ALFA CONCRETE LTD ν. GT MONTECHRISTO STEEL GENERAL CONSTRUCTION LTD, Αρ. Υπόθεσης: 17232/10, 10/10/2012

(2)του Ποινικού Κώδικα, Κεφ.154 μετά των συναφών τροποποιήσεων, ενώ ο κατηγορούμενος 2 κατηγορείται για παροχή συνδρομής και/ή βοήθειας στην κατηγορούμενη 1 στη διάπραξη του πιο πάνω αδικήματος κατά παράβαση του άρθρου 20 του Κεφ.

1. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες των αδικημάτων, περί τις 15.04.10 η κατηγορούμενη 1 έκδωσε στη Λεμεσό εις το όνομα της παραπονούμενης εταιρείας την επιταγή υπ' αριθμό 06159306 της Μαρφίν Λαϊκής Τράπεζας Λτδ για το ποσό των €10.190,15 με ημερομηνία πληρωμής την 15.04.10, την οποία αφού ο κατηγορούμενος 2 υπέγραψε, η πληρωμή ανακλήθηκε (stop payment) άνευ ευλόγου αιτίας. Για σκοπούς ορθής εξέτασης του αντικειμένου με το οποίο ασχολείται η παρούσα ενδιάμεση απόφαση, θεωρώ αναγκαίο αλλά και συνάμα χρήσιμο να αναφερθώ στη χρονολογική εξέλιξη των γεγονότων που διαδραματίστηκαν κατά την πορεία αυτής της ιδιωτικής ποινικής υπόθεσης ενώπιον του Δικαστηρίου. Το κατηγορητήριο της παρούσας υπόθεσης καταχωρήθηκε στις 12.07.10 και επιδόθηκε στην κατηγορούμενη 1 μέσω του διευθυντή της και στον κατηγορούμενο 2 προσωπικά στις 09.11.
2. Η υπόθεση τέθηκε για πρώτη φορά ενώπιον του Δικαστηρίου στις 19.11.10 όπου αφού ο κατηγορούμενος 2 απάντησε μη παραδοχή στην κατηγορία που αντιμετώπιζε ορίστηκε για ακρόαση στις 10.01.
3. Επίσης την ίδια ημέρα η υπόθεση ορίστηκε για απόδειξη σε σχέση με την κατηγορούμενη 1 επειδή η τελευταία δεν εξουσιοδότησε το διευθυντή της για να τοποθετηθεί στην κατηγορία που αυτή αντιμετώπιζε. Στις 10.01.11 η ακρόαση της υπόθεσης αναβλήθηκε κατόπιν αιτήματος της υπεράσπισης λόγω απουσίας του συνηγόρου που χειριζόταν την υπόθεση και ορίστηκε εκ νέου στις 18.02.
4. Εκείνη την ημέρα ο κατηγορούμενος 2 απουσίαζε με αποτέλεσμα να εκδοθεί ένταλμα σύλληψης εναντίον του, το οποίο και ορίστηκε για έλεγχο στις 20.04.
5. Στις 20.04.11 ο κατηγορούμενος 2 εμφανίστηκε προσκομίζοντας ιατρικό πιστοποιητικό. Παράλληλα η κατηγορούμενη 1 δια του διευθυντή της, κατηγορουμένου 2, κατάθεσε γραπτή εξουσιοδότηση μη παραδοχής με αποτέλεσμα η υπόθεση να προγραμματιστεί για ακρόαση στις 28.06.11 και ακολούθως στις 24.10.11 και στη συνέχεια την 01.02.
6. Την 01.02.12 η συνήγορος υπεράσπισης αποσύρθηκε κατόπιν σχετικού αιτήματος με αποτέλεσμα να δοθεί χρόνος στους κατηγορουμένους να διορίσουν νέο δικηγόρο. Στις 08.02.12 οι κατηγορούμενοι εμφανίστηκαν στο Δικαστήριο έχοντας διορίσει νέο δικηγόρο και έτσι η υπόθεση ορίστηκε για ακρόαση στις 07.03.
7. Εκείνη την ημέρα ο κατηγορούμενος 2 απουσίαζε με αποτέλεσμα να εκδοθεί ένταλμα σύλληψης εναντίον του, το οποίο και ορίστηκε για έλεγχο στις 16.03.
8. Στις 16.03.12 ξεκίνησε η ακρόαση της υπόθεσης και κατά την διάρκεια της ημέρας αυτής ολοκληρώθηκε η κατάθεση της μαρτυρίας του πρώτου μάρτυρα κατηγορίας. Στις 22.03.12 που η ακρόαση ήταν ορισμένη για συνέχιση ζητήθηκε αναβολή με σκοπό την επίτευξη συμβιβασμού με αποτέλεσμα να οριστεί εκ νέου για συνέχιση η εκδίκαση της στις 25.04.
9. Εκείνη την ημέρα οι κατηγορούμενοι προέβηκαν σε αλλαγή απάντησης δηλώνοντας παραδοχή στις κατηγορίες που αντιμετώπιζαν οπότε η υπόθεση ορίστηκε πλέον για έκθεση γεγονότων και επιβολή ποινής αρχικά στις 26.04.12 και στη συνέχεια στις 10.05.12 μετά από σχετικά αιτήματα της υπεράσπισης. Παράλληλα δόθηκαν οδηγίες για ετοιμασία έκθεσης από το Γραφείο Ευημερίας αναφορικά με τον κατηγορούμενο 2, πράγμα που έγινε. Ακολούθως, η υπόθεση ορίστηκε ξανά για γεγονότα και ποινή στις 24.05.12 και μετά στις 25.06.12 μετά από διαδοχικά αιτήματα της υπεράσπισης έτσι ώστε ο κατηγορούμενος 2 να μπορέσει να διεκπεραιώσει προγραμματισμένο ταξίδι στο εξωτερικό. Στις 25.06.12 ο κατηγορούμενος 2 απουσίαζε με αποτέλεσμα να εκδοθεί για ακόμη μια φορά ένταλμα σύλληψης εναντίον του, το οποίο ορίστηκε για έλεγχο στις 02.07.
10. Ο συνήγορος υπεράσπισης ανάφερε στο Δικαστήριο πως από πληροφορίες που έλαβε από στενό συγγενικό πρόσωπο του κατηγορουμένου 2, ο τελευταίος αναχώρησε εσπευσμένα στο Περού για να βοηθήσει συγγενικά πρόσωπα του στη διαχείριση επιχείρησης τους, ανάγκη που προέκυψε ένεκα του θανάτου του θείου του. Στις 02.07.12 ο κατηγορούμενος 2 εξακολουθούσε να απουσιάζει όπως και στις 09.07.
11. Στις 02.07.12 παρών στο Δικαστήριο ήταν ο αστυφύλακας 4376 ο οποίος κατάθεσε ημερολόγιο ενέργειας της αστυνομίας σύμφωνα με το οποίο διαπιστώθηκε, μετά από διεξαγωγή έρευνας, ότι ο κατηγορούμενος βρίσκεται στην πόλη Λίμα του Περού για οικογενειακούς λόγους και ότι από πληροφορίες που συγκεντρώθηκαν ο κατηγορούμενος 2 αναμένετο να επιστρέψει στην Κύπρο τον Σεπτέμβριο του έτους
12. Προσθέτοντας επ' αυτού ο συνήγορος υπεράσπισης ανάφερε ότι πληροφορήθηκε από στενό συγγενικό πρόσωπο του κατηγορουμένου 2 πως ο τελευταίος έχει 'κλειστό' εισιτήριο επιστροφής στην Κύπρο στις 23.09.
13. Στις 09.07.12 παρών στο Δικαστήριο ήταν ο αστυφύλακας 1843 Ανδρέας Προδρόμου, ο οποίος δήλωσε ότι ο κατηγορούμενος 2 εξακολουθεί να απουσιάζει στο εξωτερικό. Το ίδιο έγινε και στις 12.07.
14. Μπροστά σε αυτά τα δεδομένα, το Δικαστήριο στην προσπάθεια του από τη μια να δώσει μία τελευταία ευκαιρία στον κατηγορούμενο 2 να βρίσκεται παρών ενώπιον του και από την άλλη να διασφαλίσει τη διαδικασία και να απονέμει δικαιοσύνη όρισε την παρούσα υπόθεση για έλεγχο του εντάλματος σύλληψης αλλά και για έκθεση των γεγονότων και επιβολής ποινής στις 26.09.
15. Παράλληλα, ζητήθηκε να συνεχιστούν οι αστυνομικές προσπάθειες για εντοπισμό και σύλληψη του κατηγορουμένου 2 καθώς επίσης ο αστυφύλακας 1843 να βρίσκεται ενώπιον του Δικαστηρίου εκείνη την ημέρα. Στις 26.09.12 ο αστυφύλακας 1843 δήλωσε στο Δικαστήριο πως μέσα από τις προσπάθειες και έρευνες της αστυνομίας που στο μεταξύ συνεχίστηκαν ο κατηγορούμενος 2 εξακολουθεί να βρίσκεται στο εξωτερικό και είναι άγνωστο το πότε θα επιστρέψει. Έκτοτε η υπόθεση ορίστηκε εκ νέου για έλεγχο του εντάλματος σύλληψης και για γεγονότα και επιβολή ποινής στις 27.09.12 και 10.10.12 σήμερα δηλαδή. Και στις δυο περιπτώσεις ο αστυφ. 1843 Ανδρέας Προδρόμου ήταν παρών στο Δικαστήριο και δήλωσε πως οι προσπάθειες που έχει είναι ότι ο κατηγορούμενος εξακολουθεί να βρίσκεται στο εξωτερικό, από τα στοιχεία που έχει στην κατοχή του είναι άγνωστο πότε θα επιστρέψει στην Κύπρο και ότι στο παρόν στάδιο δηλώνεται αδυναμία εκτέλεσης του εντάλματος σύλληψης αφού δεν υπήρχε στον ορίζοντα προοπτική είτε σύντομη ή/και οποιαδήποτε εκτέλεση του. Το Δικαστήριο αφού στάθμισε αυτά τα γεγονότα ζήτησε από τον εκπρόσωπο της Κατηγορούσας Αρχής να τοποθετηθεί ως προς τον χειρισμό της πορείας της υπόθεσης. Ο εκπρόσωπος της Κατηγορούσας Αρχής έθεσε θέμα αρμοδιότητας του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού το οποίο με Ενδιάμεση Απόφαση του ημερ. 10.10.12 προχώρησε στην απόρριψη του αιτήματος. Ακολούθως ο εκπρόσωπος της Κατηγορούσας Αρχής ζήτησε από το Δικαστήριο όπως η υπόθεση παραμείνει ως έχει και ορίζεται σε τακτά χρονικά διαστήματα για έλεγχο του εντάλματος σύλληψης με την ελπίδα ότι αυτό κάποτε θα εκτελεστεί πλην όμως το Δικαστήριο για τους λόγους που εξήγησε απέρριψε και αυτό το αίτημα της κατηγορούσας αρχής. Μπροστά στις περιορισμένες πλέον επιλογές ο εκπρόσωπος της κατηγορούσας αρχής υπέβαλε αίτημα όπως η διαδικασία προχωρήσει και ολοκληρωθεί στην απουσία του κατηγορουμένου
16. Είναι η θέση του κυρίου Αποστολίδη ότι είναι δυνατή η έκθεση των γεγονότων στην απουσία του κατηγορούμενου 2, η επιβολή ποινής στην κατηγορούμενη 1 και όσο αφορά τον κατηγορούμενο 2 να επιφυλαχθεί οποιαδήποτε ποινή που ενδεχομένως του επιβληθεί. Αντίθετα ο κ. Λουιζίδης ευσεβάστως στη δική του επιχειρηματολογία διαφώνησε ως προς το θέμα να επιφυλαχθεί η ποινή σε σχέση με τον κατηγορούμενο 2 και να επιβληθεί ποινή στην κατηγορούμενη 1 στην απουσία του κατηγορούμενου 2 καθότι κάτι τέτοιο θα κατακερμάτιζε τη διαδικασία της υπόθεσης. Σημείωσε όμως πως είναι στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου να προχωρήσει και να επιβάλει ποινή στους κατηγορούμενους 1 και 2 και δήλωσε στο Δικαστήριο ότι δεν έχει ένσταση στο να προχωρήσει το Δικαστήριο και να ολοκληρώσει τη διαδικασία στην απουσία του Κατηγορούμενου 2 νοουμένου ότι θα επιβληθούν ποινές και στους δύο κατηγορούμενους. Με λίγα λόγια ο κ. Λουιζίδης συμφώνησε όπως η διαδικασία προχωρήσει και ολοκληρωθεί στην απουσία του κατηγορούμενου 2 υπό την προϋπόθεση ότι θα εκτεθούν γεγονότα και θα επιβληθεί ποινή και στους δύο κατηγορούμενους παρά την απουσία του κατηγορούμενου
17. Επιπλέον ο κ. Λουιζίδης έκανε αναφορά στο δικαίωμα του κατηγορούμενου να παρίσταται στη δίκη του με βάση το άρθρο 12 του Συντάγματος και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, την οποία η Κυπριακή Δημοκρατία κύρωσε με τον Νόμο 39/
18. Σε καμιά όμως περίπτωση είπε ο κ. Λουιζίδης δεν επιτρέπεται και δεν μπορεί να επιφυλαχθεί επ' αόριστον οποιαδήποτε ποινή σε σχέση με τον κατηγορούμενο
19. Καταλήγοντας ο κ. Λουιζίδης εξέθεσε τη στάση των παραπονουμένων αφήνοντας να νοηθεί πως εάν σκοπός των παραπονουμένων ήταν η τιμωρία των κατηγορουμένων 1 οι προθέσεις τους θα ήταν διαφορετικές. Άκουσα με προσοχή την επιχειρηματολογία των δύο πλευρών και άντλησα καθοδήγηση από νομικά συγγράμματα, σχετική νομοθεσία καθώς και νομολογία. Αυτό που κρατώ από την επιχειρηματολογία του κ. Αποστολίδη είναι πως οι παραπονούμενοι επιθυμούν η διαδικασία να προχωρήσει και να ολοκληρωθεί στην απουσία του κατηγορούμενου
20. Αν ή όχι επιφυλαχθεί ποινή σε σχέση με τον κατηγορούμενο 2 αυτό δεν αλλοιώνει την πρόθεση της κατηγορούσας αρχής στο να προχωρήσει και να ολοκληρωθεί η διαδικασία, όπως αυτή εκδηλώθηκε με την υποβολή του αιτήματος. Εκλαμβάνω λοιπόν το αίτημα της κατηγορούσας αρχής να προχωρήσει και να ολοκληρωθεί η διαδικασία στην απουσία του κατηγορούμενου
21. Δεν έχει στηρίξει το αίτημα του σε οποιαδήποτε νομολογία ο κ. Αποστολίδης πέραν από το άρθρο 89 του Κεφ.155, βέβαια έχει δώσει σχετική νομολογία η οποία όμως, όπως ο ίδιος εξήγησε, δεν βοηθά την υπόθεση του. Από την άλλη, από την επιχειρηματολογία του κ. Λουιζίδη κρατώ δύο σημεία, πρώτον ότι δεν έχει ένσταση στο να προχωρήσει και να ολοκληρωθεί η διαδικασία περιλαμβανομένης και της ποινής και στους δύο κατηγορούμενους στην απουσία του κατηγορούμενου
22. Όσο αφορά το δεύτερο σημείο που έχω κρατήσει είναι ο σχολιασμός της πρόθεσης των παραπονουμένων. Το Δικαστήριο δεν θα υπεισέλθει να αναλύσει τις προθέσεις των παραπονουμένων εφόσον δεν είναι υπό εξέταση ζήτημα. Όμως και να ασχολείτο με αυτό ο κ. Λουιζίδης δεν έθεσε και οποιαδήποτε συγκεκριμένα στοιχεία ενώπιον του Δικαστηρίου έτσι ώστε το Δικαστήριο να μπορέσει να εξάξει οποιαδήποτε συμπεράσματα ή ευρήματα σε βαθμό που να αποδοθούν οποιαδήποτε αλλότρια κίνητρα. Δεν υπάρχει έτσι θέση ούτε έτσι στοιχεία και ως εκ τούτου το Δικαστήριο δεν ασχολείται με αυτή τη θέση και ούτε μπορεί να της δώσει οποιαδήποτε υπόσταση, η εξέταση πλέον της οποίας θα ήταν υπό τις περιστάσεις πάνω σε θεωρητικό και υποθετικό επίπεδο. Η σοβαρότητα της κατηγορίας που ο κατηγορούμενος 2 αντιμετωπίζει καθιστά το αίτημα της κατηγορούσας αρχής πρωτότυπο και ξεχωριστό, ένα θέμα που το Δικαστήριο δεν συναντά καθημερινά για να προβληματιστεί. Το εν λόγω αίτημα αγγίζει ένα λεπτό θέμα κεφαλαιώδους σημασίας το οποίο θα πρέπει να τύχει της δέουσας ενδελεχούς εξέτασης, ανάλογης έτσι της ιδιορρυθμίας που το χαρακτηρίζει. Ο Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμος, Κεφ.155 μετά των συναφών τροποποιήσεων, περιέχει διατάξεις που ασχολούνται με την παρουσία του κατηγορουμένου (φυσικού προσώπου) στη δίκη μιας ποινικής υπόθεσης, κάτω από την ομπρέλα της οποίας εντάσσονται και οι ιδιωτικές ποινικές υποθέσεις. Ειδικότερα, τα άρθρα 63, 89 και 112 του Κεφ.155 είναι σχετικά με το υπό κρίση ζήτημα: "63.-

(1)Ο κατηγορούμενος δικαιούται να είναι παρών στο Δικαστήριο καθόλη τη διάρκεια της δίκης εφόσον συμπεριφέρεται ευπρεπώς.

(2)Αν ο κατηγορούμενος δεν συμπεριφέρεται ευπρεπώς, το Δικαστήριο δύναται, κατά τη διακριτική του εξουσία να διατάξει όπως ο κατηγορούμενος μεταφερθεί και παραμείνει υπό κράτηση και να συνεχίσει τη δίκη στην απουσία του προβαίνοντας σε τέτοιες διευθετήσεις οι οποίες κατά την κρίση του φαίνονται επαρκείς για την ενημέρωση του κατηγορούμενου για όσα ανταλλάχτηκαν κατά τη δίκη και για την προετοιμασία της υπεράσπισης του.

(3).............................." "89.-

(1)Αν σε συνοπτική δίκη κατηγορούμενος ο οποίος δεν έχει απαλλαγεί από την υποχρέωση να παραστεί αυτοπροσώπως δυνάμει του εδαφίου

(1)του άρθρου 45, παραλείπει να εμφανιστεί στον ορισμένο χρόνο για εμφάνιση, κατόπιν απόδειξης επίδοσης σε αυτόν κλητηρίου εντάλματος, το Δικαστήριο δύναται να προχωρήσει στην ακρόαση της υπόθεσης και να αποφασίσει στην απουσία του ή, αν θεωρεί σκόπιμο να αναβάλει την υπόθεση και να εκδώσει ένταλμα για τη σύλληψη του δυνάμει των διατάξεων του Νόμου αυτού.

(2)......................................" "112

(1)Η απόφαση σε κάθε δίκη δυνάμει του Νόμου αυτού απαγγέλλεται ή η ουσία της επεξηγείται σε δημόσια συνεδρίαση του Δικαστηρίου είτε αμέσως μετά το πέρας της δίκης είτε σε μεταγενέστερο χρόνο για τον οποίο δίδεται ειδοποίηση είτε στους διαδίκους ή τους δικηγόρους τους, αν υπάρχουν.

(2)Ο κατηγορούμενος, αν τελεί υπό κράτηση, προσκομίζεται ενώπιον του Δικαστηρίου ή, αν δεν τελεί υπό κράτηση υποχρεώνεται από το Δικαστήριο να παραστεί προς ακρόαση της έκδοσης της απόφασης, εκτός όπου το Δικαστήριο προέβηκε στην εκδίκαση της υπόθεσης στην απουσία του κατηγορούμενου δυνάμει των άρθρων 63 ή 89 ή όπου η αυτοπρόσωπη παράστασή του ενόσω διαρκεί η δίκη δεν απαιτήθηκε και η ποινή είναι μόνο χρηματική ή αυτός αθωώνεται.

(3)Καμία απόφαση που εκδόθηκε από οποιοδήποτε Δικαστήριο δεν λογίζεται άκυρη λόγω μόνο της απουσίας οποιουδήποτε διαδίκου ή του δικηγόρου του κατά την ημέρα που γνωστοποιήθηκε η έκδοσή της ή λόγω οποιασδήποτε παράλειψης να παρασχεθεί στους διαδίκους ή στους δικηγόρους τους ή σε οποιοδήποτε από αυτούς, ειδοποίηση για την ημέρα αυτή ή λόγω οποιουδήποτε μειονεκτήματος στην παροχή τέτοιας ειδοποίησης. " Περαιτέρω, στο κυπριακό νομικό σύγγραμμα 'Criminal Procedure in Cyprus' των Λοΐζου και Πική στις σελίδες 79-80 σημειώνονται τα εξής: "The accused has a right to be present at his trial, a right safeguarded by the provisions of Articles 12 and 30 of the Constitution and those of Article 6 of the European Convention on Human Rights, ratified by Law 118 of 1968. Further he has a duty to be present at his trial unless his appearance has been dispensed with under Cap.155 and in particular sections 45

(1)and 63

(3). In the case of The Republic v. Demetriades and Another, the Supreme Court held (Hadjianasstassiou, J., dissenting) that the obligation cast on the accused to be present at his trial is not inconsistent and does not frustrate his right to attend. Reasonable force may be exercised to bring the accused before the Court. Exceptionally, the Court may decide, in the exercise of its discretion, to proceed with the hearing of a serious criminal case in the absence of the accused; reasons relating to the proper administration of justice may dictate such course, especially where the absence of the accused is the product of a deliberate act, intended to frustrate the course of justice. If it is decided to hear a case in the absence of the accused where he has not pleaded to the charge, the presumption of innocence makes it imperative to record a plea of not guilty. Where a case is heard in the absence of the accused, while he is detained in custody, steps should be taken to serve him with a copy of the charge, inform him of the right to be present and ask, in a proper case, if he wishes, free legal assistance. The right of the accused to be present at the trial, personally or through an advocate, as the case may be, is vigorously protected by the Courts. On one occasion a retrial was ordered where the accused was represented by counsel, his personal attendance having been dispensed with, and the case was heard in the absence of counsel who failed to attend owing to a misunderstanding as to the date of hearing." Στην υπόθεση Kapodistria v. Petrakis A. Petrides

(1957)22 C.L.R. 181 υποδείχτηκε πως σε σοβαρές ποινικές υποθέσεις που επισύρουν ποινή φυλάκισης αντίς της χρηματικής το Δικαστήριο δεν θα πρέπει να εκδικάζει την υπόθεση στην απουσία του κατηγορουμένου αλλά να εκδίδει ένταλμα σύλληψης του και να υποχρεώνει την προσαγωγή του προτού επιληφθεί της υπόθεσης. Η άποψη αυτή εκφράστηκε και προγενέστερα στην υπόθεση Niazi Ahmed v. The Police

(1952)19 C.L.R. 127 αλλά και μεταγενέστερα στην Ioannis Socratis alias "Kokkalos" v. The Police

(1967)2 C.L.R. 26. Ωστόσο το σκεπτικό των πιο πάνω υποθέσεων δεν ακολουθήθηκε στην The Republic v. Nicos Demetriades and another

(1973)2 C.L.R. 289 όπου τονίστηκε ότι η παρουσία του κατηγορουμένου κατά τη δίκη του είναι δικαίωμα και ταυτόχρονα υποχρέωση και το Δικαστήριο, ασκώντας τις συμφυείς εξουσίες του, δύναται σε εξαιρετικές περιστάσεις και ανεξαρτήτως εάν ο κατηγορούμενος εκπροσωπείται ή όχι από συνήγορο να προχωρήσει σε εκδίκαση της υπόθεσης του στην απουσία του. Χαρακτηριστικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα που χρησιμοποιήθηκε από τα λεχθέντα του Williams J στην σελίδα 347 της αγγλικής υπόθεσης R. v. Abrahams [1895] 21 V.L.R. 343 : "It will thus be seen that in my opinion in all cases whether of felony or misdemeanor, whether the accused be on bail or in custody, whether he be represented by counsel or not, he has a right to be present, subject only to one qualification, and that is, that he does not abuse that right. If he abuses that right for the purpose of obstructing the proceedings of the Court by unseemly, indecent, or outrageous behaviour, the Judge may have him removed and proceed with the trial in his absence, or he may discharge the jury, but subject to that qualification the right of being present remains with the accused as long as he claims it. When he waives it, then the discretion of the Judge comes into play. To take an extreme case by way of illustration: Suppose an accused person to be out on bail, to appear and take his trial for either a felony or misdemeanor, and that when his trial comes on he is found to have absconded. By so doing, I take it, the accused has clearly waived his right to be present, and the Crown might elect to go on with the trial in the prisoner's absence, but then the presiding Judge has to exercise his discretionary power; if in such a case the accused was not represented by counsel in Court, or even if he were so represented, his presence was necessary for the proper conduct of his defence by his counsel, the Judge would, I apprehend, certainly exercise his discretion by postponing the trial. In short, it seems to me that the Judge's discretion is very much at the root of the whole matter, subject to the accused's right, when he has not forfeited the right, does nothing to forfeit it, or does not waive it, to be present. " Περαιτέρω, στην αγγλική υπόθεση R. v. Jones (R.E.W.) (Nο. 2) [1972] 2 All E.R. 731 αποφασίστηκε ότι παρόλο που ως γενικό κανόνα ο κατηγορούμενος έχει το δικαίωμα να είναι παρών στη δίκη του, εάν οικειοθελώς αποποιηθεί του δικαιώματος του, το Δικαστήριο έχει διακριτική ευχέρεια να συνεχίσει την διαδικασία στην απουσία του κατηγορούμενου. Σ' αυτή την υπόθεση το Αγγλικό Εφετείο έκρινε ότι ορθά το πρωτόδικο Δικαστήριο άσκησε την διακριτική του εξουσία να συνεχίσει στην απουσία του κατηγορούμενου και να τον καταδικάσει στα αδικήματα που αντιμετώπιζε σε ποινές φυλάκισης 5 ετών και 3 ετών αντίστοιχα με τις ποινές φυλάκισης να συντρέχουν αφού αυτός ενώ γνώριζε την ημέρα συνέχισης της δίκης παρέλειψε να εμφανιστεί. Στο αγγλικό νομικό σύγγραμμα 'Blackstone's Criminal Practice 2000' παράγραφος D20.2, σελίδες 1535-1536 επισημαίνεται ότι το θέμα επιβολής ποινής σε κατηγορούμενο που απουσιάζει από το Δικαστήριο διέπεται στην Αγγλία από τα άρθρα 11

(1),

(3)και

(4)του Magistrates Court Act

1. Οι ρητές απαγορευτικές διατάξεις ως προς την επιβολή ποινής στερητικής της ελευθερίας αλλά και ποινής που άπτεται της στέρησης δικαιωμάτων ή αγαθών σε κατηγορούμενο που απουσιάζει από το Δικαστήριο μπορούν να παραμεριστούν στην περίπτωση που ο κατηγορούμενος εκπροσωπείται από δικηγόρο (counsel or solicitor) δυνάμει του άρθρου 122 της πιο πάνω νομοθεσίας. Όπως προκύπτει από τα πιο πάνω δεν φαίνεται να υπάρχει άκαμπτος ή απόλυτος κανόνας για κάθε περίπτωση, παρόλο που η επικρατούσα τάση είναι να εκδίδεται ένταλμα σύλληψης εναντίον του κατηγορουμένου και να διευθετείται η προσαγωγή του ενώπιον του Δικαστηρίου για να συνεχιστεί η δίκη. Αυτό όμως που σίγουρα δεν πρέπει να λησμονείται είναι ότι η παρουσία του κατηγορουμένου στη δίκη του είναι εκτός από δικαίωμα και υποχρέωση του. Στα πλαίσια απονομής δικαιοσύνης το Δικαστήριο καλείται από τη μια να διασφαλίσει τις αρχές της δίκαιης δίκης και από την άλλη να προστατέψει το κύρος της διαδικασίας και την έννομη τάξη, βασικός πυρήνας των οποίων είναι ο σεβασμός προς το Δικαστήριο και τη δικαστική διαδικασία, αποστολή που καθίσταται δυσκολότερη όταν μέσα από τη δίκη κρίνεται η ανθρώπινη ελευθερία. Εναπόκειται στην διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου, η οποία είναι συνυφασμένη με τη σύμφυτη εξουσία του να διασφαλίζει το κύρος της διαδικασίας που βρίσκεται ενώπιον του σε εξέλιξη, αν θα προχωρήσει να επιληφθεί της υπόθεσης στην απουσία του κατηγορουμένου ή αν θα διατάξει την έκδοση εντάλματος σύλληψης του για να προσαχθεί ενώπιον του προτού η δίκη προχωρήσει. Τέτοια εξουσία πρέπει πάντοτε να ασκείται με φειδώ, μετά από βαθύ προβληματισμό, κατόπιν ενδελεχούς εκτίμησης και στάθμισης όλων των στοιχείων, δεδομένων αλλά και γεγονότων που περιβάλλουν την υπόθεση καθώς και μόνον εκεί που είναι αναγκαίο να διασφαλιστεί το κύρος της διαδικασίας του Δικαστηρίου χωρίς παράλληλα να τίθεται σε κίνδυνο το δικαίωμα ενός κατηγορούμενου για δίκαιη δίκη ως καθορίζεται από το Σύνταγμα και τους νόμους της Κυπριακής Δημοκρατίας καθώς και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Έχω προβληματιστεί αρκετά κατά πόσο θα πρέπει να αφήσω την υπόθεση αυτή να εκκρεμεί επ' αόριστο και συγκεκριμένα μέχρις ότου ο κατηγορούμενος 2 αποφασίσει να επιστρέψει στην Κύπρο, αν και εφόσον βέβαια πράξει κάτι τέτοιο, στην οποία υπόθεση οι κατηγορούμενοι βρέθηκαν ένοχοι κατόπιν δικής τους παραδοχής. Θεωρώ πως στην παρούσα υπόθεση πληρούνται τα εχέγγυα για να ασκηθεί η εξουσία και να διαφυλαχθεί το κύρος της δικαστικής διαδικασίας υπέρ της συνέχισης της δίκης στην απουσία του κατηγορουμένου 2 και μέσα από την ολοκλήρωση της η απονομή της δικαιοσύνης χωρίς ταυτόχρονα να τίθεται σε κίνδυνο το δικαίωμα των κατηγορουμένων για δίκαιη δίκη. Συμφωνώ με τη θέση του ευπαίδευτου συνηγόρου υπεράσπισης ότι δεν θα ήταν ορθό στο να επιφυλαχθεί τυχόν επιβληθείσα ποινή στον κατηγορούμενο επ' αόριστον. Βέβαια από την άλλη αυτό ήταν και το αίτημα της κατηγορούσας αρχής, δεν εκλαμβάνεται ως μη συνέχιση της διαδικασίας. ΄Εχω εξετάσει το αίτημα για συνέχιση της διαδικασίας και συμφωνώ με τον συνήγορο υπεράσπισης ότι θα πρέπει να συνεχίσει και να ολοκληρωθεί η διαδικασία στην απουσία του κατηγορούμενου 2 με την έκθεση γεγονότων και τυχόν επιβολής της κατάλληλης ποινής στους κατηγορούμενους. Περαιτέρω στην υπόθεση αυτή λήφθηκαν υπόψη και οι εξής παράμετροι:
2. Οι κατηγορούμενοι παραδέχθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου ενοχή για τα αδικήματα στα οποία κατηγορούνται.
3. Ετοιμάστηκε έκθεση του Γραφείου Ευημερίας στην οποία περιέχονται οι προσωπικές και οικογενειακές περιστάσεις του κατηγορουμένου 2 που είναι φυσικό πρόσωπο.
4. Ο κατηγορούμενος 2 ηθελημένα και ενσυνείδητα δεν παρουσιάστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου που το μόνο που είχε ουσιαστικά να κάνει είναι να δηλώσει κατά πόσο συμφωνεί με την έκθεση των γεγονότων από την κατηγορούσα αρχή και να ακούσει ενδεχόμενα ελαφρυντικά από την υπεράσπιση, ενδεχομένως περισσότερα από αυτά που ήδη περιέχονται στην έκθεση του Γραφείου Ευημερίας.
5. Ο ίδιος ο κατηγορούμενος 2 αποποιήθηκε του δικαιώματος του να είναι παρών στη δίκη του.
6. Με την απόφαση του να μεταβεί στο εξωτερικό για να βοηθήσει συγγενείς του στη διαχείριση επιχείρησης προτού η δίκη ολοκληρωθεί, ο κατηγορούμενος 2 έδειξε πως δεν τον ενδιαφέρει να βρίσκεται παρών στο υπόλοιπο της δικαστικής διαδικασίας, επιλέγοντας συνειδητά κάτι τέτοιο.
7. Οι κατηγορούμενοι 1 και 2 εκπροσωπούνταν και συνεχίζουν να εκπροσωπούνται στη δίκη από δικηγόρο. Ο ίδιος ο δικηγόρος δήλωσε σήμερα ενώπιον του Δικαστηρίου πως δεν έχει ένσταση στο να προχωρήσει και να ολοκληρωθεί η διαδικασία με την έκθεση γεγονότων και την επιβολή κατάλληλης ποινής στους κατηγορούμενους στην απουσία του κατηγορούμενου
8. Εφόσον ενεργεί και λαμβάνει οδηγίες από τους πελάτες του θεωρώ ότι αυτή είναι και η επιθυμία των πελατών του.
9. Ο ίδιος ο κατηγορούμενος 2 με το να αναχωρήσει για το εξωτερικό και να απουσιάζει από τις προγραμματισμένες συνεδριάσεις του Δικαστηρίου για την περίοδο 25.06.12 μέχρι και σήμερα (10.10.12) τη στιγμή που γνωρίζει πως η υπόθεση του βρίσκεται σε εξέλιξη στο Δικαστήριο, ουσιαστικά καταχράστηκε επανειλημμένως την εμπιστοσύνη που το Δικαστήριο του έδειξε ενώ παράλληλα περιφρόνησε την έννομη τάξη.
10. Από την πρώτη στιγμή εκδόθηκε ένταλμα σύλληψης εναντίον του κατηγορουμένου 2 και η αστυνομία προέβηκε σε έρευνες τις οποίες και συνέχισε μέχρι και σήμερα κατόπιν ρητών οδηγιών του Δικαστηρίου χωρίς όμως να γίνει κατορθωτή σύλληψη του.
11. Δεν είναι η πρώτη φορά που ο κατηγορούμενος 2 απουσίαζε από το Δικαστήριο. Στο παρελθόν, εκδόθηκαν δύο εντάλματα σύλληψης εναντίον του λόγω απουσίας του από το Δικαστήριο.
12. Το Δικαστήριο εξάντλησε όλα τα περιθώρια που είχε στη διάθεση του έτσι ώστε να δώσει την ευκαιρία στον κατηγορούμενο 2 να βρίσκεται παρών στη δίκη του με αποκορύφωμα να αναβάλει την παρούσα υπόθεση για 3,5 περίπου μήνες και να την προγραμματίσει εκ νέου στις 26.09.12 και στη συνέχεια μέχρι και σήμερα μόλις ο συνήγορος υπεράσπισης του ανάφερε πως ο κατηγορούμενος 2 έχει προγραμματίσει την επιστροφή του στην Κύπρο από το εξωτερικό στις 23.09.12 έχοντας γι' αυτό ΄κλειστό΄ εισιτήριο. Δυστυχώς όμως για ακόμη μια φορά ο κατηγορούμενος 2 υπήρξε ασυνεπής απέναντι στο Δικαστήριο και στη διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη.
13. Σήμερα, με βάση τα στοιχεία που η αστυνομία μάζεψε και βρίσκονται στην κατοχή της ο κατηγορούμενος 2 εξακολουθεί να βρίσκεται στο εξωτερικό, είναι άγνωστο αν και πότε θα επιστρέψει στην Κύπρο και στο παρόν στάδιο δηλώνεται από μέρους της αστυνομίας αδυναμία στην εκτέλεση του εντάλματος σύλληψης που εκδόθηκε εναντίον του κατηγορούμενου
14. Υπό τις παρούσες περιστάσεις, κρίνω ότι η επ' αόριστο αναβολή και παραμονή της υπόθεσης αυτής σε εκκρεμότητα ή ακόμη οποιαδήποτε άλλη προσέγγιση του ζητήματος, πέραν της συνέχισης και ολοκλήρωσης της δίκης στην απουσία του κατηγορουμένου 2, έρχεται σε σύγκρουση με τη σύμφυτη εξουσία του Δικαστηρίου να διαφυλάξει το κύρος της ενώπιον του διαδικασίας. Έχω την πεποίθηση ότι τελικά τα συμφέροντα της απονομής της δικαιοσύνης δεν εξυπηρετούνται μέσω της επίδειξης ανεκτικότητας και ανοχής του Δικαστηρίου στην εμφανή χρησιμοποίηση της διαδικασίας από τον κατηγορούμενο 2 εις το όνομα της παρουσίας του στη δίκη απλά και μόνο, δικαίωμα το οποίο με τη συμπεριφορά που εκδήλωσε καταχράστηκε και αποποιήθηκε, τη στιγμή μάλιστα που η καταδίκη των κατηγορουμένων ουσιαστικά δεν επηρεάζεται αφού συντελέστηκε δια της παραδοχής τους. Συνεπώς, στη βάση των πιο πάνω, θεωρώ ότι είναι από τις περιπτώσεις όπου δικαιολογείται πλήρως η άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου στο να προχωρήσει η διαδικασία στην απουσία του κατηγορουμένου
15. Ως εκ τούτου, το Δικαστηρίου ασκεί τη διακριτική εξουσία του υπέρ της συνέχισης και ολοκλήρωσης της δίκης στην απουσία του κατηγορουμένου
16. (Υπ.) ................................. Γ. Κ. Βλάμης, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής Subject: Private Criminal/Interim Αναφορά: Ιδιωτική Ποινική/Ενδιάμεση Απόφαση-Απουσία Κατηγορουμένου από τη δίκη του/ Ανάκληση πληρωμής επιταγής/Άρθρο 305Α

(2)Κεφ.154 cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο