Δημοκρατία ν. Θεόδωρου Θεοφάνους, Αρ. Υπόθεσης: 38/12, 14.2.2012 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:KDPAF:2012:6 ΣΤΟ ΜΟΝΙΜΟ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΠΑΦΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χ. Μαλαχτού, Π.Ε.Δ. Μ. Ματθαίου, Α.Ε.Δ. Δ.Ι. Κίτσιου, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 38/12 Δημοκρατία ν. Θεόδωρου Θεοφάνους, από την Πάφο Κατηγορούμενου - - - - - - - - - - - - - - 14.2.2012 Για τη Δημοκρατία: κ. Ν. Κέκκος με κ. Α. Χ"Κύρου Κατηγορούμενος παρών, γι΄ αυτόν: κα Α. Σαββίδου Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η Α Π Ο Φ Α Σ Η Υποβλήθηκε από πλευράς της Κατηγορούσας Αρχής αίτημα όπως δύο πρόσωπα που προτίθεται η Κατηγορούσα Αρχή να καλέσει ως τους επόμενους μάρτυρες κατηγορίας, θεωρηθούν ως μάρτυρες που χρήζουν βοήθειας εν τη εννοία του περί Προστασίας Μαρτύρων Νόμου του 2001 (αρ. 95(Ι) του 2001) έτσι ώστε η μαρτυρία τους να δοθεί κατά τρόπο που αυτοί να μην έχουν θέαση προς τον κατηγορούμενο και το ακροατήριο και ο κατηγορούμενος και το ακροατήριο να μην έχουν θέαση προς αυτούς. Το πρώτο πρόσωπο είναι η Astana Aparinova (Μ.Κ.4 επί του κατηγορητηρίου). Όπως εξήγησε ο εκπρόσωπος της Κατηγορούσας Αρχής αυτή είναι ηλικίας 24 ετών (γεννήθηκε την 29.3.1988). Κατάγεται από το Καζακστάν και βρίσκεται στην Κύπρο από το Μάιο του 2011. Είναι η σύζυγος του Μ.Κ.41, εργοδότη του πρώτου θύματος μέχρι και την ημέρα της δολοφονίας της. Η επικείμενη μάρτυρας νιώθει έντονα για το χαμό του πρώτου θύματος και φοβία και ανασφάλεια στο να δώσει τη μαρτυρία της δημόσια, δηλαδή στη θέα του κατηγορούμενου και του κοινού. Δεν έχει καταθέσει ξανά σε Δικαστήριο. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο κ. Κέκκος, κλαίγοντας του ζήτησε να ενεργήσει ώστε να αποφύγει την επώδυνη διαδικασία, όπως η ίδια χαρακτήρισε το καθήκον της να μαρτυρήσει. Το δεύτερο πρόσωπο είναι η Αναστασία Ποζοϊδου. Αυτή δεν είναι μάρτυρας επί του κατηγορητηρίου. Θα είναι επιπρόσθετη μάρτυρας. Είναι ανήλικο πρόσωπο, ηλικίας 16 ετών (γεννήθηκε στις 20.11.1995). Δεν είναι κυπριακής καταγωγής αλλά από μικρή βρίσκεται στην Κύπρο. Όπως εξήγησε ο εκπρόσωπος της Κατηγορούσας Αρχής έχει φόβο και αγωνία γιατί πρόκειται να καταθέσει στην υπόθεση αυτή. Όπως περαιτέρω ανέφερε ο εκπρόσωπος της Κατηγορούσας Αρχής, η συγκεκριμένη ανήλικη είναι μάρτυρας κατηγορίας και σε υπόθεση εναντίον της μητέρας του κατηγορούμενου, που κατηγορείται για άλλο αδίκημα σε άλλη υπόθεση, που όμως έχει συνάφεια με τα περιστατικά της παρούσας. Η υπεράσπιση φέρει ένσταση στο αίτημα της Κατηγορούσας Αρχής. Υποστήριξε η κα Σαββίδου πως δεν έχουν δοθεί ικανοποιητικοί λόγοι και οι περιπτώσεις δεν καλύπτονται από το νόμο. Ανάφερε πως δεν έχει καταδειχθεί ότι οι επικείμενοι μάρτυρες διακατέχονται από φόβο και αναφέρθηκε στη φύση της μαρτυρίας που θα δώσουν για να καταδείξει πως τέτοιος φόβος δεν δικαιολογείται. Αναφορικά με την περίπτωση της Astana Aparinova σχολίασε ότι η μαρτυρία της θα είναι επωφελής για τον κατηγορούμενο και συνεπώς αυτή δεν δικαιολογείται να αισθάνεται φόβο στο να καταθέσει. Όσον αφορά την Αναστασία Ποζοϊδου ανάφερε πως η μαρτυρία της δεν αφορά καθ΄ αυτό τον κατηγορούμενο και δεν έχει σχέση μαζί του, αλλά αφορά συγγενικά του πρόσωπα. Σημείωσε ακόμη πως αναφορικά με το ζήτημα που θα μαρτυρήσει είχε συλληφθεί ως ύποπτη, παρέστηκε σε διαδικασία για την προσωποκράτηση της και παρέμεινε υπό κράτηση. Με τον τρόπο αυτό, εισηγείται η δικηγόρος υπεράσπισης, αυτή έχει εξοικειωθεί με τις δικαστικές διαδικασίας. Κατέληξε η δικηγόρος υπεράσπισης ότι δεν δικαιολογείται η εκτροπή από τη δημόσια δίκη όπως προνοείται από τις Συνταγματικές διατάξεις. Ο περί Προστασίας Μαρτύρων Νόμος του 2001 προνοεί ότι το Δικαστήριο δύναται ύστερα από αίτηση οποιουδήποτε των μερών σε ποινική διαδικασία να διατάξει όπως μάρτυρας θεωρηθεί ως μάρτυρας που χρήζει βοήθειας (άρθρο 4
(1)). Μάρτυρας σε ποινική διαδικασία χρήζει βοήθειας αν κατά το χρόνο της ακρόασης δεν έχει συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας του (άρθρο 3
(1)(α)) ή αν το Δικαστήριο ικανοποιείται ότι η ποιότητα της μαρτυρίας που θα δοθεί από το μάρτυρα, ενδέχεται να επηρεαστεί λόγου φόβου ή αγωνίας ή οδύνης εκ μέρους του μάρτυρα σε σχέση με την κατάθεση του κατά τη διαδικασία (άρθρο 3
(2)). Προκύπτει πως όταν το πρόσωπο είναι ανήλικο, αυτό καθορίζεται, χωρίς άλλο, από το νόμο ως μάρτυρας που χρήζει βοήθειας. Επομένως η Αναστασία Ποζοϊδου είναι μάρτυρας που χρήζει βοήθειας. Στην περίπτωση ενήλικα, όπως η Astana Aparinova, το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη όλες τις περιστάσεις και ιδιαίτερα αυτές που μνημονεύονται στο εδάφιο 3 του άρθρου 3 του Νόμου, μεταξύ των οποίων τη φύση και τις περιστάσεις υπό τις οποίες τελέστηκε το αδίκημα στο οποίο αφορά η διαδικασία, την ηλικία του μάρτυρα, το κοινωνικό και πολιτιστικό υπόβαθρο και την εθνική καταγωγή του και το εργασιακό περιβάλλον του μάρτυρα. Η υπό εκδίκαση διαδικασία αφορά ένα στυγερό έγκλημα. Δολοφονήθηκαν μια νεαρή κοπέλα, εγκυμονούσα (το πρώτο θύμα) και η περίπου τριών με τριάμισι ετών θυγατέρα της (το δεύτερο θύμα). Είναι μια από τις σοβαρότερες υποθέσεις που τέθηκαν ποτέ ενώπιον της κυπριακής δικαιοσύνης. Είναι κατανοητό πως, δικαιολογημένα ή όχι, κάποιο πρόσωπο που καλείται να δώσει μαρτυρία σε τέτοια υπόθεση μπορεί να αισθάνεται φόβο ή αγωνία. Η Astana Aparinova είναι νεαρή κοπέλα, ηλικίας μόλις 24 ετών. Πολύ πρόσφατα εντάχθηκε στην κυπριακή κοινωνία. Γνώριζε το πρώτο θύμα και αισθάνεται ιδιαίτερη οδύνη για το χαμό της. Έχουμε ικανοποιηθεί ότι η ποιότητα της μαρτυρίας που η Astana Aparinova θα δώσει ενδέχεται να επηρεαστεί λόγω του φόβου, της αγωνίας ή της οδύνης που αισθάνεται. Καταλήγουμε πως είναι και αυτή μάρτυρας που χρήζει βοήθειας εν τη εννοία του Νόμου. Κατά συνέπεια, διατάσσεται όπως αμφότερες θεωρηθούν ως μάρτυρες που χρήζουν βοήθειας. Η διαδικασία που προνοείται στο Νόμο δεν αντίκειται σε καμιά Συνταγματική πρόνοια. Στην X v. United Kingdom
(1992)15 E.H.R.R. CD 113 το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αποφάσισε ότι διαδικασία κατά την οποία ο κατηγορούμενος και το κοινό δεν θα μπορούσαν να βλέπουν το μάρτυρα, δεν παραβίαζε το δικαίωμα του κατηγορούμενου για δίκαια δίκη ή την πρόνοια για δημόσια δίκη. Το ζήτημα εξετάστηκε σε συνάρτηση με το άρθρο 6 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων που είναι αντίστοιχο του άρθρου 30 του Συντάγματος μας με το οποίο διασφαλίζεται η δίκαια δίκη. Στην R. v. Camberwell Green Youth Court
(2005)U.K.H.L. 4,
(2005)1 All E.R. 999 αποφασίστηκε πως ανάλογη πρόνοια σε αγγλική νομοθεσία για την κατάθεση παιδιών σε ποινικές δίκες (Youth Justice and Criminal Evidence Act 1999) δεν παραβίαζε το δικαίωμα του κατηγορούμενου για δίκαια δίκη κάτω από το άρθρο 6 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Η ουσία του ζητήματος είναι κατά πόσο η υπεράσπιση έχει κατάλληλη ευκαιρία να αμφισβητήσει και να υποβάλει ερωτήσεις στους μάρτυρες κατηγορίας. Η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων δεν εξασφαλίζει την πρόσωπο με πρόσωπο αντιπαράθεση μεταξύ κατηγορούμενου και μάρτυρα. Όταν το Δικαστήριο διατάξει όπως μάρτυρας θεωρηθεί ότι χρήζει βοήθειας, το Δικαστήριο καθορίζει τα μέτρα τα οποία κατά την κρίση του Δικαστηρίου, θα βελτιώσουν την ποιότητας της μαρτυρίας που θα δοθεί από το μάρτυρα και διατάσσει τα ειδικά μέτρα τα οποία θα εφαρμοστούν (άρθρο 4
(2)). Το Δικαστήριο Πάφου διαθέτει κλειστό κύκλωμα τηλεόρασης που παρέχει τη δυνατότητα όπως ο μάρτυρας δώσει την κατάθεση του ευρισκόμενος σε δωμάτιο που γειτνιάζει της αίθουσας του Δικαστηρίου. Η φωνή του μάρτυρα ακούγεται στη δικαστική αίθουσα μέσω του συστήματος ενώ η όψη του προσώπου είναι ορατή προς το Δικαστήριο, τον εκπρόσωπο της Κατηγορούσας Αρχής και το δικηγόρο υπεράσπισης μέσω τηλεόρασης. Ο μάρτυρας ακούει τη διαδικασία και βλέπει μέσω τηλεόρασης όλους τους παράγοντες της δίκης. Το σύστημα που περιγράψαμε ικανοποιεί όλες τις προϋποθέσεις του Νόμου, και ειδικά την προϋπόθεση όπως ο κατηγορούμενος να μπορεί να παρακολουθεί ακουστικά τη διαδικασία και να δίδει οδηγίες στο δικηγόρο του, το δε Δικαστήριο, ο εκπρόσωπος της Κατηγορούσας Αρχής και ο δικηγόρος υπεράσπισης έχουν περαιτέρω τη δυνατότητα θέασης του μάρτυρα. Διατάσσουμε όπως η μαρτυρία της Astana Aparinova και της Αναστασίας Ποζοϊδου δοθεί με τη χρήση του πιο πάνω συστήματος. (Υπ.) .............. Χ. Μαλαχτός, Π.Ε.Δ. ............. Μ. Ματθαίου, Α.Ε.Δ. ............. Δ.Ι. Κίτσιος, Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΜΔ Subject: Assize Court/Interim Αναφορά: Διαδικασία μάρτυρα που χρήζει βοήθειας - Προστασία μαρτύρων cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο