Δημοκρατίας ν. Αντώνη Καλογήρου, Αρ. Υπ.: 8585/11, 30 Ιανουαρίου, 2012 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:KDLAR:2012:2 ΜΟΝΙΜΟ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ/ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χ. Ι. Πογιατζή, Π.Ε.Δ. Λ. Καλογήρου, Α.Ε.Δ. Θ. Θωμά, Ε.Δ. Αρ. Υπ.: 8585/11 Μεταξύ: Δημοκρατίας v. Αντώνη Καλογήρου Κατηγορουμένου Ημερομηνία: 30 Ιανουαρίου, 2012 Εμφανίσεις: Για την Κατηγορούσα Αρχή: κ. Ν. Δημητρίου (για να ακούσει απόφαση η κα Ε. Γιακουμεττή) Για τον Κατηγορούμενο: κ. Γρ. Ιωάννου Κατηγορούμενος παρών Η κα Γεωργία Λάμπρου ορκίζεται να μεταφράζει από Ελληνικά σε Τουρκικά και αντίστροφα, όσο καλύτερα μπορεί. ΑΠΟΦΑΣΗ ΣΥΝΤΟΜΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ Ο κατηγορούμενος είναι Τουρκοκύπριος, ηλικίας 58 ετών και προτού συλληφθεί διέμενε στις ελεύθερες περιοχές της Δημοκρατίας. Το τουρκοκυπριακό του όνομα είναι Τζιελάλ Χότζια. Το έτος 1981 βαφτίστηκε χριστιανός παίρνοντας το όνομα Αντώνης Καλογήρου. Τα τελευταία τρία χρόνια διατηρούσε ερωτικό δεσμό με την Ειρήνη Ανδρέου, ηλικίας 39 ετών (στη συνέχεια «το θύμα»). Διέμεναν μαζί στη Λευκωσία μέχρι τις αρχές Μαρτίου 2011, οπότε και μετακόμισαν στη Λάρνακα στην οδό Αποστόλου Βαρνάβα, αρ. 6, Πολυκατοικία Δήμητρας Apts, διαμέρισμα 32, το οποίο ενοικίασε το γραφείο ευημερίας προς όφελος του Κατηγορουμένου. Με βάση τα παραδεκτά γεγονότα (έγγραφο Α), γύρω στις 11:10 το βράδυ της 20/4/2011 ο Κατηγορούμενος πήγε στο Τμήμα Μικροπαραβάσεων της Αστυνομικής Διεύθυνσης Λάρνακας, η οποία γειτνιάζει με το διαμέρισμα στο οποίο διέμενε και ανέφερε στον ΜΚ1 επί του κατηγορητηρίου τα ακόλουθα: «΄Επινα με την φίλη μου, έππεσε κάτω τζιαι εν ηξέρω τι έπαθε.». Στη γραπτή κατάθεση που έδωσε δύο ώρες αργότερα (Τεκμήριο 1), ανάφερε ότι η συμβία του απώλεσε τις αισθήσεις της ενώ καθόταν σε πολυθρόνα στο διαμέρισμα, αφού προηγουμένως είχε καταναλώσει ποσότητα μπύρας, και παρά τις προσπάθειες του δεν μπόρεσε να την επαναφέρει. Η καταγγελία διαβιβάστηκε στον αξιωματικό υπηρεσίας ο οποίος έδωσε οδηγίες στη ΜΚ4, Στέλλα Μπότσαρη, όπως τύχει διερεύνησης. Σχεδόν αμέσως, η ΜΚ4 μαζί με ένα συνάδελφο της πήγαν στο διαμέρισμα. Εισερχόμενη, είδε το θύμα να βρίσκεται αναίσθητο σε πολυθρόνα εντός του διαμερίσματος. Αφού βεβαιώθηκε πως ήταν νεκρή, ελέγχοντας το σφυγμό από τον καρπό του χεριού της και από την καρωτίδα, χωρίς να υπάρχουν σημεία ζωής, ενημέρωσε τον αξιωματικό υπηρεσίας. Αυτός με τη σειρά του ενημέρωσε άντρες του ΤΑΕ, δίδοντας τους οδηγίες όπως σπεύσουν και εκείνοι στη σκηνή. Πράγματι, λίγο αργότερα τέσσερεις άντρες του ΤΑΕ, μεταξύ των οποίων και ο αστυφ. Μ. Αποστόλου (ΜΚ5), πήγαν στο διαμέρισμα όπου διαπίστωσαν και εκείνοι το γεγονός του θανάτου του θύματος. Τόσο η ΜΚ4 όσο και ο ΜΚ5 ερεύνησαν προκαταρτικά το διαμέρισμα και αφού δεν διαπίστωσαν οτιδήποτε που να φανέρωνε πάλη ή άλλο στοιχείο που να υποδήλωνε εγκληματική ενέργεια, θεώρησαν πως επρόκειτο για αιφνίδιο θάνατο και ακολούθησαν τη σχετική διαδικασία. Ειδοποίησαν, αρχικά, τις πρώτες Βοήθειες του Γενικού Νοσοκομείου καθώς και την πυροσβεστική υπηρεσία και γραφείο κηδειών για την μεταφορά της σορού του θύματος στο νεκροτομείο του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας. Σε μερικά λεπτά κατέφθασε νοσηλευτικός λειτουργός (ΜΚ6) ο οποίος επιβεβαίωσε το θάνατο του θύματος, εκτιμώντας και αυτός ότι επρόκειτο για αιφνίδιο θάνατο αφού δεν υπήρχε οποιαδήποτε ένδειξη για εγκληματική ενέργεια. Στη συνέχεια κατέφθασαν άντρες της πυροσβεστικής υπηρεσίας και ζεύγος από γραφείο κηδειών για τη μεταφορά του θύματος στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας, αφού, όπως εξήγησε ο νοσηλευτικός λειτουργός, όταν πρόκειται για θάνατο νέου ανθρώπου - όπως ήταν το θύμα - ο νεκρός δεν μεταφέρεται με ασθενοφόρο αλλά αναλαμβάνει η αστυνομία. Σε περιπτώσεις αιφνίδιου θανάτου, συμπλήρωσε η ΜΚ4, αναλαμβάνει το Τμήμα Μικροπαραβάσεων τη μεταφορά της σορού στο νεκροτομείο, μέσω γραφείου κηδειών, με τη συνδρομή της πυροσβεστικής υπηρεσίας, όταν χρειάζεται. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, ειδοποιήθηκε η πυροσβεστική υπηρεσία αφού το θύμα βρισκόταν σε διαμέρισμα στον τρίτο όροφο πολυκατοικίας και δεν λειτουργούσε ο ανελκυστήρας. Με τη βοήθεια ανδρών της πυροσβεστικής, ο υπεύθυνος του γραφείου κηδειών (ΜΚ7) με τη σύζυγο του, κατέβασαν το θύμα από τις σκάλες και το τοποθέτησαν στο ειδικό όχημα μεταφοράς νεκρών το οποίο είχε σταθμεύσει ο ΜΚ7 δίπλα από την είσοδο της πολυκατοικίας. Μαζί τους κατέβηκαν η ΜΚ4 και ο κατηγορούμενος από τον οποίο ζητήθηκε όπως μεταβεί στον αστυνομικό σταθμό για να δώσει γραπτή κατάθεση, πράγμα που έπραξε. Η υπόθεση πήρε άλλη τροπή όταν, κατά τη διαδικασία τοποθέτησης της σορού στο νεκροτομείο, η ΜΚ4 παρατήρησε μία μικρή τρύπα/πληγή κάτω από τον αριστερό μαστό του θύματος, που της δημιούργησε υποψίες. Από την ιατροδικαστική εξέταση που ακολούθησε επιβεβαιώθηκαν οι υποψίες για εγκληματική ενέργεια, με ύποπτο τον κατηγορούμενο. Με τα στοιχεία που είχε μέχρι εκείνη τη στιγμή στη διάθεση της η αστυνομία, αποτάθηκε στο Δικαστήριο και αφού εξασφάλισε ένταλμα σύλληψης και έρευνας, συνέλαβε τον κατηγορούμενο και τον ανέκρινε, προβαίνοντας περαιτέρω σε έρευνα του διαμερίσματος στο οποίο διέμενε με το θύμα. Με τη συμπλήρωση των ερευνών, η αστυνομία κατηγόρησε τον κατηγορούμενο για φόνο εκ προμελέτης, κατηγορία όμως που αναστάληκε στην πορεία και αντικαταστάθηκε με την κατηγορία της ανθρωποκτονίας. Η εκδοχή της κατηγορούσας αρχής, είναι πως το τραύμα που εντοπίστηκε κάτω από τον αριστερό μαστό του θύματος, το οποίο, με βάση την ιατροδικαστική μαρτυρία, έπληξε ζωτικά όργανα και ήταν θανατηφόρο, προκλήθηκε από τον κατηγορούμενο. Ο κατηγορούμενος απορρίπτει την κατηγορία, δηλώνοντας πλήρη άγνοια για τον τρόπο και τον χρόνο που προκλήθηκε το τραύμα. Η θέση του ήταν πως μέχρι τη στιγμή που μεταφέρθηκε από το διαμέρισμα το θύμα δεν έφερε το συγκεκριμένο τραύμα. Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ Για να αποδείξει την υπόθεση, η Κατηγορούσα Αρχή στηρίχθηκε στην μαρτυρία έντεκα μαρτύρων καθώς και στα τεκμήρια που περισυνελέγησαν από τη σκηνή από τα οποία, όπως υποστηρίζει, αποδεικνύεται η ενοχή του κατηγορουμένου πέρα από κάθε λογική αμφιβολία. Η μαρτυρία θα μπορούσε να διαχωριστεί σε 3 ενότητες: Στη πρώτη εντάσσονται τα πρόσωπα που πήγαν στο διαμέρισμα για να διερευνήσουν την καταγγελία/παράπονο του κατηγορουμένου και για τη μεταφορά του θύματος στο Νοσοκομείο. Στη δεύτερη τα άτομα που έλαβαν μέρος στις έρευνες μετά που διαπιστώθηκε το τραύμα στο θύμα. Στην ενότητα αυτή εντάσσεται και η επιστημονική μαρτυρία που προέρχεται από τον ιατροδικαστή και τον γενετιστή. Στην τρίτη και τελευταία ενότητα, θα παρατεθεί η μαρτυρία που σχετίζεται με την προγενέστερη συμπεριφορά του κατηγορουμένου. Σε σχέση με τη πρώτη ενότητα, κατέθεσαν 4 μάρτυρες. Η Γυναίκα α/φ. Στέλλα Μπότσαρη (ΜΚ4) του Τμήματος Μικροπαραβάσεων, ο α/φ του ΤΑΕ Μάριος Αποστόλου (ΜΚ5), ο νοσηλευτικός λειτουργός Κώστας Κωνσταντίνου (ΜΚ6) και ο υπεύθυνος του γραφείου τελετών «ΑΓΙΟΣ ΡΑΦΑΗΛ», Αντωνάκης Αντωνίου (ΜΚ7). Η μαρτυρία τους συνοψίζεται ως ακολούθως: ΄Οπως επισημάνθηκε πιο πάνω, η ΜΚ4 ήταν το πρώτο πρόσωπο που εισήλθε στο διαμέρισμα, μετά από την προσωπική επίσκεψη του κατηγορουμένου στο Τμήμα Μικροπαραβάσεων της Αστυνομικής Διεύθυνσης Λάρνακας και την αναφορά του ότι η συμβία του βρισκόταν αναίσθητη στο διαμέρισμα του. Σε 5 περίπου λεπτά από τη στιγμή της καταγγελίας, μετέβη μαζί με ένα συνάδελφο της στην πολυκατοικία, που βρίσκεται πολύ κοντά στο οίκημα της αστυνομικής διεύθυνσης. Συναντήθηκαν, είπε, με τον κατηγορούμενο στην είσοδο της πολυκατοικίας, ο οποίος τους οδήγησε στο διαμέρισμα που βρισκόταν στο 3ο όροφο. Ανέβηκαν, όπως εξήγησε, από τις σκάλες επειδή ο ανελκυστήρας δεν λειτουργούσε. Ανεβαίνοντας στον τρίτο όροφο, συνέχισε, ο κατηγορούμενος άνοιξε το διαμέρισμα με κλειδιά που είχε στην κατοχή του. Μόλις μπήκαν μέσα αντίκρισε, ακριβώς απέναντι από την είσοδο, μία γυναίκα να κάθεται σε πολυθρόνα και να φαίνεται αναίσθητη, με το κεφάλι της γερμένο στην αριστερή πλευρά. Φορούσε μόνο στηθόδεσμο και κοντό παντελονάκι, όπως ακριβώς απεικονίζεται στη φωτογραφία 1 του Τεκμηρίου 2, στην οποία το θύμα βρίσκεται, όπως είναι παραδεκτό, στο νεκροτομείο του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας όπου είχε μεταφερθεί. Παρεμβάλλεται στο σημείο αυτό ότι κατατέθηκαν από κοινού, προς απόδειξη της αλήθειας του περιεχομένου τους, τόσο οι φωτογραφίες που λήφθηκαν στο νεκροτομείο κατά τη διαδικασία της νεκροτομής (Τεκμήριο 2), όσο και φωτογραφίες που λήφθηκαν και απεικονίζουν την πολυκατοικία και το εσωτερικό του διαμερίσματος που διέμενε ο κατηγορούμενος με το θύμα (Τεκμήριο 61). Το θύμα, συνέχισε η ΜΚ4, βρισκόταν στην πολυθρόνα που φαίνεται στη φωτογραφία 20 του Τεκμηρίου
- Συνεχίζοντας η μάρτυρας περιέγραψε το τρόπο που πήρε το σφυγμό της γυναίκας από τον καρπό και την καρωτίδα, όπως είχε εκπαιδευθεί στα μαθήματα που είχε κάμει στην Αστυνομική Ακαδημία, διαπιστώνοντας πως δεν είχε παλμό. ΄Ηταν, είπε, έκδηλο ότι επρόκειτο για νεκρό άτομο. Ειδοποίησε αμέσως τον αξιωματικό υπηρεσίας, αναφέροντας ότι επρόκειτο για νεκρή και ζήτησε όπως ενημερωθεί το ΤΑΕ. Γνώριζε, πρόσθεσε, πως είχε στο μεταξύ ειδοποιηθεί ασθενοφόρο. Μετά από λίγο, κατέφθασε ασθενοφόρο και είδε τον νοσηλευτικό λειτουργό να ελέγχει τους παλμούς της καρδίας του θύματος με κάποιο μηχάνημα το οποίο κρατούσε. Ο νοσηλευτής, συνέχισε, την ενημέρωσε πως ήταν νεκρή, αποχωρώντας από το μέρος. Ειδοποίησε, τότε, την πυροσβεστική υπηρεσία καθώς και γραφείο τελετών όπως ήταν η πρακτική σε περιπτώσεις αιφνιδίων θανάτων. Ο ΜΚ6 ανάφερε επί του προκειμένου πως από την εξέταση στην οποία προέβη διαπίστωσε πως ήταν νεκρή αφού δεν υπήρχε παλμός ούτε αναπνοή και οι κόρες των ματιών της ήταν διεσταλμένες. Προχώρησε περαιτέρω και σε έλεγχο της καρδιακής λειτουργίας, εφαρμόζοντας ειδικό μηχάνημα (monitor) το οποίο κατέδειξε πως δεν υπήρχε ηλεκτρική δραστηριότητα, γεγονός που επιβεβαίωσε την εκτίμηση του ότι επρόκειτο για νεκρό άτομο. Δεν παρατήρησε, πρόσθεσε, να υπήρχε οποιοδήποτε εμφανές τραύμα στο σώμα του θύματος, παρότι είχε τοποθετήσει ειδικά τσιρότα σε τρία σημεία για τον έλεγχο της ηλεκτρικής δραστηριότητας από το «monitor». Ο λόγος, όπως εξήγησε, είναι γιατί η πληγή καλυπτόταν από τον αριστερό μαστό του θύματος, λόγω της στάσης που είχε, αφού βρισκόταν καθήμενη στην πολυθρόνα με το κεφάλι και το σώμα της να είναι γερμένα προς τα αριστερά. Συνεχίζοντας η ΜΚ4, ανάφερε πως μετά από λίγο κατέφθασαν και οι συνάδελφοι της από το ΤΑΕ, μεταξύ των οποίων και ο ΜΚ5, Μάριος Αποστόλου, ο οποίος έλεγξε με τη σειρά του το θύμα, διαπιστώνοντας και αυτός πως ήταν νεκρή. ΄Οπως εξήγησε ο ΜΚ5, έσπρωξε το σώμα της ελαφρώς μπροστά, βοηθούμενος από τη στάση που είχε και διαπίστωσε πως δεν έφερε οποιαδήποτε εξωτερική κάκωση, συμφωνώντας και αυτός με την αρχική διαπίστωση της συναδέλφου του Μπότσαρη, πως επρόκειτο για αιφνίδιο θάνατο. Για το λόγο αυτό αναχώρησε από το διαμέρισμα, αφήνοντας τη συνάδελφο του να χειριστεί την υπόθεση. Να σημειωθεί πως μέχρι την άφιξη των ανδρών του ΤΑΕ και ακολούθως των ανδρών της πυροσβεστικής δύναμης που κατέφθασαν και αυτοί όπως και ο υπεύθυνος του γραφείου τελετών με τη σύζυγο του, η ΜΚ4 υπέβαλε ερωτήσεις στον κατηγορούμενο και πήρε σχετικές πληροφορίες για τα στοιχεία του ιδίου και του θύματος καθώς και για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες απεβίωσε. ΄Οπως την ενημέρωσε, συζούσε με το θύμα τις τελευταίες δύο εβδομάδες και εκείνη την ημέρα βρίσκονταν από το απόγευμα στο διαμέρισμα και έπιναν μπύρες. Σε κάποια στιγμή, γύρω στις 22:15, ενώ το θύμα καθόταν στην πολυθρόνα, λιποθύμησε. Τον ρώτησε γιατί καθυστέρησε μια ώρα να ενημερώσει την αστυνομία και της ανάφερε ότι προσπάθησε να την συνεφέρει, βάζοντας την να μυριστεί «σπίρτο» και κολώνια, χωρίς να τα καταφέρει. Τον ρώτησε, επίσης, γιατί ήταν ημίγυμνη και της είπε ότι μετά που θα έπιναν τις μπύρες θα ξάπλωναν στο κρεβάτι που ήταν δίπλα από τις πολυθρόνες, όπως φαίνεται στις φωτογραφίες του Τεκμηρίου
- Η ΜΚ4 ανέφερε επίσης πως είχε προβεί σε πρόχειρο έλεγχο των χώρων μέσα στο διαμέρισμα και δεν διαπίστωσε να υπήρχε οτιδήποτε επιλήψιμο. Κατέφθασε στη συνέχεια ο υπεύθυνος του γραφείου τελετών ΜΚ7, με τη σύζυγο του, καθώς και άντρες της πυροσβεστικής που βοήθησαν στη μεταφορά του θύματος από το διαμέρισμα στο ισόγειο της πολυκατοικίας, όπου είχε σταθμεύσει το ειδικό όχημα μεταφοράς νεκρών ο ΜΚ
- Το θύμα τοποθετήθηκε σε άσπρο σεντόνι που είχε μαζί του ο ΜΚ7, εξηγώντας πως λόγω του γεγονότος ότι δεν βρισκόταν σε λειτουργία ο ανελκυστήρας, δεν ήταν εφικτό να ανεβάσει από τις σκάλες στον τρίτο όροφο το ειδικό φορείο στο οποίο τοποθετούνται οι σοροί των νεκρών. Ο ΜΚ7 εξήγησε με λεπτομέρεια τη λειτουργία του ειδικού φορείου και το σημείο όπου εισέρχεται και εφαρμόζει στο όχημα, χωρίς κίνδυνο όπως είπε, να πέσει ή να κτυπηθεί ο νεκρός. Για ασφάλεια, πρόσθεσε, δένεται η σορός με ειδική ζώνη όταν τοποθετηθεί στο φορείο ενώ το φορείο το δένει σε ειδική υποδοχή που υπάρχει στο όχημα, ώστε να μην μετακινείται, διαδικασία που ακολούθησε στη συγκεκριμένη περίπτωση. Στη συνέχεια, ανάφερε ο ΜΚ7, μετέφερε το θύμα στο νεκροτομείο του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας, ακολουθώντας το αστυνομικό όχημα. Αρχικά, είπε, σταμάτησε έξω από το Τμήμα Πρώτων Βοηθειών, όπου η ΜΚ4 κατέβηκε και εξασφάλισε βεβαίωση θανάτου από την επί καθήκοντι ιατρό. Επί του προκειμένου, η ΜΚ4, ανάφερε πως έδωσε οδηγίες στο ΜΚ7 να μεταβεί στο Τμήμα Πρώτων Βοηθειών και να την αναμένει εκεί. Η ίδια, όπως εξήγησε, πέρασε πρώτα από το αστυνομικό τμήμα, όπου άφησε το συνάδελφο της και ακολούθως πήγε στο Νοσοκομείο, όπου συνάντησε το ΜΚ7 να την αναμένει με το όχημα του έξω από το Τμήμα Α΄ Βοηθειών. Αφού πήρε τη σχετική βεβαίωση θανάτου από την επί καθήκοντι ιατρό, κατέβηκε στο χώρο του νεκροτομείου, ακολουθούμενη από το όχημα του ΜΚ
- ΄Οταν, ανάφεραν οι ΜΚ4 και 7, έβαλαν το θύμα στην ειδική σχάρα για να τοποθετηθεί στο ψυγείο του νεκροτομείου, η ΜΚ4 ζήτησε από το ΜΚ7 να τη βοηθήσει να προβεί σε πιο ενδελεχή έλεγχο του σώματος του θύματος. Τότε, ανάφερε η ΜΚ4, είδε την πληγή κάτω από τον αριστερό μαστό του θύματος και ενημέρωσε αμέσως τον αξιωματικό της, για να ακολουθήσει πλέον, η διερεύνηση εγκληματικής ενέργειας. Από το σημείο αυτό αρχίζει η μαρτυρία της δεύτερης ενότητας αφού ο εντοπισμός της πληγής τροχιοδρόμησε την έναρξη των ερευνών για διερεύνηση υπόθεσης φόνου εκ προμελέτης. Για την ενότητα αυτή κατέθεσαν: Ο Ιατροδικαστής Νικόλας Χαραλάμπους (ΜΚ1), ο α/φ του ΤΑΕ Λάρνακας Κώστας Κωνσταντίνου (ΜΚ2), ο Υπ/μος Χρίστος Ανδρέου (ΜΚ3), ο Αρχιλοχίας της ΥΠΕΓΕ Αρχηγείου Μιχάλης Σάββα (ΜΚ11) και ο διευθυντής του Εργαστηρίου Δικανικής Γενετικής του Ινστιτούτου Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου Δρ. Μάριος Καριόλου (ΜΚ8). Σχετικό είναι επίσης το σκέλος της μαρτυρίας του ΜΚ5, από τη στιγμή που ειδοποιήθηκε για δεύτερη φορά από τον αξιωματικό υπηρεσίας, μετά που εντοπίστηκε το τραύμα από τη ΜΚ
- Μόλις πήρε το τηλεφώνημα, ανάφερε ο ΜΚ5, πήγε στο Νοσοκομείο Λάρνακας και είδε το θύμα να κείτεται ανάσκελα στο χώρο του νεκροτομείου, με εμφανή την πληγή κάτω από το αριστερό μαστό της. Το σημείο που ήταν το τραύμα, σε συνάρτηση με τη στάση που είχε το θύμα, όταν είχε επισκεφθεί το διαμέρισμα, ήταν οι λόγοι όπως εξήγησε, που δεν είχε εντοπίσει την πληγή, θεωρώντας, τότε, ότι επρόκειτο για αιφνίδιο θάνατο. Σε συνεννόηση με τον αξιωματικό του, συνέχισε ο ΜΚ5, ενημέρωσε τον ιατροδικαστή και αφού ανάθεσε στη ΜΚ4 τη φρούρηση της σορού, πήγε στην αστυνομική διεύθυνση όπου συνάντησε τον κατηγορούμενο. Του ανέφερε, είπε για το τραύμα και ο κατηγορούμενος δήλωσε άγνοια. Αφού ενημερώθηκε από τον ιατροδικαστή, ο οποίος είχε, στο μεταξύ, μεταβεί στο Νοσοκομείο, ότι από την προκαταρτική εξέταση το τραύμα είχε προκληθεί από αιχμηρό αντικείμενο, αποτάθηκε σε Δικαστή και εξασφάλισε εντάλματα σύλληψης του κατηγορουμένου και έρευνας του διαμερίσματος του (Τεκμήρια 67 και 79, αντίστοιχα). Εκτελώντας το ένταλμα σύλληψης, συνέλαβε τον κατηγορούμενο η ώρα 04:45 της 21.4.
- Ο κατηγορούμενος, αφού ενημερώθηκε για το λόγο της σύλληψης του, απάντησε: «Τζείνο που είπα, είπα του» (βλ. Τεκμήριο 67). Ακολούθως, ανάφερε ο ΜΚ5, ορίστηκε ως μέλος της ανακριτικής ομάδας και έλαβε 3 ανακριτικές καταθέσεις από τον κατηγορούμενο, στο περιεχόμενο των οποίων θα γίνει αναφορά στη συνέχεια. Διενήργησε επίσης έρευνα στο διαμέρισμα του κατηγορουμένου στις 22.4.2011, μεταξύ των ωρών 17:30-18:35, στην παρουσία του κατηγορουμένου (Τεκμήριο 68). Επρόκειτο για τη δεύτερη έρευνα, όπως εξήγησε, η ανάγκη της οποίας προέκυψε μετά από μαρτυρία, με βάση την οποία υπήρχε αιχμηρό αντικείμενο στο διαμέρισμα, το οποίο ενδεχομένως να σχετιζόταν με τη διερεύνηση της υπόθεσης. Κατά την έρευνα, συμπλήρωσε, παραλήφθηκαν 27 αντικείμενα, ανάμεσα στα οποία και ένα κατσαβίδι το οποίο τελικά κρίθηκε ότι δεν σχετιζόταν με την υπόθεση και επιστράφηκε στον κατηγορούμενο. Ας σημειωθεί πως ούτε τα άλλα αιχμηρά αντικείμενα (τρία μαχαίρια κουζίνας) τα οποία παραλήφθηκαν κατά την πρώτη και δεύτερη έρευνα κρίθηκαν σχετικά με την υπόθεση. ΄Οπως θα αναφερθεί στη συνέχεια, αποκλείστηκαν από τον ιατροδικαστή ως τα όργανα που προκάλεσαν το τραύμα, λόγω του βάθους του τραύματος που θεωρήθηκε ότι ήταν πιο μεγάλο από το μήκος της λεπίδας των μαχαιριών (Τεκμήρια 20, 21 και 42). Η πρώτη έρευνα διενεργήθηκε, όπως είναι παραδεκτό, στις 21.4.2011, μεταξύ των ωρών 09:15-13:00 (βλ. Τεκμήριο 79α), στην παρουσία των ΜΚ2 και 11 καθώς και του ιατροδικαστή Ν. Χαραλάμπους (ΜΚ1), με υποδείξεις του οποίου παραλήφθηκαν διάφορα αντικείμενα και έγιναν δειγματοληψίες για σκοπούς επιστημονικών εξετάσεων. Ο ΜΚ11 Α/Λοχ. Μ. Σάββα υπηρετεί στο Εργαστήριο Διερεύνησης της ΥΠΕΓΕ και ήταν ένα από τα πρόσωπα που έλαβαν μέρος στην έρευνα. Τοποθέτησε 5 αριθμούς σε διάφορα σημεία από τα οποία παραλήφθηκαν τεκμήρια και προέβη σε δειγματοληψίες. Παρέλαβε, είπε, 16 τεκμήρια τα οποία περιέλαβε στην έκθεση του Τεκμήριο
- Πρόκειται για: α) Δύο δειγματοληψίες που λήφθηκαν από τον αριστερό αγκώνα και το ρούχινο κάθισμα ράχης της πολυθρόνας στην οποία βρέθηκε νεκρό το θύμα. (βλ. σημείο 1 στη φωτογραφία 20 από το Τεκμήριο 61). Οι δειγματοληψίες αντιστοιχούν στα Τεκμήρια Δικαστηρίου 6 και 7, αντίστοιχα. β) Δειγματοληψία από το πάνω μέρος ξύλινου καπακιού τραπεζιού (σημείο 2 στη πιο πάνω φωτογραφία) που αντιστοιχεί με το Τεκμήριο
- γ) Δειγματοληψία από το κεραμικό πατώματος μπροστά από τη βούρνα (σημείο 3 στην ίδια φωτογραφία) που αντιστοιχεί με το Τεκμήριο
- δ) Μια ταλαντωτή φανέλα χρώματος μπεζ με μια τρύπα και ίχνη φαιάς ουσίας η οποία παραλήφθηκε από μια νάιλον τσάντα σκουπιδιών με επιγραφή «so easy», που βρισκόταν στο πάτωμα μπροστά από τη βούρνα (σημείο 4 στη φωτογραφία 20). Η φανέλα κατατέθηκε από τον ΜΚ2 ως Τεκμήριο 10 και η νάιλον σακούλα σκουπιδιών, μέσα στην οποία βρέθηκε η φανέλα, ως Τεκμήριο
- ε) Μέσα στην ίδια νάιλον τσάντα (Τεκμήριο 17) βρέθηκαν 6 κομμάτια άσπρου χαρτιού υγείας με ίχνη φαιάς ουσίας τα οποία κατατέθηκαν ως Τεκμήρια 11-
- Βρέθηκαν επίσης 11 άδεια τενεκεδάκια μπύρας (Τεκμήριο 18) και μια απόδειξη πληρωμής ποσού €29.50, ημερ. 20.4.2011 από κατάστημα της οδού Αγ. Λαζάρου (Τεκμήριο 19). στ) Παρέλαβε, τέλος, δύο μαχαίρια κουζίνας από το στεγνωτήριο της βούρνας (σημείο 5 στη φωτογραφία αρ. 49) τα οποία αντιστοιχούν με τα Τεκμήρια 20 και 21, αντίστοιχα. ΄Ολα τα παραληφθέντα αντικείμενα, κατέληξε ο ΜΚ11, τα παρέδωσε στον ΜΚ2 ο οποίος είχε το χειρισμό των διαφόρων τεκμηρίων που παραλήφθηκαν από το διαμέρισμα κατά τις δύο έρευνες, καθώς και όλων των τεκμηρίων που σχετίζονται με την υπόθεση. Στη δική του μαρτυρία ο ΜΚ2, αφού επιβεβαίωσε ότι του είχε ανατεθεί ο χειρισμός των Τεκμηρίων, ανέφερε ότι ετοίμασε σχετική κατάσταση την οποία κατάθεσε ως Τεκμήριο
- Ακολούθως παρουσίασε ένα προς ένα όλα τα Τεκμήρια που αναφέρονται στην κατάσταση, τα οποία αριθμήθηκαν από το Δικαστήριο ως Τεκμήρια 6-58, εξηγώντας τη διακίνηση τους. Στη γραπτή κατάθεση του (Τεκμήριο 4) ο ΜΚ2, αναφέρει πως εκτός από το χειρισμό των Τεκμηρίων είχε μεταβεί στην πολυκατοικία και αναζήτησε τυχόν μαρτυρία από άλλους ενοίκους. Η μόνη μαρτυρία που κρίθηκε σχετική προέρχεται από ένοικο του διαμερίσματος 27, το οποίο βρίσκεται στον πιο κάτω όροφο και δεξιότερα από το διαμέρισμα που διέμενε ο κατηγορούμενος με το θύμα. Η ένοικος του εν λόγω διαμερίσματος, του ανάφερε πως γύρω στις 21:00 της 20.4.2011 βρισκόταν στο διαμέρισμα και άκουσε μια στιγμιαία γυναικεία κραυγή και την κάλεσε να μεταβεί στο ΤΑΕ για να δώσει κατάθεση. Οι ένοικοι των άλλων διαμερισμάτων, είπε, δεν άκουσαν οτιδήποτε. Ο ΜΚ3 ανάφερε πως ήταν επικεφαλής και επέβλεπε τις ανακρίσεις. Μετά από τη σχετική ενημέρωση που έτυχε από τη ΜΚ4, πήγε τόσο στο διαμέρισμα όσο και στο νεκροτομείο, όπου επιθεώρησε τη σορό του θύματος, διαπιστώνοντας το τραύμα που υπήρχε. Στη παρουσία του, πρόσθεσε, διενεργήθηκε η νεκροτομή από το ΜΚ1, η οποία διακόπηκε γύρω στις 05:30 της 21.4.
- Ακολούθως επέστρεψε στα γραφεία του ΤΑΕ, όπου συνάντησε τον κατηγορούμενο και τον ανέκρινε προφορικά. Ο κατηγορούμενος ισχυρίστηκε, μεταξύ άλλων, ότι βρισκόταν μαζί με το θύμα στο διαμέρισμα του από η ώρα 17:00 της 20.4.
- Μία, περίπου, ώρα προτού πάει στην αστυνομία, το θύμα του είπε ότι ζαλίστηκε. ΄Εκαμε ένα τσιγάρο και έγειρε προς την πολυθρόνα, λέγοντας του ότι θα της περάσει. Χρησιμοποίησε κολώνια και σπίρτο για να τη κάνει να νοιώσει καλύτερα. Ακολούθως το θύμα έβγαλε τα ρούχα της και έμεινε με το στηθόδεσμο και κοντό παντελονάκι. Στη συνέχεια έγειρε το κεφάλι της και έμεινε ακίνητη. Για τις πιο πάνω απαντήσεις, ανάφερε, κράτησε σημειώσεις, τις οποίες κατάστρεψε μετά που ετοίμασε τη γραπτή του κατάθεση. Είχε όμως δώσει τις σημειώσεις στο πρόσωπο που ανέκρινε τον κατηγορούμενο, δίδοντας του οδηγίες να του υποβάλει τις σχετικές ερωτήσεις, πράγμα που έπραξε. Ακολουθεί παράθεση της επιστημονικής μαρτυρίας. Ο ιατροδικαστής Ν. Χαραλάμπους (ΜΚ1) επισκέφθηκε, όπως ανέφερε, το Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας μετά από τη σχετική ενημέρωση που είχε και προέβη σε νεκροψία και νεκροτομή επί της σορού του θύματος. Προηγήθηκε, όπως ανέφερε, αυτοψία της σκηνής του συμβάντος δηλαδή του διαμερίσματος, στο οποίο ασφαλώς δεν βρισκόταν το θύμα, αφού είχε μεταφερθεί στο νοσοκομείο. Επιστρέφοντας στο νεκροτομείο και διενεργώντας τη νεκροψία, εντόπισε αμέσως το τραύμα και ενημέρωσε τους ανακριτές, που βρίσκονταν στον χώρο του νεκροτομείου, ότι προκλήθηκε από νύσσον (αιχμηρό) αντικείμενο. Τους πληροφόρησε περαιτέρω για τις υποψίες του περί εγκληματικής ενέργειας και προχώρησε γύρω στις 4:50π.μ. στη διαδικασία της νεκροτομής, στην παρουσία και του προϊσταμένου του Σ. Σοφοκλέους. Η διαδικασία, όπως εξήγησε, διακόπηκε γύρω στις 05:30 και συμπληρώθηκε σε δεύτερη φάση από η ώρα 08:05 μέχρι 08:
- Ο λόγος που διακόπηκε είπε, ήταν γιατί δεν υπήρχε νεκροτόμος κατά την πρώτη φάση. Στην ανάπαυλα, επισκέφθηκε ξανά το διαμέρισμα για σκοπούς αυτοψίας. ΄Ηταν επίσης παρών κατά την πρώτη έρευνα η οποία έλαβε χώρα μετά από τη νεκροτομή. Είναι ίσως κατάλληλο το σημείο αυτό να αναφερθεί ότι με βάση τα παραδεκτά γεγονότα (έγγραφο «Β») σε όλους τους ουσιώδεις χρόνους, εφρουρείτο το διαμέρισμα καθώς και η σορός του θύματος, από τη στιγμή που μεταφέρθηκε στο νεκροτομείο μέχρι την ώρα που συμπληρώθηκε η νεκροτομή. Από τη νεκροτομή, ανάφερε ο ΜΚ1, διαφάνηκε ότι η πληγή εκτεινόταν σε βάθος, πλήττοντας διάφορα εσωτερικά όργανα του θύματος. Ειδικότερα, διαπίστωσε ότι υπήρχε τραύμα στο θώρακα, μεταξύ της 8ης και 9ης πλευράς, το οποίο εκτεινόταν στον πνεύμονα και συνέχιζε στον περικαρδιακό σάκο, φτάνοντας μέχρι και την καρδία. Το τραύμα, εξήγησε, ήταν διαστάσεων 2 Χ 0.7 εκατοστά. ΄Ηταν κατηγορηματικός ότι το τραύμα προκάλεσε εσωτερική αιμορραγία και το θάνατο του θύματος. Προσδιόρισε τον χρόνο που επήλθε ο θάνατος, κάτω από τις 12 ώρες από τη στιγμή που διενήργησε τη νεκροψία, ότι δηλαδή ο θάνατος είχε επέλθει μετά τις 16:50 της 20/4/
- Η διαπίστωση του αυτή, όπως εξήγησε, συναρτάται με τη σύσπαση των μυών και την κατάσταση στην οποία βρισκόταν το πτώμα. ΄Οπως εξήγησε, μία με δύο ώρες μετά το θάνατο αρχίζει η πτωματική ακαμψία η οποία λύνεται εντελώς μετά πάροδο 24 ωρών. Υπάρχουν, ανέφερε, διάφορα στάδια μέχρι την ολοκληρωτική λύση της ακαμψίας. Στο στάδιο που εξέτασε τη νεκρή, θεώρησε πως η ακαμψία δεν είχε λυθεί εντελώς, προσδιορίζοντας έτσι τον χρόνο του θανάτου κάτω από τις 12 ώρες. Το τραύμα συνέχισε, προκλήθηκε ενόσω το θύμα ήταν ζωντανό. Το γεγονός αυτό, εξήγησε, τεκμαίρεται από τα ακόλουθα δύο δεδομένα: α) Στη ζωική αντίδραση που παρατήρησε στα σημεία του τραύματος, η οποία τον οδήγησε στο αναπόδραστο συμπέρασμα ότι το θύμα όταν δέχθηκε την επίθεση ήταν ζωντανό. Η ζωϊκή αυτή αντίδραση αποδεικνύεται από τα μωλωπίσματα που υπάρχουν, με τη μορφή δαχτυλίων, γύρω από τα σημεία των τραυμάτων στα διάφορα σημεία που επλήγηκαν. Υπέδειξε αυτά τα σημεία αρχίζοντας από την εξωτερική επιφάνεια του τραύματος στο σημείο της πληγής, όπως απεικονίζεται στις φωτογραφίες 4, 5, 6, 7, 8, 9 και 10 του Τεκμηρίου
- Φαίνεται επίσης στα εσωτερικά σημεία των οργάνων που επλήγηκαν, όπως για παράδειγμα το θώρακα στις φωτογραφίες 14 έως 19 και την καρδιά στη φωτογραφία
- Το μαύρισμα που δημιουργείται, εξήγησε, είναι ενδεικτικό της ζωικής ύπαρξης γιατί από το τραύμα καταστρέφονται κάποια αγγεία που υπάρχουν στην περιοχή και δημιουργείται μώλωπας υπό μορφή δαχτυλίου, γύρω δηλαδή από το τραυματισμένο μέρος. β) Το δεύτερο στοιχείο που συνηγορεί με το συμπέρασμα του ότι το τραύμα ήταν προθανάτιο, σχετίζεται με τα αιματοπήγματα που εντόπισε εντός του πτώματος κατά τη διάρκεια της νεκροτομής. Ειδικότερα, υπήρχαν αιματοπήγματα στην περιοχή της θωρακικής κοιλότητας τα οποία φαίνονται στις φωτογραφίες 23 και 34 καθώς και στον αριστερό πνεύμονα που φαίνεται στη φωτογραφία
- ΄Οπως εξήγησε, τα αιματοπήγματα υποδηλώνουν ότι πέρασε κάποιος χρόνος από τη στιγμή του τραυματισμού μέχρι την έλευση του θανάτου αφού δεν δημιουργείται πήξη του αίματος στον οργανισμό ενός νεκρού. Απαντώντας σε διάφορες ερωτήσεις και υποβολές του συνηγόρου υπεράσπισης, επανέλαβε τις πιο πάνω θέσεις του, αποκλείοντας το ενδεχόμενο να μην ήταν ζωντανό το θύμα όταν δέχθηκε το θανατηφόρο πλήγμα. Ρωτήθηκε σε σχέση με το όργανο που προκάλεσε το τραύμα και επανέλαβε ότι θα μπορούσε να ήταν οποιοδήποτε αιχμηρό αντικείμενο, όπως μαχαίρι, κατσαβίδι, σμίλα κλπ που θα μπορούσε να εισχωρήσει μέχρι το σημείο της καρδίας. Δέχθηκε, ωστόσο, πως δεν συνδέεται με τον τραυματισμό, οποιοδήποτε από τα τεκμήρια που εντοπίστηκαν εντός του διαμερίσματος και παραλήφθηκαν ως τεκμήρια. ΄Οπως εξήγησε, ένα κατσαβίδι το οποίο είχε παραληφθεί θεωρήθηκε άσχετο με την υπόθεση, επειδή ήταν μικρό σε σχέση με το βάθος του τραύματος. Ούτε τα τρία μαχαίρια, Τεκμήρια 20, 21 και 42, τα οποία βρέθηκαν στο διαμέρισμα θα μπορούσαν να προκαλέσουν το συγκεκριμένο τραύμα γιατί η λάμα τους είναι μικρή σε σχέση με το βάθος του τραύματος που ήταν, όπως διευκρίνισε κατά την επανεξέταση, γύρω στα 15 εκατοστά. Τελευταίος μάρτυρας της ενότητας αυτής ήταν ο Διευθυντής του Εργαστηρίου Δικανικής Γενετικής, Δρ Μ. Καριόλου (ΜΚ8). Υπό την ιδιότητα του αυτή, ανάφερε, προέβη σε επιστημονικές εξετάσεις διαφόρων αντικειμένων που του είχαν διαβιβαστεί από την αστυνομία, σε σχέση με την παρούσα υπόθεση. ΄Οπως εξηγεί στην εμπεριστατωμένη έκθεση πραγματογνωμοσύνης την οποία ετοίμασε και κατέθεσε ως Τεκμήριο 75, παραδόθηκαν στο Τμήμα του 27 συνολικά αντικείμενα. Προέβη σε διάφορες δειγματοληψίες με απώτερο στόχο την απομόνωση γενετικού υλικού (DNA) και τη μελέτη του με μοριακές μεθόδους. ΄Εγινε κατορθωτό, όπως εξήγησε, να εντοπιστεί στα περισσότερα από τα αντικείμενα τέτοια ποσότητα και ποιότητα γενετικού υλικού η οποία του επέτρεψε να καταλήξει στα ασφαλή συμπεράσματα τα οποία καταγράφονται αναλυτικά στην έκθεση του. Κάποιες δειγματοληψίες, όπως εξηγεί στην τελευταία παράγραφο της σελ. 7 του Τεκμηρίου 75, δεν έδωσαν ποσότητα γενετικού υλικού που θα του επέτρεπε να προβεί σε περαιτέρω εξετάσεις και δεν ήταν ως εκ τούτου δυνατό να εξαχθούν οποιαδήποτε συμπεράσματα. Τα σημαντικότερα σημεία από τα 41 συνολικά συμπεράσματα τα οποία καταγράφονται στην έκθεση του, είναι τα ακόλουθα: α) Στις δύο δειγματοληψίες που λήφθηκαν από την πολυθρόνα στην οποία βρέθηκε νεκρό το θύμα (Τεκμήρια 6 και 7), εντοπίστηκε αίμα και απομονώθηκε γενετικό υλικό το οποίο ταυτίστηκε με το δείγμα αίματος που λήφθηκε από το θύμα (Συμπεράσματα 1 και 2 του Τεκμηρίου 75). β) Σε αρκετές από τις δεκαεφτά δειγματοληψίες που έγιναν στη φανέλα του θύματος (Τεκμήριο 10), εντοπίστηκε αίμα το οποίο ταυτίστηκε με το αίμα του θύματος (Συμπεράσματα 3 έως 16). γ) Σε μια από τις δειγματοληψίες στη φανέλα εντοπίστηκε μεικτό γενετικό υλικό με πιθανό συνεισφορέα τον κατηγορούμενο (Συμπέρασμα 4). δ) Στα πέντε από τα έξι κομμάτια άσπρου χαρτιού που βρέθηκαν στη νάιλον τσάντα Τεκμήριο 17 (Τεκμήρια 11 έως 15), εντοπίστηκε αίμα, το οποίο ταυτίστηκε ή συνδέθηκε με το αίμα το θύματος (Συμπεράσματα 10, 13 και 17). ε) Σε δύο δειγματοληψίες που έγιναν στα Τεκμήρια 12 και 13, που αντιστοιχούν σε δύο από τα κομμάτια άσπρου χαρτιού υγείας που βρέθηκαν στην αναφερθείσα νάιλον τσάντα, απομονώθηκε μεικτό γενετικό υλικό στο οποίο εντοπίστηκαν ορισμένα αλλήλια που παρατηρούνται στο γενετικό προφίλ του κατηγορούμενου (Συμπεράσματα 14 και 16). στ) Στο Τεκμήριο 17 (νάιλον τσάντα σκουπιδιών), εντοπίστηκε γενετικό υλικό τόσο εσωτερικά όσο και εξωτερικά που ταυτίστηκε με τον κατηγορούμενο. Ταυτίστηκε επίσης με το θύμα σε σχέση μόνο με το εξωτερικό μέρος της τσάντας (Συμπεράσματα 20, 21 και 22). ζ) Στα επιχρίσματα από τα νύχια του αριστερού και δεξιού χεριού του θύματος, εντοπίστηκε αίμα το οποίο συνδέθηκε με το γενετικό προφίλ του θύματος (Συμπεράσματα 26 και 27). η) Στον στηθόδεσμο που φορούσε το θύμα (Τεκμήριο 28), εντοπίστηκε γενετικό υλικό που συνδέθηκε με τον κατηγορούμενο (Συμπέρασμα 32). θ) Σε δύο από τις δειγματοληψίες που έγιναν στη μαξιλαροθήκη (Τεκμήριο 43), εντοπίστηκε αίμα το οποίο ταυτίστηκε με το θύμα (Συμπεράσματα 37 και 38). ι) Αίμα εντοπίστηκε και στο εξωτερικό ύφασμα από το στρώμα του κρεβατιού (Τεκμήριο 44), το οποίο επίσης ταυτίστηκε με το γενετικό υλικό του θύματος (Συμπεράσματα 39 και 40). Η τελευταία ενότητα της μαρτυρίας της Κατηγορούσας Αρχής, αφορά την προγενέστερη συμπεριφορά του Κατηγορουμένου και ιδιαίτερα τη συμπεριφορά του προς το θύμα. Η μαρτυρία της ενότητας αυτής προέρχεται από δύο φίλες του θύματος που εργάζονταν στην ίδια περιοχή ως ιερόδουλες, όπως και το θύμα. Πρόκειται για τη Δώρα Ιωακείμ (ΜΚ9) και τη Λουκία Αδάμου (ΜΚ10). Υποστήριξαν και οι δύο ότι η συμπεριφορά του κατηγορούμενου προς το θύμα ήταν καταπιεστική, και πολλές φορές βίαιη. Όπως ανέφεραν την εκμεταλλευόταν οικονομικά, υποχρεώνοντας την να έχει σεξουαλικές επαφές με άντρες και να του παραδίδει τα χρήματα από τις εισπράξεις. Αναφέρθηκαν επίσης σε συγκεκριμένα επεισόδια κατά τα οποία είδαν τον Κατηγορούμενο να κτυπά το θύμα και να την απειλεί με μαχαίρι το οποίο κρατούσε, όπως είπαν, πάντοτε μαζί του και το είχε στην κάλτσα του. Η ΜΚ9 υποστήριξε ότι τον είδε να βγάζει το μαχαίρι («τσιακκί») από την κάλτσα και να σκίζει το φόρεμα που φορούσε το θύμα. Το επεισόδιο αυτό συνέβη σε μια επίσκεψη που είχε κάνει για να τους πάρει φαγητό. Τους άκουσε, πρόσθεσε, πολλές φορές να καυγαδίζουν και άκουσε τον Κατηγορούμενο να βρίζει και να απειλεί το θύμα. Ανέφερε, επίσης, πως απειλούσε και την ίδια να μην δουλεύει για να έχει περισσότερες εισπράξεις η Ειρήνη. Αναφέρθηκε, μάλιστα, σε ένα περιστατικό κατά το οποίο ο Κατηγορούμενος της φώναζε και την απειλούσε, όπως υποστήριξε, ενώ βρισκόταν με πελάτη. ΄Οταν έφυγε ο πελάτης, συμπλήρωσε, έβγαλε «τσιακκί» από την κάλτσα και την απείλησε ότι θα της έκοβε το κεφάλι εάν συνέχιζε να συμβουλεύει την Ειρήνη. Της ζητήθηκε να περιγράψει το μαχαίρι που είδε να τραβά από την κάλτσα ο Κατηγορούμενος και ανάφερε πως ήταν γύρω στα 10 εκατοστά και το είδε να πετάγεται όταν πάτησε κάτι ο Κατηγορούμενος. Τον είδε, είπε και η ΜΚ10 να απειλεί το θύμα με μαχαίρι, το οποίο έφερε πάντοτε μαζί του και το είχε στη κάλτσα του. Αναφερόμενη σε συγκεκριμένο περιστατικό, υποστήριξε ότι σε μια περίπτωση που έτυχε να βρίσκεται το θύμα στο σπίτι της, ο Κατηγορούμενος τής θύμωσε και αφού την υποχρέωσε να επιστρέψει στο σπίτι που δούλευε, τον είδε να της σκίζει το φόρεμα της με το μαχαίρι. Την ίδια ημέρα, πρόσθεσε, απείλησε και την ίδια λέγοντας της: «Εμείς οι θκιο εννά τα ξαναπούμε». Τον είδε, συμπλήρωσε, πολλές φορές να την κτυπά και να την κακομεταχειρίζεται. ΄Οταν, είπε, δεν ήθελε να πάει με κάποιο πελάτη, επειδή δεν πλήρωνε ικανοποιητικό ποσό, την υποχρέωνε να πάει και εάν εκείνη αρνείτο, την κτυπούσε. Ο Κατηγορούμενος δεν έδωσε ένορκη μαρτυρία ούτε κάλεσε μάρτυρες. ΄Οταν κλήθηκε σε απολογία και αφού του εξηγήθηκαν τα δικαιώματα του, επέλεξε να προβεί σε μια πολύ σύντομη ανώμοτη δήλωση, υιοθετώντας ουσιαστικά τις θέσεις που πρόβαλε κατά την προφορική του ανάκριση και στις γραπτές καταθέσεις που είχε δώσει στην αστυνομία. Δήλωσε επί λέξει τα ακόλουθα: «΄Ηδη είχα δώσει τρεις φορές κατάθεση στην αστυνομία και θέλω να πω ότι είμαι αθώος. ΄Οτι είχα πει είναι αλήθεια. ΄Ολη την αλήθεια είχα πει στις καταθέσεις μου.» ΄Οπως αναφέρθηκε πιο πάνω, ο κατηγορούμενος είχε δώσει γραπτή κατάθεση (Τεκμήριο 1) γύρω στις 1:00π.μ. της 21.4.2011, προτού ακόμη εντοπιστεί η πληγή στο σώμα του θύματος. Λήφθηκε από αστυνομικό του Τμήματος Μικροπαραβάσεων, στα πλαίσια των εξετάσεων για αιφνίδιο θάνατο του θύματος, όπως προαναφέρθηκε. Στην κατάθεση του αυτή ανάφερε τα ακόλουθα: «Ονομάζομαι Αντώνης Καλογήρου και είμαι Τουρκοκύπριος. Ζω στις ελεύθερες περιοχές της Κύπρου στην πιο πάνω διεύθυνση από το
- Εδώ και δύο εβδομάδες έμενα με την φίλη μου την Ειρήνη Ανδρέου Δ.Τ.758060 την οποία γνωρίζω από το 2009 στο διαμέρισμα μου στην οδό που σου είπα πιο πάνω. Ψες 20/4/2011 και περί ώρα 23:00 ήμουν στο σπίτι με την Ειρήνη είχαμε φάει και εγώ είχα πιει 5 τενεκεδάκια μπύρες και η Ειρήνη 4 τενεκεδάκια. Στη συνέχεια η Ειρήνη μου ζήτησε ένα τσιγάρο και κάθισε πάνω στη πολυθρόνα ακουμπώντας το κεφάλι της στον τοίχο. Εγώ κατάλαβα ότι δεν αισθανόταν καλά και την ρώτησα τι είχε. Τότε η Ειρήνη μου απάντησε ότι δεν είχε τίποτα. Πέρασαν 5 με 6 λεπτά και ξαναρώτησα την Ειρήνη τι είχε και δεν μου απάντησε. Μετά επειδή είδα τα μάτια της να είναι μισάνοιχτα έβαλα πάνω στο χαρτί υγείας οινόπνευμα και το έβαλα πάνω στη μύτη της για να το αναπνεύσει και να ξυπνήσει. Στη συνέχεια δεν αντέδρασε και εγώ νόμιζα ότι με έκανα πλάκα. Εγώ άναψα ένα τσιγάρο και κάθισα απέναντι της ώσπου και κατάλαβα ότι ήταν νεκρή. Αμέσως ήρθα στην Αστυνομία για να το αναφέρω και πήγα μαζί με την Αστυνομία στο σπίτι μου. Η Ειρήνη είχε πολλά προβλήματα υγείας κάπνιζε πολύ και έπινε.» Έδωσε, επίσης, τρεις ανακριτικές καταθέσεις με το ακόλουθο περιεχόμενο: α) Στην πρώτη ανακριτική του κατάθεση (Τεκμήριο 63α, στη μητρική/τουρκική γλώσσα και 63β σε ελληνική μετάφραση) επανέλαβε, κατ' ουσίαν, τις θέσεις που είχε προβάλει τόσο στη πρώτη του κατάθεση, όσο και κατά την προφορική του ανάκριση. ΄Οτι, δηλαδή, βρισκόταν με το θύμα στο διαμέρισμα από η ώρα 17:00 μέχρι την ώρα που κατά τον ισχυρισμό του λιποθύμησε, εκτός από ένα διάστημα 20 λεπτών που το θύμα βγήκε και αγόρασε έτοιμο φαγητό. Επανέλαβε επίσης τον ισχυρισμό πως ενώ καθόταν στη πολυθρόνα και της μιλούσε, έγειρε το κεφάλι της προς τα πίσω και λιποθύμησε, τονίζοντας πως δεν της έκανε τίποτε ο ίδιος. Απαντώντας σε διάφορες άλλες ερωτήσεις, ανάφερε πως είχε ερωτικό δεσμό με το θύμα από το έτος 2009 αλλά χώρισαν για διάστημα 16 μηνών και ξανάσμιξαν 2 περίπου μήνες πριν από το επίδικο συμβάν. Σε ερωτήσεις εάν επιτέθηκε ή κτύπησε ποτέ το θύμα, απάντησε αρνητικά. Ρωτήθηκε στη συνέχεια για τις ενέργειες του ιδίου και του θύματος από το πρωινό της 20.4.2011, μέχρι τη στιγμή του θανάτου της και υποστήριξε, τα ακόλουθα: Ξύπνησαν γύρω στις 9:00 το πρωί και αφού διακινήθηκαν σε διάφορα σημεία της πόλης πεζοί, επέστρεψαν στο διαμέρισμα γύρω στις 5:00μ.μ. Από εκείνη τη στιγμή και έπειτα ο ίδιος δεν βγήκε από το διαμέρισμα μέχρι τη στιγμή που πήγε στην αστυνομία για να αναφέρει ότι είχε λιποθυμήσει η συμβία του. Η Ειρήνη (το θύμα) βγήκε για 20 λεπτά περίπου και αγόρασε φαγητό. ΄Οταν επέστρεψε, έφαγαν το φαγητό που είχε αγοράσει και κάθισαν στο διαμέρισμα, καταναλώνοντας μπύρες. Το θύμα είχε καταναλώσει συνολικά 4 τενεκεδάκια. Μετά την τέταρτη μπύρα που ήπιε ήθελε να βγει έξω για να πάει κάπου να συνεχίσει να πίνει αλλά δεν της έδωσε λεφτά. Της έδωσε τσιγάρο και μόλις το κάπνισε έγειρε πίσω στη πολυθρόνα. Τη ρώτησε τι έχει και του απάντησε «θα μου περάσει». Αυτή, αναφέρει, ήταν η τελευταία της κουβέντα. Σε σχέση με τα ρούχα που φορούσε το θύμα εκείνη την ημέρα, είπε πως από κάτω φορούσε μια γκρίζα φόρμα και από πάνω κοντομάνικη φανέλα προς το καφέ, που είχε ζωγραφισμένα άλογα στη περιοχή του στήθους. Μετά τη 2η μπύρα που ήπιε, διευκρίνισε, έβγαλε τα ρούχα της και έμεινε με το στηθόδεσμο και ένα κοντό παντελονάκι. Σε ερώτηση εάν πρόσεξε κατά πόσο ήταν σκισμένη η φανέλα που φορούσε, απάντησε πως δεν είχε προσέξει. Σε άλλες ερωτήσεις σε σχέση με τα αίματα που βρέθηκαν στη φανέλα και σε χαρτιά υγείας που εντοπίστηκαν σε τσάντα σκουπιδιών κατά την έρευνα, απάντησε πως δεν γνωρίζει. β) Κατά τη 2η ανακριτική κατάθεση του κατηγορουμένου (Τεκμήριο 64α στη μητρική του γλώσσα και 64β σε ελληνική μετάφραση) που λήφθηκε την επομένη, 22.4.2011, μεταξύ των ωρών 08:50-12:35, του υποβλήθηκαν διάφορες ερωτήσεις και θέσεις που προέκυπταν από μαρτυρία που είχε εξασφαλιστεί από τις έρευνες της αστυνομίας. Ανάμεσα σε άλλα, υποστήριξε τα ακόλουθα: Δεν συνηθίζει να μεταφέρει μαζί του μαχαίρι εκτός του διαμερίσματος (απάντηση στην ερώτηση αρ. 3). Δεν κτυπούσε ούτε ανάγκαζε το θύμα να κάνει έρωτα με διάφορους άντρες για να παίρνει εκείνος τα χρήματα, όπως του υπόβαλε ο ανακριτής με την ερώτηση υπ' αρ.
- Το ποσό των €500 που βρέθηκε στην κατοχή του, όταν συνελήφθη του ανήκει. Το θύμα εισέπραξε την επιταγή που έπαιρνε από το γραφείο ευημερίας στις 19.4.2011 και του είχε δώσει ποσό €
- Όταν λιποθύμησε το θύμα προσπάθησε να τη συνεφέρει και ακολούθως πήγε στην αστυνομία χωρίς να το αναφέρει σε οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο. Δεν τηλεφώνησε και πήγε προσωπικά γιατί δεν γνώριζε το τηλέφωνο της Αστυνομίας. Φεύγοντας, έκλεισε την πόρτα του διαμερίσματος και δεν μπορούσε οποιοσδήποτε να εισέλθει στο διαμέρισμα γιατί μόνο εκείνος κρατούσε κλειδιά. Τους τελευταίους δύο μήνες δεν είχε επισκέψεις και δεν εισήλθε οποιοδήποτε πρόσωπο στο διαμέρισμα του, εκτός από το θύμα. γ) Λήφθηκε και τρίτη ανακριτική κατάθεση από τον κατηγορούμενο το απόγευμα της 22.4.2011 (Τεκμήριο 65α στα Τουρκικά και 65β σε ελληνική μετάφραση) στην οποία δεν θέλησε να δώσει απαντήσεις, παρά μόνο σε μερικές από τις ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν. Ανάφερε ότι το θύμα ενοικίασε διαμέρισμα στον πρώτο όροφο της πολυκατοικίας στις αρχές Απριλίου 2011, αλλά δεν θέλησε να πει το λόγο. Αναφέρει, επίσης, πως συζήτησε με το θύμα για οικονομικά θέματα και για την επιθυμία του ιδίου να αγόραζε αυτοκίνητο, αλλά δεν θέλησε να πει τι μάρκα αυτοκίνητο ήθελε να αγοράσει και πόσα χρήματα χρειαζόταν. ΤΕΛΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ Με τη σύντομη αλλά περιεκτική αγόρευση του, ο ευπαίδευτος εκπρόσωπος της Κατηγορούσας Αρχής εισηγήθηκε ότι αποδείχθηκε πέρα από κάθε λογική αμφιβολία το αδίκημα της ανθρωποκτονίας, στη βάση της περιστατικής μαρτυρίας που προσκομίστηκε και κάλεσε το Δικαστήριο να καταλήξει σε εύρημα ενοχής. Καλείται, όπως εισηγήθηκε, το Δικαστήριο να απαντήσει τρία ερωτήματα: Πρώτον, πώς επήλθε ο θάνατος του θύματος. Δεύτερον, πού επήλθε ο θάνατος και τρίτον ποιος επέφερε τον θάνατο. Το πρώτο ερώτημα, υποστήριξε, απαντάται με ευκολία αφού η μαρτυρία δεν αμφισβητήθηκε στην ουσία της. Ο ιατροδικαστής εξήγησε ότι το τραύμα ήταν προθανάτιο και περί αυτού δεν υπάρχει αμφιβολία. Είναι κατά την εισήγηση του δεδομένο ότι ο θάνατος επήλθε από το τραύμα που βρέθηκε κάτω από τον αριστερό μαστό του θύματος. Η υπερασπιστική γραμμή του κατηγορούμενου, συνέχισε ο ευπαίδευτος εκπρόσωπος της Κατηγορούσας Αρχής, σχετίζεται με το δεύτερο ζήτημα σε σχέση με το μέρος και το χρόνο πρόκλησης του τραυματισμού. Από τη γραμμή αντεξέτασης των μαρτύρων κατηγορίας, ανάφερε, συνάγεται ότι η θέση του κατηγορούμενου είναι πως ο τραυματισμός προκλήθηκε μετά από τη μεταφορά του πτώματος από το διαμέρισμα και ειδικότερα κατά τη διαδρομή από το διαμέρισμα προς το νοσοκομείο. Και αυτό το ερώτημα απαντάται, κατά τον ευπαίδευτο εκπρόσωπο, χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία. Η μαρτυρία που παρουσιάστηκε οδηγεί, σύμφωνα με το συνήγορο της Κατηγορούσας Αρχής, σε ένα και μοναδικό συμπέρασμα. ΄Οτι, δηλαδή, το θύμα θανατώθηκε ενώ βρισκόταν με τον κατηγορούμενο εντός του διαμερίσματος. Τούτο συνάγεται από τα ακόλουθα δεδομένα: α) Από τις δηλώσεις του ιδίου του κατηγορούμενου όταν μετέβηκε στην αστυνομία για να υποβάλει το παράπονο, αναφέροντας ότι το θύμα ήταν αναίσθητο. β) Από τη μαρτυρία της ΜΚ4, Μπότσαρη και του ΜΚ5, Αποστόλου οι οποίοι διαπίστωσαν το θάνατο της όταν επισκέφθηκαν το διαμέρισμα. γ) Από τη μαρτυρία του νοσοκόμου Κ. Κωνσταντίνου, ΜΚ6, ο οποίος εξέτασε το θύμα και διαπίστωσε ότι ήταν νεκρό με τη χρήση ειδικού μηχανήματος. Ως προς το τρίτο ερώτημα, υπάρχει εισηγήθηκε ο εκπρόσωπος, τέτοιος ασφυκτικός κλοιός μαρτυρίας εις βάρος του κατηγορούμενου που δεν αφήνει περιθώριο αμφιβολίας ότι το θανατηφόρο τραύμα προκλήθηκε από τον κατηγορούμενο. Ο κατηγορούμενος βρισκόταν μόνος σε ένα διαμέρισμα (το επίδικο) με το θύμα και το τραύμα προκλήθηκε ενόσω οι δύο τους βρίσκονταν μέσα στο διαμέρισμα, χωρίς να υπάρχει εισήγηση από την πλευρά του κατηγορούμενου ότι εισήλθε κάποιο τρίτο πρόσωπο και προκάλεσε το τραύμα. Τέτοιο σενάριο, κατέληξε, αποκλείεται με βάση τη μαρτυρία και τα περιστατικά της υπόθεσης. Το γεγονός ότι δεν εντοπίστηκε το φονικό όργανο δεν επηρεάζει με οποιονδήποτε τρόπο την υπόθεση της Κατηγορούσας Αρχής, υποστήριξε καταληκτικά ο συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής. Υιοθετώντας τα όσα υποστήριξε στην εμπεριστατωμένη αγόρευση του στο στάδιο της εισήγησης ότι δεν αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση, ο ευπαίδευτος συνήγορος του κατηγορουμένου επεσήμανε τα ακόλουθα: α) Απουσιάζει μαρτυρία που να συνδέει τον κατηγορούμενο με τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος. Δεν υπάρχει «πραγματική», όπως την αποκάλεσε, μαρτυρία που να συνδέει τον κατηγορούμενο με το θανατηφόρο τραύμα. Ουδείς από τους μάρτυρες, υπέδειξε, υποστήριξε ότι είδε τον κατηγορούμενο να προκαλεί το τραύμα στο θύμα. β) Η μαρτυρία που κατατέθηκε πιθανόν να δημιουργεί ισχυρές υποψίες ότι το πρόσωπο που προκάλεσε το θανατηφόρο τραύμα είναι ο κατηγορούμενος, υποψίες όμως που με βάση τις αρχές και τη νομολογία, δεν είναι αρκετές για να τεκμηριώσουν κατηγορία σε ποινική υπόθεση. γ) Δεν εντοπίστηκε το όργανο με το οποίο προκλήθηκε, με βάση την επιστημονική μαρτυρία, το τραύμα, παρά το γεγονός ότι έγιναν έρευνες και παραλήφθηκαν όλα τα αιχμηρά αντικείμενα που υπήρχαν στο διαμέρισμα του κατηγορουμένου. δ) Ο θάνατος του θύματος δεν πιστοποιήθηκε από γιατρό και η μαρτυρία των άλλων μαρτύρων που επιθεώρησαν το θύμα προτού μεταφερθεί από το διαμέρισμα δεν είναι ικανή να αποδείξει ότι ήταν νεκρή, κατά τον χρόνο που απομακρύνθηκε από το διαμέρισμα. ε) Εισήλθαν εντός του διαμερίσματος γύρω στα 11 άτομα και επιθεώρησαν το θύμα χωρίς να διαπιστώσουν οποιοδήποτε τραύμα. Δεν μπορεί να αποκλειστεί, κατά τον ευπαίδευτο συνήγορο, το ενδεχόμενο να προκλήθηκε ο τραυματισμός από κάποιο αιχμηρό αντικείμενο, είτε κατά τη μεταφορά του θύματος με το σεντόνι από τις σκάλες των τριών ορόφων μέχρι το ισόγειο, είτε κατά την τοποθέτηση του στο ειδικό φορείο και τη μεταφορά με το όχημα μεταφοράς νεκρών στο νοσοκομείο. Τονίζοντας το βάρος απόδειξης με το οποίο είναι επιφορτισμένη η Κατηγορούσα Αρχή σε μια ποινική δίκη, ο συνήγορος του κατηγορουμένου επανέλαβε πως δεν υπάρχει τέτοια μαρτυρία που να αποδεικνύει ότι ο κατηγορούμενος προκάλεσε το θανατηφόρο τραύμα στο θύμα. Η μαρτυρία, επανέλαβε, δημιουργεί υποψίες, που δεν είναι όμως ικανές για να θεμελιώσουν την κατηγορία. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Έχουμε εξετάσει με την επιβαλλόμενη προσοχή το σύνολο του μαρτυρικού υλικού που τέθηκε ενώπιον μας. Παρακολουθήσαμε τον κάθε ένα από τους μάρτυρες που κλήθηκαν από την κατηγορούσα αρχή και εξετάσαμε όλα τα τεκμήρια που έχουν κατατεθεί. Εξετάζοντας διεξοδικά τη μαρτυρία του κάθε μάρτυρα ξεχωριστά, καταλήγουμε πως όλοι οι μάρτυρες κατηγορίας ήταν ειλικρινείς. Κατέθεσαν όσα γεγονότα περιήλθαν στην αντίληψη τους και δεν διακρίνουμε προσπάθεια παραποίησης ή απόκρυψης γεγονότων από οποιοδήποτε μάρτυρα. Κάποιες μικροαντιφάσεις που παρουσιάζονται στη μαρτυρία, στις οποίες θα γίνει αναφορά στη συνέχεια, δεν κρίνονται ουσιώδεις και δεν δημιουργούν ρήγμα στην αξιοπιστία τους. Ειδικότερα: α) Αξιολόγηση των μαρτύρων της πρώτης ενότητας. Αρχίζοντας από την ΜΚ4, Μπότσαρη, η οποία πρώτη επισκέφθηκε το διαμέρισμα, διαπιστώσαμε την ειλικρίνεια και την ευθύτητα με την οποία κατέθετε για όλα τα θέματα που έχει ερωτηθεί. Δεν παρουσιάζει οποιοδήποτε κενό η μαρτυρία της, ώστε να δημιουργείται η παραμικρή αμφιβολία για τη γνησιότητα της. Το βασικό σημείο στο οποίο διαφωνεί η υπεράσπιση από τα γεγονότα τα οποία κατέθεσε, αφορά την παράλειψη της να εντοπίσει το επίδικο τραύμα κατά τον χρόνο της επίσκεψης και παρουσίας της στο διαμέρισμα. Της έγινε μάλιστα σχετική υποβολή ότι το τραύμα δεν υπήρχε όταν το θύμα είχε αρχικά βρεθεί στο διαμέρισμα. Η απάντηση της δεικνύει την ειλικρίνεια αλλά και την αντικειμενικότητα της. Ανάφερε ότι αποτελεί άποψη της ότι αυτό όντως υπήρχε, αλλά δεν ήταν ορατό λόγω της στάσης που είχε το θύμα στην πολυθρόνα. Το ίδιο ισχύει και για τον ΜΚ5, Αποστόλου, όπως και για τους ΜΚ6 και 7 που επίσης είχαν επισκεφθεί το διαμέρισμα και είχαν διαδραματίσει το δικό τους ρόλο στις εξετάσεις που έγιναν, πριν από τον εντοπισμό του τραύματος. Έδωσαν όλοι λογικές και ικανοποιητικές εξηγήσεις για το λόγο που δεν εντόπισαν το τραύμα. Η στάση που είχε το θύμα, καθώς και το σημείο του τραύματος, δικαιολογεί κατά την κρίση του Δικαστηρίου την παράλειψη τους να το επισημάνουν. Η υπεράσπιση δεν αμφισβήτησε ότι το θύμα βρισκόταν καθήμενο στην πολυθρόνα, γερμένο προς την αριστερή πλευρά, όπως περιέγραψαν όλοι οι μάρτυρες που εισήλθαν στο διαμέρισμα. Κάποιες μικροαντιφάσεις που παρουσιάζει η μαρτυρία σε σχέση με το πώς ήταν γερμένο το κεφάλι ή το κατά πόσο ήταν ανοικτά ή κλειστά τα μάτια του θύματος, κρίνονται εντελώς επουσιώδεις και δεν επιδρούν στην αξιοπιστία των μαρτύρων κατηγορίας. Δεχόμαστε την περιγραφή από τη ΜΚ4 η οποία φάνηκε να παρατήρησε προσεκτικότερα το θύμα. Είχε εξάλλου αυτή την ευκαιρία αφού παρέμεινε περισσότερη ώρα εντός του διαμερίσματος από τους ΜΚ5, 6 και
- Η γενική περιγραφή του θύματος από όλους τους μάρτυρες δεν παρουσιάζει οποιαδήποτε ουσιαστική διαφορά. Είπαν όλοι ότι βρισκόταν καθήμενη στην πολυθρόνα με το σώμα και το κεφάλι της γερμένα προς τα αριστερά. Η ΜΚ4 παρατήρησε μια μικρή σχισμή στα χείλη την οποία δεν αντιλήφθηκαν οι ΜΚ5, 6 και
- Η ΜΚ4 ανάφερε επίσης ότι το κεφάλι του θύματος είχε μικρή κλίση προς τα πίσω. Οι ΜΚ5 και 6 δεν μπόρεσαν να ανακαλέσουν τη μνήμη τους ως προς την ακριβή θέση που ήταν γερμένο το κεφάλι ή εάν το πηγούνι είχε ελαφριά κλίση προς τα πάνω, όπως είπε η ΜΚ
- Για το ίδιο θέμα ο ΜΚ5 πρόσθεσε πως δεν μπορούσε να θυμηθεί αλλά σύμφωνα με τη λογική, το κεφάλι θα έπρεπε να είχε κλίση προς τα κάτω αφού το θύμα ήταν νεκρό. ΄Οσον αφορά τα μάτια του θύματος η ΜΚ4 είπε πως πρόσεξε ότι ήταν ανοικτά ενώ ο ΜΚ6 δεν θυμόταν αν ήταν ανοικτά ή της άνοιξε το βλέφαρο για να ελέγξει εάν οι κόρες των ματιών της ήταν διεσταλμένες. Πρόκειται, επαναλαμβάνουμε, για μικροαντιφάσεις σε εντελώς επουσιώδεις λεπτομέρειες που δεν μπορούν να έχουν οποιαδήποτε επίδραση στην αξιοπιστία των μαρτύρων κατηγορίας. Οι τέσσερεις μάρτυρες της πρώτης ενότητας κατέθεσαν όσα περιήλθαν στην αντίληψη τους με ειλικρίνεια και δεν έχουμε διακρίνει προσπάθεια να αποκρύψουν οτιδήποτε σχετίζεται με την υπόθεση. Κάθε άλλο θα λέγαμε. Οι ΜΚ4 και 5 ανάφεραν πως δεν εντόπισαν οτιδήποτε επιλήψιμο που να δημιουργεί υποψίες για εγκληματική ενέργεια. Η μικρή σχισμή που παρατήρησε η ΜΚ4, στα χείλη του θύματος, ορθά δεν κρίθηκε σημαντική και δεν της δημιούργησε οποιαδήποτε υποψία. ΄Οπως φαίνεται στις φωτογραφίες (Τεκμήριο 2, φωτογραφίες 1 και 3) δεν πρόκειται για τραύμα που θα δικαιολογούσε διερεύνηση. Η περιγραφή που έδωσαν όλοι οι μάρτυρες για τη στάση που είχε το θύμα και τις εν γένει περιστάσεις που επικρατούσαν στο διαμέρισμα, δικαιολογούσαν την εντύπωση που όλοι απεκόμισαν, κατ' εκείνο το στάδιο, ότι επρόκειτο για αιφνίδιο θάνατο. Δεχόμαστε περαιτέρω τη μαρτυρία του ΜΚ7 που σχετίζεται με την τοποθέτηση του θύματος στο σεντόνι και τη μεταφορά του ακολούθως στο νοσοκομείο με το ειδικό όχημα μεταφοράς νεκρών. Δεν τέθηκε ευθέως στον ΜΚ7 ότι το τραύμα προκλήθηκε κατά τη μεταφορά του θύματος από τον ίδιο στο Νοσοκομείο. ΄Εχουμε διεξέλθει με την επιβαλλόμενη προσοχή τη μαρτυρία του και έχουμε ικανοποιηθεί πως δεν θα μπορούσε να υπάρξει περίπτωση τραυματισμού του θύματος κατά τη διαδικασία και τον τρόπο μεταφοράς, όπως τα έχει περιγράψει. Δεν έχει διαφύγει, βέβαια, της προσοχής του Δικαστηρίου η αντίφαση που παρουσιάζεται στη μαρτυρία των ΜΚ4 και ΜΚ7, όσον αφορά τη μετάβαση τους στο Νοσοκομείο. Επί του προκειμένου, ο ΜΚ7 ανάφερε ότι ακολουθούσε το όχημα της αστυνομίας, ενώ η ΜΚ4 είπε ότι το όχημα του γραφείου τελετών με οδηγό τον ΜΚ7 πήγε πρώτο στο Νοσοκομείο χωρίς να τον ακολουθεί, όπως υποστήριξε ο ΜΚ
- Η ίδια πήγε μερικά λεπτά αργότερα με το αστυνομικό όχημα, αφού πρώτα πέρασε από τον Αστυνομικό Σταθμό. Θεωρούμε ασήμαντη αυτή τη διαφορά στη μαρτυρία. Γεγονός παραμένει ότι η ΜΚ4, όταν πήγε στο Νοσοκομείο, συνάντησε τον ΜΚ7 να βρίσκεται σταματημένος με το όχημα του γραφείου τελετών έξω από τις Πρώτες Βοήθειες και να την αναμένει. Η αναφερθείσα αντίφαση δεν έχει δημιουργήσει την παραμικρή, έστω, υποψία για την ειλικρίνεια ή τη γνησιότητα της μαρτυρίας των δύο μαρτύρων. Η διάσταση θα μπορούσε να αποδοθεί σε ακούσιο ολίσθημα της μνήμης του ΜΚ
- Εξέλαβε, ως φαίνεται, ότι ακολούθησε το αστυνομικό όχημα, επειδή έτσι συνηθίζεται σε ανάλογες περιπτώσεις. Το γεγονός, πάντως, ότι δεν είναι απόλυτα ταυτισμένη η μαρτυρία των μαρτύρων κατηγορίας, όσον αφορά λεπτομέρειες σε επουσιώδη ζητήματα, υποδηλώνει την ειλικρίνεια τους και όχι το αντίθετο. Φανερώνει, επίσης, πως δεν υπήρξε προσυνεννόηση αλλά οι μάρτυρες κατάθεσαν τα γεγονότα, όπως τα αντελήφθηκαν. Είναι, κρίνουμε, εντελώς φυσιολογικό, να μην θυμάται ένας μάρτυρας κάποιες λεπτομέρειες από τις ενέργειες στις οποίες είχε προβεί, έξι και πλέον μήνες πριν από τη μαρτυρία του. Η νομολογία δέχεται ότι μικροαντιφάσεις σε λεπτομέρειες στη συνήθη πορεία των πραγμάτων, θεωρούνται ότι ενδυναμώνουν μια μαρτυρία, που κατά τα άλλα είναι πειστική και καταδείχνουν ανυπαρξία προσχεδιασμού ή συνεννόησης μεταξύ τους (βλ. Κυριάκος Σιβιτανίδης κ.ά. v. Δημοκρατίας, Ποιν. Εφέσεις 36 και 37/2010, ημερ. 23.5.2011, Γιαννίδης v. Αστυνομίας
(2002)2 Α.Α.Δ. 143, Τυμπιώτης v. Δημοκρατίας
(2004)2 Α.Α.Δ. 612, Λεόντιος Ιωάννου v. Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση 5/2009, ημερ. 21.3.2011). Δεν επιδρά, συνεπώς, ως προς την αξιοπιστία του ΜΚ7 η ανωτέρω διαπιστωθείσα αντίφαση ούτε τυχόν άλλες μικροαντιφάσεις. ΄Οπως για παράδειγμα, από ποιο σημείο κρατούσε ο κάθε ένας από τα τέσσερα άτομα που κατέβασαν με το σεντόνι το θύμα από τις σκάλες της πολυκατοικίας. Ή ποιο άτομο έπιασε από τους ώμους το θύμα και ποιος από τα πόδια για να το μετακινήσουν από την πολυθρόνα και να το τοποθετήσουν στο σεντόνι. Γεγονός αδιαμφισβήτητο παραμένει, ότι το θύμα τοποθετήθηκε σε σεντόνι και μεταφέρθηκε από τις σκάλες, επειδή δεν λειτουργούσε ο ανελκυστήρας της πολυκατοικίας. Υπάρχει ακόμη ένα σημείο στη μαρτυρία του ΜΚ7 που παρουσιάζει κάποια διάσταση με τη μαρτυρία των άλλων μαρτύρων οι οποίοι είχαν εισέλθει στο διαμέρισμα. Ανάφερε πως ο φωτισμός στο διαμέρισμα δεν ήταν ικανοποιητικός ενώ ο ΜΚ6, όταν ρωτήθηκε, σχετικά, ανάφερε πως υπήρχε καλός φωτισμός. Δεν διαπιστώνουμε οποιαδήποτε σκοπιμότητα από το ΜΚ7 σχετικά και με αυτό το ζήτημα. ΄Ετσι, φαίνεται, να αντιλήφθηκε το φωτισμό ο ΜΚ7, χωρίς να αποκλείεται να προσπάθησε με αυτό τον τρόπο να δικαιολογήσει το γεγονός ότι δεν πρόσεξε το τραύμα, όταν τοποθετήθηκε το θύμα στο σεντόνι. Επί του σημείου αυτού αποδεχόμαστε τη μαρτυρία του ΜΚ6 και των άλλων μαρτύρων κατηγορίας (ΜΚ4 και 5) οι οποίοι μας έδωσαν την εντύπωση ότι ήταν περισσότερο προσεκτικοί από το ΜΚ7. β) Αξιολόγηση των μαρτύρων που έλαβαν μέρος στις έρευνες. Διεξήλθαμε προσεκτικά τη μαρτυρία των ανακριτών της υπόθεσης και των άλλων μελών της αστυνομικής δύναμης που έλαβαν μέρος στις έρευνες, χωρίς να διαπιστώνουμε οτιδήποτε επιλήψιμο στη μαρτυρία τους. Η μαρτυρία των ΜΚ3 και 5 που σχετίζεται με τις προφορικές ερωτήσεις τις οποίες υπέβαλαν στον κατηγορούμενο δεν προσέθεσε οποιοδήποτε ουσιαστικό στοιχείο, αφού τα όσα κατέθεσαν ότι τους είχε αναφέρει προφορικά ο κατηγορούμενος, περιέχονται και στις γραπτές του καταθέσεις. Εξετάζοντας τη μαρτυρία ως σύνολο, σχηματίσαμε την εντύπωση ότι η αστυνομία διερεύνησε αντικειμενικά και δίκαια την υπόθεση. Παραλήφθηκαν από τις έρευνες στο διαμέρισμα όλα τα αντικείμενα που κρίθηκε από τους ανακριτές ότι σχετίζονται με την υπόθεση. Δεν υπήρξε, εξάλλου, ισχυρισμός ή παράπονο από την υπεράσπιση ότι οποιοδήποτε από τα τεκμήρια δεν βρισκόταν ή δεν παραλήφθηκε από το διαμέρισμα. Δεχόμαστε ότι όλα τα τεκμήρια που έχουν κατατεθεί στο Δικαστήριο παραλήφθηκαν από τους ανακριτές από το επίδικο διαμέρισμα, κατά τη διαδικασία εκτέλεσης των δύο ενταλμάτων έρευνας. Η μαρτυρία των ΜΚ2, 5 και 11, σε σχέση με την ανεύρεση και την παραλαβή των Τεκμηρίων, υποστηρίζεται περαιτέρω από τις φωτογραφίες του Τεκμηρίου 61 το περιεχόμενο των οποίων αποτελεί παραδεκτό γεγονός. ΄Εχουμε επίσης ικανοποιηθεί, από την αξιόπιστη μαρτυρία των ΜΚ2, 5 και 11 ότι όλα τα τεκμήρια παραλήφθηκαν από το διαμέρισμα νομότυπα, με βάση τα εντάλματα έρευνας και ότι διακινήθηκαν κανονικά, όπως είναι εξάλλου, παραδεκτό. γ) Αξιολόγηση επιστημονικής μαρτυρίας. Ο Ιατροδικαστής Ν. Χαραλάμπους (ΜΚ1) καθώς και ο γενετιστής Μ. Καριόλου κατέθεσαν ως εμπειρογνώμονες. Παρόλο που δεν αμφισβητήθηκε η εμπειρογνωμοσύνη τους, εξετάσαμε τα προσόντα και την ενασχόληση τους με το αντικείμενο της μαρτυρίας τους καθώς και την εμπειρία τους στο σχετικό τομέα. ΄Εχουμε ικανοποιηθεί ότι τα προσόντα και η εμπειρία των ΜΚ1 και 8 τους προσδίδουν την ιδιότητα του εμπειρογνώμονα στον τομέα του ιατροδικαστή και γενετιστή, αντίστοιχα. Υπενθυμίζουμε πως με βάση τις καθιερωμένες αρχές, η αποστολή των εμπειρογνωμόνων είναι να εφοδιάζουν το Δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια, ώστε να μπορεί να ελέγξει την ακρίβεια των συμπερασμάτων τους, προκειμένου να σχηματίζει τη δική του ανεξάρτητη κρίση, εφαρμόζοντας τα κριτήρια πάνω στα γεγονότα που αποδεικνύονται με μαρτυρία (βλ. Anastassiades v. The Republic
(1977)2 C.L.R. 97, Πέγκερος v. Δημοκρατίας
(1995)2 Α.Α.Δ. 143 κ.ά.). ΄Οπως είναι, εξάλλου, γνωστό, η αξιολόγηση της μαρτυρίας των εμπειρογνωμόνων εδράζεται στις ίδιες αρχές, με βάση τις οποίες αξιολογούνται οι μαρτυρίες των κοινών μαρτύρων (βλ. Ψάλτης v. Αστυνομίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 113, Αντωνίου v. Αστυνομίας
(2008)2 Α.Α.Δ. 766, κ.ά.). Έχουμε διεξέλθει με προσοχή τη μαρτυρία των ΜΚ1 και 8 και δεν διαπιστώσαμε να υπάρχει οτιδήποτε μεμπτό στη μαρτυρία τους. Ειδικότερα: α) Ο Ιατροδικαστής Χαραλάμπους έδωσε πειστικές και ικανοποιητικές εξηγήσεις για τους λόγους που οδηγήθηκε στο συμπέρασμα ότι το θύμα δέχθηκε το τραύμα ενόσω ήταν ζωντανό. Οι επεξηγήσεις που έδωσε, κρίνονται απόλυτα τεκμηριωμένες και λογικές. Τόσο όσον αφορά τη ζωική αντίδραση που εκδηλώθηκε με τη μορφή μώλωπα, γύρω από τα σημεία που πλήγηκαν, όσο και για τα αιματοπήγματα που εντόπισε στα εσωτερικά μέρη του θύματος. Λογική κρίνεται επίσης η εκτίμηση του ότι το τραύμα προκλήθηκε από αιχμηρό αντικείμενο, γεγονός που συνάδει με το βάθος και το σχήμα του τραύματος, όπως απεικονίζεται και στις φωτογραφίες του Τεκμηρίου
- Δεν χωρεί επίσης αμφιβολία για το συμπέρασμα του ότι ο θάνατος του θύματος προήλθε από τον επίδικο τραυματισμό. Το γεγονός και μόνο ότι το αιχμηρό αντικείμενο εισχώρησε σε τέτοιο βάθος, σε βαθμό που έπληξε τη καρδία, όπως επιμαρτυρείται από τις φωτογραφίες 35, 36 και 41 του Τεκμηρίου 2, είναι αρκετό για να καταδείξει την ορθότητα του συμπεράσματος του, ότι το τραύμα ήταν θανατηφόρο. Δεν ήταν ωστόσο σε θέση να πει με ακρίβεια σε πόσο χρόνο επήλθε ο θάνατος του θύματος, μετά από τον τραυματισμό της. Με δεδομένο, - όπως εξήγησε -, ότι τρυπήθηκε η καρδία, ο θάνατος θα πρέπει να επήλθε σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα. Θέση που βρίσκουμε λογική και αποδεχόμαστε. Η μόνη πτυχή της μαρτυρίας του για την οποία δεν έδωσε σαφή επιστημονική εξήγηση, ώστε το Δικαστήριο να δυνηθεί να την ελέγξει προκειμένου να προβεί στις δικές του διαπιστώσεις, αφορά τον χρόνο θανάτου. Για το θέμα αυτό ανάφερε στη μαρτυρία του πως τοποθετεί το θάνατο σε χρόνο λιγότερο από 12 ώρες πριν από την ώρα που άρχισε η νεκροτομή, ήτοι μετά τις 16:50 της 20.4.
- Η μόνη επιστημονική επεξήγηση που έδωσε για το ζήτημα αυτό, είναι πως μία με δύο ώρες μετά το θάνατο αρχίζει η πτωματική ακαμψία, η οποία λύνεται μετά από πάροδο 24 ωρών. Ανάφερε, περαιτέρω, ότι η πτωματική ακαμψία έχει διάφορα στάδια, χωρίς όμως να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες. Η εκτίμηση του πως ο θάνατος επήλθε 12 ώρες πριν από τη νεκροτομή, δεν είναι δυνατόν να ελεγχθεί, με βάση την πιο πάνω μαρτυρία. Δημιουργείται μάλιστα κάποια επιπλέον σύγχυση στο ζήτημα αυτό, αν ληφθεί υπόψη και η αναφορά του στην ιατροδικαστική έκθεση Τεκμήριο 3, στην οποία, ανάμεσα σε άλλα, κάτω από το κεφάλαιο ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ - ΝΕΚΡΟΨΙΑ, αναφέρει: «.. Η πτωματική ακαμψία έχει λυθεί ..». Η διαπίστωση αυτή είχε γίνει λίγο προτού αρχίσει η διαδικασία της νεκροτομής. Θα μπορούσε κάποιος να υποθέσει - με βάση την επιστημονική εξήγηση που έδωσε κατά την ένορκη μαρτυρία του - ότι ο θάνατος επήλθε 24, τουλάχιστον, ώρες πριν. Είναι, γι' αυτό το λόγο, που θεωρούμε το συμπέρασμα του ατεκμηρίωτο και δεν είμαστε διατεθειμένοι να στηριχθούμε σ' αυτό, εκτός εάν υπάρχει άλλη αποδεκτή μαρτυρία επί του ζητήματος. Κατά τα άλλα, η μαρτυρία του ΜΕ1 παρουσιάζεται πειστική και κρίνεται ορθή. Η μαρτυρία του διακρίνεται από αντικειμενικότητα και αμεροληψία. Απέκλεισε όλα τα αιχμηρά αντικείμενα που βρέθηκαν στο διαμέρισμα του κατηγορουμένου, ως τα πιθανά φονικά όργανα, στηριζόμενος στην ορθή, κατά την εκτίμηση μας, ιατροδικαστική όσο και λογική θέση, ότι δεν θα μπορούσαν να εισχωρήσουν στο βάθος που είχε το συγκεκριμένο - επίδικο - τραύμα. β) Για τον ΜΚ8 σχηματίσαμε εξαιρετική εντύπωση. Παρά την εγγενή δυσκολία κατανόησης της εξειδικευμένης εξέτασης και την πολυπλοκότητα που παρουσιάζει η όλη διαδικασία εξέτασης για ανεύρεση γενετικού υλικού, οι επεξηγήσεις που περιέχονται στην εμπεριστατωμένη του έκθεση (Τεκμήριο 75) και οι διευκρινίσεις που έδωσε κατά την ένορκη μαρτυρία του, βοήθησαν το Δικαστήριο να κατανοήσει το αντικείμενο, ώστε να είναι σε θέση αφ' ενός να ελέγξει την εργασία και μεθοδολογία που ακολούθησε και αφ' ετέρου να προβεί στις δικές του διαπιστώσεις. Διαπιστώσαμε ότι ο κ. Καριόλου χειρίστηκε την όλη υπόθεση ακριβοδίκαια και με υψηλό αίσθημα ευθύνης. Μας εντυπωσίασε, οφείλουμε να προσθέσουμε, η αυστηρή προσήλωση του στην επιστημονική θεώρηση και οι προσεγμένες και τεκμηριωμένες επιστημονικά απαντήσεις του σε κάθε σενάριο που τέθηκε. Δέχθηκε με απόλυτη ειλικρίνεια το ενδεχόμενο να είχε εναποτεθεί γενετικό υλικό του κατηγορουμένου στα ρούχα του θύματος καθώς και σε άλλα αντικείμενα που υπήρχαν στο διαμέρισμα, λόγω της συγκατοίκησης και της επαφής που είχαν, ένεκα της σχέσης τους. Εξήγησε ότι είναι δυνατό να εναποτεθεί γενετικό υλικό σε ένα αντικείμενο και με έμμεσο τρόπο. ΄Εδωσε περαιτέρω σαφείς και ικανοποιητικές εξηγήσεις για το μεικτό γενετικό υλικό που απομονώθηκε σε αρκετά αντικείμενα, επεξηγώντας τη σημασία της κύριας συνεισφοράς του ενός από τα δύο ή από τα περισσότερα άτομα που έχουν συνεισφέρει. Εξήγησε, περαιτέρω, την έννοια των «αλληλίων» που αναφέρονται στην έκθεση του, υποδεικνύοντας το ενδεχόμενο να είναι τυχαία η παρατήρηση ορισμένων αλληλίων, όταν απουσιάζουν ορισμένα άλλα που συναθροισμένα προσδιορίζουν το γενετικό προφίλ ενός ατόμου. Δήλωσε, τέλος, με ειλικρίνεια πως δεν είναι δυνατό να προσδιοριστεί ο χρόνος εναπόθεσης του γενετικού υλικού που εντοπίστηκε στα διάφορα τεκμήρια. Δεχόμαστε ανεπιφύλακτα τη μαρτυρία του. Η προσπάθεια του συνηγόρου υπεράσπισης να παρουσιάσει την εργασία του κ. Καριόλου πρόχειρη και ελλιπή, λόγω κάποιων τυπογραφικών λαθών ή μικροπαραλείψεων ήταν, το λιγότερο που θα μπορούσαμε να πούμε, άστοχη. Προτού ακόμη καταθέσει την έκθεση του, ο μάρτυρας ανάφερε ότι είχε εντοπίσει κάποια τυπογραφικά λάθη τα οποία διόρθωσε. Κατά τη μαρτυρία του διαπίστωσε πως υπήρχαν ατυχείς αναφορές σε ακόμη δύο σημεία, τα οποία διόρθωσε, απολογούμενος. Επρόκειτο για παραλείψεις, ανάξιες σχολιασμού, που δεν δικαιολογούν την εισήγηση του συνηγόρου υπεράσπισης για «ελλιπή έκθεση» ή για «προχειρότητα». Είναι φανερό πως επρόκειτο για τυπογραφικά λάθη και αβλεψίες που δεν είχαν οποιαδήποτε επίδραση στις, κατά τα άλλα, ορθές και ενδελεχείς επιστημονικές εξετάσεις του ΜΚ
- Αναφέρουμε ως παράδειγμα τη λανθασμένη αναφορά στην έκθεση του, ότι επί του Τεκμηρίου 10 (με αρίθμηση
(5)στο Τεκμήριο 75) έγιναν 13 δειγματοληψίες (βλ. σελίδα 6 του Τεκμηρίου 75) ενώ είχαν γίνει συνολικά 17 δειγματοληψίες. Το λάθος αυτό ουδόλως επηρέασε τις έρευνες και τα συμπεράσματα του, δεδομένου ότι στην έκθεση του πραγματεύεται τα αποτελέσματα από όλες τις δειγματοληψίες, όπως συνάγεται από το περιεχόμενο των συμπερασμάτων 3-10 της Έκθεσης. Αποδεχόμαστε τις εξηγήσεις του κ. Καριόλου και συμφωνούμε με την εκτίμηση του ότι οι διαπιστωθείσες, ασήμαντες, παραλείψεις, δεν επέδρασαν καθ' οιοδήποτε τρόπο στην ορθότητα των συμπερασμάτων του. ΄Εχουμε ικανοποιηθεί ότι διενήργησε τις εξετάσεις με τον ενδεδειγμένο τρόπο και την ορθή διαδικασία. Θεωρούμε ότι τα συμπεράσματα του είναι απόλυτα ορθά και δικαιολογημένα. Σημειώνουμε, επί του προκειμένου, πως δεν αμφισβητήθηκε η ορθότητα των συμπερασμάτων του μάρτυρα όπως προέκυψαν από τις επιστημονικές αναλύσεις τις οποίες έχει διενεργήσει στα διάφορα τεκμήρια. δ) Αξιολόγηση της μαρτυρίας των ΜΚ9 και 10 σε σχέση με τη συμπεριφορά του κατηγορουμένου. Έχουμε σχηματίσει θετική εντύπωση για τις δύο φίλες του θύματος. Η γενική εικόνα που έδωσαν με τη μαρτυρία τους, για τη συμπεριφορά του κατηγορουμένου προς το θύμα ήταν ότι την κακομεταχειριζόταν, την εκμεταλλευόταν και συχνά την κακοποιούσε. ΄Ηταν και οι δύο αυθόρμητες και παρορμητικές ιδιαίτερα η ΜΚ10, η οποία έδειξε κάποια εχθρική διάθεση προς το πρόσωπο του κατηγορουμένου, τον οποίο θεωρεί υπαίτιο για το θάνατο της φίλης της. Δεν διακρίναμε όμως προσπάθεια υπερβολής ή παραποίησης των γεγονότων που είχαν περιέλθει στην αντίληψη της. Περιέγραψαν και οι δύο με λεπτομέρεια τη συμπεριφορά του κατηγορουμένου. Αναφέρθηκαν επίσης, σε επεισόδια κατά τα οποία, ο κατηγορούμενος απείλησε και τις ίδιες, προτάσσοντας εναντίον τους μαχαίρι. Η μαρτυρία τους δεν κλονίστηκε από τη μακρά αντεξέταση αλλά αντιθέτως, κρίνουμε ότι ενισχύθηκε από τον αυθόρμητο τρόπο με τον οποίο απάντησαν όλα τα ερωτήματα, δίδοντας όσες λεπτομέρειες και διευκρινίσεις τους είχαν ζητηθεί. Υποβλήθηκε και στις δύο η θέση πως εάν ήταν αλήθεια όσα καταλόγισαν στον Κατηγορούμενο, θα αναμενόταν να είχαν προβεί σε σχετικές καταγγελίες στην Αστυνομία. Εξήγησαν πως η Αστυνομία δεν ήταν πρόθυμη να ανταποκριθεί στις κλήσεις τους, όσες φορές χρειάστηκε στο παρελθόν να αποταθούν, καταγγέλλοντας κάποιο επεισόδιο, λόγω της ιδιότητας τους. Η μαρτυρία τους κρίνεται πειστική και την αποδεχόμαστε. Δεν έχει διαφύγει της προσοχής μας ότι μεγάλο μέρος της μαρτυρίας τους αναφέρεται σε εξ ακοής μαρτυρία, γι' αυτό και καταλήξαμε να λάβουμε υπόψη όσα γεγονότα είχαν περιέλθει στην προσωπική τους αντίληψη. ΕΥΡΗΜΑΤΑ Με βάση την πιο πάνω αξιολόγηση καταλήγουμε στα ακόλουθα ευρήματα:
- Ο κατηγορούμενος και το θύμα, διατηρούσαν, κατά τον επίδικο χρόνο, ερωτικό δεσμό και διέμεναν στο επίδικο διαμέρισμα. Αποτελεί παραδεκτό γεγονός ότι το έτος 2003 το θύμα τέλεσε πολιτικό γάμο με τον ΜΚ65 επί του κατηγορητηρίου, με τον οποίο όμως ουδέποτε συμβίωσε. Της έστελλε €150 μηνιαίως, κάτι που έπραξε και στις 20.4.2011 αποστέλλοντας το ποσό αυτό με ταξί στο θύμα. Ο ΜΚ65 στο κατηγορητήριο αναχώρησε για προγραμματισμένο ταξίδι εκτός Κύπρου, στις 20.4.2011 η ώρα 4:00μ.μ.
- Στις 20.4.2011, γύρω στις 23:10, ο κατηγορούμενος πήγε πεζός στην Αστυνομική Διεύθυνση Λάρνακας και ανάφερε στο Τμήμα Μικροπαραβάσεων ότι η συμβία του βρισκόταν αναίσθητη στο διαμέρισμα όπου διέμεναν μαζί. Ειδικότερα, είχε αναφέρει στον ΜΚ1 επί του κατηγορητηρίου επί λέξει τα ακόλουθα: «Έπινα με την φίλη μου, έππεσε κάτω τζιαι εν ηξέρω τι έπαθε» (βλ. παραδεκτά γεγονότα, έγγραφο Α).
- Μετά από μερικά λεπτά η ΜΚ4 πήγε με τον κατηγορούμενο στο διαμέρισμα, που είναι πολύ κοντά στην αστυνομική διεύθυνση και διαπίστωσε ότι το θύμα δεν είχε σημεία ζωής. Το γεγονός επιβεβαιώθηκε και από τον ΜΚ5 ο οποίος κατέφθασε σε μερικά λεπτά καθώς και από νοσηλευτικό λειτουργό (ΜΚ6), ο οποίος διαπίστωσε ότι ήταν νεκρή.
- Με βάση την αξιόπιστη μαρτυρία των ΜΚ4, 5 και 6, καταλήγουμε ότι το θύμα ήταν νεκρό την ώρα που είχε εισέλθει η ΜΚ4 για πρώτη φορά εντός του διαμερίσματος. Δεχόμαστε ότι εκείτετο νεκρή πάνω στην πολυθρόνα (βλ. φωτογραφία 21, σημείο 1 του Τεκμηρίου 61) με το κεφάλι και το σώμα της γερμένο αριστερά, όπως ακριβώς ανάφερε στη μαρτυρία της η ΜΚ
- Το συμπέρασμα της ΜΚ4, ότι το θύμα ήταν νεκρό από τις εξετάσεις στις οποίες έκαμε, κρίνουμε ότι ήταν δικαιολογημένο. Παρόλο που δεν έχει ειδικότητα γιατρού ή νοσηλεύτριας, οι εξετάσεις στις οποίες προέβη, με βάση την εκπαίδευση που είχε κάμει στην αστυνομική ακαδημία, δικαιολογούσαν τη γνώμη της ότι το θύμα ήταν νεκρό.
- Οι ΜΚ4 και 5 εξέτασαν εξωτερικά το σώμα του θύματος χωρίς να διαπιστώσουν οποιοδήποτε εμφανές τραύμα. Εξέτασαν επίσης προκαταρκτικά το εσωτερικό του διαμερίσματος χωρίς να εντοπίσουν οτιδήποτε ύποπτο. Θεώρησαν, ότι επρόκειτο για αιφνίδιο θάνατο και έτσι χειρίστηκαν την υπόθεση αρχικά.
- Με τη βοήθεια ανδρών της πυροσβεστικής δύναμης και του ΜΚ7, υπεύθυνου γραφείου τελετών, το θύμα μεταφέρθηκε από τον ΜΚ7, με ειδικό όχημα μεταφοράς νεκρών, στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας για να τοποθετηθεί στο νεκροτομείο. Κατά τη διαδικασία τοποθέτησης του θύματος στο ψυγείο του νεκροτομείου η ΜΚ4 εντόπισε τραύμα κάτω από τον αριστερό μαστό, γεγονός που τροχιοδρόμησε τη διερεύνηση εγκληματικής ενέργειας. Είναι δε παραδεκτό ότι από το χρονικό εκείνο σημείο άρχισε η φρούρηση του θύματος, η οποία συνεχίστηκε αδιάλειπτα μέχρι την ολοκλήρωση της νεκροτομής. Έχουμε ικανοποιηθεί από την αξιόπιστη μαρτυρία του ΜΚ7, ότι μετέφερε το θύμα στο Νοσοκομείο, χωρίς να σταματήσει σε οποιοδήποτε σημείο κατά τη διαδρομή. Δεχόμαστε, περαιτέρω, πως δεν προκλήθηκε οποιοδήποτε τραύμα στο σώμα του θύματος κατά τη διαδικασία μεταφοράς του, είτε από τις σκάλες της πολυκατοικίας μέχρι το ισόγειο, είτε κατά τη μεταφορά του στο Νοσοκομείο με το όχημα του.
- Από τη νεκροτομή που ακολούθησε διαπιστώθηκε ότι το τραύμα είχε διαστάσεις 2 Χ 0.7 εκ. και εισχώρησε σε βάθος 15 εκατοστών περίπου, πλήττοντας εσωτερικά όργανα του θύματος, μέχρι και την καρδία (βλ. φωτογραφίες 1-44 του Τεκμηρίου 2).
- Αποδεχόμενοι τη μαρτυρία του ΜΚ1, καταλήγουμε ότι: α) Το τραύμα προκλήθηκε από αιχμηρό αντικείμενο, τέτοιου μήκους, ώστε να ήταν δυνατό να εισχωρήσει σε βάθος 15 εκ. μέσα στο σώμα του θύματος, β) Προκάλεσε το θάνατο του θύματος, λόγω της εσωτερικής αιμορραγίας από τον τραυματισμό του αριστερού πνεύμονα και της καρδίας και γ) Το θύμα δέχθηκε το θανατηφόρο πλήγμα, ενόσω ήταν ζωντανό.
- Δεν υπάρχει μαρτυρία όσον αφορά το συγκεκριμένο όργανο που χρησιμοποίησε ο δράστης, αφού δεν συνδέθηκε οποιοδήποτε από τα αιχμηρά αντικείμενα που παραλήφθηκαν από το διαμέρισμα κατά τις έρευνες που είχαν διενεργηθεί. Είναι προφανές, ότι ο δράστης φρόντισε να απομακρύνει από το διαμέρισμα και να αποκρύψει το φονικό όργανο.
- Σε σχέση με το χρόνο θανάτωσης του θύματος, για τους λόγους που εξηγήσαμε δεν μπορούμε να στηριχθούμε στη θέση του ΜΚ1, ο οποίος προσδιόρισε το χρόνο θανάτου μεταξύ 16:50 της 20.4.2011 και 04:50 της 21.4.
- Μπορούμε όμως με ασφάλεια να θεωρήσουμε ότι ο θάνατος του θύματος επήλθε μεταξύ των ωρών 19:00 και λίγο μετά τις 23:10 της 20ης Απριλίου 2011, όταν με βάση την αξιόπιστη μαρτυρία της ΜΚ4, εισήλθε στο διαμέρισμα και διαπίστωσε ότι ήταν νεκρή. Το συμπέρασμα αυτό προκύπτει από το αδιαμφισβήτητο, με βάση τις δηλώσεις και τις γραπτές καταθέσεις του κατηγορουμένου γεγονός, ότι το θύμα βγήκε από το διαμέρισμα γύρω στις 19:00 της 20.4.2011 και επέστρεψε μετά από λίγο με το φαγητό, χωρίς να βγει ξανά από το διαμέρισμα. Από τη δήλωση αυτή συνάγεται αφ' ενός ότι το θύμα ήταν, μέχρι τις 19:00 που επέστρεψε στο διαμέρισμα, ζωντανό και αφ' ετέρου, ότι βρισκόταν στο διαμέρισμα μέχρι την ώρα που βρέθηκε νεκρή από τη ΜΚ
- Αναφορικά με τα ρούχα που φορούσε το θύμα αποδεχόμαστε τη μαρτυρία των ΜΚ4, 5 και 6 ότι κατά το χρόνο που την είδαν να βρίσκεται νεκρή στην πολυθρόνα του διαμερίσματος, φορούσε μόνο στηθόδεσμο και κοντό παντελονάκι, όπως απεικονίζεται στη φωτογραφία 1 του Τεκμηρίου
- Η επί του προκειμένου εκτίμηση του ΜΚ7 ότι φορούσε μόνο εσώρουχο από κάτω, κρίνεται εσφαλμένη.
- Την ώρα που δέχθηκε το θανατηφόρο πλήγμα με το αιχμηρό αντικείμενο, όπως έχει αναφερθεί νωρίτερα, το θύμα φορούσε την ταλαντωτή φανέλα Τεκμήριο
- Στο συμπέρασμα αυτό οδηγηθήκαμε αφού λάβαμε υπόψη ότι: α) Η φανέλα ανήκε στο θύμα, με βάση την αδιαμφισβήτητη επί του σημείου αυτού μαρτυρία του ΜΚ
- β) Υπάρχει σχισμή στο αριστερό μπροστινό μέρος του Τεκμηρίου 10, η οποία υπήρχε και κατά το χρόνο που βρέθηκε μέσα στη νάιλον τσάντα σκουπιδιών (Τεκμήριο 17). Τούτο επιβεβαιώνεται και από τις φωτογραφίες αρ. 35-40 του Τεκμηρίου
- Το γεγονός ότι η σχισμή στο Τεκμήριο 10 είναι μεγαλύτερων διαστάσεων από την πληγή, δεν αποκλείει το εύρημα μας, καθόσον είναι άγνωστο με ποιο ακριβώς τρόπο έπληξε ο δράστης το θύμα. Το σημείο, πάντως, της πληγής αντιστοιχεί με το σημείο της σχισμής. γ) Το αίμα που βρέθηκε στο Τεκμήριο 10 (βλ. φωτογραφίες αρ. 35-40 του Τεκμηρίου 62) ανήκει στο θύμα, με βάση την αδιαμφισβήτητη επί του σημείου αυτού μαρτυρία του ΜΚ
- δ) Η φανέλα βρέθηκε εντός του διαμερίσματος, μέσα στη νάιλον τσάντα σκουπιδιών (Τεκμήριο 17) μαζί με τα χαρτιά υγείας (Τεκμήρια 11-16) στα οποία επίσης υπήρχε αίμα, το οποίο ταυτίστηκε με το αίμα του θύματος.
- Δεν υπάρχει μαρτυρία και δεν μπορούμε, συνεπώς, να καταλήξουμε σε ασφαλές εύρημα, εάν το θύμα καθόταν στην πολυθρόνα, όταν δέχθηκε το θανατηφόρο πλήγμα. Από το γεγονός και μόνο ότι βρέθηκε από τη ΜΚ4 να βρίσκεται νεκρή, καθήμενη στην πολυθρόνα (σημείο 1 στη φωτογραφία αρ. 21 του Τεκμηρίου 62) δεν θα μπορούσε να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα ότι θανατώθηκε σ' εκείνο το σημείο. Δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο να είχε δεχθεί το θανατηφόρο πλήγμα, ευρισκόμενη σε άλλο σημείο εντός του διαμερίσματος και να μετακινήθηκε ακολούθως από τον δράστη στο σημείο που εντοπίστηκε νεκρή. Ούτε από το γεγονός ότι υπήρχε αίμα του θύματος σε δύο σημεία της πολυθρόνας - με βάση, επίσης, την αδιαμφισβήτητη μαρτυρία του ΜΚ8 - συνάγεται με ασφάλεια ότι εκεί δολοφονήθηκε, αφού δεν αποκλείεται να αιμορραγούσε, όταν (εάν μετακινήθηκε) τοποθετήθηκε στην πολυθρόνα.
- Βέβαιο, πάντως, είναι και αποτελεί εύρημα μας ότι το θύμα δολοφονήθηκε εντός του επίδικου διαμερίσματος. Το συμπέρασμα αυτό συνάγεται αβίαστα από τις δηλώσεις που περιέχονται στις γραπτές καταθέσεις του κατηγορουμένου (Τεκμήρια 1 και 63) όπου αναφέρει ότι μεταξύ των ωρών 17:00 μέχρι την στιγμή που έχασε τις αισθήσεις της - καθώς ισχυρίστηκε -, το θύμα δεν βγήκε από το διαμέρισμα, εκτός από ένα μικρό χρονικό διάστημα, 20΄περίπου, γύρω στις 19:00, κατά το οποίο είχε βγει για να πάρει φαγητό.
- Αποτελεί, περαιτέρω, διαπίστωση του Δικαστηρίου, ότι από το πλήγμα προκλήθηκε τόσο εσωτερική όσο και εξωτερική αιμορραγία στο θύμα. Η εσωτερική αιμορραγία συνάγεται από τα αιματοπήγματα που εντοπίστηκαν από τον ΜΚ1 κατά τη νεκροτομή, τα οποία επιμαρτυρούν και το γεγονός ότι το θύμα ήταν εν ζωή, όταν δέχθηκε το θανατηφόρο πλήγμα. Η εξωτερική αιμορραγία επιμαρτυρείται από το αίμα το οποίο βρέθηκε και ταυτίστηκε με το αίμα του θύματος, στη φανέλα Τεκμήριο 10, σε δύο σημεία της πολυθρόνας στην οποία βρέθηκε νεκρή καθώς και στα έξι τεμάχια χαρτιών υγείας τα οποία βρέθηκαν στη νάιλον τσάντα σκουπιδιών (Τεκμήρια 11-16). Ο δράστης σκούπισε, προφανώς, με χαρτιά υγείας το αίμα που έτρεξε από την πληγή την οποία προκάλεσε στο θύμα, και τα τοποθέτησε μαζί με τη φανέλα που φορούσε το θύμα στην τσάντα των σκουπιδιών. Από τις ανωτέρω διαπιστώσεις απαντώνται τα δύο πρώτα ερωτήματα που εύστοχα έθεσε ο ευπαίδευτος εκπρόσωπος της Κατηγορούσας Αρχής κατά την τελική του αγόρευση, ήτοι πώς και πού επήλθε ο θάνατος του θύματος. Ανεπιφύλακτα βρίσκουμε ότι ο θάνατος προήλθε από το τραύμα που φαίνεται κάτω από τον αριστερό μαστό του θύματος, στις φωτογραφίες αρ. 1, 4, 5, 6 κ.ά. του Τεκμηρίου
- Βρίσκουμε, επίσης ότι το αναφερόμενο τραύμα προκλήθηκε από αιχμηρό αντικείμενο - που παρέμεινε άγνωστο - το οποίο πίεσε ο δράστης με τέτοια δύναμη, ώστε εισχώρησε στο σώμα του θύματος και έπληξε ζωτικά όργανα μέχρι και τη καρδία, προκαλώντας το θάνατο του. Για τους λόγους που ήδη εξηγήσαμε, καταλήγουμε ότι το θύμα δέχθηκε το θανατηφόρο πλήγμα ενώ ευρισκόταν εντός του επίδικου διαμερίσματος μεταξύ των ωρών 19:00 και 23:
- Απομένει να αποφασιστεί κατά πόσον ο κατηγορούμενος προκάλεσε το θανατηφόρο τραυματισμό στο θύμα, όπως είναι η θέση της Κατηγορούσας Αρχής. Το καίριο αυτό ερώτημα θα αποφασιστεί με βάση την περιστατική μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, στο βαθμό που έγινε αποδεκτή, καθόσον δεν υπάρχει άμεση μαρτυρία ως προς το πρόσωπο που προκάλεσε το τραύμα στο θύμα. ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑ Νομική πτυχή Είναι πάγια νομολογημένο ότι σε κάθε ποινική υπόθεση στην οποία η Κατηγορούσα Αρχή στηρίζεται σε περιστατική μαρτυρία, το Δικαστήριο θα πρέπει όχι μόνο να ικανοποιείται ότι τα γεγονότα συμβιβάζονται με την ενοχή του κατηγορουμένου αλλά, περαιτέρω, να βεβαιώνεται ότι δεν συμβιβάζονται με οποιοδήποτε άλλο λογικό συμπέρασμα, εκτός από το ότι ο κατηγορούμενος διέπραξε το αδίκημα. ΄Οπως υποδεικνύεται από την πλούσια για το θέμα νομολογία, η περιστατική μαρτυρία δεν υπολείπεται σε δύναμη οποιασδήποτε άλλης μορφής μαρτυρίας. Ούτε είναι υποδεέστερη, ποιοτικά, από την άμεση μαρτυρία. Η σημασία της έγκειται στα συμπεράσματα που μπορεί να εξαχθούν από τα σκόρπια μέρη τα οποία μπορεί από μόνα τους να μην είναι αρκετά για να οδηγήσουν σε καταδίκη αλλά το σωρευτικό τους αποτέλεσμα να αποκτά τέτοια συνοχή που να καθιστά αναπόφευκτη τη καταδίκη (βλ. Fournides v. Republic
(1986)2 C.L.R. 73, Παφίτης κ.ά. v. Δημοκρατίας
(1990)2 Α.Α.Δ. 102, Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας v Θεοδώρου
(2002)2 Α.Α.Δ. 9, Αντωνίου v. Δημοκρατίας
(2008)2 Α.Α.Δ. 746, Κυριάκος Σιβιτανίδης κ.ά. v. Δημοκρατίας, Ποιν. ΄Εφεση Αρ. 36/2010, ημερ. 23.05.2011 κ.ά.). Με βάση τα αδιαμφισβήτητα γεγονότα και τα ευρήματα μας:
- Ο κατηγορούμενος εκμεταλλευόταν οικονομικά το θύμα, που ετύγχανε να ήταν ιερόδουλη, πιέζοντας την να πηγαίνει με πελάτες και να του παραδίδει τα χρήματα από τις εισπράξεις.
- Την κακομεταχειριζόταν και την κακοποιούσε, ενώ σε δύο τουλάχιστον περιπτώσεις, την απείλησε με μαχαίρι που συνήθιζε να φέρει μαζί του, έχοντας το κρυμμένο στην κάλτσα.
- Κατά τον επίδικο χρόνο διατηρούσε ερωτικό δεσμό με το θύμα και διέμεναν μαζί σε διαμέρισμα που ενοικίαζε ο ίδιος, μέσω βοηθήματος του γραφείου ευημερίας, (το επίδικο διαμέρισμα).
- Το θύμα βρέθηκε νεκρό από τη ΜΚ4 λίγο μετά τις 23:10 το βράδυ της 20ης Απριλίου 2011, μετά από σχετική καταγγελία του κατηγορούμενου ότι είχε απωλέσει τις αισθήσεις της, μια ώρα περίπου ενωρίτερα, ενώ έπιναν μπύρες μέσα στο διαμέρισμα.
- Διαπιστώθηκε, τελικά, ότι το θύμα έφερε τραύμα κάτω από τον αριστερό μαστό, το οποίο προκλήθηκε με αιχμηρό αντικείμενο και έπληξε ζωτικά όργανα, μεταξύ των οποίων και την καρδία.
- Διαπιστώθηκε, περαιτέρω, ότι το θύμα ήταν εν ζωή όταν δέχθηκε το θανατηφόρο πλήγμα και ότι ο θάνατος της προήλθε συνεπεία αυτού.
- Το θύμα, όταν δέχθηκε το κτύπημα με το αιχμηρό αντικείμενο, βρισκόταν μέσα στο διαμέρισμα μαζί με τον κατηγορούμενο και κανένα άλλο πρόσωπο δεν βρισκόταν ή εισήλθε εντός του διαμερίσματος σε κάθε ουσιώδη χρόνο.
- Προτού τραυματιστεί θανάσιμα, το θύμα και ο κατηγορούμενος έπιναν μπύρες. Είχε καταναλώσει τέσσερεις μπύρες συνολικά το θύμα και πέντε ο κατηγορούμενος με βάση δηλώσεις του ιδίου.
- ΄Εχει αποκλειστεί το ενδεχόμενο τραυματισμού του θύματος κατά τη μεταφορά του από το διαμέρισμα στο νεκροτομείο του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας ή και κατά την παραμονή του στο νεκροτομείο. Ο ευπαίδευτος συνήγορος του κατηγορουμένου, εισηγήθηκε πως επειδή δεν υπάρχει άμεση μαρτυρία που να κατονομάζει τον κατηγορούμενο ως το πρόσωπο που προκάλεσε το τραύμα στο θύμα, μπορεί να δημιουργούνται ισχυρές υποψίες εις βάρος του κατηγορουμένου, οι οποίες, όμως δεν είναι αρκετές για να θεμελιώσουν καταδίκη. Δεν συμφωνούμε με τον ευπαίδευτο συνήγορο. Πιθανό το κάθε στοιχείο περιστατικής μαρτυρίας, από μόνο του, να μην ήταν αρκετό για να οδηγήσει σε ασφαλές συμπέρασμα ότι ο κατηγορούμενος προκάλεσε το θανατηφόρο τραύμα στο θύμα. Το σωρευτικό όμως αποτέλεσμα όλων των ανωτέρω, οδηγεί αναπόδραστα στο μόνο λογικό συμπέρασμα ότι το έχει επιφέρει ο κατηγορούμενος. Όπως εύστοχα επεσήμανε ο ευπαίδευτος εκπρόσωπος της Κατηγορούσας Αρχής, η παρουσία του μαζί με το θύμα σε ένα μικρό, κλειστό, διαμέρισμα, χωρίς ίχνος υποψίας ότι εισήλθε τρίτος κατά τον επίδικο, τουλάχιστον, χρόνο, έχει δημιουργήσει τέτοιο ασφυκτικό κλοιό περιστατικής μαρτυρίας που δεν επιτρέπει άλλη κατάληξη, εκτός από το ότι ο ίδιος τραυμάτισε θανάσιμα το θύμα. Η ενοχή του κατηγορουμένου, με βάση όλα τα στοιχεία που έχουμε παραθέσει είναι έκδηλη. Δεν χρειάζεται να γίνει ιδιαίτερη αναφορά στα ψεύδη του κατηγορούμενου που περιέχονται στις γραπτές του καταθέσεις. Όπως για παράδειγμα, τον ισχυρισμό του ότι ουδέποτε κακοποίησε ή εκμεταλλεύθηκε οικονομικά το θύμα ή ότι δεν συνηθίζει να μεταφέρει μαχαίρι εκτός της οικίας του, ισχυρισμοί που έχουν καταρριφθεί από την αξιόπιστη μαρτυρία των ΜΚ9 και
- Οι ανωτέρω δηλώσεις αποτελούν ψεύδη που θα μπορούσαν να αποτελέσουν επιπρόσθετο στοιχείο ενισχυτικής μαρτυρίας (βλ. Αλ-Χαμάτ και ΄Αλλων v. Δημοκρατίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 117, Μιχαηλίδης v. Δημοκρατίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 172, Κλεάνθους v. Αστυνομίας
(1998)2 Α.Α.Δ. 31, Κωνσταντίνου v. Δημοκρατίας
(1999)2 Α.Α.Δ. 260, κ.ά.). Σκοπός τους ήταν η αποφυγή οποιασδήποτε υποψίας θα εγειρόταν εναντίον του, σε περίπτωση που αποκαλυπτόταν η πιο πάνω συμπεριφορά του. Αυταπόδεικτο είναι και το ψέμα που είπε στη γραπτή του κατάθεση όταν ρωτήθηκε γιατί δεν τηλεφώνησε στην αστυνομία, μόλις διαπίστωσε ότι το θύμα ήταν νεκρό. Ανάφερε πως δεν γνώριζε το τηλέφωνο της αστυνομίας, ενώ είχε στην τσέπη του παντελονιού του χαρτάκι με καταγραμμένο τον αριθμό τηλεφώνου του Τμήματος Μικροπαραβάσεων της Αστυνομικής Διεύθυνσης Λάρνακος (Τεκμήριο 34), γεγονός που δεν αμφισβητήθηκε. ΚΑΤΑΛΗΞΗ Με το πέρας της υπόθεσης της, η Κατηγορούσα Αρχή ζήτησε τροποποίηση του κατηγορητηρίου με την προσθήκη κατηγορίας για ανθρωποκτονία, κατά παράβαση του Άρθρου 205(1
(3)του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154, όπως τροποποιήθηκε. Με τη προσθήκη της πιο πάνω κατηγορίας, η αρχική κατηγορία του φόνου εκ προμελέτης αναστάληκε και ο κατηγορούμενος απαλλάχθηκε από την κατηγορία αυτή. Με βάση τις λεπτομέρειες του αδικήματος που αντιμετωπίζει, πλέον, ο κατηγορούμενος, στις 20.4.2011 στη Λάρνακα, με παράνομη πράξη, δηλαδή πρόκληση τραύματος, επέφερε το θάνατο της Ειρήνης Ανδρέου τέως από τη Λάρνακα. Το ΄Αρθρο 205
(1)του Ποινικού κώδικα που προβλέπει το έγκλημα της ανθρωποκτονίας, προσδιορίζει το αδίκημα ως τη θανάτωση προσώπου με παράνομη πράξη ή παράλειψη. ΄Οπως υποδείχθηκε στην υπόθεση Fostieri v. The Republic
(1969)2 C.L.R. 105, για το αδίκημα της ανθρωποκτονίας η Κατηγορούσα Αρχή είναι αρκετό να αποδείξει την ύπαρξη πρόθεσης του δράστη να διαπράξει την παράνομη πράξη που επέφερε τον θάνατο του θύματος και δεν είναι αναγκαίο να αποδειχθεί ότι ο δράστης είχε πρόθεση θανάτωσης του θύματος (βλ. επίσης Malik κ.ά. v. Δημοκρατίας
(2006)2 Α.Α.Δ. 36). Στην υπόθεση Πουτζιουρής και Άλλος v. Δημοκρατίας
(1990)2 Α.Α.Δ. 309, λέχθηκαν στη σελίδα 355, ανάμεσα σε άλλα, τα ακόλουθα: «΄Οπως προκύπτει από το κείμενο του άρθρου 205
(1), απαραίτητα συστατικά στοιχεία του κακουργήματος της ανθρωποκτονίας είναι (α) η πρόκληση θανάτου ετέρου προσώπου και (β) δια παρανόμου πράξεως την οποία ο κατηγορούμενος είχε πρόθεση να διαπράξει. Η πρόθεση προκλήσεως θανάτου δεν αποτελεί απαραίτητο στοιχείο του αδικήματος της ανθρωποκτονίας. Στις περιπτώσεις που, πέραν των απαραίτητων στοιχείων του αδικήματος, αποδεικνύεται και πρόθεση του δράση να προκαλέσει με την παράνομη πράξη του το θάνατο του ετέρου προσώπου, η ανθρωποκτονία συνήθως περιγράφεται ως «ηθελημένη» σε αντιδιαστολή με την «αθέλητη» ανθρωποκτονία που διαπράττεται χωρίς να υπάρχει το στοιχείο της πρόθεσης προκλήσεως θανάτου του θύματος.» Ο συνήγορος του κατηγορουμένου εισηγήθηκε ότι η Κατηγορούσα Αρχή απέτυχε να παρουσιάσει ικανοποιητική μαρτυρία που να αποδεικνύονται πέραν από κάθε αμφιβολία, τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος και ειδικότερα ότι ο κατηγορούμενος προέβη σε παράνομη πράξη η οποία προσδιορίστηκε ως πρόκληση τραύματος στο θύμα. Η περιστατική μαρτυρία, επανέλαβε, που έχει προσκομιστεί δημιουργεί μόνο ισχυρές υποψίες ότι ο κατηγορούμενος προκάλεσε το τραύμα στο θύμα. Υπάρχουν, - άφησε να νοηθεί - και άλλες εξηγήσεις, εκτός από την ενοχή του κατηγορουμένου. Επικαλέστηκε, επί του προκειμένου, το παραδεκτό γεγονός της τέλεσης εικονικού πολιτικού γάμου του θύματος με τον ΜΚ65 επί του κατηγορητηρίου, ο οποίος της απέστελλε κάθε μήνα το ποσό των €
- Το πρόσωπο, αυτό, υποστήριξε είχε ελατήριο να φονεύσει το θύμα και η Κατηγορούσα Αρχή παρέλειψε να στρέψει προς αυτή την κατεύθυνση τις έρευνες της. Υποστήριξε, επίσης, πως σε ορισμένα αντικείμενα εντοπίστηκε γενετικό υλικό τρίτου άγνωστου προσώπου, γεγονός που ενισχύει τις υπόνοιες για ανάμειξη τρίτου προσώπου στο έγκλημα. Δεν συμμεριζόμαστε την εισήγηση της υπεράσπισης ότι η περιστατική μαρτυρία αφήνει να αιωρείται άλλο ενδεχόμενο, εκτός από την ενοχή του κατηγορουμένου. Ούτε το παραδεκτό γεγονός του εικονικού γάμου του θύματος, ούτε το γεγονός ότι το μεικτό γενετικό υλικό που απομονώθηκε σε κάποια τεκμήρια ανήκει σε τρίτο πρόσωπο είναι δυνατό να δημιουργήσουν οποιοδήποτε ρήγμα στην υπόθεση της Κατηγορούσας Αρχής, όπως έχει παρουσιαστεί. Θα προσθέταμε, μάλιστα, ότι το παραδεκτό γεγονός αποκλείει οποιαδήποτε εμπλοκή του ΜΚ65 επί του κατηγορητηρίου στην υπόθεση, αφού δηλώθηκε και έγινε παραδεκτό, ότι αναχώρησε εκτός Κύπρου σε προγραμματισμένο ταξίδι που είχε, η ώρα 4:00 το απόγευμα της 20.4.
- Με βάση τη μαρτυρία και τα ευρήματα του Δικαστηρίου, το θανατηφόρο τραύμα προκλήθηκε μεταξύ της 19:00 και 23:10 της ίδιας ημέρας, ήτοι 3 τουλάχιστον ώρες μετά που έφυγε ο ΜΚ65 στο κατηγορητήριο από την Κύπρο. Είναι δε αδιαμφισβήτητο ότι το θύμα βγήκε από το διαμέρισμα, για 20΄ λεπτά, περίπου, πριν τις 7:00μ.μ. και επέστρεψε ξανά στο διαμέρισμα. Το γεγονός ότι υπήρχε γενετικό υλικό ενός άγνωστου άνδρα στο μεικτό γενετικό υλικό που εντοπίστηκε σε ορισμένα από τα τεκμήρια (φανέλα, Τεκμήριο 10, σε ένα από τα χαρτιά υγείας, σε κάποιες από τις δειγματοληψίες που έγιναν στην τσάντα σκουπιδιών, Τεκμήριο 17, στο επίχρισμα από τον ξύλινο αγκώνα της πολυθρόνας και σε ένα μαχαίρι κουζίνας), δεν επιδρά στη συνοχή της περιστατικής μαρτυρίας, ούτε προσθέτει οτιδήποτε στην εκδοχή του κατηγορουμένου. Με βάση την αδιαμφισβήτητη μαρτυρία του ΜΚ8, δεν μπορεί να καθοριστεί ο χρόνος εναπόθεσης του γενετικού υλικού που εντοπίστηκε στα διάφορα αντικείμενα. Ούτε μπορεί να προσδιοριστεί ο τρόπος με τον οποίο εναποτίθεται το γενετικό υλικό σε κάποιο αντικείμενο. Καταλήγουμε ότι ουδεμία άλλη λογική εξήγηση μπορεί να δοθεί από το σύνολο της περιστατικής μαρτυρίας πλην της εξήγησης ότι ο κατηγορούμενος θανάτωσε το θύμα, προκαλώντας, με πρόθεση, το τραύμα με αιχμηρό αντικείμενο. Η εκδοχή του κατηγορούμενου την οποία πρόβαλε με τις γραπτές του καταθέσεις, δεν αντέχει στον έλεγχο της κοινής λογικής και εμπειρίας. Δεν δίνει λογική εξήγηση για την πρόκληση του τραύματος ή για τα αίματα που εντοπίστηκαν στα διάφορα τεκμήρια που είχαν ανευρεθεί. Ο ίδιος έθεσε τον εαυτό του τόσο στο επίδικο διαμέρισμα, όπου βρέθηκε νεκρό το θύμα, όσο και κατά το χρονικό σημείο που διαπράχθηκε το έγκλημα, χωρίς να υπάρχει η παραμικρή υπόνοια ότι εισήλθε άλλο πρόσωπο μέσα στο διαμέρισμα. Είναι εξάλλου παραδεκτό (βλ. παραδεκτά γεγονότα με έγγραφο Α) ότι πρόσβαση στο επίδικο διαμέρισμα είχαν μόνο το θύμα και ο Κατηγορούμενος. Αντί οποιασδήποτε λογικής εξήγησης, δήλωσε πλήρη άγνοια για το τραύμα καθώς και για τα αίματα που βρέθηκαν στη φανέλα και σε άλλα αντικείμενα, καταφεύγοντας, μάλιστα, και σε ψεύδη. Η εκδοχή που πρόβαλε εξαρχής τόσο προφορικά όσο και κατά την ανάκριση αλλά και στις τρεις γραπτές του καταθέσεις, ότι απώλεσε τις αισθήσεις της και απεβίωσε, ενώ έπιναν μπύρες, δεν παρουσιάζει ίχνος πειστικότητας. Τη στιγμή, μάλιστα, που το θύμα βρέθηκε με μια πληγή που είχε προκληθεί με αιχμηρό αντικείμενο. Με την ανώμοτη δήλωση του δεν προσέθεσε οτιδήποτε στην εκδοχή του. Υιοθετώντας, ουσιαστικά, τις θέσεις που είχε προβάλει στις τρεις γραπτές καταθέσεις του, επανέλαβε μια ανίσχυρη εκδοχή, στερούμενη πειστικότητας από κάθε άποψη. Είναι νομολογημένο ότι η αξία της ανώμοτης δήλωσης είναι μάλλον πειστική παρά αποδεικτική (βλ. Δημοσθένους κ.ά. v. Αστυνομίας
(1998)2 Α.Α.Δ. 129, Γεωργίου v. Δημοκρατίας
(2010)2 Α.Α.Δ. 354, Ανδρέας Θ. Σοφοκλέους v. Δημοκρατίας, Ποιν. ΄Εφεση Αρ. 154/2011, ημερ. 22.11.2011 κ.ά.). Το γεγονός ότι δεν εντοπίστηκε το φονικό όργανο, δεν επηρεάζει καθ' οιονδήποτε τρόπο την κατάληξη μας. Είναι προφανές ότι ο κατηγορούμενος φρόντισε να απομακρύνει από το διαμέρισμα το αιχμηρό αντικείμενο με το οποίο προκάλεσε το τραύμα. Προφανές είναι, επίσης, ότι φρόντισε να σκουπίσει τα αίματα, αφαιρώντας και τη φανέλα που φορούσε το θύμα, σε μια απέλπιδα προσπάθεια να παρουσιάσει το θάνατο της ως αιφνίδιο. Η καθυστέρηση για μία περίπου ώρα, να αναφέρει το γεγονός στην αστυνομία, με βάση τις δικές του δηλώσεις, μπορεί εύλογα να αποδοθεί στις προσπάθειες απόκρυψης του φονικού οργάνου και άλλων ενεργειών του εντός του διαμερίσματος, ώστε να καλύψει το έγκλημα του και να παρουσιαστεί με τη μορφή του αιφνίδιου θανάτου. Κάτι που πέτυχε, αρχικά, αφού με τη στάση που φρόντισε, προφανώς, να έχει το θύμα δεν ήταν ορατή η πληγή. ΄Ολα τα στοιχεία περιστατικής μαρτυρίας που έχουμε εντοπίσει και αναφέρθηκαν πιο πάνω, σωρευτικά ιδωμένα, οδηγούν στο μοναδικό συμπέρασμα της θανάτωσης του θύματος από τον κατηγορούμενο με τον τρόπο που περιγράψαμε. Παρόλο που, όπως υποδείξαμε πιο πριν, δεν απαιτείται η απόδειξη της πρόθεσης για θανάτωση αλλ' αρκεί η πρόθεση για την πρόκληση της παράνομης πράξης (βλ. Fostieri πιο πάνω), στα περιστατικά της υπόθεσης, εύλογα συνάγεται ότι ο κατηγορούμενος, πέραν από την πρόθεση του για τον παράνομο τραυματισμό, είχε και πρόθεση θανάτωσης του θύματος. Η πρόθεση του προκύπτει από το σημείο του τραύματος που, όπως αναφέρθηκε, ήταν λίγο κάτω από τον αριστερό μαστό. Η πρόθεση ήταν εμφανής. Να πληγεί η καρδία του θύματος, όπως και έγινε, με αναπόφευκτη συνέπεια το θάνατο της. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, καταλήγουμε ότι έχουν αποδειχθεί πέραν από κάθε λογική αμφιβολία, όλα τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος της ανθρωποκτονίας και βρίσκουμε ένοχο τον κατηγορούμενο, ως το τροποποιημένο κατηγορητήριο. (Υπ.) ................................... Χ. Ι. Πογιατζής , Π.Ε.Δ. (Υπ.) ...................................... Λ. Καλογήρου, Α.Ε.Δ. (Υπ.) .................................. Θ. Θωμά, Ε.Δ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο