Αστυνομικός Διευθυντής Λεμεσού ν. Λοϊζος Γιαννόπουλος, Αρ. Υπόθεσης: 26490/10, 6/12/2012

(1)/

1. Η κατηγορούσα αρχή για σκοπούς απόδειξης της υπόθεσης της κάλεσε μέχρι στιγμής τρεις μάρτυρες κατηγορίας. Ο Μ.Κ.3 είναι ο Pavitar Sineh. Κατά την κυρίως εξέταση, του υποδείχθηκε ένα έγγραφο για να πει κατά πόσο το αναγνωρίζει. Το έγγραφο αυτό είναι το τεκμήριο 5 το οποίο σύμφωνα με τον Μ.Κ.1 είναι η κατάθεση που έλαβε από τον μάρτυρα αυτό στη μητρική του γλώσσα με την βοήθεια του διερμηνέα. Ενώπιον του Δικαστηρίου επίσης, κατατέθηκε και το τεκμήριο 4 το οποίο σύμφωνα πάλι με τον Μ.Κ.1 είναι η πιστή μετάφραση του τεκμηρίου
2. Ο Μ.Κ.2 ήταν ο μεταφραστής ο οποίος επιβεβαίωσε τα πιο πάνω. Ο Μ.Κ.3 επίσης, επιβεβαίωσε ότι το τεκμήριο 5 είναι η κατάθεση που έδωσε στην Αστυνομία. Στη συνέχεια ερωτούμενος κατά πόσο υιοθετεί το περιεχόμενο της εν λόγο κατάθεσης του και κατά πόσο αυτά που αναφέρει σε αυτήν είναι αληθή, απάντησε ότι υπάρχει κάτι γραμμένο στη κατάθεση του σχετικά με τα κλειδιά του αυτοκινήτου που δεν είναι αληθές. Ανέφερε ότι είπε στην κατάθεση του ότι τα κλειδιά του αυτοκινήτου τα βρήκε στη θέση όπου ξεκινά το αυτοκίνητο ενώ αυτό δεν είναι αληθές. Ισχυρίστηκε περαιτέρω ότι τα κλειδιά τα βρήκε κάτω από το χαλί του αυτοκινήτου και ότι αυτό που ανέφερε στην κατάθεση του για το πού βρήκε τα κλειδιά, το ανέφερε διότι κάποιος Αστυνομικός, δεν θυμάται ποιος, του είπε να πει το πιο πάνω τον ισχυρισμό, διαφορετικά θα τον έστελλαν πίσω στη χώρα του. Στη συνέχεια ανέφερε ότι επειδή φοβήθηκε και δεν ήθελε να πάει πίσω στη χώρα του ανέφερε στην κατάθεση του ότι τα κλειδιά τα βρήκε στη θέση όπου ξεκινά το αυτοκίνητο. Η αλήθεια όμως, όπως ισχυρίστηκε κατά την προφορική του μαρτυρία, είναι ότι τα κλειδιά τα βρήκε κάτω από το χαλί του αυτοκινήτου. Ακολούθως, κατόπιν σχετικών ερωτήσεων της κατηγορούσας αρχής ο μάρτυρας είπε ότι κατάγεται από την Ινδία και ήρθε στη Κύπρο για πρώτη φορά το
3. Εργοδότης του ήταν ο κατηγορούμενος στον οποίον εργαζόταν μέχρι και τον Αύγουστο του
4. Επίσης, ανέφερε ότι την κατάθεση του την διάβασε στην Αστυνομία την ημέρα που την έδωσε όταν του την έδωσε ο μεταφραστής για να την διαβάσει και έκτοτε δεν την ξανά είδε. Ανέφερε όμως, ότι θυμάται ότι είπε ότι τα κλειδιά ήταν στη θέση που ξεκινά το αυτοκίνητο διότι ισχυρίστηκε ότι όταν κάποιος κάνει κάτι λάθος, το θυμάται. Η αλήθεια όμως, είναι ότι αρχικά κοίταξε στο τασάκι του αυτοκινήτου και δεν βρήκε τα κλειδιά και ύστερα κοίταξε κάτω από το χαλί και τα βρήκε. Ερωτούμενος κατά πόσο τα βρήκε τα εν λόγο κλειδιά εύκολα, ανέφερε ότι δεν τα βρήκε και τόσο εύκολα. Κοίταξε πρώτα στο τασάκι, ακολούθως στο κάθισμα και μετά κάτω από το χαλί όπου και τα βρήκε. Μετά από την πιο πάνω μαρτυρία του Μ.Κ.3 η κατηγορούσα αρχή ζήτησε από το Δικαστήριο να κηρύξει τον εν λόγο μάρτυρα της εχθρικό με σκοπό να δυνηθεί να τον αντεξετάσει καθότι αυτά που λέει σήμερα στο Δικαστήριο έρχονται σε σύγκρουση με αυτά που είπε στην κατάθεση του. Το Δικαστήριο, προτού προβεί σε οποιοδήποτε άλλο διάβημα, ζήτησε από την κατηγορούσα αρχή να υποδείξει στο μάρτυρα το συγκεκριμένο μέρος της κατάθεσης του με το οποίο ισχυρίζεται ότι συγκρούεται με αυτά που είπε σήμερα στο Δικαστήριο. Ακολούθως, υποδείχθηκε στο μάρτυρα ότι στη κατάθεση του λέει ότι τα κλειδιά τα βρήκε στο σημείο όπου ξεκινά το αυτοκίνητο ενώ σήμερα λέει ότι τα βρήκε κάτω από το χαλί. Ο μάρτυρας επέμενε ότι η αλήθεια είναι αυτή που λέει σήμερα στο Δικαστήριο και τότε που έδινε τη κατάθεση του ανέφερε τον εν λόγο ισχυρισμό διότι φοβήθηκε ότι θα τον έστελλαν πίσω στην Ινδία. Ανέφερε τα πιο πάνω, διότι ήθελε να μείνει στην Κύπρο. Εν όψει των πιο πάνω, η κατηγορούσα αρχή ζήτησε εκ νέου από το Δικαστήριο να κηρύξει το μάρτυρα εχθρικό διότι ήρθε στο Δικαστήριο να βοηθήσει τον κατηγορούμενο, πρώην εργοδότη του και η πιο πάνω προφορική του θέση σε σχέση με το πού βρήκε τα κλειδιά του αυτοκινήτου συγκρούεται με όσα είπε στην κατάθεση του. Σύμφωνα με το άρθρο 31 του Περί Απόδειξης Νόμου Κεφ. 9 όπως τροποποιήθηκε από το Νόμο 32

(1)/2004 και το οποίο ουσιαστικά είναι το ίδιο με το s.3 του Criminal Procedure Act 1865 «Ο διάδικος, ο οποίος καλεί μάρτυρα δε δικαιούται να προσβάλει την αξιοπιστία του μάρτυρα με την προσαγωγή γενικής μαρτυρίας κακού χαρακτήρα, αλλά δύναται, στη περίπτωση που το Δικαστήριο δεχθεί την εισήγηση του εν λόγο διαδίκου, ότι ο μάρτυρας είναι εχθρικός, να τον αντεξετάσει σχετικά με άλλη δήλωση η οποία είναι ασυμβίβαστη με τη νέα ή, με την άδεια του Δικαστηρίου, να αντικρούσει με άλλη μαρτυρία ή να παρουσιάσει μαρτυρία για να αποδείξει ότι σε άλλες περιπτώσεις ο μάρτυρας προέβη σε άλλη δήλωση η οποία είναι ασυμβίβαστη με τη νέα, νοουμένου ότι πριν παρουσιαστεί τέτοια μαρτυρία πρέπει να δοθούν στο μάρτυρα επαρκείς λεπτομέρειες για προσδιορισμό της συγκεκριμένης περίπτωσης και να ερωτηθεί ο μάρτυρας αν πράγματι προέβη σε τέτοια δήλωση ή όχι.» Στο σύγγραμμα Το Δίκαιο της Απόδειξης του Τ. Ηλιάδη, σελ. 224 και 225 αναφέρονται ότι εχθρικός είναι ένας μάρτυρας ο οποίος, κατά τη κρίση του Δικαστηρίου, διακατέχεται από εχθρική διάθεση (hostile animus) εναντίον του διαδίκου που τον έχει καλέσει και με την συμπεριφορά του δείχνει ότι δεν επιθυμεί να πει στο Δικαστήριο την αλήθεια. Αν η προφορική μαρτυρία που έχει δοθεί από τον μάρτυρα συγκρούεται απλώς με την προηγούμενη έγγραφη κατάθεση του ή είναι δυσμενής προς τον διάδικο που τον έχει καλέσει, ή ο μάρτυρας δείχνει ότι δεν έχει καλό μνημονικό, η μαρτυρία του δεν μπορεί να θεωρηθεί εχθρική. Στην εξέταση κατά πόσο ένας μάρτυρας είναι εχθρικός ή όχι το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη τη συμπεριφορά του μάρτυρα στο Δικαστήριο, την προθυμία του να συνεργαστεί και την έκταση της σύγκρουσης της προηγούμενης του δήλωσης με την προφορική μαρτυρία που έχει δώσει στο Δικαστήριο. Όταν όμως η κατηγορούσα αρχή έχει στην κατοχή της προηγούμενη δήλωση του μάρτυρα που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη προφορική του μαρτυρία έχει σχεδόν απόλυτο δικαίωμα αντεξέτασης και πρέπει να το επιδιώξει. Στο σύγγραμμα Archbold, Criminal Pleading, Evidence & Practice, 1993 para.8-81 αναφέρεται ότι «The question of the hostility of a witness should be determined as a result of his answers and demeanour when being questioned in the presence of the jury». Επίσης, πιο κάτω στην ίδια σελίδα αναφέρεται ότι «The word "adverse" in section 3 means "hostile" and not merely "unfavourable". (βλ. επίσης Phipson on Evidence, fifteenth edition, para.11-56 - 11-60). Πέραν των πιο πάνω, στην Χαράλαμπος Ζακακιώτης v. Αστυνομίας

(2009)2 Α.Α.Δ. 175, μεταξύ των λόγων έφεσης ήταν και ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο εσφαλμένα κήρυξε εχθρικό συγκεκριμένο μάρτυρα κατηγορίας. Χωρίς να αναφέρονται συγκεκριμένες πτυχές της μαρτυρίας του εν λόγο μάρτυρα το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε την απόφαση του πρωτόδικου Δικαστηρίου λέγοντας τα ακόλουθα: «Είχαν όντως διαπιστωθεί σοβαρές αντιφάσεις μεταξύ της μαρτυρίας του στο Δικαστήριο και της κατάθεσης του στην Αστυνομία. Αρκεί να σημειώσουμε ότι ο μάρτυρας αναφερόμενος σε επιβαρυντικά για τον εφεσείοντα αποσπάσματα που περιέχονταν στην κατάθεση του, πρόβαλε τον ισχυρισμό ότι αυτά δεν απέδιδαν την αλήθεια και είχαν περιληφθεί, ισχυρίστηκε, στην κατάθεση του, καθ' υπόδειξη της Αστυνομίας η οποία και τα έγραψε.» Έχοντας υπόψη μου τα ανωτέρω θα προχωρήσω να εξετάσω το αίτημα της κατηγορούσας αρχής. Όπως έχει προκύψει από τα γεγονότα που ανέφερα ανωτέρω, είναι φανερό ότι υπάρχει ουσιαστική διάσταση στη θέση του μάρτυρα αναφορικά με το πού βρήκε τα κλειδιά του αυτοκινήτου. Στην κατάθεση του αναφέρει ότι τα βρήκε στο σημείο από όπου ξεκινά το αυτοκίνητο ενώ στην προφορική του μαρτυρία αναφέρει ότι τα βρήκε κάτω από το χαλί. Επίσης, στη συνέχεια και ερωτούμενος επί τούτου είπε ότι δεν τα βρήκε εύκολα αφού πρώτα έψαξε στο τασάκι, ακολούθως στο κάθισμα και μετά κάτω από το χαλί. Δεν παραγνωρίζω τους λόγους που έδωσε για την διάσταση στη θέση του ωστόσο δεν είναι επί του παρόντος να αξιολογήσω τη μαρτυρία του μάρτυρα αυτού. Ανεξαρτήτως αυτού όμως, η ουσία είναι ότι η προφορική του μαρτυρία και η θέση του σε σχέση με το πού βρήκε τα κλειδιά του αυτοκινήτου είναι ουσιωδώς διαφορετική από αυτή που είπε στην κατάθεση του. Επίσης, η αναίρεση της αρχικής του θέσης όπως φαίνεται στην γραπτή του κατάθεση αφορά ουσιώδες ζήτημα έχοντας υπόψη την κατηγορία που αντιμετωπίζει ο κατηγορούμενος. Είναι φανερό ότι δεν τίθεται ζήτημα επεξήγησης της αρχικής του θέσης ή κακού μνημονικού του μάρτυρα σε σχέση με το θέμα αυτό. Ο ίδιος ενσυνείδητα διαφοροποιεί τη αρχική του θέση προβάλλοντας τον ισχυρισμό ότι του είπε κάποιος Αστυνομικός να πει όσα ανέφερε στην κατάθεση του και ότι φοβήθηκε ότι θα τον έστελλαν πίσω στη χώρα του γι αυτό και τα ανέφερε. Πέραν των πιο πάνω, δεν διαφεύγει της προσοχής μου ότι το τεκμήριο 5 είναι ανακριτική κατάθεση του μάρτυρα η οποία δόθηκε στα πλαίσια διερεύνησης άλλων αδικημάτων εναντίον του και όχι ανοικτή κατάθεση η οποία δίνεται με σκοπό να καταστεί μάρτυρας στην παρούσα υπόθεση. Παρόλα αυτά όμως, δεν θεωρώ ότι μπορεί να υπάρξει διαφοροποίηση για σκοπούς της παρούσας διαδικασίας. Ο μάρτυρας προέβηκε στις δηλώσεις αυτές στην εν λόγω κατάθεση και με βάση αυτές η κατηγορούσα αρχή τον κάλεσε ως μάρτυρα κατηγορίας και θα ανέμενε να επιβεβαιώσει τις εν λόγο δηλώσεις ή τουλάχιστον να της επεξηγήσει περαιτέρω, αλλά όχι να τις διαφοροποιήσεις (βλ. Costas Panayiotou v. Police

(1968)2 C.L.R. 103) Κρίνω λοιπόν ότι η ανακριτική κατάθεση του μάρτυρα μπορεί να ληφθεί υπόψη για σκοπούς της παρούσας διαδικασίας και επίσης είναι ξεκάθαρη η σύγκρουση της κατάθεσης του αυτής με την προφορική του μαρτυρία στο ουσιώδες αυτό ζήτημα των κλειδιών και πού αυτά ήταν στο αυτοκίνητο. Δεδομένων των πιο πάνω αλλά και της στάσης του μάρτυρα από το εδώλιο και τις αναφορές του σε σχέση με το ζήτημα αυτό κρίνω ότι ο Μ.Κ.3 είναι εχθρικός μάρτυρας και κηρύσσεται ως τέτοιος. Η κατηγορούσα αρχή έχει δικαίωμα να τον αντεξετάσει. (Υπ.) ........... Χρ. Χριστοδούλου, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟΝ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο