Αστυνομικού Διευθυντή Πάφου ν. Χριστάκης Γεωργίου Σκάγιας, Aρ. Υπόθεσης 14913/2009, 17 Νοεμβρίου 2011

(1)/2003. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες του αδικήματος, ο κατηγορούμενος στις 19.6.2009 στην Έμπα της Επαρχίας Πάφου, είχε στην κατοχή του, δηλαδή στην οικία του, φονευμένο θήραμα ήτοι 7 λαγούς κατά την διάρκεια κλειστής περιόδου κυνηγίου. Κατά την ακροαματική διαδικασία κατατέθηκαν εκ συμφώνου οι καταθέσεις των μαρτύρων κατηγορίας (Τεκμήρια 1, 2 και 3), η κατάθεση του κατηγορούμενου, η γραπτή κατηγορία του (Τεκμήρια 4 και 5 ) καθώς και η έκθεση εξέτασης θηράματος (Τεκμήριο 6) το περιεχόμενο των οποίων δηλώθηκε ως παραδεκτό. Δηλώθηκε επίσης ως παραδεκτό γεγονός ότι η 19η Ιουνίου του 2009 ήταν περίοδος κλειστή για το κυνήγι και είχαν παρέλθει πέραν των 15 ημερών από την λήξη της κυνηγετικής περιόδου. Ο κατηγορούμενος όταν κλήθηκε σε απολογία προέβη σε ανώμοτι δήλωση αναφέροντας επί λέξει «ήταν νόμιμο κυνήγι το οποίο φύλαξα σπίτι μου». Με βάση την ενώπιον μου μαρτυρία, τα πιο κάτω αποτελούν τα ευρήματα του Δικαστηρίου. Στις 19.6.2009 ο Αστ. 336 Θ. Κωνσταντίνου που υπηρετεί στην ΜΜΑΔ, στο κλιμάκιο πάταξης λαθροθηρίας, δυνάμει δικαστικού εντάλματος έρευνας, ερεύνησε την οικία του κατηγορούμενου στην Έμπα, οδός Προφήτη Ηλία 1, καθότι υπήρχε πληροφορία ότι είχε στην κατοχή του θήραμα που ήταν προϊόν λαθροθηρίας. Κατά την διάρκεια της έρευνας, ο πιο πάνω αστυνομικός βρήκε σε καταψύκτη που βρισκόταν στην πίσω αυλή της οικίας του κατηγορούμενου επτά παγωμένου λαγούς. Όταν ο πιο πάνω αστυνομικός επέστησε την προσοχή του κατηγορούμενου στον Νόμο, ο κατηγορούμενος απάντησε, «Εν που το τζινή, τζαι εφύλαξα τους για το ππάρτι της επετείου μου με τη γεναίκα». Ο κατηγορούμενος στη συνέχεια συνελήφθηκε για το αυτόφωρο αδίκημα της παράνομης κατοχής θηράματος κατά την διάρκεια κλειστής περιόδου για το κυνήγι και αυτός απάντησε «Εντάξει, κάμε τη δουλεία σου». Ο κατηγορούμενος μεταφέρθηκε την ίδια ημέρα στον Κεντρικό Αστυνομικό Πάφου και τέθηκε υποκράτηση. Οι λαγοί παραλήφθηκαν ως Τεκμήρια από τον Αστ. 336 τους οποίους στη συνέχεια παρέδωσε στην Γ/Αστ. 2501 Ε. Χρυσάνθου τους οποίους φύλαξε σε καταψύκτη της Αστυνομίας στην Α.Δ.Ε Πάφου. Την ίδια ημέρα και μεταξύ των ωρών 2150-2210, ο Αστ. 3621 Γ. Χαραλάμπους, στον Κεντρικό Αστυνομικό Σταθμό Πάφου, έλαβε ανακριτική κατάθεση (Τεκμήριο 4) από τον κατηγορούμενο ο οποίος σε όλες τις ερωτήσεις που το υποβλήθηκαν απάντησε «ότι έχω να πω θα το πω στο Δικαστήριο». Την ίδια ημέρα και μεταξύ των ωρών 2115 - 2225, ο πιο πάνω αστυνομικός κατηγόρησε γραπτώς (Τεκμήριο 5) τον κατηγορούμενο και αυτός απάντησε «ότι έχω να πω θα το πω στο Δικαστήριο». Σύμφωνα με το Τεκμήριο 6 όλοι οι λαγοί είναι άγριοι λαγοί του είδους Lepus europeus. Η 19η Ιουνίου του 2009 ήταν περίοδος κλειστή για το κυνήγι και είχαν παρέλθει πέραν των 15 ημερών από την λήξη της κυνηγετικής περιόδου. Ο συνήγορος του κατηγορούμενου στην αγόρευση του ήγειρε ζήτημα αντισυνταγματικότητας του άρθρου 49 του Νόμου 152

(1)/2003 και η εισήγηση του είναι ότι οι πρόνοιες του πιο πάνω άρθρου αντιβαίνουν στο Άρθρο 23 του Συντάγματος το οποίο κατοχυρώνει το δικαίωμα της ιδιοκτησίας. Ο κ. Τσιαπαλής συμφώνησε με τα όσα αναφέρονται στην υπόθεση Μαρκίτσης ν. Κυπριακή Δημοκρατία Υπ. Αρ. 1501 ημερ. 5.7.2002 η οποία υιοθετήθηκε στην Αναθεωρητική Έφεση 79/2008 ημερ.12.5.2011 Partastampo Shipping & Fishing Ltd ν. Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω του Διευθυντή Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών, Υπουργείου Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος κ.α, ανάφερε όμως, ότι η παρούσα περίπτωση θα πρέπει να διαχωριστεί διότι εδώ το παράπονο του κατηγορούμενου δεν αφορά τους περιορισμούς που αφορούν είτε την συχνότητα των κυνηγετικών εξορμήσεων, είτε την διάρκεια των κυνηγετικών περιόδων, είτε την ποσότητα θηράματος που επιτρέπεται σε κάθε κυνηγό να συλλάβει. Εδώ ανέφερε, εφόσον το θήραμα έχει νόμιμα συλληφθεί, έχει καταστεί νόμιμη ιδιοκτησία του κατηγορούμενου και σαν τέτοια προστατεύεται. Συνεπώς, σύμφωνα με τον κ. Τσιαπαλή τίθενται τα ακόλουθα ερωτήματα: (α) Πως επηρεάζεται και ποια σχέση έχει Δημόσια Ασφάλεια με την κατοχή από τον κατηγορούμενο του επίδικου θηράματος; (β) Πως επηρεάζεται η Δημόσια Υγεία, ή τα Δημόσια ήθη ή η πολεοδομία ή η ανάπτυξη και χρησιμοποίηση της ιδιοκτησίας για προαγωγής της δημόσιας ωφέλειας, ή ποια δικαιώματα, ποιών τρίτων επηρεάζονται; Επίσης έθεσε το ερώτημα τι επιτάσσει κατ΄ ουσίαν ο περιορισμός αυτός; Ο κατηγορούμενος θα πρέπει να καταναλώσει το νόμιμα αποκτηθέν θήραμα εντός συγκεκριμένης προθεσμίας ή διαφορετικά να το καταστρέψει. Προχωρώντας στην συνέχεια ο κ. Τσιαπαλής, έδωσε ένα παράδειγμα για υποθετικά αντίστοιχο περιορισμό αναφορικά με προϊόντα που αγοράζει κάποιος και κατέχει στην οικία του, τον οποίο χαρακτήρισε παράλογο και παράνομο, για να πει τέλος, ότι και ο συγκεκριμένος περιορισμός είναι το ίδιο παράλογος, αυθαίρετος, αστήρικτος, αχρείαστος, αδικαιολόγητος και τελικά παράνομος και αντισυνταγματικός. Προς αντίκρουση της θέσης που προέβλεψε ο κ. Τσιαπαλής ότι θα προβληθεί από την Κατηγορούσα Αρχή, πρόσθεσε ότι η πολιτεία θα μπορούσε να είχε καθορίσει άλλους τρόπους, ούτως ώστε να αποδεικνύεται ότι το θήραμα είχε συλληφθεί νόμιμα. Η συνήγορος της κατηγορούσας αρχής, διαφώνησε με την εισήγηση του κ. Τσιαπαλή και επικαλέστηκε την απόφαση στην οποία ο κ. Τσιαπαλής έκανε αναφορά, η οποία είπε, δίδει και την απάντηση στο θέμα που ήγειρε η υπεράσπιση ως προς την αντισυνταγματικότητα του συγκεκριμένο άρθρου. Ο χρονικός περιορισμός, σύμφωνα με την κα Περγαντή καταδεικνύει την άσκηση νομικού ελέγχου από μέρους της πολιτείας ούτως ώστε να αντιμετωπίζεται η λαθροθηρία. Ο σκοπός του νόμου ανάφερε είναι η καταστολή της παρανομίας και όχι η επέκταση της και αυτός είναι ο σκοπός που εξυπηρετεί το άρθρο 49, η πάταξη της λαθροθηρίας και όχι επιβολή οποιουδήποτε περιορισμού στο άρθρο 23 του Συντάγματος. Το άρθρο 23 εξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον και προστατεύει το θήραμα όπως αναλύθηκε στην υπόθεση Μαρκίτσης και σε καμία περίπτωση δεν αντίκειται στο άρθρο 23 του Συντάγματος. Το άρθρο 49 του Περί Προστασίας και Διαχείρισης Αγρίων πτηνών και θηραμάτων Ν. 152

(1)/2003, διαλαμβάνει τα εξής: «Τηρουμένων των διατάξεων των εδαφίων

(2),

(3),

(4)και

(5)του άρθρου 48 πρόσωπο στην κατοχή του οποίου βρίσκεται φονευμένο θήραμα ή ζωντανό θήραμα ή μέρος θηράματος κατά την διάρκεια κλειστής περιόδου κυνηγίου είναι ένοχο αδικήματος. Νοείται ότι ο υπουργός μπορεί με γνωστοποίηση που δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας να καθορίζει περίοδο όχι μεγαλύτερη των δεκαπέντε ημερών από την ημερομηνία λήξεως οποιασδήποτε ανοιχτής περιόδου κυνηγίου κατά την οποία επιτρέπεται η κατοχή φονευμένου θηράματος». Προτού προχωρήσω στην εξέταση του πιο πάνω ζητήματος, δηλαδή της συνταγματικότητας του άρθρου 49 του Νόμου 152

(1)/2003, θα εξετάσω αν με βάση τα πιο πάνω ευρήματα αποδεικνύονται τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος. Η 19η Ιουνίου του 2009 ήταν περίοδος κλειστή για το κυνήγι και είχαν παρέλθει πέραν των 15 ημερών από την λήξη της κυνηγετικής περιόδου. Την 19η Ιουνίου 2009 ανευρεθήκαν, στην οικία του κατηγορούμενου κατόπιν έρευνας, σε καταψύκτη 7 λαγοί, τους οποίους παραδέχτηκε ότι ο ίδιος φύλαξε, ως η απάντηση που έδωσε στον Αστ. 336 Θ. Κωνσταντίνου, και συνεπώς ήταν στην κατοχή του. Στο άρθρο 2 του πιο πάνω Νόμου, η λέξη θήραμα, αναφέρει, μεταξύ άλλων, ότι θήραμα σημαίνει λαγούς (Lepus europeus). Όλοι οι λαγοί που ανευρεθήκαν στην κατοχή του κατηγορούμενου στις 19.6.2009 ήταν άγριοι λαγοί του είδους Lepus europeus (Τεκμήριο 6). Με βάση όλα τα πιο πάνω είναι εμφανές ότι όλα τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος έχουν αποδειχτεί. Επανέρχομαι στο ζήτημα της συνταγματικότητας του άρθρου 49 του Ν. 152

(1)/2003. Στην υπόθεση Lapertas Fisheries Ltd v. Αστυνομίας και Λαπέρτα ν. Αστυνομίας Ποινική Έφεση 7279 και 7280, ημερ. 9.7.2002 στην σελ. 8 αναφέρθηκαν τα ακόλουθα σε σχέση με τον δικαστικό έλεγχο της συνταγματικότητας: «Οι αρχές που διέπουν το δικαστικό έλεγχο της συνταγματικότητα των Νόμων έχουν τεθεί στην Board for Registration of Architects and Civil Engineers v. Kyriakides

(1966)3 C.L.R. 640 (απόφαση Ιωσηφίδη, δ.). Τις παραθέτουμε:

(1)Κάθε νόμος θεωρείται συνταγματικός εκτός εάν αποφασιστεί το αντίθετο «πέρα από κάθε λογική αμφιβολία». Καμία νομοθετική διάταξη δεν κηρύσσεται άκυρη, εκτός εάν είναι αντισυνταγματική πέρα από κάθε λογική αμφιβολία.

(2)Τα δικαστήρια ασχολούνται μόνο με την συνταγματικότητα των νόμων και όχι με τα κίνητρα, την πολιτική ή τη σοφία τους ή τη συμφωνία τους με τους κανόνες της φυσικής δικαιοσύνης ή τις θεμελιώδεις αρχές της διακυβέρνησης ή το πνεύμα του Συντάγματος.

(3)Αν είναι δυνατόν τα δικαστήρια θα ερμηνεύσουν το Νόμο έτσι ώστε να τον εντάξουν μέσα στα πλαίσια του Συντάγματος.

(4)Η δικαστική εξουσία δεν επεκτείνεται στην εξέταση ζητημάτων, με άλλα λόγια τα δικαστήρια δεν αποφασίσουν επί ζητημάτων συνταγματικής φύσεως εκτός αν αυτό είναι απαραίτητο για την επίλυση της ενώπιον του Δικαστηρίου διαφοράς (βλ. Μαυρογένης ν. Βουλής των Αντιπροσώπων κ.α (Αρ. 3) 1 ΑΑΔ 315,339 (απόφαση Πική, Π.): «Η μεθοδολογία του ελέγχου της συνταγματικότητας νόμου, σύμφωνα με την πάγια νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, συγκείται στην αντιπαραβολή των κρίσιμων διατάξεων του νόμου με τις σχετικές διατάξεις του Συντάγματος. Η έρευνα αποβλέπει στην διαπίστωση κατά πόσο οι διατάξεις του Νόμου συγκρούονται με το Σύνταγμα ή συνάδουν με αυτό. Το Δικαστήριο δεν υπεισέρχεται και δεν εξετάζει την σκοπιμότητα ή τη σοφία του Νομοθετήματος. Ο συνταγματικός έλεγχος περιορίζεται στη διαπίστωση συγκρούσεων ή αντιθέσεων με το Σύνταγμα (βλ. επίσης, The Improvement Board of Eylenja v. Andreas Constantinou

(1967)1 C.L.R. 167, ΡΙΚ ν. Καραγιώργη κ.α

(1991)3 Α.Α.Δ. 159, Πρόεδρος της Δημοκρατίας ν. Βουλή των Αντιπροσώπων

(1991)3 Α.Α.Δ. 252, Αντωνίου ν. Δημοκρατίας

(1997)3 Α.Α.Δ. 441 και Miliotis v. Police

(1966)2 C.L.R. 62)». . Οι περιορισμοί που μπορεί να τεθούν στο δικαίωμα κατοχής και χρήσης περιουσίας, περιγράφονται στην παράγραφο 3 του Άρθρου 23 του Συντάγματος και πρέπει να είναι «απολύτως απαραίτητοι» και μεταξύ άλλων, «προς προαγωγή της δημόσιας ωφέλειας ή προς προστασία των δικαιωμάτων τρίτων». Στο σύγγραμμα Α.Ν. Λοίζου, «Σύνταγμα Κυπριακής Δημοκρατίας», στη σελ 141, αναφέρεται ότι η άσκηση της εξουσίας για την επιβολή περιορισμών εναποτίθεται στους εκάστοτε φορείς της κρατικής εξουσίας και κανένας δεν μπορεί να την απεμπολίσει. Στην υπόθεση Μαρκτίτσης ν. Κυπριακή Δημοκρατία, Υπ. Αρ. 1501, ημερ. 5.7.2002, σε σχέση με εισήγηση αντισυνταγματικότητας για κανονισμό που περιόριζε τον ετήσιο αριθμό αλίειας σε 500, που βασίστηκε στο άρθρο 6

(2)(f) του περί Αλιείας Νόμου, ο Αρτεμίδης, Δ., όπως ήταν τότε αναφέρει τα ακόλουθα, τα οποία υιοθετήθηκαν στην Αναθεωρητική Έφεση 79/2008 ημερ.12.5.2011 Partastampo Shipping & Fishing Ltd ν. Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω του Διευθυντή Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών, Υπουργείου Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος κ.α, τα θεωρώ ότι καλύπτουν και την υπό κρίση περίπτωση: « Αναφορικά με το ζήτημα της συνταγματικότητας του σχετικού άρθρου του περί Αλίειας Νόμου να παρατηρήσω μόνο πως το άρθρο 25 του Συντάγματος δεν δημιουργεί απόλυτο δικαίωμα, όπως καταδεικνύεται από τις παραγράφους 2 και 3 του άρθρου, που άπτονται της πρώτης. Ο θαλάσσιος πλούτος της χώρας, που είναι αντικείμενο αλιείας, καθώς και η πανίδα που θεωρείται θήραμα, μονολότι δεν διασφαλίζονται ως δικαίωμα ανήκον στην Δημοκρατία, όπως π.χ και σύμφωνα με το άρθρο 23 του Συντάγματος, τα υπόγεια ύδατα, ορυκτά, μεταλλεία και αρχαιότητες, εντούτοις η κυβέρνηση έχει, κατά τη γνώμη μου, το αδιαμφισβήτητο δικαίωμα, υποχρέωση θα΄λέγα, προστασίας του πλούτου αυτού με τον ενδεδειγμένο νομικό έλεγχο.....» Συνεπώς αναγνωρίζεται, μεταξύ άλλων, δικαίωμα αλλά και υποχρέωση προστασίας της πανίδας με τον ενδεδειγμένο νομικό έλεγχο. Ο νομικός έλεγχος ασκείται με την θέσπιση, μεταξύ άλλων και του Νόμου 152

(1)/2003. Το άρθρο 3 του εν λόγω Νόμου αναφέρει ότι ο σκοπός του Νόμου είναι, (α) η προστασία, διατήρηση διαχείριση και εκμετάλλευση όλων των ειδών αγρίων πτηνών (β) η προστασία, η διατήρηση ή προσαρμογή του πληθυσμού όλων των ειδών αγρίων πτηνών σε ένα επίπεδο που να ανταποκρίνεται στις οικολογικές επιστημονικές και μορφωτικές απαιτήσεις, λαμβάνοντας ωστόσο υπόψη τις οικονομικές και ψυχαγωγικές απαιτήσεις (γ) η προστασία της άγριας πανίδας (δ) .......................... Η διασφάλιση της πανίδας δεν μπορεί παρά να εμπίπτει στην έννοια της δημόσιας ωφέλειας του άρθρου 23 του Συντάγματος. Ο νόμος δεν απαγορεύει την φόνευση συγκεκριμένου θηράματος, βέβαια σε συγκεκριμένη περίοδο που θεωρείται ανοιχτή περίοδος για το κυνήγι. Το χρονικό διάστημα που θέτει το άρθρο 49 του Νόμου και το οποίο ο Υπουργός μπορεί με γνωστοποίηση του να καθορίζει περίοδο άλλη αλλά όχι μεγαλύτερη δεν μπορεί παρά να αποσκοπεί στην ευόδωση του σκοπού του Νόμου και αποτελεί δικαιολογημένο περιορισμό για την προαγωγή της δημόσιας ωφέλειας. Η εισήγηση του κ. Τσιαπαλή, ουσιαστικά καταλήγει στο ότι οποιοσδήποτε περιορισμός τεθεί αναφορικά με περιουσία η οποίο νόμιμα έχει αποκτηθεί και κατέχεται από ένα πρόσωπο, είναι αντισυνταγματική, ότι δηλαδή το δικαίωμα που κατοχρυώνει το άρθρο 23 είναι απόλυτο. Αυτό όμως δεν μπορεί να ισχύσει για τους λόγους που έχω πιο πάνω αναφέρει και ειδικότερα σε σχέση με το συγκεκριμένο ζήτημα για τους λόγους που εξηγούνται στις υποθέσεις Μαρκίτσης και Partastampo Shipping (πιο πάνω). Συνεπώς δεν είναι ορθή η εισήγηση του δικηγόρου του κατηγορούμενου ότι η σχετική πρόνοια του νόμου είναι αντίθετη με το άρθρο 23 του Συντάγματος. Με βάση τα πιο πάνω ευρήματα, είναι η κατάληξη μου ότι η Κατηγορούσα Αρχή, πέτυχε να αποδείξει την ενοχή του κατηγορούμενου, πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας στην κατηγορία που αυτός αντιμετωπίζει. Ο κατηγορούμενος κρίνεται ένοχος στην κατηγορία. (Υπ.)......... Κ. Κουνίδου Ε.Δ Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο