ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ ν. ΑΝΔΡΕΑ ΕΥΑΓΟΡΟΥ, Αρ. Υπ.: 5833/10, 29 Νοεμβρίου, 2011

(6)κατηγορίες: ΠΡΩΤΗ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ: Επίτρεψη οδήγησης μηχανοκίνητου οχήματος χωρίς άδεια οδήγησης κατά παράβαση των άρθρων 2, 7, 8, 15 και 49

(1)(γ)

(2)του Περί Άδειας Οδήγησης Ν. 94

(1)/01, ήτοι στις 12.08.09 στο Παραλίμνι επέτρεψε στον Θεοφάνη Ευαγόρου από το Παραλίμνι να οδηγήσει το μηχανοκίνητο όχημα με αριθμούς πλαισίου XLER4x2004439106, χωρίς να είναι κάτοχος ισχύουσας άδειας οδήγησης. ΔΕΥΤΕΡΗ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ: Κατά τον ίδιο τόπο και χρόνο και για το ίδιο όχημα επέτρεψε στο ίδιο πρόσωπο να το οδηγήσει χωρίς πιστοποιητικό ασφαλείας, κατά παράβαση των άρθρων 2, 3

(1)(β)

(4)(α), 38 και 40 του Περί Μηχανοκινήτων οχημάτων (Ασφάλιση ευθύνης έναντι τρίτου) Ν. 96

(1)/00. ΤΡΙΤΗ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ: Επίτρεψη οδήγησης του ιδίου οχήματος από το ίδιο πρόσωπο στον ίδιο τόπο και χρόνο μη εγγεγραμμένου οχήματος, κατά παράβαση των Κανονισμών 4

(1)και 72 της Κ.Δ.Π. 66/84, ως τροποποιήθηκε από τη Κ.Δ.Π. 189/08 και άρθρο 19 του Ν. 86/

1. ΤΕΤΑΡΤΗ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ: Επίτρεψη οδήγησης του ίδιου οχήματος και στον ίδιο τόπο και χρόνο από το ίδιο πρόσωπο χωρίς προστατευτικές ράβδους, κατά παράβαση των Κανονισμών 2, 50 Α και 72 της Κ.Δ.Π. 66/84 ως τροποποιήθηκε από τη Κ.Δ.Π. 24/89 και των άρθρων18 και 19 του Ν. 86/
2. ΠΕΜΠΤΗ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ: Επίτρεψη οδήγησης του ιδίου οχήματος στον ίδιο τόπο και χρόνο από το ίδιο πρόσωπο χωρίς φώτα, κατά παράβαση των Κανονισμών 50

(10)(α)

(1)και 72 της Κ.Δ.Π. 66/84 και άρθρων 18 και 19 του Ν. 86/72. ΕΚΤΗ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ: Επίτρεψη οδήγησης του ιδίου οχήματος στον ίδιο τόπο και χρόνο από το ίδιο πρόσωπο χωρίς σηματοδότες κατευθύνσεως στο πισινό μέρος του οχήματος κατά παράβαση των Κανονισμών 50

(10)(ζ) και 72 της Κ.Δ.Π. 66/84 και των άρθρων 2, 18 και 19 του Ν. 86/

1. Η πρώτη κατηγορία διακόπηκε και σ΄ αυτήν ο κατηγορούμενος απαλλάγηκε. Έτσι ο κατηγορούμενος αντιμετωπίζει τις υπόλοιπες κατηγορίες. Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ Η Κατηγορούσα Αρχή για να αποδείξει την υπόθεση της κάλεσε ένα μάρτυρα κατηγορίας (Μ.Κ.), τον αστυφύλακα 3748 Κώστα Χριστοδούλου, ο οποίος υιοθέτησε την κατάθεση του η οποία αποτέλεσε μέρος της κυρίως εξέτασης του αλλά απάντησε και σε ερωτήσεις κατά την εξέταση και αντεξέταση του. Η μαρτυρία του μπορεί να συνοψισθεί στα ακόλουθα: Στις 12.08.09 επεσυνέβη τροχαίο δυστύχημα, στην οδό 1ης Απριλίου, στο Παραλίμνι στο οποίο εμπλέκετο το μηχανοκίνητο φορτηγό όχημα, τύπου SKIP LOADER, με ξένους αριθμούς εγγραφής Χ418DEP και αριθμό πλαισίου XLEP4x2004439106 SKIP LOADER. Στη σκηνή μετέβησαν αστυνομικοί του αστυνομικού σταθμού Παραλιμνίου, οι οποίοι όταν διαπίστωσαν ότι επρόκειτο περί θανατηφόρου δυστυχήματος ειδοποίησαν την τροχαία Αμμοχώστου, ως το αρμόδιο τμήμα να αναλάβει την διερεύνηση του. Η σκηνή αποκόπηκε και φυλάχθηκε από αστυνομικούς ενώ την διερεύνηση του δυστυχήματος ανέλαβε ο Μ.Κ. που έφθασε στη σκηνή με άλλους συναδέλφους του. Αφού είχε συνομιλήσει με τον οδηγό του SKIP LOADER και του ανέφερε ότι τον έλεγαν Θεοφάνη Ευαγόρου και ενώ συνέχιζε τις εξετάσεις για το δυστύχημα και την διερεύνηση και των αδικημάτων που σχετίζονταν με την κατάσταση του αναφερθέντος οχήματος, τον πλησίασε ο κατηγορούμενος, εβρισκόμενος έξω από την κίτρινη κορδέλα ο τελευταίος, με τον οποίο γνωρίζονταν πολύ καλά και ήξερε ότι είχε φορτηγά μεταφοράς μεγάλων κάδων απορριμμάτων, ο οποίος του είπε «εν δικό μου το φορτηγό τζιαι έδωσα το του παπά μου να το πάρει Ξυλοφάγου». Τότε του είπε, μην πεις τίποτε άλλο και συνέχισε τις εξετάσεις. Από τις εξετάσεις που διενήργησε διαπίστωσε, κατά τον ισχυρισμό του, ότι το αναφερθέν όχημα δεν ήταν εγγεγραμμένο, ο οδηγός του δεν καλύπτετο από πιστοποιητικό ασφάλειας, δεν έφερε προστατευτικούς ράβδους στο εξωτερικό του, δεν είχε φώτα και δεν είχε σηματοδότες κατεύθυνσης στο πισινό μέρος του. Κατάθεσε ως Τεκμήριο 1 την κατάθεση του οδηγού, Θεοφάνη Ευαγόρου απλά ως η κατάθεση που έδωσε, ως Τεκμήριο 2 επιστολή ημερομηνίας 25.11.10 από το τμήμα Οδικών Μεταφορών προς την αστυνομική διεύθυνση Αμμοχώστου και ως Τεκμήριο 3 την ανακριτική κατάθεση του κατηγορούμενου. Κατά την αντεξέταση ανάφερε τις πολύ καλές σχέσεις που είχε με τον κατηγορούμενο και αρνήθηκε υποβολή ότι είχε αντιληφθεί ότι το όχημα σχετίζετο με τον κατηγορούμενο. Αρνήθηκε επίσης υποβολή ότι αφού είχαν συνομιλήσει δεν του ανάφερε αυτό που καταγράφετο πιο πάνω αλλά του είπε «το αυτοκίνητο είναι της εταιρείας μου». Αρνήθηκε άλλη υποβολή ότι του είπε ότι «ήταν ιδιοκτησία της εταιρείας». Εξήγησε ποιες άλλες ενέργειες έκανε για διερεύνηση των αδικημάτων που αντιμετωπίζει ο κατηγορούμενος και πως κατέληξε ότι αυτός ήταν ο ιδιοκτήτης του αναφερθέντος οχήματος, δηλαδή στηρίχθηκε σ΄ αυτό που του ανάφερε ο κατηγορούμενος και καταγράφεται πιο πάνω και σ΄ αυτά που του ανέφερε ο Θεοφάνης Ευαγόρου, πατέρας του κατηγορούμενου. Δεν γνώριζε ποιος ήταν ιδιοκτήτης του οχήματος στην Αγγλία από όπου διαμετακομίσθηκε ούτε ποιος το έφερε και σε ποιο το πώλησε. Απλά όταν του επιδεικνύοντο κάποια έγγραφα συμφώνησε με αυτά αν καταλάβαινε από πού προέρχονταν και τι αναφέρετο σ΄ αυτά ή δήλωνε ότι δεν γνώριζε περί τούτων. Έτσι κατατέθηκαν κατά την ανεξέταση του διάφορα έγγραφα ως τεκμήρια. Ως Τεκμήριο 4 κατατέθηκε φωτοτυπία εγγράφου της αρχής Λιμένων Κύπρου, ως Τεκμήριο 5 επιστολή ημερομηνίας 2.06.10, ως Τεκμήριο 6 επιστολή ημερομηνίας 3.06.10, ως Τεκμήριο 7 πιστοποιητικό πρώτης εγγραφής μηχανοκίνητου οχήματος στην Κύπρο ημερομηνίας 15.12.09, ως Τεκμήριο 8 φωτοτυπία της πρώτης σελίδας πιστοποιητικού εγγραφής μηχανοκίνητου οχήματος στην Αγγλία και ως Τεκμήριο 9 φωτοτυπία της δεύτερης σελίδας του ίδιου πιστοποιητικού. Σε ερώτηση εάν γνώριζε κατά πόσο δούλευαν μαζί ο κατηγορούμενος και ο πατέρας του και ότι ήταν υπάλληλοι της εταιρείας «A.N. Evagorou Forskip Express Ltd» απάντησε ότι δεν γνώριζε. Αφού η Κατηγορούσα Αρχή έκλεισε την υπόθεση της το Δικαστήριο εξέτασε το θέμα του εκ πρώτης όψεως υπόθεση. Μετά που βρήκε ότι αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση και κάλεσε τον κατηγορούμενο σε απολογία, αφού του εξηγήθηκαν τα δικαιώματα του αυτός επέλεξε να προβεί σε ανώμοτη δήλωση και κάλεσε ένα μάρτυρα υπεράσπισης (Μ.Υ,). Η ανώμοτη δήλωση του Κατηγορούμενου έχει ως πιο κάτω: «Κατά τον επίδικο χρόνο όταν πήγα στη σκηνή του ατυχήματος ανέφερα στον Μάρτυρα Κατηγορίας 1 Αστ. 3748 Κ. Χριστοδούλου ότι το συγκεκριμένο φορτηγό μου ανήκει εξηγώντας του ότι ανήκει σε εταιρεία στην οποία είμαι μέτοχος. Αυτή η συζήτηση έγινε αφού ήδη γνώριζε ο ανωτέρω ότι ο οδηγός ήταν ο πατέρας μου και ότι το συγκεκριμένο όχημα είχε σχέση με την εταιρεία A.N. Evagorou Forskip Express Ltd. Το αναφέρω αυτό γιατί ήδη είχαμε συζητήσει για το πώς έγινε το δυστύχημα και αρκετές άλλες λεπτομέρειες που είχαν σχέση με το αυτοκίνητο. Εγώ υπό τη προσωπική και φυσική μου ιδιότητα καμία σχέση δεν έχω με το ανωτέρω φορτηγό αφού τούτο ανήκει στην ανωτέρω A.N. Evagorou Forskip Express Ltd. Εάν έλεγα δηλαδή ότι το κτίριο που στεγάζεται το δικαστήριο ήταν δικό μου, μια τέτοια δήλωση θα ήταν τελεσίδικη και θα ήμουν ο ιδιοκτήτης; Η αστυνομία δεν έφερε καμία μαρτυρία, πλην της ισχυριζόμενης δήλωσης, ότι εγώ έχω την οποιανδήποτε σχέση με το επίδικο φορτηγό». Ο Μ.Υ. Μαυρίκιος Μαυρουδής, αφού υιοθέτησε γραπτή δήλωση κατάθεση αυτή κατατέθηκε ως μέρος της κυρίως εξέτασης του. Αυτή καταπιάνεται με την πώληση του οχήματος στην εταιρεία A.N. Evagorou Forskip Express Ltd. Στη συνέχεια κατέθεσε ως Τεκμήριο 10 τιμολόγιο ημ. 16.09.08, ως Τεκμήρια 11, 12, 13 και 14 αποδείξεις, ημερομηνίας 14.02.08, 13.08.08, 16.09.08 και 9.01.09 αντίστοιχα. Επίσης αναφέρθηκε στα τεκμήρια 4, 7, 8 και
2. Κατά την αντεξέταση ανάφερε ότι, οι συζητήσεις που διάρκεσαν περίπου δύο μήνες για την πώληση του οχήματος, γίνοντο μεταξύ του και του κατηγορούμενου. Δεν του ανάφερε ο κατηγορούμενο ποιος θα το χρησιμοποιούσε ή ποιος θα το οδηγούσε ούτε και γνώριζε ποιος το κρατούσε στις 12.08.09 το αναφερθέν όχημα αλλά εκείνο που γνώριζε είναι ότι το πώλησε στην εταιρεία που αναφέρθηκε πιο πάνω. Επίσης δεν γνώριζε ποιος ήταν ο διευθυντής αυτής της εταιρείας. ΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ Ο κος Πιττάτζιης στην αγόρευση του εισηγήθηκε μεταξύ άλλων: (α) Ότι η μοναδική μαρτυρία που προσκομίστηκε εκ μέρους της Κατηγορούσας Αρχής για στοιχειοθέτηση της υπόθεσης της είναι η δήλωση που ανέφερε ο Μ.Κ. ότι του είπε ο κατηγορούμενος, δηλαδή «Εν δικό μου το φορτηγό τζιαι έδωσα του το παπά μου να το πάρει Ξυλοφάγου». Όμως και σε αυτή την περίπτωση το Δικαστήριο στην απουσία άλλης μαρτυρίας δεν θα πρέπει να καταδικάσει τον κατηγορούμενο. (β) Ότι παραβιάστηκε το δικαίωμα του για δίκαιη δίκη επειδή η Κατηγορούσα αρχή δεν εφοδίασε την υπεράσπιση με το ημερολόγιο ενεργείας εκείνης της ημέρας του αστυνομικού σταθμού Παραλιμνίου και ως εκ τούτου κατέστη αδύνατο για την υπεράσπιση να διερευνήσει κατά την αντεξέταση του Μ.Κ. εάν γνώριζε ή όχι ότι ο κατηγορούμενος ήταν ύποπτος όταν προέβαινε στην αναφερθείσα δήλωση του Μ.Κ. όπως ισχυρίζεται ο Μ.Κ. (γ) Δεν του έγινε επίστηση στο νόμο ούτε πριν ούτε μετά τη δήλωση. Δεν ήρθαν οι άλλοι αστυνομικοί που ήταν παρόντες στη σκηνή να δώσουν μαρτυρία. Ο Μ.Κ. δεν θυμόταν, βολικά, εάν του είπε ο πατέρας του κατηγορούμενου ότι ο κατηγορούμενος εμπλέκετο καθ΄ οιονδήποτε τρόπο στην υπόθεση. (δ) Σε σχέση με την αξιοπιστία του μάρτυρα είπε ότι στην απουσία του ημερολογίου ενεργείας, δεν μπορεί να σχολιάσει τη μαρτυρία του Μ.Κ. και ότι το μοναδικό σημείο που ουσιαστικά αμφισβητήθηκε ήταν η ισχυριζόμενη δήλωση. Άξιο αναφοράς είναι ότι δεν έκανε καμία έρευνα για να αποδείξει ποιος ήταν ο ιδιοκτήτης. Η μαρτυρία δε του Μ.Υ. δεν εκλονίσθηκε. (ε) Όσον αφορά τα συστατικά στοιχεία των αδικημάτων των κατηγοριών 3, 4, 5 και 6 βασίζονται στο άρθρο 18 του Ν. 86/72 σύμφωνα με το οποίο ευθύνη έχει μόνο ο ιδιοκτήτης όταν επιτρέπει την οδήγηση του οχήματος του από άλλο πρόσωπο και όχι οιονδήποτε άλλο άτομο. Ως εκ των πιο πάνω το δικαστήριο πρέπει να κρίνει αθώο τον κατηγορούμενο σε όλες τις κατηγορίες. Η δικηγόρος της Κατηγορούσας Αρχής εισηγήθηκε ότι ο Μ.Κ. είπε την αλήθεια στο Δικαστήριο και πρέπει να κριθεί αξιόπιστος. Στη βάση δε της μαρτυρίας του έχουν αποδειχθεί όλες οι κατηγορίες αφού για όλα τα αδικήματα δεν χρειάζεται να αποδειχθεί ότι αυτός που επέτρεψε την οδήγηση του οχήματος ήταν και ο ιδιοκτήτης του. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Είχα την ευκαιρία να ακούσω και να παρακολουθήσω τόσο τον Μ.Κ. όσο και τον Μ.Υ. ενώ έδινα την κατάθεση τους ενώπιον του Δικαστηρίου και είμαι σε θέση να αξιολογήσω την μαρτυρία τους με δείκτη, μεταξύ άλλων, την ειλικρίνεια τους, την ευθύτητα τους, την σαφήνεια τους, την προσήλωση τους στην αλήθεια, το συμφέρον τους στην υπόθεση και την εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα. Ο Μ.Κ. μου έκανε πάρα πολύ καλή εντύπωση. Ήταν ειλικρινής, ευθύς, προσηλωμένος στην αλήθεια και δεν περιέπεσε σε αντιφάσεις. Με τον κατηγορούμενο γνωρίζονταν και ήταν φίλοι. Δεν είχε κανένα λόγο να πει ψέματα στο Δικαστήριο. Ούτε αποδείχθηκε με οιονδήποτε τρόπο ότι είχε λόγο να πει ψέματα στο Δικαστήριο. Απεναντίας γνωρίζοντας πολύ καλά το καθήκον του ως αστυνομικός και τον όρκο που έδωσε να πει την αλήθεια δεν δίστασε ούτε στιγμή ένεκα της φιλίας του με τον κατηγορούμενο να πει την αλήθεια. Σε όλες τις ερωτήσεις απαντούσε χωρίς δισταγμό, ευθέως, όπως ο ίδιος τα βίωσε, όπως ο ίδιος αντιλαμβάνετο τα πράγματα και σε όλες τις ενέργειες που ο ίδιος έκαμε. Η μαρτυρία του δεν εκλονίσθηκε με οιονδήποτε τρόπο. Αποδέχομαι τη μαρτυρία του. Ο Μ.Υ. δεν μου έκανε καλή εντύπωση. Η μαρτυρία του δεν συνάδει με τα τεκμήρια που παρουσιάστηκαν στο Δικαστήριο για να αποδειχθεί ότι το συγκεκριμένο όχημα πωλήθηκε από την εταιρεία MAVRIKIOS στην εταιρεία EVAGOROU. Ο Μ.Υ. ανάφερε στη μαρτυρία του ότι το 2008 ζητήθηκε από την εταιρεία EVAGOROU να εισάγει στην Κύπρο και να της πωλήσει φορτηγό τύπου SKIP LOADER. Εντόπισε και εισήγαγε ένα τέτοιο φορτηγό το οποίο της πώλησε το 2009 με αριθμό πλαισίου XLEP4x20004439106 και αριθμό μηχανής 6005226, δηλαδή όπως αναφέρει στην κατάθεση του το επίδικο όχημα, και το οποίο, κατά την μαρτυρία του και πάλι, είχε στην κατοχή της η εταιρεία EVAGOROU κατά τον επίδικο χρόνο. Στις αποδείξεις, Τεκμήριο 11, ημερομηνίας 14.02.08, Τεκμήριο 12, ημερομηνίας 3.08.09 και Τεκμήριο 13, ημερομηνίας 16.09.08 αναφέρεται ότι το ποσό το οποίο αναγράφεται σε κάθε μία από αυτές λήφθηκε έναντι του τιμολογίου
3. Ενώ η απόδειξη, Τεκμήριο 14, ημερομηνίας 9.01.09 δεν αναφέρεται για πιο τιμολόγιο λήφθηκε το ποσό που αναγράφεται σ΄ αυτή. Το τιμολόγιο δε που κατατέθηκε ως Τεκμήριο 10 το οποίο υποτίθεται ότι εκδόθηκε για την πώληση του αναφερθέντος οχήματος έχει αριθμό
4. Άρα οι αποδείξεις Τεκμήρια 11, 12 και 13 σίγουρα δεν εκδόθηκαν για το τιμολόγιο Τεκμήριο 10, 0080306 ημερομηνίας 16.09.
5. Η απόδειξη, τεκμήριο 14 είναι άγνωστο για πιο τιμολόγιο εκδόθηκε. Επίσης εάν τα ποσά που καταβλήθηκαν από το Φεβρουάριο του 2008 όταν δόθηκε το μεγαλύτερο ποσό εκ €18.360,42 μέχρι και τις 9.01.09 και το όχημα εισήχθηκε στις 14.05.08 πώς πωλήθηκε το 2009 στην εταιρεία EVAGOROU; Να σημειώσω ότι έστω και για σεντς τα ποσά των τεσσάρων αποδείξεων, Τεκμήρια 11, 12, 13 και 14 τα οποία στο σύνολο τους ανέρχονται σε €24.513,42 δεν συνάδει με το ποσό του τιμολογίου, Τεκμήριο 10 το οποίο είναι €24.513,
6. Πέραν των πιο πάνω η μαρτυρία του ήταν τέτοια που να μην εμπλέκει το κατηγορούμενο με οιανδήποτε ιδιότητα σχετική με την εταιρεία, χρησιμοποιώντας τη λέξη «αντιπρόσωπος» της EVAGOROU, για τον κατηγορούμενο με τον οποίο συμφώνησε την πώληση του αναφερθέντος οχήματος. Αναφέρεται επίσης στην κατάθεση του ότι το κατείχε η εταιρεία EVAGOROU κατά τον επίδικο χρόνο αλλά δεν αναφέρει πιο άτομο το κατείχε για την εταιρεία EVAGOROU, αφού ως εταιρεία δεν έχει ανθρώπινη οντότητα για να μπορεί να έχει φυσική κατοχή. Από τα πιο πάνω καταδεικνύεται ότι η μαρτυρία του δεν είναι σαφής και ευθύς. Αυτό που αποδεικνύεται από το Τεκμήριο 4 είναι ότι η εταιρεία MAVRIKOS εισήγαγε στην Κύπρο το πιο πάνω αναφερθέν όχημα στις 14.05.
7. Δεν εξηγήθηκε πως και γιατί δόθηκε το ποσό των €18.360,42 τον Φεβρουάριο του 2008, εάν ήταν γι΄ αυτό το όχημα. Απορρίπτω και δεν αποδέχομαι την μαρτυρία του ως πιο πάνω εξηγώ. Ο κατηγορούμενος προέβη σε ανώμοτη δήλωση η οποία ήδη έχει καταγραφεί ανωτέρω. Στο σύγγραμμα "Archbold Criminal Procedure & Practice", 41η έκδοση σελ. 423 υπό τον τίτλο "statements from the dock" αναφέρονται μεταξύ άλλων τα ακόλουθα: ". This provision entitles the defendant if he chooses to make an unworn statement instead of giving evidence on his own behalf. (R. v. Pope

(1901)18 TLR 717)." Ακολούθως στο ίδιο σύγγραμμα και υπό τον τίτλο Evidential value γίνεται αναφορά στην υπόθεση R. v. Frost & Hale

(1964)48 Cr. App. R. 284 όπου αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: "Such a statement is certainly more than a mere comment and in so far as if it is stating facts, it is clearly something more and different from the comments in counsels speeches. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... it cannot prove facts not otherwise proved by the evidence but it might show the evidence in a different light. " Η Κυπριακή Νομολογία παρότι στο Νόμο αναφέρεται ο όρος "κατάθεση" έχει στην πλειοψηφία της υιοθετήσει την έκφραση "Ανώμοτη Δήλωση". (Βλ. Μάριος Ανδρέα Σωφρονίου ν. Δήμος Στροβόλου

(1991)2 CLR 369, Ιωάννης Μαραγκός ν. Αστυνομίας,

(1998)2 ΑΑΔ 251, Δημοσθένους κ.α. ν. Αστυνομίας,

(1998)2 ΑΑΔ 129 και Vrakas v. The Republic

(1973)2 CLR 139. Στην αποδεικτική αξία της ανώμοτης δήλωσης αναφέρονται οι αποφάσεις Themistokleous v. The Police

(1981)2 CLR 200 και Anastassiades v. The Republic

(1977)2 CLR 97. Επίσης στην Onisiforou v. The Police

(1987)2 CLR 261 λέχθηκαν τα εξής σε σχέση με την αποδεικτική αξία της ανώμοτης δήλωσης. ". It was pointed out in Anastasiades v. The Republic

(1977)2 CLR 97, 210 that it is not entirely accurate to describe an unsworn statement from the dock as evidence in the strict sence." Σχετικές είναι και οι υποθέσεις Σάββα Πλαστήρα Ιωάννου και άλλος ν. Δημοκρατίας,

(2001)2 ΑΑΔ 195, Σίφουνας κ. α. ν. Αστυνομίας

(2007)2 ΑΑΔ 91, Θεοχάρους ν. Δημοκρατίας

(2008)2 ΑΑΔ 22 και Πίτσιακος κ. α. ν. Αστυνομίας

(2009)2 ΑΑΔ 284. Στην υπόθεση Θεοχάρους, ανωτέρω, σελ. 46 λέχθηκε ότι «η ανώμοτη δήλωση ενός κατηγορούμενου εξετάζεται και αξιολογείται μέσα στο σύνολο της μαρτυρίας, ανάλογα και με το πώς ταιριάζει στην κάθε περίπτωση. Δεν μπορεί όμως να εξομοιωθεί με μαρτυρία με την έννοια να είναι ικανή να αντικρούσει μια ένορκη μαρτυρία που κρίθηκε ήδη από το δικαστήριο ως αξιόπιστη. Στο γενικό αυτό κανόνα υπάρχουν κάποιες εξαιρέσεις όπου τα γεγονότα όπως τα απέδειξε με την μαρτυρία της η κατηγορούσα αρχή είναι τέτοια που χρήζει να δοθεί κάποια εξήγηση από τον κατηγορούμενο ιδιαίτερα εκεί που μια τέτοια εξήγηση εμπίπτει στη δική του αποκλειστική γνώση». Από τις πιο πάνω αρχές προκύπτει ότι η ανώμοτη δήλωση δεν είναι χωρίς απολύτως καμιά αποδεικτική ισχύ. Δεν αποτελεί μαρτυρία με την αυστηρή έννοια του όρου, είναι όμως παρόλα αυτά κάτι περισσότερο από ένα απλό σχόλιο (mere comment). Δεν μπορεί να αποδείξει γεγονότα που μόνο με μαρτυρία μπορούν να αποδειχθούν αλλά μπορεί να βοηθήσει στη θεώρηση της μαρτυρίας από διαφορετική σκοπιά. Η πιο πάνω νομολογία έχει διασαφηνίσει επίσης ότι η ανώμοτη δήλωση δεν μπορεί να αξιολογηθεί από το Δικαστήριο όπως η μαρτυρία. Η ανώμοτη δήλωση του κατηγορούμενου δεν μπορεί να βρει έδαφος, πλην της αναφοράς του ότι δεν ήταν ιδιοκτήτης, αφού, για τους λόγους που εξήγησα κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας του Μ.Κ., αποδέχθηκα την μαρτυρία του ότι ο κατηγορούμενος ανέφερε σ΄ αυτόν «εν δικό μου το φορτηγό τζιαι έδωσα το του παπά μου αν το πάρει Ξυλοφάγου» υπό την έννοια ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο είχε υπό την κατοχή και τον έλεγχο του το αναφερθέν όχημα και όχι υπό την έννοια ότι ήταν ο ιδιοκτήτης ή ο κύριος του οχήματος, αφού το όχημα δεν ήταν εγγεγραμμένο και η φράση «εν δικό μου» επιδέχεται πέραν της μίας ερμηνείας και δεν σημαίνει απαραίτητα και άνευ άλλου ότι «είναι ιδιοκτησία μου» αλλά μπορεί να σημαίνει «είναι υπό την κατοχή μου» ή «είμαι κάτοχος του». ΕΥΡΗΜΑΤΑ Ενόψει της πιο πάνω αξιολόγησης τα ευρήματα μου είναι τα ακόλουθα: Στις 12.08.09 στην οδό 1ης Απριλίου παρά το πρατήριο καυσίμων «ΕΚΟ» στο Παραλίμνι της Επαρχίας Αμμοχώστου επεσυνέβη δυστύχημα. Στη σκηνή του δυστυχήματος μετέβησαν αστυνομικοί του αστυνομικού σταθμού Παραλιμνίου. Επειδή διαπίστωσαν ότι επρόκειτο για θανατηφόρο δυστύχημα ειδοποίησαν το τμήμα τροχαίας της αστυνομίας Αμμοχώστου. Η σκηνή απεκόπη με κίτρινη κορδέλα και την διερεύνηση ανέλαβε ο Μ.Κ. ως εξεταστής της υπόθεσης, ο οποίος μετέβη εκεί με άλλους συναδέλφους του. Εμπλεκόμενο στο δυστύχημα όχημα ήταν και το όχημα τύπου SKIP LOADER με τον αναφερθέντα πιο πάνω αριθμό πλαισίου, το οποίο οδηγούσε ο Θεοφάνης Ευαγόρου. Στη σκηνή μετέβη και ο κατηγορούμενος ο οποίος ήταν φίλος και είχε πολύ καλές σχέσεις με τον Μ.Κ. Ο κατηγορούμενος πλησίασε τον Μ.Κ. που εβρίσκετο μέσα από την κίτρινη κορδέλα και αυτός απ΄ έξω και του είπε «Εν δικό μου το φορτηγό τζιαι έδωσα το του παπά μου να το πάρει Ξυλοφάγου». Τότε ο Μ.Κ. του είπε να μην πει τίποτε άλλο. Το όχημα εισήχθηκε στην Κύπρο από το Ηνωμένο Βασίλειο στις 14.05.08 από την εταιρεία MAVRIKIOS και έφερε ξένους αριθμούς εγγραφής. Δεν ήταν εγγεγραμμένο στις 12.08.09 και εβρίσκετο στην κατοχή και έλεγχο του κατηγορούμενου ο οποίος το έδωσε τον Θεοφάνη Ευαγόρου, πατέρα του, για να το μεταφέρει στη Ξυλοφάγου. Δεν υπήρχε πιστοποιητικό ασφάλειας που να καλύπτει τον Θεοφάνη Ευαγόρου και δεν έφερε προστατευτικούς ράβδους στις εξωτερικές πλευρές του, δεν είχε φώτα και δεν είχε σηματοδότες κατεύθυνσης στο πισινό μέρος. Το όχημα ενεγράφη πρώτη φορά στην Κύπρο στις 15.12.09 στην εταιρεία N & M POWER SKIP LTD. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ - ΚΑΤΑΛΗΞΗ ΕΞΕΤΑΣΘΕΝΤΑ ΘΕΜΑΤΑ (Α) ΔΙΚΑΙΗ ΔΙΚΗ Ο Κος Πιττάτζης εισηγήθηκε ότι η Κατηγορούσα Αρχή δεν εφοδίασε ή δεν αποκάλυψε ως μέρος του μαρτυρικού υλικού την Υπεράσπιση με το ημερολόγιο ενεργείας ημερομηνίας 12.08.09 του Αστυνομικού Σταθμού Παραλιμνίου, το οποίο μπορούσε να ρίξει φως σε σχέση με τα λεχθέντα του Μ.Κ. ότι δεν γνώριζε ποιου ήταν το αναφερθέν όχημα όταν μετέβη στη σκηνή, αφού σ΄ αυτό θα αναγράφετο από τους αστυνομικούς του αναφερθέντος Σταθμού που πήγαν πρώτοι στη σκηνή κατά πόσο ήξεραν και ενημέρωσαν τον Μ.Κ. ποιου ήταν το όχημα και άρα ήταν ύποπτος εξαρχής ο κατηγορούμενος και η προφορική δήλωση ομολογία του προς τον Μ.Κ. χωρίς την επίστηση του στην προσοχή του στο Νόμο ήταν αντικανονική και ως εκ τούτου παραβιάσθηκε το δικαίωμα του για δίκαιη δίκη. Θεμελιακή επί του θέματος είναι η υπόθεση Πέγκερος v. Δημοκρατίας

(1995)2 ΑΑΔ 143 στην οποία αποφασίστηκε με αναφορά στην R v. Liverpool Crown Court, ex p. Roberts [1986] Crim. L. R. 622 ότι «η ετυμηγορία ποινικού δικαστηρίου κρίνεται άδικη ή εμπεριέχει το σπέρμα της αδικίας (potentially unjust) οποτεδήποτε η Κατηγορούσα Αρχή αφίσταται του καθήκοντος να προσαγάγει το σύνολο της ουσιώδους μαρτυρίας στη διάθεσή της». Το Ανώτατο Δικαστήιρο στην υπόθεση Ζυπιτής v. Αστυνομίας

(2003)2 ΑΑΔ 220 με αναφορά στην υπόθεση X v. Switzerland, 11/3/1982 DR 28, 127 ανέφερε τα εξής: «η επίκληση των αρχών της δίκαιης δίκης, σε σχέση με την κλήτευση μάρτυρα, προϋποθέτει τη σχετικότητα της μαρτυρίας, αναφορικά με τα κρίσιμα γεγονότα που άπτονται της ουσίας της κατηγορίας». Σε σειρά αποφάσεων, μεταγενέστερων της Πέγκερος, κρίθηκε ότι η μη κλήτευση μάρτυρα δεν άφηνε κενό στα ουσιώδη γεγονότα της υπόθεσης της κατηγορούσας αρχής και ότι η μαρτυρία που δεν τέθηκε ενώπιον του δικαστηρίου δεν ήταν ουσιαστική ώστε να βρίσκει εφαρμογή η αρχή της Πέγκερος (Οδυσσέα v. Αστυνομίας

(1999)2 ΑΑΔ 490, Ζαχαρία v. Δημοκρατίας

(2002)2 ΑΑΔ 180, Rana v. Δημοκρατίας

(2004)2 ΑΑΔ 489, Γιαλλούρης v. Αστυνομίας

(2005)2 ΑΑΔ 282, Τζιάμαλης v. Δημοκρατίας,

(2008)2 ΑΑΔ 542). Το ερώτημα είναι κατά πόσο υπό τις περιστάσεις της υπόθεσης βρίσκει εφαρμογή στην παρούσα υπόθεση η ως άνω αρχή της Πέγκερος. Όπως και ο ίδιος ο κος Πιττάτζιης παρατηρεί και σχολιάζει, το ημερολόγιο ενεργείας δεν αποτελεί μαρτυρικό υλικό. Η Κατηγορούσα Αρχή οφείλει και είναι υποχρεωμένη να προμηθεύσει στην υπεράσπιση το μαρτυρικό υλικό που έχει προκύψει από την διερεύνηση της υπόθεσης, αφού απευθυνθεί ο κατηγορούμενος με γραπτή αίτηση προς την Κατηγορούσα Αρχή και ζητήσει να εφοδιαστεί με αντίγραφο των καταθέσεων και εγγράφων που λήφθηκαν κατά την διερεύνηση της υπόθεσης αναφορικά με το υπό εκδίκαση αδίκημα, σύμφωνα με το άρθρο 7 της Ποινικής Δικονομίας Νόμο, ΚΕΦ. 155. Επομένως το πρώτο ζήτημα που τίθεται είναι κατά πόσο το ημερολόγιο ενεργείας του Αστυνομικού Σταθμού Παραλιμνίου ήταν ουσιώδης μαρτυρία σχετική με τα κρίσιμα γεγονότα της υπό εξέταση υπόθεσης. Η μαρτυρία που η Κατηγορούσα Αρχή όφειλε να εφοδιάσει την Υπεράσπιση ήταν οι γραπτές καταθέσεις και τα έγγραφα που λήφθηκαν κατά τη διερεύνηση της υπόθεσης. Γι΄ αυτά δεν υπάρχει κανένα παράπονο. Βεβαίως δεν διαφεύγει της προσοχής του Δικαστηρίου ότι η γραμμή της Υπεράσπισης ουσιαστικά ήταν επί δύο θέσεων. Πρώτο, αρχικά ότι η προφορική δήλωση του κατηγορούμενου προς τον Μ.Κ. έγινε ενώ αυτός ήταν ύποπτος και δεν του επιστήθηκε η προσοχή του στο νόμο, όμως κατά την αντεξέταση του μάρτυρα, μετά που το Δικαστήριο με ενδιάμεση του απόφαση σε Δίκη εντός Δίκης για τη θεληματικότητα της δήλωσης αυτής, βρήκε ότι αυτή ήταν θεληματική, άλλαξε η γραμμή της υπεράσπισης και αυτή προσέλαβε τη θέση ότι δεν ήταν έτσι η δήλωση αλλά όπως τελικά εκφράστηκε με την ανώμοτη δήλωση του κατηγορούμενου, και τις υποβολές κατά την αντεξέταση του Μ.Κ. ότι ήταν της εταιρείας, και δεύτερο ότι δεν ήταν αυτός ο ιδιοκτήτης του φορτηγού αλλά η εταιρεία EVAGOROU. Πρέπει να σημειωθεί ότι ενώ έγινε η πιο πάνω αναφορά στην ανώμοτη δήλωση του κατηγορούμενου που σημαίνει ότι δεν έκανε τη δήλωση όπως την αναφέρει ο Μ.Κ. και άρα προφορική δήλωση παραδοχής για την ιδιοκτησία του φορτηγού που τον εμπλέκει στα αδικήματα, στην τελική αγόρευση του ο δικηγόρος του κατηγορούμενου επαναφέρει, ως ήδη είχε αναφερθεί, θέμα μη αποκάλυψης του ημερολογίου ενεργείας του αστυνομικού σταθμού από το οποίο, κατά την εισήγηση του, ήταν δυνατό να διαφανεί ότι ο κατηγορούμενος πριν την δήλωση του ήταν ύποπτος και άρα η δήλωση του στον Μ.Κ. ήταν αντικανονική. Εάν όμως η θέση της υπεράσπισης ήταν ότι δεν έγινε αυτή η δήλωση ως την ανάφερε ο Μ.Κ. δεν θα διεξήγετο ούτε Δίκη εντός Δικής. Για να διεξαχθεί η Δίκη εντός Δίκης ήταν κατόπιν σαφής θέσης ότι έγινε αυτή η δήλωση. Όμως ως ανωτέρω προδιαγράφεται και κατωτέρω καταγράφεται το θέμα της ιδιοκτησίας του οχήματος σαφώς το Δικαστήριο δεν κάνει εύρημα ότι ήταν ιδιοκτήτης ο κατηγορούμενος. Παραταύτα για να μην υπάρχει το ενδεχόμενο να λεχθεί ότι το Δικαστήριο δεν εξέτασε αυτή τη θέση της Υπεράσπισης είναι που προχώρησα και την εξέτασα. Τα ερωτηματικά και οι υποθέσεις στις οποίες προέβη ο δικηγόρος του κατηγορούμενου στην αγόρευση του δεν μπορούν να οδηγήσουν ούτε να καταστήσουν το ημερολόγιο ενεργείας σε ουσιαστική μαρτυρία που άπτεται της ουσίας των κατηγοριών. Άλλωστε η Υπεράσπιση συσχέτισε με τον τρόπο αντεξέτασης, με την αγόρευση του δικηγόρου του κατηγορούμενου και την ανώμοτη δήλωση που προέβη ο κατηγορούμενος, την προφορική δήλωση του κατηγορούμενου προς τον Μ.Κ. με την ιδιοκτησία του οχήματος. Κάτι που από τα ευρήματα του Δικαστηρίου διαφαίνεται ότι δεν θεωρεί το Δικαστήριο τον κατηγορούμενο ιδιοκτήτη του οχήματος, ως ήδη έχει αναφερθεί ανωτέρω. Ήταν εισήγηση του συνηγόρου της Υπεράσπισης ότι η μόνη μαρτυρία που υπάρχει και ενοχοποιεί τον κατηγορούμενο είναι η δήλωση του προς τον Μ.Κ. και ως εκ τούτου δεν θα πρέπει το Δικαστήριο στη βάση αυτής, με τις αδυναμίες της όπως ο ίδιος θεώρησε ότι υπάρχουν, να καταδικάσει τον κατηγορούμενο. Όπως ήδη έχω αναφέρει αποδέχτηκα τη μαρτυρία του Μ.Κ. Τίποτε δεν υπάρχει ενώπιον του Δικαστηρίου που να διαφοροποιεί το εύρημα του Δικαστηρίου στη δίκη εντός δίκης για την θεληματικότητα της δήλωσης του στον Μ.Κ. και ως εκ τούτου ισχύει επί τούτου το εύρημα αυτό του Δικαστηρίου. Σε σχέση με την δήλωση και τη σημασία της σχετικές είναι οι ακόλουθες αποφάσεις: Στην υπόθεση Χαραλαμπίδης ν. Αστυνομίας

(2004)2 ΑΑΔ 330, 365 λέχθηκαν τα πιο κάτω: "Η αποδεικτική αξία της ομολογίας έχει αναλυθεί σε σειρά αποφάσεων. Στην Καυκαρής ν. Δημοκρατίας

(1990)2 Α.Α.Δ 203, 225 (απόφαση Πική, Δ. όπως ήταν τότε) λέχθηκαν τα εξής: "Η ομολογία του εγκλήματος - εφόσον γίνεται δεκτή ως εθελούσια - μπορεί αφ' εαυτής να θεμελιώσει την καταδίκη του εφεσείοντα. Η ανθρώπινη εμπειρία υποστηρίζει ότι οι άνθρωποι δεν ομολογούν κατά κανόνα εγκλήματα τα οποία δε διέπραξαν. Η συνείδηση του ανθρώπου όσο πωρωμένη κι' αν είναι έχει εκρήξεις για λύτρωση από το βάρος του εγκλήματος που δεν ελέγχονται. Η ομολογία του εγκλήματος αποτελεί μέσο για την εκτόνωση της βεβαρημένης συνείδησης. Όσο θεληματική κι αν είναι η κατάθεση του κατηγορούμενου είναι φρόνιμο, όπως ορίζει η νομολογία, να αναζητείται στο βαθμό που είναι δυνατό ενίσχυση της ορθότητας του περιεχομένου της. Έτσι αποκλείεται η πιθανότητα λάθους και συγχρόνως δεν ενθαρρύνονται οι ανακριτικές Αρχές να επιδιώκουν την ομολογία ως εύκολο υποκατάστατο της ανίχνευσης του εγκλήματος. Το περιεχόμενο της ομολογίας κρίνεται όχι μόνο με βάση τη συμφυή αυθεντικότητα των ισχυρισμών που περιέχονται σ' αυτή αλλά και σε συνάρτηση με κάθε άλλη μαρτυρία που τείνει να ενισχύσει ή να καταρρίψει την ορθότητα του περιεχομένου της." Για τη σημασία της ομολογίας παραπέμπουμε και στην Ανδρέου ν. Δημοκρατίας

(2000)2 Α.Α.Δ 166, 172 (απόφαση Νικήτα, Δ.): "Η ομολογία ενοχής έχει αποκληθεί η βασιλίδα των μαρτυριών. Στο σύστημα όμως που διέπει την ποινική μας δίκη δεν έχουμε απολυτοποιήσει στον ύψιστο αυτό βαθμό την αξία της. Είναι θέμα πραγματικό που συναρτάται με τις περιστάσεις κάθε υπόθεσης. Έστω και αν γίνει αποδεκτή η ομολογία και ενταχθεί στον κορμό της μαρτυρίας, το Δικαστήριο, στο τέλος, προβληματίζεται για την αλήθεια του περιεχομένου της και φυσικά για το κατά πόσο οδηγεί σε ασφαλή συμπεράσματα ενοχής. Η σχετική νομολογία μας, που αρχίζει από τις παλιές υποθέσεις R. v. Sfongaras 22 C.L.R 13 και Volettos v. Republic

(1961)C.L.R. 169, τηρεί σταθερή γραμμή στο θέμα αυτό. Είναι ζήτημα που άπτεται των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της δίκαιης δίκης. Πρόσφατη επικύρωση είχαμε στην Μάρτιν ν. Δημοκρατίας (Αρ. 2)

(1994)2 Α.Α.Δ. 65." H έννοια της δήλωσης του κατηγορούμενου διαφάνηκε από τα ευρήματα του Δικαστηρίου και καταγράφεται κατωτέρω κατά την εξέταση της στοιχειοθέτησης ή όχι των αδικημάτων. Γι΄ αυτή την έννοια και τη σημασία της για την απόδειξη των αδικημάτων ή μη γίνεται αναφορά κατωτέρω. Σημειώνω εδώ ότι όσον αφορά στο δεύτερο μέρος της επίδικης δήλωσης «έδωσα το του παπά μου να το πάρει στη Ξυλοφάγου», που δεν καταπιάστηκε η Υπεράσπιση, υπάρχει η μαρτυρία του Μ.Κ. για το τι του είπε ο πατέρας του κατηγορούμενου σε μεταγενέστερο στάδιο, δηλαδή μετά την δήλωση του κατηγορούμενου, όταν επιστήθηκε η προσοχή του στο νόμο για τα αδικήματα που κατ΄ ισχυρισμό διέπραξε. (Α) ΔΕΥΤΕΡΗ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Το αδίκημα της δεύτερης κατηγορίας στηρίζεται στο Άρθρο 3.-

(1)(β) του Νόμου Περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων (Ασφάλιση Ευθύνης έναντι τρίτου) Νόμο 96

(1)/2000 το οποίο προνοεί τα εξής: «3-

(1)τηρουμένων των διατάξεων του Νόμου αυτού, απαγορεύεται σε οποιοδήποτε πρόσωπο να - (α) ................... (β) προκαλεί ή επιτρέπει σε οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο να χρησιμοποιεί μηχανοκίνητο όχημα σε οδό, εκτός αν βρίσκεται σε ισχύ, σχετικά με τη χρήση του από το άλλο αυτό πρόσωπο, τέτοιο ασφαλιστήριο που αφορά ευθύνη έναντι τρίτου σύμφωνα με τις διατάξεις του Νόμου αυτού». Από τις πρόνοιες του πιο πάνω άρθρου συνάγεται ότι τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος της δεύτερης κατηγορίας είναι: (α) Πρόσωπο να έχει την κατοχή ή έλεγχο μηχανοκίνητου οχήματος, (β) να προκαλέσει ή επιτρέψει σε οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο να χρησιμοποιήσει τούτο, (γ) η χρήση του εν λόγω μηχανοκίνητου οχήματος να γίνει σε οδό και (δ) κατά το χρόνο χρήσης του οχήματος από το άλλο πρόσωπο να μην βρίσκεται σε ισχύ ασφαλιστήριο που να καλύπτει το εν λόγω πρόσωπο με ευθύνη έναντι τρίτου. Ως εκ των πιο πάνω κρίνω ότι δεν αποτελεί συστατικό στοιχείο του αδικήματος η ιδιοκτησία του οχήματος να ανήκει στο πρόσωπο που επέτρεψε ή προκάλεσε την χρήση του μηχανοκίνητου οχήματος». Είναι αρκετό το πρόσωπο να κατέχει ή να έχει τον έλεγχο του οχήματος ανεξάρτητα ποιος είναι ο ιδιοκτήτης. Η απόδειξη δε ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο το αναφερθέν όχημα εβρίσκετο υπό τον έλεγχο και την κατοχή του κατηγορούμενου προέρχεται ευθέως από την παραδοχή στη προφορική δήλωση του που έκανε στη σκηνή του δυστυχήματος, εβρισκόμενος έξω από την κίτρινη κορδέλα, ο κατηγορούμενος στον Μ.Κ. Άλλωστε και εάν ακόμη την κυριότητα ή ιδιοκτησία του οχήματος την είχε η εταιρεία EVAGOROU, στην οποία, κατά την ανώμοτη δήλωση του κατηγορούμενου είναι μέτοχος, τίποτε δεν θα άλλαζε αλλά απεναντίας θα αποτελούσε το μέρος αυτό της ανώμοτης του δήλωσης επί πλέον στοιχείο της σύνδεσης του με το όχημα. Ενόψει μάλιστα της απουσίας μαρτυρίας ή άλλου στοιχείου για άλλους μετόχους ή πρόσωπα που δυνατό να κατείχαν ή να είχαν τον έλεγχο του οχήματος, στοιχείο που βρίσκεται στην γνώση του κατηγορούμενου και βάρυνε τον ίδιο υπό τις περιστάσεις να αποδείξει. Η ερώτηση προς τον Μ.Κ. αν γνώριζε εάν εργάζετο ως υπάλληλος της εταιρείας EVAGOROU ο κατηγορούμενος και ο πατέρας του και η απάντηση από αυτόν ότι δεν γνώριζε δεν οδηγεί στο συμπέρασμα ότι εργάζοντο ως υπάλληλοι. Τούτο είναι ένα στοιχείο που ο ίδιος ο κατηγορούμενος γνωρίζει, το βάρος απόδειξης το οποίο φέρει ο ίδιος, όπως και για την ύπαρξη ασφάλειας και θα μπορούσε να προσκομίσει μαρτυρία προς τούτο. Όπως προκύπτει από τις αποφάσεις John ν. Hamphreys

(1995)All E.R. 793, Philcox ν. Coberry

(1960)Cr. L. R. 563 και Leathley ν. Drummond

(1972)R.T.R. 293 το βάρος απόδειξης ύπαρξης ασφάλειας το φέρει ο κατηγορούμενος. Ο κατηγορούμενος δύναται να αποσείσει αυτό το βάρος παρουσιάζοντας το ασφαλιστήριο έγγραφο ή το πιστοποιητικό ασφάλειας ή καλυπτική σημείωση που να παρέχει τις απαιτούμενες πληροφορίες (βλέπε το σχετικό άρθρο) και το οποίο να δεικνύει εκ πρώτης όψεως ότι η χρήση του οχήματος κατά τον συγκεκριμένο χρόνο καλύπτετο από ασφάλεια, γι΄ αυτόν που το οδηγούσε. Όταν ο κατηγορούμενος παρουσιάσει ασφαλιστήριο έγγραφο ή καλυπτική σημείωση το βάρος απόδειξης μετατίθεται επί της Κατηγορούσας Αρχής να αποδείξει ότι η συγκεκριμένη χρήση του οχήματος δεν καλύπτετο από τους όρους της ασφάλειας (Βλ. Wilknons Road Traffic Offences 10η έκδοση σελ. 319 υπό τον τίτλο (Procedure-Evidence). Ο κατηγορούμενος δεν έχει παρουσιάσει ασφαλιστήριο έγγραφο ή καλυπτική σημείωση που να καταδεικνύει εκ πρώτης όψεως ότι η χρήση του οχήματος του καλύπτετο από ασφάλεια ως όφειλε, για τον πατέρα του που οδηγούσε το όχημα. Επομένως δεν έχει αποσείσει το βάρος απόδειξης αυτού του συστατικού στοιχείου του αδικήματος με το οποίο ήταν επιφορτισμένος. Αλλά και πάλι με απόδειξη μόνο τούτου του γεγονότος δεν θα άλλαζε οτιδήποτε σε σχέση με το γεγονός ότι η κατοχή και ο έλεγχος του οχήματος εβρίσκετο στον κατηγορούμενο κατά του ουσιώδη χρόνο όπως ο ίδιος παραδέχθηκε με την προφορική του δήλωση. Συνεπώς αφού το όχημα εβρίσκετο υπό την κατοχή και τον έλεγχο του και το έδωσε στον πατέρα του να το πάρει στην Ξυλοφάγου και εκινείτο σε οδό, στην 1ης Απριλίου, χωρίς να καλύπτεται από πιστοποιητικό ασφάλισης ο τελευταίος, έχουν αποδειχθεί όλα τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος. Έχοντας υπόψη μου τα ευρήματα ως προς τα πραγματικά γεγονότα και τις νομικές αρχές που εφαρμόζονται βρίσκω ότι ο κατηγορούμενος επέτρεψε τη χρησιμοποίηση του μηχανοκίνητου οχήματος εντός οδού, ήτοι στην 1ης Απριλίου, στο Παραλίμνι, άνευ ασφάλειας υπέρ τρίτου την 12.08.09 από τον πατέρα του Θεοφάνη Ευαγόρου. (Β) ΤΡΙΤΗ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Η τρίτη κατηγορία βασίζεται τον κανονισμό 4

(1)της Κ.Δ.Π. 66/84 και 189/98 ο οποίος έχει ως ακολούθως: «4. -

(1)Ουδείς θέλει χρησιμοποιήσει ή οδηγήσει μηχανοκίνητον όχημα, ή επιτρέψει η ανεχθεί όπως μηχανοκίνητον όχημα χρησιμοποιηθή πριν ή τούτο εγγραφή δυνάμει των διατάξεων των παρόντων Κανονισμών». Τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος είναι τα πιο κάτω: (α) Η επίτρεψη ή η ανοχή χρήσης (β) μηχανοκίνητου οχήματος (γ) πριν την εγγραφή του. Και αυτό το αδίκημα δεν σχετίζεται με την ιδιοκτησία ή κυριότητα του μηχανοκίνητου οχήματος. Δεν υπήρξε αμφισβήτηση ότι τούτο δεν ήταν εγγεγραμμένο. Απεναντίας από το Τεκμήριο 7 αποδεικνύεται ότι το αναφερθέν όχημα ενεγράφη για πρώτη φορά στην Κύπρο στις 15.12.

1. Ενόψει των όσων έχουν αναφερθεί πιο πάνω για την κατοχή και τον έλεγχο του οχήματος από τον κατηγορούμενο έχουν αποδειχθεί όλα τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος. (Γ) ΤΕΤΑΡΤΗ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Η τέταρτη κατηγορία στηρίζεται στον Κανονισμό 50 Α της Κ.Δ.Π. 66/84 και 24/89 και το άρθρο 18 του Νόμου 86/
2. To áρθρο 50 έχει ως εξής: «Κάθε μηχανοκίνητο όχημα με απόβαρο πέραν των (1000 kg) χιλίων κιλών που εγγράφεται μετά την 1η Ιουλίου του 1999- (α) Του οποίου το πίσω μέρος του αμαξώματος προεκτείνεται προς τα πίσω σε απόσταση πέραν των εξήντα

(60)εκατοστόμετρων από την εξωτερική περιφέρεια των οπίσθιων τροχών (ή τροχών στο τελευταίο άξονα του πίσω μέρους του οχήματος, αν διαθέτει περισσότερους του ενός άξονες) και το ύψος του εν λόγω μέρους του αμαξώματος στο ακραίο πίσω κάτω σημείο απέχει από το έδαφος πέραν των πενήντα πέντε

(55)εκατοστομέτρων πρέπει, τηρουμένων των διατάξεων της παραγράφου

(3), να φέρει καλά στερεωμένη στο πίσω μέρος του αμαξώματος ή του πλαισίου, σε σημείο που να μην υπερβαίνει τα εξήντα

(60)εκατοστόμετρα από το άκρο του πίσω μέρους, προστατευτική ράβδο, το ύψος της οποίας από το κάτω σημείο μέχρι το έδαφος να μην υπερβαίνει τα πενήντα

(50)εκατοστόμετρα. Η προστατευτική ράβδος πρέπει να επεκτείνεται σε όλο το πλάτος του πίσω μέρους του οχήματος. (β) το οποίο λόγω του ύψους του από το έδαφος δημιουργεί κενούς χώρους στο μεταξόνι ή στις περιπτώσεις ρυμουλκούμενων και ημιρυμουλκούμενων μεταξύ των τροχών και του σημείου άρθρωσής του με το ρυμουλκό όχημα οφείλει να φέρει στα πλευρά του οχήματος καθόλο το μήκος των κενών αυτών χώρων προστατευτική ράβδο καλά στερεωμένη καθώς και στο άρθρο 18 του Περί Μηχανοκινήτων και Τροχαίας Κινήσεως νόμο 86/72 ως τροποποιήθηκε. Το άρθρο 18 έχει ως εξής: «Οσάκις, τη συναινέσει (ρητή ή σιωπηρά) του ιδιοκτήτου αυοτύ, μηχανοκίνητον όχημα χρησιμοποιείται ή λειτουργή κατά τοιούτον τρόπον ώστε η χρήσις ή λειτουργία αυτού να συνιστά αδικήματα κατά τας προνοίας του παρόντος Νόμου ή των δυνάμει τούτου γενομένων Κανονισμών, ο ιδιοκτήτης του οχήματος λογίζεται ως συνεργήσας εις την διάπραξιν του τοιούτου αδικήματος, δύναται δε να διωχθή ως φυσικός αυτουργός και να τιμωρηθή αναλόγως, εκτός εάν αποδείξη επί Δικαστηρίω, ότι το αδίκημα διεπράχθη εν αγνοία του και δεν οφείλετο εις οιανδήποτε πράξιν ή παράλειψιν αυτού». Στο άρθρο 2 του Ν. 86/72 δίνεται η ερμηνεία του όρου ιδιοκτήτης ως ακολούθως: "«ιδιοκτήτης» σημαίνει το πρόσωπον, επ΄ ονόματι ούτινος είναι εγγεγραμμένον μηχανοκίνητον τι όχημα, καθ΄ όσον δεν αφόρα εις μηχανοκίνητον όχημα αποτελούν το αντικείμενον συμφωνίας μισθώσεως ή ενοικιαγοράς, σημαίνει το πρόσωπον, εν τη κατοχή ούτινος ευρίσκεται το όχημα δυνάμει της τοιάυτης συμφωνίας∙". Τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος είναι τα ακόλουθα: (α) Ο ιδιοκτήτης να συναίνεσε στη χρήση ή λειτουργία από άλλο πρόσωπο (β) μηχανοκίνητου οχήματος (γ) με απόβαρον πέραν των 1000kg (κιλά) (δ) που εγγράφεται μετά την 1.07.99 (ε) που δεν έχει προστατευτικούς ράβδους στα πλευρά Σύμφωνα με το Τεκμήριο 7 το απόβαρο του αναφερθέντος μηχανοκίνητου οχήματος είναι 9000kg (κιλά) και ενεγράφη μετά την 1.07.99 ήτοι στις 15.12.09 και δεν έφερε προστατευτικούς ράβδους. Δεν αμφισβητήθηκε ότι δεν έφερε προστατευτικές ράβδους, απεναντίας εκ της υποβολής στον Μ.Κ. ότι ερευνούσε αυτό το γεγονός όταν έφθασε στη σκηνή ένεκα του ότι δεν υπήρχαν, καθιστούσαν, κατά την εκδοχή της υπεράσπισης πάντα μαζί με άλλα στοιχεία των κατηγορούμενο ύποπτο. Εκείνο το οποίο δεν έχει αποδειχθεί είναι ότι ο κατηγορούμενος ήταν ιδιοκτήτης του αναφερθέντος οχήματος αφού δεν υπάρχει μαρτυρία προς τούτο. Όπως εξήγησα πιο πάνω η προφορική δήλωση την οποία έκανε ο κατηγορούμενος προς τον Μ.Κ. ήταν δήλωση κατοχής και ελέγχου και όχι παραδοχή ιδιοκτησίας του οχήματος. Άλλωστε δεν απεδείχθη η εγγραφή του οχήματος. Ως εκ των πιο πάνω δεν έχουν αποδειχθεί όλα τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος. (Δ) ΠΕΜΠΤΗ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Η Πέμπτη κατηγορία έχει ως βάση το άρθρο 18 των Ν. 86/72και το άρθρο 50

(10)(α)

(1)της Κ.Δ.Π. 66/84 ο οποίος έχει ως κατωτέρω: «

(10)Παν όχημα μηχανοκίνητον ή μη δέον όπως είναι εφωδιασμένον διά δύο ή πλειόνων φανών ούτω κατεσκευασμένων και τοποθετημένων επί του οχήματος ώστε νε εκπέμωσι φως κατά τας κάτωθι διατάξεις: (α) το όχημα δέον όπως είναι εφωδιασμένων δια δύο προσθίων φανών, εντός εκάστου φανού τοποθετημένου εφ΄ εκατέρας των προσθιών πλευρών αυτού, και ούτω εστερεωμένου ώστε ουδέν μέρος του οχήματος ή του εξοπλισμού αυτού να εκτείνηται πλαγίως, από της πλευράς του φανού, πλέον των τριάκοντα εκατοστών του μέτρου πέραν του κέντρου του φανού∙ οι φανοί ούτει δέον όπως εκπέμπωσι λευκόν φώς ορατόν εντός ευλόγου αποστάσεως προς την κατεύθυνσιν της πορείας ή της σκοπούμενης πορείας του οχήματος∙ το όχημα δέον προς τούτοις όπως είναι εφωδιασμένον διά δύο οπισθίων φανών, ενός εκάστου τοποθετημένου εφ΄ εκατέρας των οπισθίων πλευρών αυτού και ούτω εστερεωμένου ώστε ουδέν μέρος του οχήματος ή του εξοπλισμού αυτού να εκτείνηται πλαγίως, από της πλευράς του φανού, πλέον των τεσσαράκοντα εκατοστών του μέτρου πέραν του κέντρου του φανού∙ οι οποίσθιοι φανοί δέον όπως εκπέμπωσι φως χρώματος ερυθρού προς την αντίθετον κατεύθυνσιν της πορείας του οχήματος∙ οι φανοί ούτοι δέον όπως είναι ούτω εσχεδιασμένοι ώστε να φωτίζωσι και να καθιστώσιν ευχερώς ευκρινή τα γράμματα και τους αριθμούς τους αναγεγγραμμένους επί της πινακίδος, επί της οπίσθιας όψεως του οχήματος εκτός εάν το όχημα είναι εξωπλισμπένον δι΄ ετέρου μέσου χρησιμοποιούμενου επί τω σκοπώ τούτω: Νοείται ότι προκειμένου περί μοτοσικλετών και μοτοποδηλάτων, ταύτα δέον όπως είναι εφωδιασμένα με σύστημα πρόσθιων φανών όπως αυτά τοποθετούνται από τον κατασκευαστή, τα οποία εκπέμπουν προς την (ι) παν μηχανοκίνητον όχημα δέον όπως έχει ανημμένους τους φανούς, κατά το διάστημα μεταξύ ημισείας ώρας μετά την δύσιν του ηλίου και ημισείας ώρας προ της ανατολής του ηλίου ώστε νε εκπέμπουν φως κατά τας ανωτέρω διατάξεις.». Τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος είναι τα κατωτέρω: (α) Ο ιδιοκτήτης συναίνεσε στην χρήση ή λειτουργία από άλλο πρόσωπο (β) μηχανοκίνητου οχήματος (γ) να μην έχει δύο ή πλειόνας φανούς (δ) να μην εκπέμπουν φως (ε) να μην έχει αναμμένους τους φανούς κατά το διάστημα μεταξύ ημισείας ώρας μετά την δύσιν του ηλίου και ημισείας ώρας προς της ανατολής του ήλιου. Από την μαρτυρία που βρίσκεται ενώπιον μου αποδεικνύεται ότι δεν έχουν αποδειχθεί όλα τα συστατικά στοιχεία αφού δεν έχει αποδειχθεί ότι ο κατηγορούμενος ήταν ο ιδιοκτήτης του αναφερθέντος οχήματος. (Ε) ΕΚΤΗ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Η έκτη κατηγορία στηρίζεται στο άρθρο 18 του Ν. 86/72, που καταγράφεται ανωτέρω, και στον Κανονισμό 50

(10)(ζ) της Κ.Δ.Π. 66/86 και έχει ως εξής: «(ζ) εις περιπτώσεις κατά τας οποίας το μηχανοκίνητον όχημα είναι εφωδιασμένον δι΄ ηλεκτρικών σηματοδοτών κατευθύνσεως, ταύτα δέον όπως είναι ενός των ακολούθων τύπων: (

1. i)κινητός βραχίων προβάλλων πέραν εκάστης των πλευρών του οχήματος και φωτιζόμενος διά σταθερού εντόνου κιτρίνου χρώματος ότε ο βραχίων ευρίσκεται εις οριζοντίαν θέσιν∙ ή (
2. ii)συνεχώς αναβοσβήνον ή αναλάμπον έντονον κίτρινον φως, εστερεωμένον εφ΄ εκάστης των πλευρών του οχήματος, ορατόν τόσον εκ των εμπροσθεν όσων και των όπισθεν∙ ή (iii) συνεχώς αναβοσβήνον ή αναλάμπον φως, τοποθετημένων εις εκάτην προσθίαν και οπισθίαν πλευράν του οχήματος. Το χρώμα των τοιούτων φώτων δέον όπως είναι λευκόν ή έντοον κίτρινον προς το πρόσθιον μέρος και ερυθρόν ή έντονο κίτρινον προς το οπίσθιον μέρος του οχήματος∙». Τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος είναι τα πιο κάτω: (α) ο ιδιοκτήτης να συναίνεση στη χρήση ή λειτουργία του (β) μηχανοκίνητου οχήματος (γ) χωρίς να είναι εφοδιασμένο δι΄ ηλεκτρονικών σηματοδοτών κατευθύνσεως. Δεν έχει αμφισβητηθεί η μαρτυρία του Μ.Κ. ότι δεν έφερε πισινούς σηματοδότες κατευθύνσεως το αναφερθέν όχημα. Όπως και στις κατηγορίες 4 και 5 δεν αποδείχθηκε ότι ο κατηγορούμενος ήταν ο ιδιοκτήτης του αναφερθέντος οχήματος. Συνεπώς δεν έχουν αποδειχθεί όλα τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος. Το άρθρο που ποινικοποιεί τις πιο κάνω παραβάσεις είναι το άρθρο 72 της Κ.Δ.Π 66/84 στο οποίο προνοείται: «Πας όστις παραβαίνει οιανδήποτε των διατάξεων των παρόντων Κανονισμών ή οιονδήποτε όρον αδείας χορηγηθείσης αυτώ δυνάμει οιουδήποτε των παρόντων Κανονισμών, είναι ένοχος αδικήματος και υπόκειται εις ποινή φυλακίσεως μέχρις ενός έτους ή εις χρηματικήν ποινή μέχρι χιλίων λιρών ή εις αμφοτέρας τας ποινάς ταύτας». Με όλα όσα πιο πάνω προσπάθησα νε εξηγήσω και να αναλύσω κρίνω ότι η Κατηγορούσα Αρχή πέτυχε να αποδείξει τα αδικήματα των κατηγοριών 2 και 3 και απέτυχε να αποδείξει τα αδικήματα των κατηγοριών 4, 5 και 6. Κατά συνέπεια ο κατηγορούμενος αθωώνεται στις κατηγορίες 4, 5 και 6 και κρίνεται ένοχος στις κατηγορίες 2 και 3 πέραν κάθε λογικής αμφιβολίας. (Υπ.)........... Ν. Γερολέμου, Ε.Δ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο