Αστυνομικός Διευθυντής Λεμεσού ν. MOHAMED HAZ KADOUR, Αρ. Υπόθεσης: 15604/12, 1/8/2012

(5)του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου, Κεφ. 105 και γνωστοποίηση με αριθμό 267/49 όπως τροποποιήθηκε από τις Κ.Δ.Π. 265/74, Κ.Δ.Π. 266/74 και το Νόμο 50/1998. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της κατηγορίας, που ας σημειωθεί αποτελούν κοινό παραδεκτό γεγονός, καταλογίζεται στον κατηγορούμενο ότι την 25η Ιουνίου 2012, σε άγνωστη παραλία προς την κατηγορούσα αρχή εισήλθε στην Κυπριακή Δημοκρατία μέσω θαλάσσης, χωρίς τη συγκατάθεση του Διευθυντή του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης. Τα ακόλουθα γεγονότα είναι επίσης παραδεκτά: Στις 29.6.2012 και ώρα 11:30, ενώ ο ειδικός αστυφύλακας 6219 Χ. Χαραλάμπους βρισκόταν μηχανοκίνητη περιπολία στην οδό Χρ. Σώζου στη Λεμεσό, μετά από πληροφορία για αναζητούμενο όχημα από το Δήμο Λεμεσού, αφού εντόπισε το εν λόγω όχημα βρήκε τον κατηγορούμενο μέσα σ' αυτό. Κληθείς ο κατηγορούμενος από το μάρτυρα να παρουσιάσει οποιοδήποτε έγγραφο που ν' αποδεικνύει την ταυτότητά του, δεν είχε οπότε και συνελήφθηκε για εξακρίβωση στοιχείων. Αφού του εξηγήθηκε ο λόγος της σύλληψής του και του επιστήθηκε η προσοχή στο νόμο, δεν απάντησε. Την ίδια μέρα μεταφέρθηκε στο τμήμα μικροπαραβάσεων Λεμεσού, για συνέχιση των εξετάσεων, όπου του λήφθηκε ανακριτική κατάθεση, στην οποία ανάφερε ότι ήρθε στην Κύπρο παράνομα και συγκεκριμένα στα κατεχόμενα πριν από 4 μέρες, με πλοίο από τη Λατάκια και ακολούθως πέρασε στις ελεύθερες περιοχές, όπου και παρέμεινε μέχρι και τη σύλληψή του σε διεύθυνση την οποία αρνήθηκε να αναφέρει. Αφού εξακριβώθηκε η ταυτότητά του μέσω της ΥΑΜ προέκυψε ότι τα στοιχεία του δεν είναι καταχωρημένα στις αφιξοαναχωρήσεις μα ούτε και στον κατάλογο stop list. Την επομένη, 30.6.2012 παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο και εναντίον του εκδόθηκε διάταγμα προσωποκράτησης 2 ημερών. Μολονότι ο κατηγορούμενος δεν έχει παραδεχθεί ευθέως τη σχετική κατηγορία, είναι σαφές, ότι στη βάση των παραπάνω παραδεκτών γεγονότων, το αδίκημα της εισόδου στη Δημοκρατία της Κύπρου, χωρίς τη συγκατάθεση του Διευθυντή του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης που αντιμετωπίζει, αποδεικνύεται πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Κατά συνέπεια, χωρίς να χρειάζεται να υπεισέλθω στη νομική πτυχή της υπόθεσης βρίσκω ένοχο τον κατηγορούμενο στη σχετική κατηγορία. Το επίδικο θέμα της υπόθεσης είναι άλλο. Αφορά στο κατά πόσο ο κατηγορούμενος θα πρέπει να τιμωρηθεί για το αδίκημα που διέπραξε ή εάν σε εφαρμογή του άρθρου 7

(1)του περί Προσφύγων Νόμου του 2000 (Ν.6

(1)/00) δεν υπόκειται σε τιμωρία, όπως είναι η θέση του. Ο κατηγορούμενος αφού κλήθηκε σε απολογία και του εξηγήθηκαν τα δικαιώματά του κατάθεσε ενόρκως. Δεν προτίθεμαι να επαναλάβω το περιεχόμενο της μαρτυρίας του και το ίδιο ισχύει και για το περιεχόμενο των εκατέρωθεν αγορεύσεων. Ό,τι έχει λεχθεί καταγράφηκε και ασφαλώς λαμβάνεται υπόψη. Στη συνέχεια και στο βαθμό που κριθεί αναγκαίο, θα διαφανεί ποιες από τις θέσεις κάθε πλευράς αποδέχομαι και ποιες απορρίπτω. Με δεδομένη την ενοχή του κατηγορούμενου στη σχετική κατηγορία, το έργο αξιολόγησης της μαρτυρίας του επικεντρώνεται σε ό,τι αποτελεί το ζητούμενο, που για να επαναλάβω αφορά στο ερώτημα κατά πόσο αυτός θα πρέπει να τιμωρηθεί ή όχι για το αδίκημα που διέπραξε. Προτού ασχοληθώ με τη μαρτυρία του κατηγορούμενου, θα ήθελα να αναφερθώ στη νομική πτυχή της υπόθεσης. Σύμφωνα με το άρθρο 7

(1)του περί Προσφύγων Νόμου, ανωτέρω: «Αιτητής, ο οποίος εισέρχεται ή εισήλθε στη Δημοκρατία παράνομα, δεν υπόκειται σε τιμωρία λόγω μόνο της παράνομης εισόδου ή διαμονής του, νοουμένου ότι παρουσιάζεται, χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση, στις αρχές και εκθέτει τους λόγους της παράνομης εισόδου ή διαμονής του.» Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 11

(2)του ίδιου νόμου: «

(1)Η αίτηση υποβάλλεται στην Υπηρεσία Ασύλου.

(2)Η αίτηση υποβάλλεται στα σημεία εισόδου της Δημοκρατίας κατά την άφιξη του αιτητή ή εντός της Δημοκρατίας σε οποιοδήποτε Αστυνομικό Σταθμό, και σε περίπτωση κράτησης ή φυλάκισής του, στα κρατητήρια ή στις φυλακές όπου κρατείται και ο υπεύθυνος στο χώρο υποβολής της αίτησης παραπέμπει αμέσως στην Υπηρεσία Ασύλου την αίτηση για εξέταση. Πρόσωπα που εισήλθαν στη Δημοκρατία παράνομα, υποβάλλουν την αίτηση το συντομότερο δυνατό και χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση μετά την άφιξή τους. » Από τη συνδυασμένη ερμηνεία των παραπάνω διατάξεων είναι σαφές, ότι, για σκοπούς εφαρμογής του άρθρου 7

(1)του νόμου απαιτείται όπως το πρόσωπο που εισέρχεται ή εισήλθε στη Δημοκρατία παράνομα, πρώτο, παρουσιαστεί χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση στις αρχές του κράτους και εκθέσει τους λόγους της παράνομης εισόδου ή διαμονής του και δεύτερο, καθ' ον χρόνο επικαλείται την εφαρμογή της παραπάνω διάταξης, να είναι αιτητής πολιτικού ασύλου (κατ' ακρίβεια για παραχώρηση διεθνούς προστασίας). Σε συνδυασμό και με το άρθρο 11

(2)του νόμου, κάθε τέτοιο πρόσωπο, δηλαδή που εισήλθε στη Δημοκρατία παράνομα οφείλει να υποβάλει την αίτηση πολιτικού ασύλου το συντομότερο δυνατό και χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση μετά την άφιξή του. Παρεμβάλλεται στο σημείο αυτό ότι η δικαιοδοσία του ποινικού δικαστηρίου εξαντλείται στην εξακρίβωση των πιο πάνω, αφού, η αποκλειστική δικαιοδοσία εξέτασης της αίτησης πολιτικού ασύλου ανήκει στην Υπηρεσία Ασύλου. Κάθε άλλο παρά αξιόπιστο μάρτυρα θεωρώ τον κατηγορούμενο, ο οποίος υπήρξε αντιφατικός, ενώ προέβαλε και ισχυρισμούς που στερούνται λογικής και πειστικότητας. Ειδικότερα: Ισχυρίζεται ο κατηγορούμενος στην κυρίως εξέταση, ότι, όταν ήλθε στην Κύπρο κοιμήθηκε στους δρόμους για δυο μέρες και ακολούθως γνώρισε ένα άτομο το οποίο το φιλοξένησε για μια νύχτα. Αντεξεταζόμενος, στην ερώτηση πού γνώρισε το άτομο που το φιλοξένησε για μια νύχτα, απάντησε ως εξής: «Τις δυο πρώτες μέρες κοιμήθηκα στην παραλία και εκεί το γνώρισα.» Το μέγεθος της αντίφασης είναι ολοφάνερο. Αντεξεταζόμενος και πάλι ισχυρίστηκε ότι το άτομο που το φιλοξένησε, τον πήρε στο σπίτι του. Ερωτηθείς στη συνέχεια πώς συνεννοήθηκε μαζί του, «Κάποιος φίλος μου που έχω εδώ είναι αυτός που μιλούσε μαζί του.» απάντησε. Ερώτημα πρώτο. Πότε μιλούσε μαζί του, στο σπίτι του όπου τον φιλοξένησε ή στην παραλία που το γνώρισε; Ερώτημα δεύτερο. Αφού τον γνώρισε στην παραλία γιατί δεν το φιλοξένησε από την πρώτη μέρα στο σπίτι του, παρά μόνο την τρίτη; Ερώτημα τρίτο. Αφού είχε κάποιο φίλο του εδώ παντρεμένο, ο οποίος βρίσκεται για δύο περίπου χρόνια στην Κύπρο, που μάλιστα είναι και της απολύτου εμπιστοσύνης του, γιατί δεν τον αναζήτησε από την πρώτη στιγμή που ήρθε στην Κύπρο, προκειμένου να το βοηθήσει, για να μην αναγκαστεί να κοιμηθεί για δυο μέρες, είτε στους δρόμους, όπως ανάφερε στην κυρίως εξέταση, είτε στην παραλία, όπως ισχυρίστηκε αντεξεταζόμενος; Έπειτα, γιατί δε φιλοξενήθηκε από το φίλο του, ο οποίος γνωρίζει και τη γλώσσα του κιόλας και επέλεξε να φιλοξενηθεί στο σπίτι κάποιου αγνώστου του, με τον οποίο δεν μπορούσε να συνεννοηθεί; Ακολούθως, στις 29.6.2012 που το συνέλαβε η αστυνομία, πώς ήξερε ότι το άτομο που το φιλοξένησε το προηγούμενο βράδυ πήγε ν' αγοράσει κάτι, αφού δεν μπορούσαν να συνεννοηθούν; Εν πάση περιπτώσει ο ισχυρισμός του κατηγορούμενου ότι για δυο μέρες κοιμήθηκε είτε στους δρόμους είτε στην παραλία, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός, αφού συγκρούεται με το περιεχόμενο των παραδεκτών γεγονότων. Για να επαναλάβω, ο κατηγορούμενος, σύμφωνα με το περιεχόμενο της ανακριτικής του κατάθεσης, ήρθε στην Κύπρο και συγκεκριμένα στα κατεχόμενα με πλοίο από τη Λατάκια, 4 μέρες προτού συλληφθεί και ακολούθως πέρασε στις ελεύθερες περιοχές όπου και παρέμεινε σε διεύθυνση την οποία αρνήθηκε να αναφέρει. Αυτονόητο πως, εκεί όπου υπάρχει σύγκρουση της μαρτυρίας με τα παραδεκτά γεγονότα υπερισχύουν τα παραδεκτά γεγονότα (βλ. Γιαννίδης v. Αστυνομίας

(2002)2 Α.Α.Δ. 143 και Κ.Ο.Τ. v. Xαραλάμπους

(2000)2 Α.Α.Δ. 186.) Κατά το στάδιο της κυρίως εξέτασης, κληθείς από τη δικηγόρο του να πει αν έχει κάτι να δείξει, βασικά, για να αποδείξει ότι υπόβαλε αίτηση πολιτικού ασύλου παρουσίασε στο Δικαστήριο τα τεκμήρια 2 και 3. Πρόκειται για το ίδιο έγγραφο αυτά και συγκεκριμένα, για την επιστολή της δικηγόρου του, ημερομηνίας 2.7.2012 (τεκμήριο 2), η οποία στάληκε με φαξ στις κεντρικές φυλακές, στις 8.7.2012 (τεκμήριο 3), με την οποία ζητά πολιτικό άσυλο. Ωστόσο, αντεξεταζόμενος, όταν του υποδείχθηκαν τα εν λόγω τεκμήρια από τον κ. Αβρααμίδη και του ζητήθηκε να πει τι είναι αυτά και αν τα αναγνωρίζει, «Αν ήταν αραβικά θα ήξερα.» ήταν η απάντησή του. Όταν αργότερα του υποδείχθηκε κάποιο άλλο έγγραφο και κλήθηκε και πάλι να πει αν το αναγνωρίζει, «Είναι έγγραφο ασύλου στα αραβικά.» απάντησε. «Ασύλου;» ήταν η αμέσως επόμενη ερώτηση που του υποβλήθηκε. «Δεν έχω φοιτήσει δε γνωρίζω καλή ανάγνωση.» απάντησε. Λίγο πάρα κάτω ρωτήθηκε γιατί είπε πως είναι έγγραφο ασύλου το υπό αναφορά, αφού δε γνωρίζει καλή ανάγνωση. Και η απάντηση του: «Δε γνωρίζω τι είναι αυτό το έγγραφο. Δε γνωρίζω καλή ανάγνωση.» Οι αντιφάσεις στις οποίες υπέπεσε ο κατηγορούμενος, δεν έχουν τελειωμό. Αντεξεταζόμενος, πάντοτε, στην ερώτηση γιατί περίμενε να συλληφθεί και δεν πήγε είτε στην αστυνομία είτε σ' οποιοδήποτε άλλο κυβερνητικό γραφείο να κάνει αίτηση πολιτικού ασύλου, «Πώς θα μπορούσα να μεταβώ αφού ήμουν μόνο 4 μέρες στη χώρα σας και δε γνώριζα πού βρίσκεται αυτό.» απάντησε. «Μόλις σε συνέλαβε η αστυνομία γιατί δεν τους είπες ότι θέλεις να υποβάλεις αίτηση για άσυλο;» ήταν ακόμη μία ερώτηση που του υποβλήθηκε κατά το στάδιο της αντεξέτασης. «Πώς θα τους μιλούσα;» ήταν η απάντησή του. Φυσικά, λίγο πάρα κάτω απαντώντας σε άλλη ερώτηση ισχυρίστηκε ότι ο λόγος που όταν του έπαιρναν κατάθεση με τη βοήθεια διερμηνέα, δεν τους είπε πως ήθελε να αιτηθεί πολιτικό άσυλο, ήταν επειδή δε γνώριζε τη λέξη άσυλο «ή πώς αλλιώς το λένε» για να μπορέσει να το ζητήσει, απάντησε. Όταν στη συνέχεια κλήθηκε να πει, κατά πόσο συμφωνεί, πως, ούτε και στο Δικαστήριο που παρουσιάστηκε για την έκδοση διατάγματος προσωποκράτησης μα ούτε και στη διερμηνέα που μετάφραζε στο Δικαστήριο είπε ότι θέλει να υποβάλει αίτηση πολιτικού ασύλου στη Δημοκρατία, «Μετά που πήγα στις φυλακές υπόβαλα αυτή την αίτηση. Εγώ γνωρίζω ότι αυτή η χώρα έχει δικαιοσύνη.» απάντησε. Δε νομίζω πως χρειάζεται να επεκταθώ προκειμένου να αναδείξω το μέγεθος της αναξιοπιστίας του κατηγορούμενου ως μάρτυρα και πόσο παράλογοι για να τους πιστέψω είναι αρκετοί από τους ισχυρισμούς που προέβαλε. Η ουσία του πράγματος, για να καταλήξω έγκειται στα εξής: Μολονότι ο κατηγορούμενος, στις 25.6.2012 εισήλθε παράνομα στο έδαφος της Δημοκρατίας μέσω κατεχομένων και πέρασε αμέσως στις ελεύθερες περιοχές, απέτυχε να με πείσει γιατί παρέλειψε να παρουσιαστεί στις αρχές του κράτους και να εκθέσει τους λόγους της παράνομης εισόδου του, καταρχήν, μέχρι και τις 29.6.2012 που συνελήφθηκε από την αστυνομία. Ακολούθως, μέχρι και τις 2.7.2012 που παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο για πρώτη φορά, στο πλαίσιο της παρούσας υπόθεσης και τούτο, ενώ στο μεσοδιάστημα είχε αρκετές ευκαιρίες, όχι μόνο να εκθέσει τους λόγους της παράνομης εισόδου του στη Δημοκρατία, αλλά και να υποβάλει αίτηση πολιτικού ασύλου, δεδομένου ότι στις 29.6.2012 ανακρίθηκε με τη βοήθεια διερμηνέα, ενώ, την επομένη, 30.6.2012 παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο για την έκδοση διατάγματος προσωποκράτησης και η σχετική διαδικασία έγινε και πάλι με τη βοήθεια διερμηνέα. Από τις 29.6.2012 μέχρι και τις 2.7.2012 τελούσε υπό αστυνομική κράτηση και θα μπορούσε κάλλιστα να υποβάλει την αίτηση του για πολιτικό άσυλο στα αστυνομικά κρατητήρια, ενώ, από τις 2.7.2012 και μετά, στις φυλακές, όπου και πάλι τελούσε υπό κράτηση, ως υπόδικος. Και το ένα και το άλλο, σε εφαρμογή του άρθρου 11

(2)του νόμου. Παρόλα αυτά, τίποτα δεν έχει κάνει, παρά μόνο στις 8.7.2012 όπου υπόβαλε μέσω της δικηγόρου του την αίτηση πολιτικού ασύλου. Το ζήτημα της χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση παρουσίας αιτητή πολιτικού ασύλου στις αρχές και της έκθεσης των λόγων της παράνομης εισόδου ή διαμονής του στη Δημοκρατία κατά το άρθρο 7

(1)του νόμου είναι πραγματικό και εξετάζεται με αναφορά στο χρόνο που μεσολαβεί από τη στιγμή που κάποιος εισέρχεται στη Δημοκρατία παράνομα, μέχρι και την ώρα που παρουσιάζεται στις αρχές και εκθέτει τους λόγους της παράνομης εισόδου ή διαμονής του, σε συνάρτηση και με το πότε είχε την πραγματική δυνατότητα να προβεί στο πρώτο. Επί του προκειμένου, ο κατηγορούμενος, που για να επαναλάβω εισήλθε στη Δημοκρατία παράνομα στις 25.6.2012 απέτυχε να με πείσει για ποιο λόγο παρέλειψε να παρουσιαστεί σε οποιαδήποτε αρχή, μέχρι και τις 29.6.2012 για να εκθέσει τους λόγους της παράνομης εισόδου και διαμονής του στη Δημοκρατία, ενώ απέτυχε να με πείσει και για την παράλειψή του να κάνει το δεύτερο, μέχρι και τις 2.7.2012, το οποίο, άνετα θα μπορούσε να κάνει, αφού, σε δύο τουλάχιστον περιπτώσεις, του δόθηκε η σχετική ευκαιρία και με τη βοήθεια διερμηνέα. Ούτε και μου διαφεύγει ότι στην αστυνομία όπου τελούσε υπό κράτηση, όχι απλώς τους λόγους της παράνομης εισόδου και διαμονής του μπορούσε και όφειλε να εκθέσει, αλλά και να υποβάλει και την αίτησή του για πολιτικό άσυλο. Συγκεφαλαιώνοντας θεωρώ ότι η κατηγορούσα αρχή απέδειξε την ενοχή του κατηγορούμενου στη σχετική κατηγορία, πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας, στην οποία ο κατηγορούμενος κρίνεται ένοχος, ενώ, για λόγους που έχουν αναφερθεί δεν τυγχάνει εφαρμογής το άρθρο 7

(1)του περί Προσφύγων Νόμου. (Υπ.) ............. Κ. Κωνσταντίνου, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /Μ.Π. Subject: Criminal /Final Αναφορά: Παραμονή στη Δημοκρατία της Κύπρου μετά τη λήξη της άδειας παραμονής. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο