Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν. Κυριάκος ΝΙΚΟΛΑΟΥ, Αρ. Υπόθεσης: 18655/11, 13.3.2012

(2)(γ) και 23(θ) των περί Ρυθμίσεως της Τροχαίας Μεταφοράς Κανονισμών 505/64 και ΚΔΠ 107/78 και άρθρα 2, 5, 8, 21, 22 και 24 του περί Ρυθμίσεως της Τροχαίας Μεταφοράς Νόμου 9/82, όπως τροποποιήθηκε από τον Νόμο 166/87 και την ΚΔΠ 312/

1. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες του αδικήματος επί του Κατηγορητηρίου, ο Κατηγορούμενος την 25/5/2010 περί ώρα 06:30, στη Λεωφ. Πουλίου και Καποτά 3 στην Παλλουριώτισσα της Επαρχίας Λευκωσίας, ενώ οδηγούσε το λεωφορείο με αριθμούς εγγραφής VW797, παρέλειψε να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για την ασφάλεια των επιβατών εντός του οχήματος κατά την επιβίβαση ή αποβίβασή τους, δηλαδή άφησε την πόρτα του λεωφορείου ανοικτή με αποτέλεσμα ο μαθητής Γιώργος Αναστασίου να πέσει από το λεωφορείο στο δρόμο και να τραυματιστεί. Τα γεγονότα όπως εκτέθηκαν από τη συνήγορο της Κατηγορούσας Αρχής, και τα οποία δεν αμφισβητήθηκαν από τη συνήγορο Υπεράσπισης, είναι τα εξής: Στις 25.5.2010 και περί 06:30, ο Κατηγορούμενος ξεκίνησε το συνηθισμένο δρομολόγιό του για να μεταφέρει μαθητές από τους τόπους διαμονής τους προς το Pascal με το λεωφορείο VW
2. Ακολούθως, περί ώρα 14:00 ξεκίνησε ·από το Pascal για να τους μεταφέρει πίσω στα σπίτια τους. Περί ώρα 14:30, ο Κατηγορούμενος οδηγούσε το λεωφορείο στη Λεωφόρο Σαλαμίνος στην Παλλουριώτισσα προς διασταύρωση Λεωφ. Πουλίου και Καποτά και έκανε στάση στην αριστερή πλευρά της Λεωφ. Σαλαμίνος, 200 μέτρα περίπου πριν τα φώτα τροχαίας που βρίσκονταν στη διασταύρωση για να κατεβάσει ένα μαθητή που διέμενε στην περιοχή. Μετά τη στάση και την αποβίβαση, οδήγησε το εν λόγω λεωφορείο αφήνοντας την πόρτα του λεωφορείου ανοικτή προς τη δεξιά πλευρά της Λεωφ. Σαλαμίνος με σκοπό να στρίψει προς Λεωφ. Πουλίου και Καποτά. Ενώ το λεωφορείο βρισκόταν στη στροφή και η πόρτα του ανοικτή, ο παραπονούμενος σηκώθηκε για να πιάσει την τσάντα του με αποτέλεσμα να πέσει έξω από το λεωφορείο στο δρόμο και να τραυματισθεί. Ο παραπονούμενος μεταφέρθηκε στο Μακάρειο Νοσοκομείο, διαγνώσθηκε από τη ΜΚ4 κάταγμα στο κρανίο και κρατήθηκε για νοσηλεία. Ο Κατηγορούμενος κατηγορήθηκε και απάντησε «Ο λόγος που η πόρτα αποβίβασης ήταν ανοικτή ήταν διότι ο μαθητής όρμισε προς την πόρτα την ώρα που εκείνη έκλεινε και αναγκάστηκα να την ανοίξω για να μην τραυματισθεί. Δεν δέχομαι την κατηγορία.». Όπως ανέφερε η συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής, ο Κατηγορούμενος δεν βαρύνεται με προηγούμενες καταδίκες. Είναι λευκού ποινικού μητρώου. Έχει συσσωρευμένους 8 βαθμούς ποινής στην άδεια οδηγού. Από την ακροαματική διαδικασία δημιουργήθηκαν έξοδα που ανέρχονται στο ποσό των €300, τα οποία η Κατηγορούσα Αρχή ζητεί όπως επιδικαστούν σε βάρος του Κατηγορουμένου. Αγορεύοντας για μετριασμό της ποινής, η συνήγορος Υπεράσπισης ανέφερε τα εξής: «Θα αρχίσω από το Λευκό Ποινικό Μητρώο του Κατηγορουμένου. Ουδέποτε δημιούργησε ατύχημα. Είναι για πολλά χρόνια οδηγός. Σχετική απάντηση που έδωσε όταν επεστήθηκε η προσοχή του στο Νόμο. Ο Κατηγορούμενος είναι πατέρας δύο ανήλικων τέκνων, 11 και 4 ετών. Ο μισθός του ανέρχεται στο ποσό των €1300 μηνιαίως. Η σύζυγος του δεν εργάζεται. Ο Κατηγορούμενος είναι οδηγός λεωφορείου, γι' αυτό και του είναι αναγκαία η άδεια οδήγησης. Αν στερηθεί, αυτόματα παύει να ισχύει και η επαγγελματική άδεια οδηγησης. Αυτά τα αναφέρω παρά το ότι είναι η θέση μου ότι η συγκεκριμένη κατηγορία δεν προβλέπει για στέρηση άδειας. Προβλέπει για ποινή φυλάκισης. Αν καταδικαστεί σε φυλάκιση θα έχει επιπτώσεις δραματικές για την οικογένειά του. Αυτός τη συντηρεί. Φυλάκιση συνεπάγεται συγχρόνως και απώλεια εργασίας. Σημειώνω ότι ο παραπονούμενος δεν έχει ζητήσει μέχρις στιγμής οποιαδήποτε αποζημίωση από τον Κατηγορούμενο. Ούτε έχει καταχωρηθεί πολιτική αγωγή, εξ΄όσων πληροφορούμαι.». ΕΠΙΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΝΗΣ Α. Οι προβλεπόμενες στη νομοθεσία ποινές Ο Κανονισμός 10

(2)(γ) της ΚΔΠ 505/64 καθορίζει ότι: «[.] Αι θύραι εισόδου και εξόδου χειρίζονται εκ της θέσεως του οδηγού κατόπιν συνθηματικής υποδείξεως του εισπράκτορος δι' ηλεκτρικού κώδωνος. [.]» Ο Κανονισμός 21(θ) της ΚΔΠ 505/64, ο οποίος αναριθμήθηκε, δυνάμει του Κανονισμού 3 της ΚΔΠ 107/78, σε Κανονισμό 23(θ), καθορίζει τα εξής: «Πας οδηγός μηχανοκίνητου οχήματος εν υπηρεσία - (θ) λαμβάνει όλα τα αναγκαία μέτρα δια την ασφάλειαν αυτού και των επιβατών εντός του οχήματος τόσον κατά την επιβίβασιν όσον και κατά την αποβίβασιν∙». Ο Κανονισμός 25 της ΚΔΠ 505/64, ο οποίος αναριθμήθηκε, δυνάμει του Κανονισμού 3 της ΚΔΠ 107/78, σε Κανονισμό 27 καθορίζει ότι: «27. Πας όστις παραβαίνει ή παραλείπει να συμμορφωθεί προς οιανδήποτε διάταξιν των παρόντων Κανονισμών ή προς οιονδήποτε όρον οιασδήποτε αδείας χορηγηθείσης εις αυτόν επί τη βάσει των παρόντων Κανονισμών είναι ένοχος αδικήματος και, σε περίπτωσιν καταδίκης, υπόκειται εις φυλάκισιν μη υπερβαίνουσαν τους εξ μήνας ή εις χρηματικήν ποινήν μη υπερβαίνουσαν τας εκατόν λίρας ή και εις αμφότερας τας ποινάς ταύτας.». Σύμφωνα με το άρθρο 3 του περί Αυξήσεως των Χρηματικών Ποινών Νόμου του 1987 (Ν.166∕87)׃ «3.-

(1)Πάσα χρηματική ποινή προβλεπόμενη εν οιαδήποτε διατάξει οιουδήποτε νόμου εν συνδυασμώ προς ποινήν φυλακίσεως αναφερόμενην εις την πρώτην στήλην του παρόντος εδαφίου αυξάνεται εις το ποσόν το αναφερόμενον εις δευτέραν στήλην αυτού αντιστοίχως: «Πρώτη στήλη Δευτέρα στήλη [.] [.] Ποινή φυλακίσεως Χρηματική ποινή Υπερβαίνουσα τους τρεις μήνες ΛΚ450 Αλλά μη υπερβαίνουσα τους εξ μήνας». Εφαρμόζοντας τα διαλαμβανόμενα στα εδάφια

(1)και

(3)του άρθρου 9 του περί Υιοθέτησης του Ευρώ Νόμου του 2007 (Ν.77(Ι)/2007), όπως τελευταία τροποποιήθηκε με το Ν.62(Ι)/2010, το πιο πάνω αναφερόμενο ανώτατο ποσό χρηματικής ποινής που είναι εκφρασμένο σε λίρες, μετατρεπόμενο σε ευρώ και στρογγυλοποιούμενο προς τα κάτω στο πλησιέστερο ευρώ, ανέρχεται σε €768. Σημειώνω ότι το άρθρο 21 του περί Ρυθμίσεως της Τροχαίς Μεταφοράς Νόμου του 1982 (9/82), όπως έκτοτε τροποποιήθηκε, καθορίζει ότι «21.-

(1)Πας όστις χρησιμοποιεί οιονδήποτε μηχανοκίνητο όχημα και ανέχεται ή προκαλεί την χρήση αυτού κατά παράβαση του παρόντος Νόμου ή των δυνάμει αυτού εκδιδομένων κανονισμών είναι ένοχος αδικήματος και, σε περίπτωση καταδίκης, υπόκειται εις φυλάκισιν μη υπερβαίνουσαν τους εξ μήνας ή εις χρηματικήν ποινήν μη υπερβαίνουσαν τας εκατόν λίρας ή και εις αμφότερας τας ποινάς ταύτας.». Όσα προαναφέρθηκαν αναφορικά με την αύξηση της χρηματικής ποινής που προβλέπεται στον Κανονισμό 27 πιο πάνω, και την μετατροπή του ποσού αυτής σε ευρώ, ισχύουν και για την προβλεπόμενη στο άρθρο 21 του Ν.9/82 ποινή. Αξίζει να σημειωθεί ότι το άρθρο 22

(1)του Ν.9/82 χορηγεί εξουσία στο Δικαστήριο, σε περίπτωση που καταδικάσει οποιονδήποτε πρόσωπο βάσει του άρθρου 21 του ιδίου Νόμου, εάν και εφόσον το καταδικασθέν πρόσωπο βαρύνεται με προηγούμενη καταδίκη δια το αυτό ή παρομοίας φύσεως αδίκημα, να διατάξει, επιπροσθέτως οιασδήποτε ετέρας ποινής, την αποστέρησιν του καταδικασθέντος προσώπου της ικανότητας του κατέχειν ή να λαμβάνειν άδεια οδηγήσεως μηχανοκινήτου οχήματος ή την απαγόρευσιν της κυκλοφορίας του οχήματος του χρησιμοποιηθέντος δια την διάπραξιν του αδικήματος ή αμφότερα, δια τοσούτον χρονικό διάστημα ως το Δικαστήριον ήθελε αποφασίσει. Β. Παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη κατά την επιλογή της ποινής. Η επιβολή ποινής αποτελεί ένα πολύ λεπτό έργο του Δικαστηρίου αφού απαιτείται, από τη μια, εξισορρόπηση του γενικού συμφέροντος της δικαιοσύνης και, από την άλλη, εξατομίκευση της ποινής στο πλαίσιο του συγκεκριμένου παραβάτη. Η εξατομίκευση, όμως, της ποινής δεν πρέπει να οδηγεί και σε εξουδετέρωση της σοβαρότητας των αδικημάτων και της ανάγκης για αποτροπή. Σημειώνω, συναφώς, ότι στην Ποινική Έφεση αρ.5959, Κόκκινος ν Αστυνομίας

(1995)3 Α.Α.Δ. 135, το Εφετείο σημείωσε, με αναφορά στην Τροκκούδης ν Αστυνομίας

(1992)2 Α.Α.Δ.306 ότι το στοιχείο της αποτροπής μπορεί να διαδραματίσει ρόλο τόσο στην επιλογή της μορφής της ποινής όσο και στον καθορισμό του ύψους της. Η εξατομίκευση της ποινής έχει ως λόγο το συσχετισμό της τιμωρίας και με το άτομο του παραβάτη, όχι όμως την αποκλειστική συνάρτησή της με τις προσωπικές συνθήκες του παραβάτη (Eleni Evagorou v Police

(12971)2 CLR). Στην παρούσα υπόθεση, η κατηγορία που αντιμετωπίζει ο Κατηγορούμενος είναι σοβαρή. H σοβαρότητα του αδικήματος διαφαίνεται, αναμφίβολα, μέσα από το αποτέλεσμα του αδικήματος, δηλαδή των συνεπειών που αυτό είχε για τον παραπονούμενο επιβάτη (ΜΚ1 επί του κατηγορητηρίου), του οποίου το κρανίο υπέστη κάταγμα συνεπεία της πτώσης από το λεωφορείο. Η σοβαρότητα του αδικήματος διαφαίνεται, όμως, και από τις ποινές που ο Νομοθέτης έχει προβλέψει στη σχετική νομοθεσία, οι οποίες, αν και δεν τοποθετούνται σε υψηλή κλίμακα, εντούτοις περιλαμβάνουν την ποινή φυλάκισης, ή και χρηματική ποινή, σε συνδυασμό με την στέρηση της άδειας οδήγησης ή και την απαγόρευση της κυκλοφορίας του σχετικού μηχανοκίνητου οχήματος, εφόσον συντρέχουν συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Σε ένα κράτος όπου καταβάλλεται προσπάθεια ενθάρρυνσης των πολιτών να χρησιμοποιούν τα δημόσια μέσα συγκοινωνίας και, ειδικότερα, τα λεωφορεία, για τον εκσυγχρονισμό των οποίων το κράτος διαθέτει τεράστια κονδύλια, είναι σημαντικό να διασφαλισθεί, μέσω και των ποινών που επιλέγουν να επιβάλουν τα Δικαστήρια, ότι όσοι μετέχουν στην παροχή της υπηρεσίας των δημόσιων επιβατικών μεταφορών θα αντιληφθούν την αυστηρή ευθύνη που απορρέει μέσα από τις διατάξεις της νομοθεσίας και θα τηρούν το αναλογούν καθήκον επιμέλειας με σκοπό να διαφυλαχθεί η ασφάλεια των επιβατών. Το δικαίωμα της οδήγησης συνδέεται άρρηκτα με το δικαίωμα του οδηγού να συμμορφωθεί προς το εφαρμοστέο νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο. Όπως έχει λεχθεί στην Αντωνίου ν Αστυνομίας

(1989)2 ΑΑΔ 299 και στην Louroutziatis v Republic

(1983)2 CLR 125, 128, η άδεια οδηγού αποτελεί επίκτητο δικαίωμα, η άσκηση του οποίου είναι συνυφασμένη με τους όρους που θέτει ο Νόμος για την οδική ασφάλεια. Η συστηματική παραβίαση των διατάξεων του Νόμου καθιστούν τη στέρηση άδειας οδηγού όχι μόνο επιτρεπτή, αλλά επιβεβλημένη (Μιχαήλ Σαρίδης ν Αστυνομίας

(1991)2 ΑΑΔ 465). Γ. Εφαρμογή στην παρούσα υπόθεση Όπως επεξηγείται στο Σύγγραμμα του Γ. Μ. Πική «Sentencing in Cyprus», στη σελίδα 34, η πρώτη ερώτηση που θα πρέπει να απαντηθεί είναι κατά πόσον μπορεί να αποφευχθεί η επιβολή ποινής φυλάκισης, αφού αυτή αποτελεί το ύστατο μέτρο στο οποίο ένα Δικαστήριο θα πρέπει να καταφεύγει (a measure of last resort). Σε σχέση με αυτό το ζήτημα λαμβάνω υπόψη, ως μετριαστικούς παράγοντες, το γεγονός ότι ο Κατηγορούμενος είναι Λευκού Ποινικού Μητρώου, ότι είναι οικογενειάρχης, με δύο ανήλικα παιδιά, τα οποία και συντηρεί καθ' ότι η σύζυγός του δεν εργάζεται. Όπως περιγράφεται από τη συνήγορο Υπεράσπισης, το επίδικο περιστατικό ήταν ένα μεμονωμένο περιστατικό στη σταδιοδρομία του ως επαγγελματία οδηγού. Κρίνω ορθό και δίκαιο να λάβω υπόψη τις οδυνηρές συνέπειες που θα έχει για την οικογένειά του, το ενδεχόμενο φυλάκισής του, αφού αλυσιδωτά θα οδηγηθεί ο Κατηγορούμενος σε απώλεια της εργασίας του. Όλοι αυτοί οι παράγοντες με οδηγούν στο να αποφασίσω όπως χειριστώ τον κατηγορούμενο ως "first offender" (πρώτη φορά παραβάτη) και δώσω στον Κατηγορούμενο μία ύστατη ευκαιρία για αναμόρφωση της οδικής του συμπεριφοράς προτού προχωρήσω στο ύστατο μέτρο της ποινής φυλάκισης. Αντί τούτου, λοιπόν, θα περιοριστώ στο να επιβάλω χρηματική ποινή. Όπως αναφέρθηκε στη Λεβέντης ν Αστυνομίας

(1999)2 ΑΑΔ 632, το μέγιστος ύψος της ποινής που προβλέπεται από το Νόμο είναι η βάση από την οποία ξεκινά το Δικαστήριο για να επιμετρήσει την ποινή. Στην υπόθεση Κακουρής ν Αστυνομίας

(1973)8 J.S.C. 887, υποδείχθηκε ότι το ανώτατο όριο ποινής δικαιολογείται μόνον όταν κάθε ελπίδα για την αναμόρφωση του παραβάτη και προστασία της κοινωνίας από τις πράξεις του με την επιβολή μικρότερης ποινής από το ανώτατο όριο έχει απωλεσθεί. Το μέγεθος της ποινής πρέπει να καταδεικνύει την ανάγκη για μελλοντική αποτροπή διαπράξεως παρόμοιων αδικημάτων, χωρίς να καθίσταται συντριπτικό για τον Κατηγορούμενο. Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα προαναφερθέντα, σε συνδυασμό με το ότι ο Κατηγορούμενος έχει ήδη 8 βαθμούς ποινής στην άδεια οδηγού, κρίνω ορθό και δίκαιο να επιβάλω χρηματική ποινή ύψους €

1. Κατά τον καθορισμό του ποσού αυτού λαμβάνω ασφαλώς υπόψη τη σοβαρότητα των τραυματισμών που προκλήθηκαν από το αδίκημα και το χρόνο που έχει παρέλθει από το αδίκημα. Σε ό,τι αφορά την εξουσία στέρησης της άδειας οδηγού του Κατηγορουμένου, διαπιστώνω ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις άσκησής της στην παρούσα υπόθεση, εφόσον ο Κατηγορούμενος δεν βαρύνεται με οποιαδήποτε προηγούμενη καταδίκη για το ίδιο ή παρόμοιο αδίκημα. Τέλος, σε ό,τι αφορά το αίτημα της Κατηγορούσας Αρχής για τα έξοδα που δημιουργήθηκαν από την ακροαματική διαδικασία και τα οποία ανέρχονται στο ποσό των €300, σημειώνω ότι έχουν καταγραφεί στα πρακτικά του Δικαστηρίου οι λεπτομέρειες για τα υπό αναφορά έξοδα, τα οποία διατάσσω όπως καταβληθούν άμεσα από τον Κατηγορούμενο. Α. Πανταζή - Λάμπρου Προσ. Επαρχιακός Δικαστής Πιστόν Αντίγραφον ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ [1] Ο Κατηγορούμενος δήλωσε αρχικά μη παραδοχή στην κατηγορία αρ. 1, αλλά μετά από μερική ακρόαση (ακούστηκε ο ΜΚ1 στις 18.1.2012) ζήτησε άδεια για αλλαγή απάντησης και αφού επανακατηγορήθηκε στις 5.3.2012 δήλωσε παραδοχή. Η κατηγορία αρ. 2, η οποία προστέθηκε στο κατηγορητήριο κατόπιν αδείας του Δικαστηρίου στις 15.2.2012, διακόπηκε στις 5.3.2012 μετά από την αλλαγή της απάντησης του Κατηγορουμένου στην κατηγορία αρ.
2. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο