές που έγιναν από τον Μ.Κ.
- Όφειλε ο κατηγορούμενος να το είχε θέσει πριν ακόμα απαντήσει στις κατηγορίες πράγμα που δεν έκαμε. Ο ευπαίδευτος συνήγορος Υπεράσπισης αφού έκαμε αναφορά στο νομοθετικό πλαίσιο που διέπει τα αδικήματα και με αναφορά σε νομολογία εισηγήθηκε ότι η Κατηγορούσα Αρχή δεν απέδειξε ότι ο κατηγορούμενος Σύλλογος εμπίπτει στην έννοια του όρου ¨εργοδότης¨ όπως αυτός έχει επεξηγηθεί σε αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Συγκεκριμένα ανέφερε ότι σε σχέση με τη πρώτη περίπτωση του ορισμού, η Κατηγορούσα Αρχή δεν προσκόμισε οποιαδήποτε μαρτυρία η οποία να αποδεικνύει ότι ο κατηγορούμενος Σύλλογος συνδέεται με σχέση εργασίας με οποιοδήποτε εργοδοτούμενο, αλλά ούτε και ότι έχει την ευθύνη για το υποστατικό στο οποίο συνέβηκε το επίδικο δυστύχημα, δηλαδή το στάδιο ¨Αντώνης Παπαδόπουλος¨, ή ότι έχει την ευθύνη για οποιαδήποτε δραστηριότητα τυχόν διεξάγεται στον συγκεκριμένο χώρο. Επίσης, όπως ανέφερε, ούτε αναφορικά με την δεύτερη περίπτωση του ορισμού δεν προσκομίστηκε από πλευράς της Κατηγορούσας Αρχής μαρτυρία που να αποδεικνύει πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας ότι η κατηγορούμενη διεξάγει οικονομική δραστηριότητα ή διευθύνει την επιχείρηση που λαμβάνει χώρα στο εν λόγω στάδιο. Τέλος, σε σχέση με το ζήτημα της απόδειξης εκ μέρους της Κατηγορούσας Αρχής της ευθύνης του Συλλόγου και σε αναφορά των όσων ανέφερε ο Μ.Κ.5, ανέφερε ότι και στην αντίληψη της Υπεράσπισης υπέπεσε για πρώτη φορά αυτό το ζήτημα μετά τις αναφορές του Μ.Κ..5 κατά το στάδιο της αντεξέτασης του και γι΄αυτό δεν το επικαλέστηκε νωρίτερα. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ - ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΤΗΓΟΡΙΩΝ : Στις ποινικές υποθέσεις όπως είναι και η παρούσα, το βάρος της απόδειξης το έχει η Κατηγορούσα Αρχή και το επίπεδο της απόδειξης είναι αυτό του πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας όπως έχει αποφασιστεί την υπόθεση Χαρίτωνος v. Δημοκρατίας
(1971)2 C.L.R. σελ. 40 με την οποία υιοθετήθηκε η απόφαση Woolmighton v. D.P.P.
(1935)AC 462, καθώς και σε μεταγενέστερες αποφάσεις. Η Κατηγορούσα Αρχή θα πρέπει να αποδείξει κάθε στοιχείο της κατηγορίας και δεν επιτρέπονται υποθέσεις ως προς την ύπαρξη γεγονότων, όσο εύλογες και αν είναι (βλ. Λοίζου v. Αστυνομίας
(1989)2 C.L.R. 363 και Παφίτης v. Δημοκρατίας
(1990)2 C.L.R. 102, 119 τα οποία θα πρέπει να αποδείξει με αξιόπιστη και σαφή μαρτυρία (βλ. Φλουρής v. Αστυνομίας
(1989)2 C.L.R. 401). Αν στο τέλος της υπόθεσης μείνει έστω και η παραμικρή αμφιβολία στο μυαλό του δικαστηρίου για την ενοχή του κατηγορουμένου τότε αυτή θα πρέπει να αποφασισθεί υπέρ του και να απαλλαχθεί και αθωωθεί της κατηγορίας (βλ. Τούμπας v. Δημοκρατίας
(1984)2 C.L.R. 110 και Καίτη Χαραλάμπους v. Δημοκρατίας
(1985)2 C.L.R. 97. Αναφέρθηκα στην αρχή της απόφασης μου ότι οι κατηγορίες τις οποίες αντιμετωπίζει το κατηγορούμενο σωματείο βασίζονται στα άρθρα 2,3,13,38 και 53
(1)του περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμου του 1996 (Ν. 89
(1)/1996) και στους περί Διαχείρισης Θεμάτων Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Κανονισμών του 2002, άρθρα 2,4
(1)και 4
(2). Στο άρθρο 2 του νόμου που είναι η ερμηνευτική διάταξη του νόμου για ό, τι ενδιαφέρει την υπόθεση μας σχετικές είναι οι ερμηνείες που δίδονται στις ακόλουθες λέξεις ή φράσεις: ¨Επιχείρηση¨ περιλαμβάνει βιομηχανικές ή άλλες δραστηριότητες, εμπόριο ή άλλα επιτηδεύματα. ¨Εγοδότης¨ σημαίνει κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο το οποίο συνδέεται με σχέση εργασίας με τον εργοδοτούμενο και έχει σχέση εργασίας με τον εργοδοτούμενο και έχει την ευθύνη για το υποστατικό, την επιχείρηση ή/και την εγκατάσταση και περιλαμβάνει και πρόσωπο που δεν έχει άλλα εργοδοτούμενα πρόσωπα, αλλά διεξάγει οικονομική δραστηριότητα ή διευθύνει την επιχείρηση του με σκοπό κερδοσκοπικό ή μη. ¨Πρόληψη¨ είναι το σύνολο των διατάξεων ή μέτρων που λαμβάνονται ή προβλέπονται καθ΄όλα τα στάδια των δραστηριοτήτων της επιχειρήσεως με στόχο την αποφυγή ή την μείωση των επαγγελματικών κινδύνων. ¨Χώρος εργασίας¨ περιλαμβάνει οποιοδήποτε χώρο στον οποίο ευρίσκονται ή είναι δυνατό να ευρίσκονται σε οποιοδήποτε χρόνο, πρόσωπα στην εργασία. Στα εδάφια 1 και 2 του άρθρου 3 του ίδιου νόμου γίνεται η ακόλουθη πρόβλεψη:
(1)Τηρουμένων των διατάξεων των εδαφίων
(4)
(5)και
(6), ο Νόμος αυτός εφαρμόζεται σε χώρους εργασίας, υποστατικά, επιχειρήσεις, εγκαταστάσεις και σε όλους τους δημόσιους ή ιδιωτικούς τομείς δραστηριοτήτων (βιομηχανικές, γεωργικές, εμπορικές, διοικητικές, εκπαιδευτικές, πολιτικές δραστηριότητες, δραστηριότητες παροχής υπηρεσιών αναψυχής κλπ).
(2)Ο Νόμος αυτός εφαρμόζεται και σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση όπου διεξάγεται επιχείρηση ή άλλη δραστηριότητα για σκοπούς κέρδους. Στο άρθρο 13 σε σχέση με τις υποχρεώσεις και ευθύνες που εναποθέτει ο νόμος γίνονται οι ακόλουθες μεταξύ άλλων πρόνοιες: Στη παρ.
(1)¨Κάθε εργοδότης πρέπει να διασφαλίζει την ασφάλεια, υγεία και ευημερία στην εργασία όλων των εργοδοτουμένων του: Νοείται ότι ο εργοδότης απαλλάσσεται από την ευθύνη για τα συμβάντα οφειλόμενα σε ξένες προς αυτόν, ανώμαλες και απρόβλεπτες συνθήκες ή σε έκτακτα γεγονότα, οι συνέπειες των οποίων δεν θα μπορούσαν να έχουν αποφευχθεί παρόλη την επιδειχθείσα επιμέλεια.¨ Στη παρ.
(2)του ίδιου άρθρου: ¨Χωρίς επηρεασμό της γενικότητας των υποχρεώσεων του, που αναφέρονται στο εδάφιο
(1)οι υποχρεώσεις κάθε εργοδότη επεκτείνονται ώστε να περιλαμβάνουν τα ακόλουθα: (α) την παροχή και διατήρηση εγκαταστάσεων, συστημάτων και μεθόδων εργασίας τα οποία να είναι ασφαλή και χωρίς κινδύνους για την υγεία. ............. (γ) την παροχή τέτοιων πληροφοριών, οδηγιών, εκπαίδευσης και επιτήρησης για τη διασφάλιση της ασφάλειας και υγείας των εργοδοτουμένων του. (δ) την παροχή και τη διατήρηση οποιωνδήποτε χώρων εργασίας που είναι κάτω από τον έλεγχο του, συμπεριλαμβανομένων και των μέσων προσπέλασης και εξόδου, σε κατάσταση που να είναι ασφαλής και χωρίς κινδύνους για την υγεία.¨ ............. (στ) (ιι) την επίβλεψη της ορθής εφαρμογής των μέτρων ασφάλειας, υγείας και ευημερίας των εργοδοτουμένων του ή και άλλων προσώπων που μπορεί να επηρεάζονται από τις δραστηριότητες του ή από τον τρόπο που διευθύνει την επιχείρηση του ˙ Στη παρ.
(3)του ίδιου άρθρου γίνονται οι ακόλουθες προβλέψεις: ¨Ο εργοδότης εφαρμόζει τα μέτρα που προβλέπονται στον παρόντα Νόμο και τους Κανονισμούς που εκδίδονται δυνάμει αυτού ακολουθώντας τις πιο κάτω γενικές αρχές πρόληψης: (α) αποφυγή των κινδύνων, (β) εκτίμηση των κινδύνων που δεν μπορούν να αποφευχθούν, (γ) καταπολέμηση των κινδύνων στην πηγή τους, ................. (στ) αντικατάσταση του επικίνδυνου από το μη επικίνδυνο ή το λιγότερο επικίνδυνο. Στην παρ. 5 του ίδιου άρθρου γίνεται η ακόλουθη πρόβλεψη: ¨Κάθε εργοδότης πρέπει να διευθύνει την επιχείρηση του ή διεξάγει τις δραστηριότητες του με τέτοιο τρόπο και πρέπει να παρέχει τέτοιες πληροφορίες ώστε να διασφαλίζει, καθόσον είναι ευλόγως εφικτό ότι, πρόσωπα που δεν εργοδοτούνται από αυτόν, αλλά που μπορεί να επηρεαστούν από τις δραστηριότητες της επιχείρησης του δεν θα εκτίθενται σε κίνδυνο.¨ Στο άρθρο 38 γίνεται πρόνοια για την έκδοση Κανονισμών από το Υπουργικό Συμβούλιο, όπως έγινε και στην προκείμενη περίπτωση με την έκδοση κανονισμών όπως είναι οι Κ.Δ.Π. 173/2002, 174/2002, 494/2004. Στο άρθρο 53
(1)προβλέπονται τα αδικήματα και οι ποινές ως εξής: ¨Τηρουμένων των διατάξεων του παρόντος άρθρου, οποιοδήποτε πρόσωπο στο οποίο επιβάλλονται υποχρεώσεις με βάση τον παρόντα Νόμο ή τους Κανονισμούς που εκδίδονται δυνάμει αυτού παραλείπει να συμμορφωθεί με αυτές, είναι ένοχο αδικήματος και υπόκειται σε πρόστιμο που δεν υπερβαίνει τις δέκα χιλιάδες λίρες ή σε φυλάκιση που δεν θα υπερβαίνει τα δύο χρόνια ή και στις δύο αυτές ποινές.¨ Στο άρθρο 54 προβλέπονται τα ακόλουθα: ¨Σε οποιεσδήποτε διαδικασίες για αδίκημα που διαπράττεται κατά παράβαση οποιωνδήποτε διατάξεων του παρόντος Νόμου, το οποίο συνίσταται σε παράλειψη προσώπου να συμμορφωθεί με υποχρέωση ή με απαίτηση για εκτέλεση καθήκοντος, καθόσον η συμμόρφωση αυτή είναι πρακτικώς εφικτή ή είναι ευλόγως εφικτή, αποτελεί ευθύνη του κατηγορούμενου να αποδείξει ότι δεν ήταν πρακτικώς εφικτό ή δεν ήταν ευλόγως εφικτό να πράξει περισσότερα από όσα έπραξε για εκπλήρωση της υποχρέωσης ή της απαίτησης που τέθηκε σ΄αυτόν.¨ Στους περί Διαχείρισης θεμάτων Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Κανονισμούς του 2002 (Κ.Δ.Π. 173/2002) διαλαμβάνονται τα ακόλουθα στο ερμηνευτικό άρθρο 2: ¨εκτίμηση¨ σημαίνει την εκτίμηση που γίνεται και αναθεωρείται, όπου τούτο είναι αναγκαίο, από τον εργοδότη ή από αυτοεργοδοτούμενο πρόσωπο, σύμφωνα με τις πρόνοιες του Κανονισμού 4 των παρόντων Κανονισμών.¨ ¨Προληπτικά και προστατευτικά μέτρα¨ σημαίνει τα μέτρα τα οποία έχουν καθορισθεί από τον εργοδότη ή το αυτοεργοδοτούμενο πρόσωπο ως συνέπεια της εκτίμησης, τα οποία είναι αναγκαία να ληφθούν για τη διασφάλισης της ασφάλειας, υγείας και ευημερίας των προσώπων στην εργασία, καθώς και για προστασία οποιωνδήποτε άλλων προσώπων έναντι των κινδύνων για την ασφάλεια και υγεία σε σχέση με τις δραστηριότητες των προσώπων στην εργασία.¨ Το άρθρο 4 διαλαμβάνει τα ακόλουθα:
(1)Ο εργοδότης οφείλει, λαμβάνοντας υπόψη τη φύση των δραστηριοτήτων του υποστατικού, της επιχείρησης ή και/ της εγκατάστασης του- (α) Να εκτιμά τους κινδύνους για την ασφάλεια και την υγεία των εργοδοτουμένων του, μεταξύ άλλων, κατά την επιλογή των εξοπλισμών εργασίας, των χρησιμοποιούμενων χημικών ουσιών ή παρασκευασμάτων, κατά τη διαρρύθμιση ή και καταλληλότητα των χώρων εργασίας. ..............
(2)Ο εργοδότης οφείλει: (α) Να έχει στη διάθεση του γραπτή εκτίμηση- (ιι) των κινδύνων για την ασφάλεια και την υγεία προσώπων που δεν εργοδοτούνται από αυτόν και οι οποίοι δημιουργούνται από ή σε σχέση με τον τρόπο που διεξάγει τις δραστηριότητες του ή διευθύνει την επιχείρηση του. (β) Με βάση την πιο πάνω γραπτή εκτίμηση ο εργοδότης οφείλει να καθορίζει τα προληπτικά και προστατευτικά μέτρα που πρέπει να ληφθούν και, αν χρειαστεί, το υλικό ή τον εξοπλισμό προστασίας που πρέπει να χρησιμοποιηθεί. Εξετάζοντας την πιο πάνω νομοθεσία μας που είναι μέρος της γενικότερης νομοθεσίας μας που διασφαλίζει την ασφάλεια, υγεία και ευημερία των προσώπων στην εργασία σ΄όλους τους κλάδους οικονομικής δραστηριότητας, και για την προστασία οποιωνδήποτε άλλων προσώπων έναντι των κινδύνων για την ασφάλεια και υγεία σε σχέση με τις δραστηριότητες προσώπων στην εργασία, ως γενική παρατήρηση θα μπορούσε να πει κάποιος ότι ο νομοθέτης εναποθέτει μεγάλη ευθύνη στον εργοδότη ή στον διαχειριστή τέτοιων χώρων ως προς τους πιο πάνω τομείς της ασφάλειας, της υγείας και της ευημερίας όχι μόνο των εργαζομένων σε ένα χώρο αλλά και των επισκεπτών του. Ο κ. Πατέρα (Μ.Κ.1) ανέφερε ότι ο κατηγορούμενος Σύλλογος δεν κατείχε γραπτή εκτίμηση των κινδύνων στην εργασία, για την ασφάλεια και την υγεία των εργοδοτουμένων της και των προσώπων που δεν εργοδοτούνται από αυτήν, και οι οποίοι δημιουργούνται από ή σε σχέση με τον τρόπο που διεξάγει τις δραστηριότητες του, με αποτέλεσμα εργοδοτούμενα και μη πρόσωπα να εκτίθενται σε κίνδυνο τραυματισμού ή βλάβης της υγείας τους. Πρόκειται για αναντίλεκτη μαρτυρία η οποία στοιχειοθετεί το αδίκημα της 1ης κατηγορίας. Παρατηρώ ότι δεν αντεξετάστηκε ο μάρτυρας πάνω σε αυτό το ζήτημα ούτε και παρουσιάστηκε οποιαδήποτε περί του αντιθέτου μαρτυρία εφόσον το βάρος απόδειξης ύπαρξης αυτής της γραπτής εκτίμησης ήταν πλέον στους ώμους του κατηγορούμενου Συλλόγου, το οποίο εφόσον δεν παρουσίασε μαρτυρία που να ανατρέπει την πιο πάνω θέση απέτυχε να αποσείσει το βάρος που πλέον είχε. Όπως προνοείται από τον Κανονισμό 4 της Κ.Δ.Π.173/2002 βρίσκω ότι εφόσον η μαρτυρία αυτή παρέμεινε αναντίλεκτη η Κατηγορούσα Αρχή απόδειξε στον βαθμό που επιβάλλεται το αδίκημα της 1ης κατηγορίας. Η υπόθεση σε σχέση με τη 2η κατηγορία θα κριθεί από το κατά πόσο η Κατηγορούσα Αρχή έχει στοιχειοθετήσει με παραδεκτή μαρτυρία που προσκόμισε το αδίκημα καταδεικνύοντας ότι ο κατηγορούμενος Σύλλογος ήταν ο ιδιοκτήτης ή κάτοχος του σταδίου ¨Αντώνης Παπαδόπουλος¨ και ως εκ τούτου ευθυνόταν για τη παράλειψη του να λάβει εύλογα και εφικτά μέτρα προς αποφυγή του κινδύνου πτώσης από ύψος και τραυματισμού προσώπων που διακινούνταν στον συγκεκριμένο χώρο όπως επέτρεπε να κάμνουν πρόσωπα που εργάζονταν γι΄αυτόν ή έστω συνεργάζονταν όπως ήταν ο Μ.Κ.5 κ. Ν. Ευαγγέλου, οι αστυνομικοί, οι άνδρες της ιδιωτικής ασφάλειας του σταδίου, οι άνθρωποι της LTV ή οι συνεργάτες της ή τυχόν άλλα πρόσωπα που ήταν δυνατόν να εισέλθουν από τη θύρα που επικοινωνούσε με το εσωτερικό χώρο του γηπέδου η οποία δεν έκλεινε με πόρτα και δεν προστατευόταν με οποιονδήποτε τρόπο όπως ήταν η μαρτυρία των Μ.Κ. 1 - 4 όπως π.χ. με προστατευτικό κιγκλίδωμα ή οτιδήποτε άλλο το οποίο θα απέτρεπε την είσοδο στο χώρο από πρόσωπα που προέρχονταν από το χώρο του αγωνιστικού χώρου του γηπέδου. Κρίθηκε από την νομολογία μας ότι η ευθύνη που εναποθέτει ο νόμος στον κατηγορούμενο να αποδείξει ότι δεν ήταν πρακτικώς ή ευλόγως εφικτό να πράξει περισσότερα από όσα έπραξε για εκπλήρωση της υποχρέωσης ή της απαίτησης που τέθηκαν σ' αυτόν, εξετάζεται με βάσει το ισοζύγιο των πιθανοτήτων (βλέπε σχετικά R v. Dunbar
(1958)1 QB 1). ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ - ΕΥΡΗΜΑΤΑ - ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω όλους τους μάρτυρες που παρουσίασε η Κατηγορούσα Αρχή ενώ κατέθεταν ενώπιον του δικαστηρίου και εξέτασα τη μαρτυρία τους με πολύ μεγάλη προσοχή. Είμαι σε θέση να αξιολογήσω την μαρτυρία τους με δείκτη μεταξύ άλλων την ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος στην υπόθεση, τις ευκαιρίες που είχαν οι μάρτυρες να παρακολουθήσουν ή να γνωρίζουν τα διαδραματισθέντα ή τα γεγονότα γενικά που περιβάλλουν την υπόθεση, τη συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα, τη μνήμη και τους λόγους που είχαν να θυμούνται ή να πιστεύουν αυτά για τα οποία κατέθεταν και την αμεσότητα των απαντήσεων τους (βλ. Καρεκλά v. Κλεάνθους
(1997)1B ΑΑΔ σελ. 1199, Αθανασίου και άλλων v. Κουνούνη
(1997)1Β Α.Α.Δ. σελ. 614, Στυλιανίδης v. Χατζηπιέρα
(1992)1 ΑΑΔ σελ.1056 και Mustafa v. Κακουρή κ.ά.
(2002)1 (Α) ΑΑΔ σελ. 165. Είναι σημαντικό να τονισθεί ότι η Κατηγορούσα Αρχή κάλεσε τους Μ.Κ. 1 και 2 κ.κ. Πατέρα και Παπαποστόλου ως ειδικούς επί θεμάτων ασφαλείας και υγείας στους χώρους εργασίας. Όπως προέκυψε από τη μαρτυρία τους ήταν Επιθεωρητές Εργασίας και διορίσθηκαν στη θέση αυτή αρκετά χρόνια πριν το ατύχημα. Είναι απόφοιτοι πανεπιστημιακών ιδρυμάτων με συνεχή εκπαίδευση σε θέματα ασφάλειας και υγείας στους χώρους εργασίας αλλά και της νομοθεσία που διέπει τα ζητήματα αυτά. Με βάσει τα πιο πάνω κρίνω ότι οι Μ.Κ. 1 και 2 είναι ειδικοί για να εκτιμούν και να αξιολογούν κινδύνους για τους εργαζόμενους στους χώρους εργασίας και γενικά σε θέματα ασφάλειας είτε εργαζομένων είτε διακινουμένων σε ένα χώρο. Συγκεκριμένα οι μάρτυρες αυτοί λόγω εκπαίδευσης, γνώσεων, επαγγέλματος και πείρας, μπορούν να θεωρηθούν ότι κατέχουν όλα τα προσόντα για να χαρακτηριστούν ως πραγματογνώμονες και ως τέτοια θα αντικρίσω την μαρτυρία τους σε όσα θέματα σχετίζονται με την ασφάλεια των εργαζομένων και άλλων προσώπων που διακινούνται σε χώρους όπου διεξάγονται εργασίες (βλ. Ευαγγέλου v. Αμπίζας
(1982)1C.L.R. 41, 57). Είναι γνωστό ποιο είναι το καθήκον ενός πραγματογνώμονα όπως και οι αρχές προσέγγισης της μαρτυρίας του από τα Δικαστήρια. Αναφορά επί τούτου μπορεί να γίνει στο ακόλουθο απόσπασμα από την υπόθεση Philippou v. Οdysseos
(1989)1 C.L.R. 1: "Με τη πρόοδο της γνώσης, επιστήμης και τεχνολογίας, τα Δικαστήρια δέχονται μαρτυρία εμπειρογνωμόνων και χρησιμοποιούν την εξειδικευμένη γνώση τους για να καταλήξουν σε ορθές αποφάσεις. Η μαρτυρία ενός πραγματογνώμονα γίνεται αποδεκτή για να προμηθεύει το Δικαστήριο με επιστημονική μαρτυρία, που μπορεί να μην βρίσκεται μέσα στις γνώσεις και εμπειρίες του Δικαστή.... Οι πραγματογνώμονες καλούνται ως μάρτυρες προς υποστήριξη των θέσεων των διαδίκων όταν εξετάζονται τεχνικά θέματα. Το καθήκον των μαρτύρων αυτών είναι η παρουσίαση των αναγκαίων επιστημονικών κριτηρίων για την δοκιμασία της ακρίβειας των συμπερασμάτων τους, έτσι που να δώσει την ευχέρεια στο Δικαστήριο να σχηματίσει τη δική του ανεξάρτητη γνώμη με την εφαρμογή των κριτηρίων στα γεγονότα που έχουν αποδειχθεί με μαρτυρία". Θα πρέπει να αναφέρω στο σημείο αυτό ότι η μαρτυρία που δίδεται από ένα πραγματογνώμονα υπόκειται στους συνήθεις κανόνες απόδειξης και θεωρείται ως οποιοσδήποτε άλλος μάρτυρας. Το Δικαστήριο δεν είναι υποχρεωμένο να υιοθετήσει τις απόψεις ενός εμπειρογνώμονα, έστω και αν αυτές παραμένουν χωρίς αντεξέταση (βλέπε Vasiliko Cement Works v. Stavrou
(1978)1 C.L.R. 389,397 και Νικολάου v. Σταύρου
(1992)1 Α.Α.Δ. 746.) ΄Οπως έχει τονιστεί στην υπόθεση Constantinides (Akinita) Ltd v. Mavrogenis
(1983)1 C.L.R. 663, η μαρτυρία του πραγματογνώμονα εισάγεται υπό την αίρεση της απόδειξης του πραγματικού της υπόβαθρου με τρόπο που αποδεικνύεται κάθε άλλο γεγονός. Ακολουθεί πως η αποτυχία απόδειξης αυτού του υπόβαθρου με αποδεκτή μαρτυρία, θα αφήσει τη γνώμη του πραγματογνώμονα μετέωρη και χωρίς αξία. Η γενική εντύπωση που σχημάτισα για τους Μ.Κ.1 και 2 είναι ότι ήταν ειλικρινείς και δεν διέκρινα οποιαδήποτε προσπάθεια τους να παραπλανήσουν το δικαστήριο ή να υπερβάλλουν σε σχέση με τα ευρήματα τους. Υπήρξαν σταθεροί στις απαντήσεις τους και πειστικοί. Δεν υπέπεσαν σε καμιά αντίφαση και όσα ανέφεραν προέρχονταν από παρατηρήσεις τους στη σκηνή τις οποίες ο μεν Μ.Κ. 1 σημείωσε στην έκθεση την οποία ετοίμασε για την επιθεώρηση που διενήργησε τέσσερις μόλις ημέρες μετά το ατύχημα. Κρίνω τη μαρτυρία τους ως φυσική και ως εκ τούτου πειστική και την αποδέχομαι όπως την κατέγραψα πιο πάνω. Το ίδιο ειλικρινείς μου φάνηκαν ο κ. Π. Ανδρονίκου (Μ.Κ.2) και ο κ. Πολύβιος Συμεωνίδης (Μ.Κ.4) ο πρώτος εκ των οποίων παρέμεινε σταθερός στα όσα ανέφερε και στη κατάθεση του (Τεκμήριο 2) στη περιγραφή του πως υπέστη το ατύχημα και της σκηνής την οποία έδωσε λίγες μόλις ημέρες μετά που συνέβη αυτό. Δέχομαι την μαρτυρία του ως φυσική, χωρίς να χαρακτηρίζεται από υπερβολές ή ότι υπήρξε εκ μέρους του προσπάθεια εξυπηρέτησης των προσωπικών του συμφερόντων. Δέχομαι τη θέση του ότι κατά τον επίδικο χρόνο ήταν ένας υγιής νέος και μετά από το ατύχημα λόγω της βλάβης που υπέστη εμποδιζόταν να απασχολείται και να κάμνει την εργασία που έκαμνε προηγουμένως ή τουλάχιστον όπως την έκαμνε και έπαυσε να ασχολείται και με το χόμπι του το κυνήγι. Για τον Μ.Κ.5 κ. Ν. Ευαγγέλου παρατηρώ ότι ενώ αυτός υιοθέτησε την γραπτή του κατάθεση που είχε δώσει για όσα γνώριζε σε σχέση με το χώρο όπου συνέβηκε το ατύχημα, στη συνέχεια για ευνόητους λόγους, κρίνω προσπάθησε να θολώσει τα νερά ενσπείροντας κάποιες αμφιβολίες σε σχέση με το τι επικρατούσε ακριβώς στη σκηνή όπως του ισχυρισμού του περί της ύπαρξης δύο φλωρένσων στο χώρο, ότι εισερχόταν αμυδρό φώς από τους προβολείς του γηπέδου, ότι δεν θυμόταν και δεν ήταν 100% σίγουρος ότι δεν υπήρχαν απαγορευτικές και προειδοποιητικές πινακίδες έξω από τη μεταλλική πόρτα που χρησιμοποίησε το θύμα για να εισέλθει στο χώρο όπου συνέβη το ατύχημα, ότι τάχα υπήρχε και άλλη θύρα την οποία θα μπορούσαν να χρησιμοποιούσαν οι άνθρωποι της LTV και τέλος ότι στην θύρα κινδύνου από την είσοδο της από την πλευρά του σταδίου υπήρχε μεταλλικό κιγκλίδωμα το οποίο μάλιστα ήθελε τρία άτομα για να το μετακινήσουν. Κρίνω ότι δεν ήταν στα πιο πάνω θέματα ειλικρινής, αποδέχομαι όμως το μέρος της μαρτυρίας του που συνίστατο στα όσα περιγράφει στη γραπτή κατάθεση του τα οποία ήταν γνήσια και δεν προέρχονταν από σκοπιμότητα την οποία επεδίωξε με την κατάθεση του ενώπιον του δικαστηρίου φανερά καθοδηγούμενος. Οι φωτογραφίες των Τεκμηρίων 4 και 5 που κατέθεσε η πλευρά της Κατηγορούσας Αρχής οι οποίες λήφθηκαν αμέσως μετά το ατύχημα που υπέστη ο κ. Ανδρονίκου απεικονίζουν την κατάσταση που επικρατούσε στο χώρο όπου επισυνέβη το ατύχημα. Το τι απεικονίζουν δέχομαι ότι είναι αδιάψευστη μαρτυρία και έτσι ακριβώς μεταδόθηκε στο δικαστήριο πέραν βέβαια της προφορικής περιγραφής του χώρου από τους μάρτυρες. Υπό το φως της πιο πάνω αξιολόγησης καταλήγω σε ευρήματα τα οποία συνίστανται σε όσα κατέγραψα πιο πάνω στις σελ. 3 - 6 που είναι η καταγραφή των διαπιστώσεων του Μ.Κ. 1 επιθεωρητή και εξεταστή του ατυχήματος κ. Πατέρα και τα οποία δεν κρίνω σκόπιμο να επαναλάβω. Η ευθύνη του κατηγορούμενου σωματείου για τη διάπραξη του αδικήματος δεν είναι απόλυτης μορφής, οι πρόνοιες του Άρθρου 13
(2)(α) σε συνδυασμό με το Άρθρο 54 δεν μπορεί να ερμηνευθούν ότι το καθήκον του εργοδότη να παρέχει ασφαλή χώρο εργασίας είναι απόλυτο καθότι είναι δύσκολο, εάν όχι αδύνατο και σίγουρα δεν είναι ευλόγως εφικτό σε κάθε περίπτωση να επιτευχθεί η απόλυτη ασφάλεια στο χώρο εργασίας αν και αυτός θα πρέπει να είναι ο στόχος. Το δικαστήριο εξετάζοντας κατά πόσο ένας χώρος είναι ασφαλής ή όχι πρέπει να εξετάσει κατά πόσον ο κίνδυνος με βάση τα γεγονότα της συγκεκριμένης υπόθεσης ήταν εύλογα προβλεπτός, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη ότι τόσο τα εργοδοτούμενα πρόσωπα δεν είναι πάντα αρκετά προσεκτικά και συχνά ενεργούν με απερίσκεπτο και ή αδέξιο τρόπο ή κατά παράβαση ρητών οδηγιών όσο και οι διερχόμενοι με άδεια από τον πρόεδρο του Συλλόγου μεταξύ των οποίων υπάρχουν άτομα διαφόρων ηλικιών, ικανοτήτων και δεξιοτήτων και μάλιστα με την ύπαρξη στο χώρο μιας πισίνας άδειας από νερό που περιβαλλόταν από προεξέχοντα σίδερα της σιδεροσύνδεσης σε χώρο ο οποίος δεν φωτιζόταν κατά τη διάρκεια της νύχτας από τεχνικό φωτισμό. Θα παραπέμψω σχετικά στο ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση Sheppey v. Mathew T.Shaw & Co Ltd
(1952)1 T.L.R. 1272 όπου ο δικαστής Parker εξετάζοντας τον όρο "safe" είπε σχετικά τα πιο κάτω: " It cannot mean "absolutely safe" in sense that it must be such means of access that no accident can occur. I think that the duckboard was a safe means of access. I cannot think that " safe" means " entirely safe" . It must mean " safe for a man who is acting reasonably" I hold that the duckboard was a safe means of access so far as reasonably practicable." και στη σελ. 1275: ". In considering whether the means of access provided is safe or unsafe it must not be assumed that everybody will always be careful. A means of access is unsafe if it is a possible cause of injury to anybody acting in a way a human being may be reasonably expected to act in circumstance which may be reasonably expected to occur." Σε μετάφραση: «Δεν μπορεί να σημαίνει «απόλυτα ασφαλές» υπό την έννοια ότι θα υπάρχουν τέτοια μέσα πρόσβασης προς αποτροπή κάθε δυστυχήματος. Η εξέδρα ήταν σύμφωνα με την γνώμη μου, ασφαλής τρόπος πρόσβασης. Δεν είμαι της γνώμης ότι «ασφαλές» σημαίνει «απόλυτα ασφαλές» αλλά ασφαλές για τον άνθρωπο που ενεργεί λογικά. Πιστεύω ότι η εξέδρα ήταν ασφαλής τρόπος πρόσβασης όσο ήταν λογικά εφικτό...» και στη σελ. 1275: «Εξετάζοντας κατά πόσον τα μέσα πρόσβασης ήσαν ασφαλή ή όχι δεν θα πρέπει να θεωρήσει κάποιος σαν δεδομένο ότι ο κάθε άνθρωπος θα είναι πάντα προσεκτικός. Το μέσο πρόσβασης είναι ανασφαλές εάν υπάρχει πιθανότητα να προκαλέσει τον τραυματισμό ανθρώπου που ενεργεί με λογικά προβλεπτό τρόπο κάτω από εύλογα προβλεπτές συνθήκες.» Κατά πόσο ένας χώρος ήταν ασφαλής ή όχι πρέπει να ληφθεί υπόψη και ο σκοπός για τον οποίο χρησιμοποιείται. Θα παραπέμψω σχετικά στα όσα είπε ο Lord Widgery C.J. στην Evans v. Sant
(1975)1 All E.R. 294 στη σελ. 294 στη σελ. 301: " . The safety of the place depends not simply on the construction of the floor or the solidity of the walls but it also depends in some degree on the nature of the operations carried on therein ." Σε μετάφραση: «Η ασφάλεια ενός χώρου δεν εξαρτάται μόνο από την κατασκευή του πατώματος ή την σταθερότητα των τοίχων αλλά εξαρτάται και σε κάποιο βαθμό από τη φύση των εργασιών που διενεργούνται εκεί...» Σε αυτό το σημείο κρίνω σκόπιμο να ασχοληθώ με το ζήτημα που ετέθη σε σχέση με την ευθύνη του Συλλόγου που είναι ο κατηγορούμενος και όχι κάποιου άλλου, κάποιας εταιρείας στην οποία αόριστα έκαμε αναφορά ο Μ.Κ.5 κατά την αντεξέταση του και από την οποία ερείδεται και η σχετική εισήγηση του ευπαιδεύτου συνηγόρου Υπεράσπισης περί μη απόδειξης της ευθύνης ως εργοδότη του Συλλόγου. Κατ΄αρχή θα πρέπει να πω ότι δεν μπορεί να ευσταθήσει η θέση του συνηγόρου Υπεράσπισης ότι δεν μπορούσαν να προβάλουν αυτή την υπεράσπιση πριν ακόμα απαντήσει στις κατηγορίες ο κατηγορούμενος Σύλλογος. Θα ανέμενε κανείς ότι ένα τέτοιο σημαντικό ζήτημα η Υπεράσπιση δεν θα το άφηνε να τεθεί κατ΄ εντελώς τυχαίο τρόπο από τον διαχειριστή των καντινών του σταδίου ο οποίος παρουσιάστηκε ως υπεύθυνος των εγκαταστάσεων του σταδίου στους Επιθεωρητές αλλά κατά τη μαρτυρία του ενώπιον του δικαστηρίου αρνήθηκε αυτή την ιδιότητα του, όταν πλέον είχαν παρελάσει τέσσερις Μ.Κ. στους οποίους δεν υπήρξε τέτοια υποβολή ή εισήγηση εκ μέρους της Υπεράσπισης για να βλέπαμε την αντίδραση τους και όταν το σύνολο της μαρτυρίας που τέθηκε ενώπιον μου φανερώνει περίτρανα ότι ήταν ο κατηγορούμενος Σύλλογος που είχε την ευθύνη για ό,τι συνέβαινε στο στάδιο ¨Αντώνης Παπαδόπουλος¨, ακόμα και από αυτή τη γραπτή κατάθεση του Μ.Κ.5 κ. Ευαγγέλου που επικαλείται η Υπεράσπιση αυτό είναι που προκύπτει ανεξάρτητα αν αυτός διαφοροποιήθηκε κάνοντας αόριστες αναφορές για ύπαρξη κάποιας εταιρείας. Η αποδοχή του μέρους της μαρτυρίας του μάρτυρος αυτού που συνίστατο στην γραπτή του κατάθεση και η απόρριψη των όσων διαφοροποιούμενος ανέφερε ενώπιον του δικαστηρίου φανερώνει πως αντικρίζεται αυτό το ζήτημα από το δικαστήριο. Εξάλλου, θα ανέμενε κάποιος ότι αυτή η τόσο σημαντική θέση εκ μέρους της Υπεράσπισης θα προωθείτο με σχετική μαρτυρία εκ μέρους του Συλλόγου ενώπιον του δικαστηρίου και με συγκεκριμένα στοιχεία. Κάτι τέτοιο όμως δεν έγινε καθώς ο κατηγορούμενος Σύλλογος τήρησε το δικαίωμα της σιωπής. Κρίνω ότι η όλη επιχειρηματολογία που αναπτύχθηκε σε σχέση με το ζήτημα αυτό είναι εκ των υστέρων σκέψη. Αν το στάδιο ¨Αντώνης Παπαδόπουλος¨ ανήκε κατά τον επίδικο χρόνο και το διαχειριζόταν κάποια εταιρεία αυτό θα έπρεπε να είχε δηλωθεί εξ αρχής στους επιθεωρητές Μ.Κ.1 και 2 που είχαν επισκεφθεί το χώρο αμέσως μετά το ατύχημα και όχι αντίθετα να δηλώνεται ότι ανήκε στον Σύλλογο. Ο Μ.Κ.5 ήταν σαφής ότι τις οδηγίες για τη διέλευση των ανθρώπων της LTV από τη συγκεκριμένη μεταλλική πόρτα τις έδιδε ο ίδιος ο κ. Παντελή που ήταν ο πρόεδρος του Συλλόγου, επ΄αυτού δεν άφησε καμιά αμφιβολία. Με βάσει λοιπόν τη μαρτυρία που αποδέχθηκα, ο Σύλλογος ήταν κατά τον επίδικο χρόνο ¨εργοδότης¨ με την έννοια του δεύτερου σκέλους του ορισμού του όρου ¨εργοδότης¨ (βλ. σελ. 13 πιο πάνω). Επομένως ο κατηγορούμενος Σύλλογος είχε ευθύνη λήψης μέτρων προστασίας και ασφαλώς έναντι του θύματος του ατυχήματος του κ. Π. Ανδρονίκου στον οποίο επέτρεπε να εισέρχεται στον συγκεκριμένο χώρο αν και δεν ήταν υπάλληλος του (βλ. μεταξύ άλλων και την Γενικός Εισαγγελέας v. Z. Δημητρίου και Υιού (Ανυψωτικά) Λτδ κ.ά.,
(2006)2 ΑΑΔ σελ. 467. Μεγάλο μέρος της συζήτησης που έγινε αφορούσε το κατά πόσο το θύμα του ατυχήματος θα έπρεπε να είχε ενεργήσει κατά τον τρόπο που ενήργησε να χρησιμοποιήσει δηλαδή τον διάδρομο εκείνο κάτω από τις δυτικές κερκίδες του σταδίου και να περάσει εντός του αγωνιστικού χώρου. Παρατηρώ ότι αυτή ήταν ενέργεια που γινόταν κάθε φορά καθ΄ υπόδειξη και με εντολή του προέδρου του Συλλόγου κ. Παντελή. Δεν υπήρχε άλλος προσφορότερος χώρος ή τρόπος για την διέλευση των ανθρώπων της LTV και των καλωδίων για τις κινηματογραφικές τους μηχανές. Επικρατούσε απόλυτο σκοτάδι ή τουλάχιστον δεν υπήρχε ικανοποιητικός φωτισμός. Οι κώνοι που υπήρχαν περιμετρικά δεν χρησίμευαν ως προστατευτικό κιγκλίδωμα και δεν προστάτευε τον ανυποψίαστο διερχόμενο ή αυτόν που θα έχανε τον προσανατολισμό του σε ένα τέτοιο χώρο και υπό τις συνθήκες που περιγράφηκαν. Ο χώρος εκείνος εκτός από τα εξουσιοδοτημένα πρόσωπα της LTV μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και από άτομα που προέρχονταν από τον αγωνιστικό χώρο όπως ποδοσφαιριστές, προπονητές, διαιτητές ή άλλους παράγοντες του αθλητισμού σε περίπτωση κινδύνου. Δεν υπήρχε οποιαδήποτε πόρτα ή εμπόδιο που να εμπόδιζε την είσοδο από τον αγωνιστικό χώρο στο χώρο όπου επισυνέβη το ατύχημα. Επομένως ο χώρος αυτός θα έπρεπε να ήταν με τέτοιο τρόπο διαμορφωμένος έτσι ώστε να απέκλειε το ενδεχόμενο να διατρέξει κίνδυνο ατυχήματος οποιοσδήποτε. Θα έπρεπε να υπήρχε ικανοποιητικός φωτισμός, που εν προκειμένω δεν υπήρχε, και τέτοια περίφραξη σε ανάλογο ύψος ώστε να αποτρέπει στον οποιονδήποτε από του να πέσει από ύψος. Ας αναλογιστούμε τι θα συνέβαινε αν ποτέ είχε χρησιμοποιηθεί αυτός ο χώρος κατά τη διάρκεια της νύχτας για τη διαφυγή ανθρώπων που βρισκόντουσαν εντός του αγωνιστικού χώρου του σταδίου αν συνέβαινε κάποια έκτακτη κατάσταση, που σε τέτοιους χώρους όπου συχνάζουν χιλιάδες άτομα είναι πολύ πιθανές τέτοιες καταστάσεις, και πόσο μεγάλο κίνδυνο θα διέτρεχαν όσοι θα χρησιμοποιούσαν την εν λόγω θύρα ταυτόχρονα ως θύρα εξόδου κινδύνου. Επομένως αντικειμενικά αντικρίζοντας τις συνθήκες που επικρατούσαν στο χώρο, κρίνω ότι ο κατηγορούμενος Σύλλογος παρέλειψε να λάβει όλα τα ενδεικνυόμενα μέτρα είτε αποτροπής χρήσης του συγκεκριμένου χώρου από το κοινό και κατασκευής τέτοιας περίφραξης ώστε να αποκλειόταν το ενδεχόμενο πτώσης κάποιου ανυποψίαστου από ύψος εντός της ατέλειωτης και άδειας πισίνας. Επομένως κρίνω ότι έχει στοιχειοθετηθεί και το αδίκημα της 2ης κατηγορίας στο βαθμό και στο επίπεδο που εξετάζεται σε τέτοιες περιπτώσεις αυτόν δηλαδή του πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα πιο πάνω και την μαρτυρία που παρουσιάστηκε βρίσκω ότι ο κατηγορούμενος Σύλλογος με την επιλογή του να μη προσφέρει οποιανδήποτε μαρτυρία αντικρουστική των όσων οι Μ.Κ. του καταλόγησαν σε σχέση με τις συνθήκες που επισυνέβη το ατύχημα και τις συνθήκες που επικρατούσαν στο χώρο, δεν έχει αποσείσει το βάρος που είχε ότι δηλαδή είχε εκπληρώσει όλες τις υποχρεώσεις που ο ίδιος ο νομοθέτης του εναπόθεσε (Άρθρο 13 του Ν. 89
(1)/96) με βάσει το ισοζύγιο των πιθανοτήτων (βλ. R. v. Dunbar
(1958)1 QB1). ΚΑΤΑΛΗΞΗ: Καταλήγω ότι η Κατηγορούσα Αρχή απέδειξε την υπόθεση της και στις δύο κατηγορίες και επομένως βρίσκω τον κατηγορούμενο Σύλλογο ένοχο και στις δύο κατηγορίες τις οποίες αντιμετωπίζει. Υπ............ Χρ. Φιλίππου, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο