ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ν. Abdulhannan Aldief Shihk, Αρ. Υπόθεσης: 2374/09, 7.3.2012 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:KDPAF:2012:8 ΜΟΝΙΜΟ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΠΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΑΖΕΙ ΣΤΗ ΠΑΦΟ Ενώπιον: Δ. Σωκράτους, Π.Ε.Δ. Μ. Ματθαίου, Α.Ε.Δ. Δ.Ι. Κίτσιου, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 2374/09 ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ν. Abdulhannan Aldief Shihk Κατηγορούμενου ------------------- Ημερομηνία: 7.3.2012 Εμφανίσεις Για τη Δημοκρατία: κ. X"Κύρου Για τον Κατηγορούμενο: κ. Καραμανής Κατηγορούμενος: παρών ΑΠΟΦΑΣΗ Με σχετική απόφαση του εφετείου διατάχθηκε η επανεκδίκαση της παρούσας υπόθεσης. Οι λόγοι εμφαίνονται στο πρακτικό ημερομηνίας 18.10.11. «κ. Χ"Κύρου: Υπήρξε εισήγηση την προηγούμενη φορά για να λάβω οδηγίες από τον Γενικό Εισαγγελέα για να συναινέσουμε σε επανεκδίκαση της υπόθεσης. Έχω συζητήσει το θέμα με το Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, προβληματίστηκε αρκετά για το θέμα αυτό και τελικά θεωρεί ότι θα είναι δικαιότερο υπό τις περιστάσεις αν επανεκδικαστεί η υπόθεση και να επιφορτιστεί η Δημοκρατία τα έξοδα ιατροδικαστή για την υπεράσπιση. Ως προς το ζήτημα που ετέθη για το νομοθετικό πλαίσιο δυστυχώς, λόγω της οικονομικής κρίσης, είναι δύσκολο να γίνει τώρα, πιθανόν στο μέλλον. Ειδικά δι' αυτήν την περίπτωση, διότι η καταδίκη στηρίχθηκε στη μαρτυρία του ιατροδικαστή, γι' αυτό το λόγο ο Γεν. Εισαγγελέας θεωρεί δικαιότερο να επιτύχει η έφεση και να εκδοθεί διαταγή για επανεκδίκαση. ............ κ. Χ"Κύρου: Πριν προχωρήσω στο θέμα αυτό θα ήθελα να ξεκαθαρίσω ότι η συναίνεση για επανεκδίκαση είναι όσον αφορά την ανθρωποκτονία όχι σε σχέση με την κατηγορία για το φόνο εκ προμελέτης, που αντιμετώπιζε αρχικά. κ. Καραμανής: Συμφωνώ. Δικαστήριο: Η έφεση επιτυγχάνει. Η πρωτόδικη απόφαση παραμερίζεται και διατάσσεται η επανεκδίκαση της υπόθεσης από άλλη σύνθεση Δικαστηρίου. Επιτρέπεται ο διορισμός εμπειρογνώμονα για λογαριασμό του εφεσείοντα, τα έξοδα του οποίου θα καταβληθούν από το Πάγιο Ταμείο της Δημοκρατίας. Ο εφεσείων παραπέμπεται σε δίκη ενώπιον του Κακουργιοδικείου και θα παραμείνει υπό κράτηση μέχρι τη δίκη του. Τα έξοδα του μεταφραστή να καταβληθούν από το Πάγιο Ταμείο της Δημοκρατίας.» ΟΙ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ Ο Allam Munaim Hussain (το θύμα) τέως από το Ιράκ, ήλθε στην Κύπρο τέσσερα περίπου έτη πριν το 2009, και εργαζόταν μαζί με άλλους ομοεθνείς του στο εργοτάξιο της εταιρείας Α. Παναρέτη στη Τρεμιθούσα. Ήταν ηλικίας 30 ετών και διέμενε στην Έμπα. Το πρωινό της 19ης Φεβρουαρίου 2009, βρέθηκε νεκρός στο σπίτι του, «άγρια δολοφονημένος» στο πάτωμα του υπνοδωματίου του. Για το θάνατο του ηγέρθηκαν υποψίες εναντίον του κατηγορούμενου, ο οποίος ήταν οικείο πρόσωπο του θύματος, στο σπίτι του οποίου και φιλοξενήθηκε για κάποιο διάστημα και εκδόθηκε ένταλμα σύλληψης του. Αναζητήθηκε στην Πάφο όπου διέμενε και δεν εντοπίστηκε. Η σύλληψη του έγινε κατορθωτή στις 25.2.09 σε ξενοδοχείο στη Λευκωσία όπου κατέλυσε. Στην κατοχή του βρέθηκε περιουσία του θύματος, χρυσαφικά καθώς και τα τηλέφωνα του. Παραδέχτηκε πως αυτή ανήκε στο θύμα και έδωσε εξήγηση για τον τρόπο που περιήλθαν στην κατοχή του. Προσάχθηκαν εναντίον του κατηγορίες, αρχικά αυτή του φόνου εκ προμελέτης και της ληστείας. Με το κατηγορητήριο που ετέθη ενώπιον του παρόντος Κακουργιοδικείου κατά την επανεκδίκαση ο κατηγορούμενος αντιμετωπίζει την κατηγορία της ληστείας (κατηγορία 2) και αυτή της ανθρωποκτονίας (κατηγορία 3) όπως έχει διαμορφωθεί κατά την πρώτη εκδίκαση της υπόθεσης. Ο κατηγορούμενος αρνήθηκε αμφότερες τις κατηγορίες και διεξήχθη συνακόλουθα ακρόαση της υπόθεσης. Η ακροαματική διαδικασία υπήρξε μακρά. Εκ μέρους της κατηγορούσας αρχής κλήθηκαν και κατέθεσαν 21 μάρτυρες. Ο κατηγορούμενος όταν κλήθηκε να προβάλει την υπεράσπιση του, προέβηκε σε ανώμοτη δήλωση από τη θέση που βρισκόταν. Κάλεσε ως μάρτυρες υπεράσπισης τον ιατροδικαστή Μ. Ματσάκη (Μ.Υ.1) τους αστ. Ανδρέα Ιωαννίδη (Μ.Υ.2) και Ζήνωνα Ζήνωνος (Μ.Υ.3), τον γενετιστή Allan Jamiesson (Μ.Υ.4) και τον Πρωτοκολλητή κ. Ματθαίο Αταλιώτη (Μ.Υ.5). ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΔΙΚΗΜΑΤΩΝ:- Η τρίτη κατηγορία εδράζεται στο άρθρο 205
(1)του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154 το οποίο προνοεί πως: «Κάθε πρόσωπο το οποίο επιφέρει το θάνατο άλλου προσώπου με παράνομη πράξη ή παράλειψη είναι ένοχο του κακουργήματος της ανθρωποκτονίας.». Η δεύτερη κατηγορία στηρίζεται στα άρθρα 282 και 283 του Ποινικού Κώδικα εκ των οποίων το άρθρο 282 προνοεί πως : «Όποιος κλέβει κάτι και κατά ή αμέσως πριν ή αμέσως μετά το χρόνο της κλοπής χρησιμοποιεί ή απειλεί να χρησιμοποιήσει πραγματική βία εναντίον οποιουδήποτε προσώπου ή περιουσίας, με σκοπό απόκτησης ή κατακράτησης εκείνου που κλάπηκε ή με σκοπό αποτροπής ή εξουδετέρωσης αντίστασης που προβάλλεται εναντίον της κλοπής ή κατακράτησης αυτού είναι ένοχο του κακουργήματος της ληστείας.». Με το άρθρο 283 προνοείται σοβαρότερη ποινή στην περίπτωση κατά την οποία «ο υπαίτιος είναι οπλισμένος με επικίνδυνο ή επιθετικό όπλο ή όργανο ή συνοδεύεται από ένα ή περισσότερα πρόσωπα ή αν κατά ή αμέσως πριν ή αμέσως μετά το χρόνο της ληστείας, τραυματίσει, κτυπήσει, πλήξει ή χρησιμοποιήσει οποιαδήποτε άλλη μορφή σωματικής βίας εναντίον άλλου.». Ότι το θύμα έχει δολοφονηθεί είναι κοινά αποδεκτό. Το ερώτημα που καλείται το Δικαστήριο να απαντήσει και αποφασίσει είναι εάν ο συγκεκριμένος κατηγορούμενος είναι ο δράστης. Άμεση μαρτυρία ως προς τις συνθήκες θανάτωσης του θύματος, προερχόμενη από αυτόπτη ή αυτήκοο μάρτυρα δεν υπάρχει. Η διαθέσιμη μαρτυρία η οποία προσκομίστηκε από την κατηγορούσα αρχή για να αποδείξει την υπόθεση της, είναι περιστατική στη φύση της και ποικίλει ανάλογα προς το είδος προέλευσης της. ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 18ης Φεβρουαρίου 2009 Ιδιαίτερη σημασία δόθηκε και από τις δύο πλευρές σε κάποιο επεισόδιο το οποίο σημειώθηκε στον τόπο εργασίας του θύματος, την προτεραία του θανάτου του. Είναι αντιληπτό πως η Αστυνομία κατά τη διερεύνηση της δολοφονίας του θύματος, όταν έλαβε γνώση του επεισοδίου μέσω της κατάθεσης του φίλου και συμπατριώτη του θύματος Shakkir Abdallah Daahir (M.K.8) εξέτασε τυχόν κίνητρα, και αναζήτησε υπόπτους μέσα από τούτο το επεισόδιο. Υπόπτους υπέδειξε και η υπεράσπιση. Ο Shakkir Abdallah Daahir και το θύμα, εργάζονταν ως κτίστες στην εταιρεία Α. Παναρέτη στην Τρεμυθούσα. Στο ίδιο εργοτάξιο απασχολούνταν περίπου 170 Σύριοι που αποτελούσαν την πλειονότητα των εργατών ενώ οι Ιρακινοί ήσαν μειονότητα και αριθμούσε περί τα 8 άτομα. Στις 18.2.2009, γύρω στις 09:00 το πρωί ενώ ο Μ.Κ.8 και το θύμα, δούλευαν μαζί σε σκαλωσιά, τους πλησίασε ο Σύριος Mohamed Hussain Imbrahim και προσπάθησε να πάρει το λάστιχο της μηχανής μπετόν. Το θύμα αντέδρασε, απαγορεύοντας του να το αγγίξει, επακολούθησε λογομαχία και εξύβριση του θύματος από τον ανωτέρω Mohamed, με αποκορύφωμα και αποτέλεσμα της παρεξήγησης αυτής, το θύμα, να κτυπήσει τον Mohamed στο στόμα το οποίο αιμορραγούσε. Μαζεύτηκαν και άλλοι Σύριοι και επειδή ο Μ.Κ.8 έκρινε ότι το θέμα θα λάμβανε διαστάσεις μεταξύ Σύριων και Ιρακινών έδιωξε το θύμα από το εργοτάξιο και μετέφερε για περίθαλψη τον Mohamed στις Α΄ Βοήθειες του Γενικού Νοσοκομείου Πάφου. Το γεγονός του επεισοδίου περιέγραψε, εξ' όσων από άλλους πληροφορήθηκε, και ο Μ.Κ.17 Ibidelminem Miphelany (Mάϊκ), επιστάτης του έργου. Ευρισκόμενος ο Μ.Κ.8, ακόμη στο Νοσοκομείο, δέχθηκε τηλεφώνημα από το θύμα το οποίο επιθυμούσε να επισκεφθεί τον Mohamed και απολογηθεί, πλην όμως (ο Μ.Κ.8) τον απότρεψε από αυτήν την ενέργεια, θεωρώντας ορθότερο, να αφεθεί να παρέλθει κάποιος χρόνος ώστε να καταλαγιάσει η τυχόν αγανάκτηση υπήρχε. Παρά ταύτα ο Μ.Κ.8 συζήτησε με τον Mohamed, και ο τελευταίος δέχθηκε και εισηγήθηκε να συναντηθούν στο σπίτι του για να συζητηθεί το επεισόδιο και να λυθεί το πρόβλημα. Ο Μ.Κ.8 συναντήθηκε με το θύμα όταν ο τελευταίος τον επισκέφθηκε στο σπίτι του γύρω στις 11:30, συζήτησαν τα της συνάντησης στο σπίτι του Mohamed, η οποία θα λάμβανε χώρα αργότερα το απόγευμα της ίδιας ημέρας. Λίγο αργότερα ο Μ.Κ.8 δέχθηκε τηλεφώνημα από το θύμα, το οποίο του ανέφερε πως μετά από διευθέτηση στην οποία προέβη κάποιος Μάρκος X"Αλή, κανονίστηκε συνάντηση η ώρα 13:
- Η συνάντηση μεταξύ θύματος και Mohamed όντως έγινε παρουσία και άλλων Σύριων και Ιρακινών μεταξύ των οποίων ήταν και ο Μ.Κ.8, στην οποία το θύμα απολογήθηκε προς τον Mohamed, έδωσαν τα χέρια, φιλήθηκαν και η παρεξήγηση έληξε. Αρκετές ερωτήσεις και υποβολές τέθηκαν προς τον Μ.Κ.8 από το δικηγόρο του κατηγορούμενου που στόχευαν να καταδείξουν πως η παρεξήγηση και διαφορά δεν λύθηκε, διότι αποτελεί έθιμο των Αράβων, να πληρώνεται χρήμα αντί αίματος, όπου δηλαδή στάξει αίμα, αυτό να αποζημιώνεται. Ο Μ.Κ.8, με υπομονή και σταθερότητα η οποία χαρακτήριζε όλες του τις θέσεις, εξήγησε πως ναι μεν υπάρχει κάποιο έθιμο, όμως στην κρινόμενη περίπτωση, η διαφορά έληξε ειρηνικά, το θέμα τακτοποιήθηκε και πρόταση του θύματος προς τον Mohamed να του καταβάλει τα ιατρικά έξοδα και ημερομίσθια του, δεν έγινε δεκτή, διότι ακριβώς επιθυμούσαν λήξη της διαφοράς. Με τη λήξη της συνάντησης, ο Μ.Κ.8 γύρισε στο σπίτι του ενώ το θύμα ανέφερε πως θα πήγαινε περίπατο. Το απόγευμα της ίδιας μέρας στις 4 μ.μ. ο Μ.Κ.8 πήρε τηλέφωνο το θύμα και αυτός του ανέφερε πως είναι μαζί του ο Abdulhannan (o κατηγορούμενος). Ξαναμίλησε στις 7:30 το απόγευμα και ενώ μιλούσαν το θύμα δέχτηκε τηλεφώνημα στο δεύτερο τηλέφωνο του. Συνεννοήθηκαν να συναντηθούν την επομένη και δεν ξαναμίλησαν. Για συμπλήρωση της εικόνας του θύματος όπως αναδείχθηκε μέσα από τη μαρτυρία αυτή, είναι πως πέραν της μόνιμης εργασίας του στο εργοτάξιο, αναλάμβανε κάποιες υπεργολαβίες και τις έδιδε σε τρίτα πρόσωπα, ασχολήθηκε κάποιο διάστημα με εμπόριο αυτοκινήτων και τσιγάρων. Διατηρούσε ερωτικό δεσμό με μια οικιακή βοηθό από τις Φιλιππίνες ενώ εσύναπτε και εφήμερες σχέσεις και με άλλες γυναίκες. Πάντοτε είχε αρκετά χρήματα και κυκλοφορούσε κουβαλώντας μαζί του μεγάλα χρηματικά ποσά, γεγονός το οποίο ήταν γνωστό στους συμπατριώτες του και γενικά στα άτομα Αραβικής καταγωγής στα οποία και δάνειζε χρήματα, χαρακτηριζόμενος και ως ο «τραπεζίτης» των Αράβων. Το θύμα συνήθιζε να έχει πάντοτε, δίπλα από το κρεβάτι του, ένα στελίφι, για προστασία. Συνήθεια που την έχουν και άλλοι Άραβες, οι οποίοι αντί στελιφιού μπορεί να έχουν οποιοδήποτε άλλο αντικείμενο. Για ό,τι αξίζει, θα πρέπει να καταγραφεί πως εξ' όσων ο Μ.Κ.8 πληροφορήθηκε από το θύμα, ο τελευταίος είχε φιλοξενήσει τον κατηγορούμενο για διάστημα 10 ημερών, δύο μήνες περίπου πριν τη δολοφονία του. Ουσιαστικά η φιλοξενία του, στόχευε και στην προστασία του αφού αναζητείτο από την αστυνομία σε σχέση με υπόθεση κλοπής από σπίτι εξαδέλφου του, ο οποίος και τον κατήγγειλε. Το γεγονός της φιλοξενίας του, δεν αμφισβητήθηκε από την υπεράσπιση. ΓΕΓΟΝΟΤΑ 19ης Φεβρουαρίου 2009 ΣΚΗΝΗ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΣ Την 19η Φεβρουαρίου, την επόμενη ημέρα του επεισοδίου, ο Μ.Κ.8 ετοιμάστηκε όπως κάθε μέρα για να πάει στην εργασία του. Διαπίστωσε ότι έβρεχε και σκέφτηκε πως το γεγονός αυτό αποτελούσε καλή ευκαιρία ώστε να μην συναντηθεί ο φίλος του (το θύμα) με τους υπόλοιπους εργάτες. Φαίνεται ότι διατηρούσε κάποιες ανησυχίες, για τούτο και τηλεφώνησε πρωί-πρωί στο θύμα στο κινητό του τηλέφωνο αλλά αυτός δεν απαντούσε. Όταν δοκίμασε κλήση στο δεύτερο κινητό και δεν ανταποκρίθηκε πραγματικά ανησύχησε ότι κάτι εσυνέβη αφού το κινητό αυτό το είχε πάντοτε ανοικτό και τον αριθμό του γνώριζαν μόνο αυτός (ο Μ.Κ.8) και η φιλενάδα του θύματος. Ετοιμάστηκε και μετέφερε τη φίλη του από τις Φιλιππίνες στην οικία που εργαζόταν ως οικιακή βοηθός στο Μέσα Χωριό και επέστρεψε στην οικία του φίλου του. Το αυτοκίνητο του ήταν έξω σταθμευμένο. Κτύπησε την πόρτα, του φώναξε αλλά δεν πήρε απάντηση. Δοκίμασε να ανοίξει αλλά η πόρτα ήταν κλειδωμένη. Μέσα από το σπίτι άκουγε κάποιους συγκεχυμένους ήχους σαν τηλεόραση. Είδε τον ιδιοκτήτη του σπιτιού να πίνει καφέ στη βεράντα του, αλλά ούτε εκείνος γνώριζε οτιδήποτε για να τον ενημερώσει. Σκέφτηκε πως ίσως η φίλη του θύματος γνώριζε κάτι και έτσι τηλεφώνησε στη δική του φίλη η οποία με τη σειρά της επικοινώνησε με τη φίλη του Allam (θύματος) και τους πληροφόρησε, όπως ο ίδιος αντελήφθηκε, πως είχε επικοινωνήσει με το θύμα η ώρα 9:30, της είπε ότι θα ξάπλωνε να κοιμηθεί και πως μαζί του ήταν και ο Abdul (κατηγορούμενος). Μόλις ο Μ.Κ.8 έλαβε αυτή την πληροφορία ζήτησε και έμαθε από κάποιο φίλο του Ιρακινό τον αριθμό τηλεφώνου του κατηγορούμενου. Τον κάλεσε στο κινητό αλλά ήταν κλειστό. Κάποιος άλλος Ιρακινός ονόματι Omar, τον μετέφερε στο σπίτι του κατηγορούμενου. Τον κάλεσαν, κτύπησαν την πόρτα αλλά κανείς δεν ήταν στο σπίτι γι' αυτό επέστρεψαν στο σπίτι του θύματος. Αποτέλεσε παραδεκτό γεγονός ότι «Το πρωϊ στις 19.2.09 ο Μ.Κ.3 στο κατηγορητήριο Α. Αγαθοκλέους, αλουμινιτζής στο επάγγελμα άνοιξε με εργαλείο (τράπανο) την εξωτερική πόρτα της κουζίνας της οικίας όπου διέμενε το θύμα. Η πόρτα αυτή φαίνεται στη Φωτογραφία 10 του Τεκμηρίου
- Σε κατοπινό στάδιο ο ρηθείς Αγαθοκλέους παρουσιάστηκε και κατέθεσε στο Δικαστήριο. Ο Ανδρέας Αγαθοκλεους (Μ.Κ.21), αλουμινιτζής στο επάγγελμα, κλήθηκε από τον πεθερό του, γύρω στις 6:40 να πάει στο σπίτι του να ανοίξει την πόρτα της βοηθητικής οικίας στην οποία διέμενε ένας αλλοδαπός. Έφτασε στο χώρο η ώρα 7:30 περίπου. Παρουσία του ο σύγαμπρος του, Νεόφυτος Χαριλάου, τηλεφώνησε στον αξιωματικό υπηρεσίας, ο οποίος του έδωσε οδηγίες ν' ανοίξουν την πόρτα και να τον ενημερώσουν σχετικά. Άνοιξε την αλουμινένια πόρτα της κουζίνας και αμέσως εισήλθε μέσα στην οικία ο φίλος του θύματος, μετά ο σύγαμπρος του και ακολούθως ο ίδιος. Άκουσε και είδε τον αλλοδαπό να κρατά το κεφάλι του και να φωνάζει «Αχ Αλλάχ». Αμέσως πλησίασε και είδε έναν άντρα πεσμένο στο έδαφος μπροστά στην πόρτα του δωματίου μέσα στα αίματα. Φαινόταν πεθαμένος. Ήταν η θέση του την οποία και αποδεχόμαστε πως κανείς τους δεν εισήλθε στο δωμάτιο αλλά ούτε και άγγιξε τον νεκρό. Ο μάρτυρας αυτός ήταν, με την απλότητα που τον χαρακτήρισε ειλικρινής και σαφέστατος στις απαντήσεις, τοποθετήσεις και εξηγήσεις που έδινε. Στην υποβολή που του ετέθη πως ο σύγαμπρος του είπε πως ο νεκρός ήταν τυλιγμένος με κουβέρτα ήταν η σαφής εξήγηση και θέση πως μόλις αντιλήφθηκαν το πτώμα, πισωπάτησαν. Κοίταξαν από τη μισάνοικτη πόρτα, είδαν το σώμα του από τη μέση και πάνω γυμνό, στο κάτω μέρος φαινόταν κάτι αλλά δεν είχαν ούτε το χρόνο, αλλά ούτε και το κουράγιο να εξετάσουν κάτι παραπάνω. Το σημαντικό είναι πως ουδείς από τους τρεις αυτούς που πρωτοεισήλθαν στην οικία, εισήλθε στο δωμάτιο ή άγγιξε οτιδήποτε. Η ίδια θέση προήλθε και από τον Μ.Κ.8, ο οποίος μόλις αντίκρισε νεκρό το φίλο του βγήκε έξω και περίμενε την αστυνομία. Η υπεράσπιση, κάλεσε ως Μ.Υ.3 τον Αστ. 2639 Ζ. Ζήνωνος ο οποίος είχε λάβει κατάθεση από τον ανωτέρω ρηθέντα Χαριλάου. Η κατάθεση σημειώθηκε Τεκμήριο
- Ο Χαριλάου είχε αποβιώσει πριν λίγους μήνες και για τούτο δεν μπορούσε να κληθεί μάρτυρας από την κατηγορούσα αρχή η οποία σκόπευε να το πράξει. Στην κατάθεση τεκμήριο 140, όντως αναφέρει ο Χαριλάου ότι από εκεί που κοίταξε είδε το θύμα τυλιγμένο με κουβέρτα, στο κάτω μέρος του σώματος. Κρίνουμε πως καμία βαρύτητα μπορεί να δοθεί στην ανωτέρω κατάθεση αφού το άτομο αυτό δεν μπορεί να αντεξετασθεί και εξακριβωθεί τι ακριβώς είδε και εξάλλου έχοντας υπόψη την ανωτέρω μαρτυρία των Μ.Κ.21 και Μ.Κ.8 ότι κανείς εισήλθε ή άγγιξε το σώμα του θύματος, δεχόμαστε ότι αυτό έγινε και πως, όπως ο Μ.Κ.21 εξήγησε μια ματιά έριξαν χωρίς ιδιαίτερη παρατηρητικότητα. Οι πρώτοι αστυνομικοί που έφθασαν στη σκηνή ήτα ο αστυφύλακας 2908 Γ. Πολυδώρου (ΜΚ19) και λοχίας 3710 Μ. Πατσαλίδης (ΜΚ20). Έφτασαν η ώρα 7:40 αφού έλαβαν σχετικό μήνυμα. Μόλις έφτασαν εισήλθαν στο σπίτι και είδαν στο υπνοδωμάτιο, έναν άνδρα ξαπλωμένο ανάσκελα μέσα στα αίματα ο οποίος δεν είχε σφυγμό. Δεν φαινόταν να αναπνέει. Απέκλεισαν τη σκηνή με αστυνομική κορδέλα και απομάκρυναν τον κόσμο που είχε μαζευτεί. Οι ανωτέρω μάρτυρες κατέθεσαν πως δεν επετράπη σε κανένα να εισέλθει στην κατοικία και δεν άγγιξαν πουθενά εκτός από την πόρτα από την οποία εισήλθαν. Εγκρίθηκε, εξάλλου ως παραδεκτό γεγονός (Τεκμήριο 1 παρ. 4) πως «η σκηνή του εγκλήματος (κατοικία του θύματος στην οδό Ανδρέα Τούλουπου αρ. 2 στην Έμπα) με την άφιξη της Αστυνομίας απεκλείσθη και φρουρείτο μέχρι την αποδέσμευση της μετά το πέρας των αστυνομικών ερευνών / εξετάσεων, χωρίς να επέμβει ή εισέλθει κανένα μη εξουσιοδοτημένο πρόσωπο». Ερωτήσεις και υποβολές κατά την αντεξέταση που έγιναν προς τους Μ.Κ.19 και Μ.Κ.20, για το εάν έκαναν προσπάθειες ανάνηψης του θύματος, αν πήραν το σφυγμό του και αιχμές που δέχθηκαν ότι παρέλειψαν να εξετάσουν και αν χρειάζετο να βοηθήσουν το θύμα, κρίνεται πως δεν χρήζουν εξέτασης, αφού το γεγονός πως το θύμα ήταν νεκρό, αρκετές ώρες πριν τον εντοπισμό του, δεν αμφισβητήθηκε. Οι σχετικές ερωτήσεις στόχο είχαν όπως αντιληφθήκαμε να καταδείξουν τυχόν επέμβαση στη σκηνή, θέση την οποία όπως ανωτέρω εξηγήσαμε δεν αποδεχόμαστε. Στη σκηνή κατέφθασαν αμέσως μετά και άλλοι αστυνομικοί και αξιωματούχοι της Αστυνομίας και συστάθηκε ανακριτική ομάδα με επικεφαλής τον υπαστυνόμο Μ. Ιωάννου (Μ.Κ.6). Μέλος της ομάδας ήταν και η Γ/Αστ. 3411 Παν. Γιαννακάρη (Μ.Κ.3) (κατάθεση της Τεκμήριο 57) η οποία και τήρησε το ημερολόγιο ενεργείας της σκηνής του εγκλήματος (Τεκμήριο 58) στο οποίο περιγράφονται οι ώρες άφιξης, αναχώρησης και ενέργειες κατά τις ώρες που βρίσκονταν εκεί στη σκηνή. Τη σκηνή επισκέφθηκε η ώρα 10:45 περίπου ο υπαστυνόμος Γεώργιος Αναστασίου (Μ.Κ.2). Υπηρετεί στην Υπηρεσία Εγκληματολογικών Ερευνών του Αρχηγείου Αστυνομίας στο Εργαστήριο Διερεύνησης. Προέβη σε δακτυλοσκοπική εξέταση της σκηνής, εξέτασε διάφορα τεκμήρια δακτυλοσκοπικά, έλαβε δειγματοληψίες και καθ' υπόδειξη του παραλήφθηκαν τεκμήρια. Οι ενέργειες του περιγράφονται στην εμπιστευτική του έκθεση ημερ. 11.3.09, Τεκμήριο
- Αναφέρεται στην έκθεση ημερ. 11.3.09, Τεκμήριο 55: «Ο νεκρός βρέθηκε στο υπνοδωμάτιο της κατοικίας, στο πάτωμα μέσα σε αίματα και φορούσε μόνο το κάτω εσώρουχο. Σε όλο το υπνοδωμάτιο υπήρχαν αίματα. Στο κρεβάτι υπήρχε μόνο το κάτω σεντόνι και πάνω σ' αυτό ίχνη αίματος. Στον τοίχο πίσω από την κεφαλαριά υπήρχαν πιτσιλίσματα από αίμα. Κουβέρτες και σκεπάσματα ήταν στο πάτωμα και γεμάτα αίματα. Κοντά στο νεκρό υπήρχε αναποδογυρισμένο ένα πλαστικό στρογγύλο τραπέζι και γερμένη στο πάτωμα μια πλαστική καρέκλα. Η τηλεόραση στο υπνοδωμάτιο ήταν σε λειτουργία σε Αραβικό σταθμό. Η κατοικία έχει 3 εξώπορτες. Η μία στην οδό Αντρέα Τούλουπου οδηγεί στο καθιστικό, η δεύτερη στην πίσω αυλή οδηγεί στην κουζίνα και η τρίτη επίσης στην πίσω αυλή οδηγεί στο υπνοδωμάτιο. Η εξώπορτα του υπνοδωματίου βρέθηκε κλειδωμένη και το κλειδί πάνω. Κλειδωμένη και το κλειδί πάνω βρέθηκε και η εξώπορτα της κουζίνας. Την πόρτα αυτή τη βρήκα παραβιασμένη αφού την παραβίασε η Αστυνομία. Η εξώπορτα του καθιστικού ήταν κλειστή αλλά όχι κλειδωμένη.» Καθ' υπόδειξη του η σκηνή φωτογραφήθηκε από τον αστ. 3416 Εκτωρίδη (Τεκμήριο 3 Φωτ. 1-56) και επίσης βιντεογραφήθηκε (DVD Τεκμήριο 111). Αναφορικά με τις τρεις εξώπορτες της κατοικίας του θύματος ο Μ.Κ.2 υπέδειξε πως αυτές του υπνοδωματίου και της κουζίνας βρέθηκαν κλειδωμένες έχοντας το κλειδί πάνω. Υπέδειξε στο Τεκμήριο 3 στη φωτογραφία 21 την εξωτερική πόρτα του υπνοδωματίου όπως αυτή παρουσιάζεται από την εσωτερική της πλευρά και στη φωτογραφία 22 όπου παρουσιάζεται με το κλειδί στην κλειδαριά. Οι φωτογραφίες 12 και 13 απεικονίζουν την εξωτερική πόρτα της κουζίνας από την εσωτερική της πλευρά στις οποίες εμφανίζεται (φωτογραφία 13) σε πιο κοντινό πλάνο, όπου φαίνεται το κλειδί στην κλειδαριά. Αμφότερες οι εξωτερικές αυτές πόρτες, δηλαδή του υπνοδωματίου και της κουζίνας όπως φαίνεται από την πίσω αυλή της κατοικίας απεικονίζονται στη φωτογραφία
- Στην φωτογραφία 12 απεικονίζεται η παραβίαση στην κλειδαριά της εξωτερικής πόρτας της κουζίνας από την οποία επιτεύχθηκε είσοδος στην κατοικία αφού την άνοιξε ο γαμπρός της σπιτονοικοκυράς Α. Αγαθοκλέους (Μ.Κ.21). Δεν υπάρχει οποιαδήποτε άλλη παραβίαση. Μια τρίτη εξωτερική πόρτα της κατοικίας βρίσκεται στο σαλόνι και ανοίγει στο δημόσιο δρόμο. Η πόρτα αυτή ήταν κλειστή αλλά όχι κλειδωμένη. Είναι διαφορετικού τύπου από τις άλλες δύο εξώπορτες και παρουσιάζεται στις φωτογραφίες 3 μέχρι 5 του Τεκμήριου 3 (εξωτερική όψη) και στις φωτογραφίες 14 μέχρι 16 (εσωτερική όψη). Ο μηχανισμός με τον οποίο η πόρτα αυτή ασφαλίζει φαίνεται στη φωτογραφία
- Όπως εξήγησε ο Γ. Αναστασίου, αλλά και όπως φαίνεται από τις φωτογραφίες η πόρτα αυτή όταν είναι κλειστή έστω και αν δεν είναι κλειδωμένη εμποδίζει την είσοδο σε κάποιο που βρίσκεται έξω από την κατοικία να εισέλθει στην κατοικία εκτός και αν διαθέτει κλειδί για να ανοίξει. Επιβεβαίωση του γεγονότος αυτού έγινε και από τους Μ.Κ.8 και Μ.Κ.21 οι οποίοι προσπάθησαν να εισέλθουν στην οικία του θύματος χωρίς όμως επιτυχία για τούτο και κατέστη αναγκαίο να επιτευχθεί η είσοδος στην οικία με την παραβίαση της εξώπορτας της οικίας. Οι πόρτες αυτές εξετάστηκαν δακτυλοσκοπικά χωρίς να ανευρεθούν αποτυπώματα. Από το εσωτερικό χερούλι της εξώπορτας του υπνοδωματίου έγινε δειγματοληψία. Δειγματοληψίες έγιναν επίσης και από μια πλαστική καρέκλα που υπήρχε στο υπνοδωμάτιο, από τη μεγάλη και μικρή κεφαλαριά του κρεβατιού του υπνοδωματίου. Στην πλαστική καρέκλα στο υπνοδωμάτιο φαίνονταν τρία αιματηρά αποτυπώματα τα οποία με οδηγίες του Γ. Αναστασίου φωτογραφήθηκαν και στη συνέχεια τα επεξεργάστηκε με ειδικό χημικό και τα ξαναφωτογράφησε. Όλα τα τεκμήρια και δειγματοληψίες ο Γ. Αναστασίου τα παρέδωσε στον Αστ. 1898 Λ. Γεωργιάδη (Μ.Κ.10) για να προωθηθούν για επιστημονικές εξετάσεις. Στον Γ. Αναστασίου δόθηκαν αποτυπώματα των ενοίκων του σπιτιού και άλλων πέντε υπόπτων ατόμων τα οποία σύγκρινε με τα αποτυπώματα που βρήκε στη σκηνή του φόνου και διαπίστωσε ότι δεν ανήκαν σ' αυτούς. Μετά από σύγκριση στην οποία προέβη σε σχέση με τα αποτυπώματα που είχαν βρεθεί στη νάιλον τσάντα και τα τρία αποτυπώματα που βρήκε στην πλαστική καρέκλα διαπιστώθηκε ότι ανήκαν στο νεκρό. Αποτέλεσε παραδεκτό γεγονός η ανεύρεση ενός ξύλινου στηρίγματος κασμά, ή όπως το χαρακτήρισαν στελίφι κούσπου, ως κάτωθι: «Την 20.2.2009 και ώρα 06:45 η ΜΚ12 στο Κατηγορητήριο Γεωργία Σολωμού βγαίνοντας έξω από το σπίτι της πρόσεξε στην αυλή της οικίας της μέσα στις αροδάφνες να υπάρχει ένα στελίφι του κούσπου, το οποίο το μισό ήταν μέσα στις αροδάφνες και το άλλο μισό στο διάδρομο που οδηγεί πίσω από το σπίτι της. Της κίνησε την περιέργεια και πήγε κοντά και αφού το πήρε με τα χέρια της πρόσεξε στην μια άκρια να υπάρχει σαν το αίμα και τρίχες. Φοβήθηκε και αμέσως το έβαλε πίσω ακριβώς όπως το βρήκε επειδή υποψιάστηκε ότι θα χρησιμοποιήθηκε στο φόνο του Ιρακινού που έμενε λίγα μέτρα πιο κάτω από το σπίτι της. Το στελίφι βρέθηκε όπως φαίνεται στις φωτογραφίες 10 και 11 του Τεκμηρίου
- Ακολούθως η Γεωργία Σολωμού ειδοποίησε το σύζυγο της ΜΚ 13 στο Κατηγορητήριο Φώτη Σολωμού ο οποίος με τη σειρά του τηλεφώνησε την
- 2009 και περί ώρα 12:20 στην Αστυνομία όπου και τους πληροφόρησε ότι στην οικία του Ανδρέα Τούλουπου αριθμό 9 στην Έμπα υπήρχε ένα στελίφι του κούσπου που πιθανόν να συνδέεται με το φόνο του Ιρακινού. Ακολούθως Αστυνομικοί μετέβησαν γύρω στις 12:35 στην κατοικία του ζεύγους Σολωμού και στην παρουσία του Φώτη Σολωμού υποδείχθηκε ένα στελίφι του κούσπου το οποίο το μισό ήταν μέσα στις αροδάφνες και το άλλο μισό πάνω στο τσιμεντένιο διάδρομο του κήπου, στο οποίο στελίφι υπήρχαν σκούρες κηλίδες και τρίχες. Ακολούθως έφτασε στη σκηνή ο Αστυφύλακας 2543 Τρύφωνος ΜΚ 41 στο Κατηγορητήριο που είναι ειδικός φωτογράφος και ειδικός στη δακτυλοσκοπική εξέταση αποτυπωμάτων και φωτογράφισε τη σκηνή και το στελίφι τεκμήριο
- Αυτά φαίνονται στο Τεκμήριο
- Ακολούθως 13:15 κατέφθασε κλιμάκιο της ΥΠΕΓΕ μαζί με τον ιατροδικαστή δόκτορα Νικόλα Χαραλάμπους και τέλος η ώρα 13:40 ο Αστυφύλακας 2543 παρέλαβε και συσκεύασε το στελίφι του κούσπου ως Τεκμήριο για την παρούσα υπόθεση.» ΓΕΝΕΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ Διάφορα αντικείμενα τα οποία συνελέγηκαν και κρατήθηκαν ως τεκμήρια, από τη σκηνή του εγκλήματος, έτυχαν επιστημονικής επεξεργασίας από τον Ανώτερο Μοριακό Γενετιστή ΜΚ5 Δρ. Μ. Καριόλου. Ο Δρ. Καριόλου είναι Διευθυντής του Εργαστηρίου Δικανικής Γενετικής του Ινστιτούτου Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου (ΙΓΝΚ). Ασχολείται μεταξύ άλλων, με την εξέταση αστυνομικών τεκμηρίων. Το βιογραφικό του σημείωμα, Τεκμήριο 80, είναι εντυπωσιακό και ενδεικτικά αποκαλυπτικό των γνώσεων και της εμπειρίας που διαθέτει. Ζητήθηκε από το μάρτυρα να απομονώσει γενετικό υλικό από βιολογικές ουσίες που τυχόν υπήρχαν πάνω στα αντικείμενα που του παραδόθηκαν, να προβεί σε επιστημονικές εξετάσεις στο επίπεδο DNA και να δώσει αναφορά για συγκρίσεις που μπορούσαν να γίνουν. Για σκοπούς συγκρίσεων δόθηκαν στο μάρτυρα, δείγμα αίματος που λήφθηκε από το θύμα, καθώς και παρειακά επιχρίσματα τόσο από ενοίκους όσο και άλλα άτομα που θεωρήθηκαν ύποπτα, μεταξύ των οποίων και του κατηγορούμενου. Μέσα από το περιεχόμενο της Έκθεσης Αποτελεσμάτων Επιστημονικής Εξέτασης την οποία παρουσίασε στο Δικαστήριο (Τεκμήριο 81) το περιεχόμενο της οποίας υιοθέτησε, επεξηγεί με λεπτομέρεια τις εξετάσεις στις οποίες προέβηκε, τη μεθοδολογία που ακολούθησε, τα αποτελέσματα τα οποία προήλθαν καθώς και τα συμπεράσματα στα οποία κατέληξε. Τα συνοψίζουμε: Αναμενόμενο ήταν ότι από τα διάφορα αντικείμενα, προσωπικά αντικείμενα που λήφθηκαν από την οικία του θύματος ταυτίστηκαν σε επίπεδο γενετικού προφίλ με το θύμα. Σημαντικά είναι τα συμπεράσματα του μάρτυρα σε σχέση με το στελίφι του κούσπου. Η δειγματοληψία 1003-23.1 η οποία έγινε από το πρώτο τμήμα το άλλο μέρος του ξύλου (χωρίς αίμα) κατέδειξε ότι απομονώθηκε μικρή ποσότητα μικτού γενετικού υλικού που για ορισμένες χρωμοσωμικές θέσεις παρουσιάζει κύρια συνεισφορά. Για τις χρωμοσωμικές θέσεις που μελετήθηκαν το μερικό ανδρικό γενετικό προφίλ της κύριας συνεισφοράς ταυτίζεται με το γενετικό υλικό του κατηγορούμενου. Από το επίχρισμα από το δεύτερο τμήμα που διαχωρίστηκε το ξύλο προς το μέσο περίπου του ξύλου 1003-23.2 απομονώθηκε μικρή ποσότητα μικτού γενετικού υλικού που παρουσιάζει κύρια συνεισφορά. Για τις χρωμοσωμικές θέσεις που μελετήθηκαν το πλήρες ανδρικό γενετικό προφίλ της ανωτέρω κύριας συνεισφοράς ταυτίζεται με το γενετικό προφίλ του κατηγορούμενου. Από το επίχρισμα που λήφθηκε από το τρίτο τμήμα που διαχωρίστηκε το ξύλο (χωρίς αίμα) προς το χονδρό μέρος του ξύλου δειγματοληψία 1103-23.3 απομονώθηκε μικρή ποσότητα μικτού γενετικού υλικού που για ορισμένες χρωμοσωμικές θέσεις παρουσιάζει κύρια συνεισφορά. Για τις χρωμοσωμικές θέσεις που μελετήθηκαν το μερικό ανδρικό γενετικό προφίλ της ανωτέρω κύριας συνεισφοράς ταυτίζεται με το γενετικό προφίλ του κατηγορούμενου. Οι δειγματοληψίες 1003-23.4 και 1003-23.5 λήφθηκαν από κηλίδες αίματος από το στελίφι του κούσπου και η δειγματοληψία 1003-23.6 λήφθηκε από σημείο με αίμα, τρίχες και ιστό. Το πλήρες ανδρικό γενετικό προφίλ του μονού γενετικού υλικού που απομονώθηκε από τις δειγματοληψίες αυτές ταυτίζεται με το γενετικό προφίλ του θύματος. Από τη δειγματοληψία 1003-23.7 που λήφθηκε από το πάνω μέρος του στελυφιού απομονώθηκε πολύ μικρή ποσότητα μικτού γενετικού υλικού από την οποία δεν μπορεί να αποκλειστεί ο κατηγορούμενος, από δότης μέρους του μικτού γενετικού υλικού. Ο εν λόγω μάρτυρας έτυχε μακράς και επίμονης αντεξέτασης, κατά τη διάρκεια της οποίας του ετέθηκαν, κάποια έγγραφα, τα οποία ο συνήγορος υπεράσπισης εφοδιάστηκε από το διαδίκτυο. Σκοπός του, να πλήξει τα συμπεράσματα και μεθοδολογία στην εξέταση των δειγμάτων και αναλύσεων. Οι απαντήσεις και τοποθετήσεις του μάρτυρα επιστημονικά και λογικά τεκμηριωμένες, τις οποίες παρέθετε με τον προσήκοντα σεβασμό, κατέδειξαν αφενός την επιμελή του εργασία αλλά αφετέρου έγινε κατανοητό πως τα ανωτέρω τεκμήρια, τα οποία αποτελούν περιλήψεις άρθρων που κρίνουν ή αναλύουν αποφάσεις και μελέτες, δεν μπορούν να αποτελέσουν ασφαλές υπόβαθρο στο οποίο το Δικαστήριο να βασιστεί. Απέκλεισε ο μάρτυρας τη πιθανότητα επιμόλυνσης των δειγμάτων αναφοράς, εξηγώντας τη διαδικασία που ακολουθείται στο εργαστήριο και τις ασφαλιστικές δικλείδες που υπάρχουν και οι οποίες διασφαλίζουν ακριβώς τη μη δυνατότητα επιμόλυνσης. Εξήγησε ο μάρτυρας πως οι 16 χρωμοσωμικές θέσεις τις οποίες χρησιμοποιεί το ΙΓΝΚ , για να εξετάσουν γενετικό υλικό που απομονώνεται από τεκμήρια, έχει τεθεί από την επιστημονική κοινότητα και ιδιαίτερα το European Network of Forensic Science Institute, το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Δικανικών Ινστιτούτων, τα οποία συνεδριάζουν 2 με 3 φορές το χρόνο και αποφασίζουν σχετικά με τις εξετάσεις που θα πρέπει να εφαρμόζονται. Στην Αμερική γίνεται χρήση 12 και 13 θέσεων που ο πληθυσμός είναι ακόμη πιο μεγάλος από την Κύπρο, και ως εκ τούτου θεωρεί ότι η χρήση των 16 χρωμοσωμικών θέσεων, δεν είναι καθόλου κάτι που μπορεί να περιφρονηθεί και να θεωρηθεί μειονέκτημα. Η μέθοδος ανάλυσης που χρησιμοποιείται είναι η PCR Polymerase Chain Reaction δηλαδή Αλυσιδωτή Αντίδραση Πολυμεράσης και το σύστημα είναι το Power Plex
- Έγινε εισήγηση στο Δρα Καριόλου πως επειδή χρησιμοποίησε δεδομένα Ελληνοκυπριακού πληθυσμού, ενώ ο κατηγορούμενος είναι Σύριος, τότε δεν μπορεί να είναι βέβαιος για τα αποτελέσματα των πιθανοτήτων εμφάνισης του ίδιου γενετικού προφίλ. Εξήγησε ο μάρτυς πως οι συχνότητες των μικρών διαδοχικών επαναλήψεων ή άλλως τα αλλήλια σίγουρα διαφέρουν από πληθυσμό σε πληθυσμό. Όμως η διαφορά αυτή είναι πολύ μικρή και όταν κάποιος φτάσει σε υψηλά επίπεδα με τους αριθμούς που καταγράφει στην έκθεση του τότε αυτές οι μικρές διαφορές που παρατηρούνται δεν καταργούν τη σπανιότητα ενός γενετικού προφίλ. Για να καλυφθεί δε η διαφορά αυτή του πληθυσμού, λαμβάνεται υπόψη ένας παράγοντας «Θ» και αυτός είναι 0,01 που έχει βρεθεί από πάρα πολλές μελέτες για να καλύψει τα θέματα του πληθυσμιακού υποστρώματος. Εξήγησε πως αν υπήρχαν δεδομένα από τον Συριακό πληθυσμό αυτό δεν σήμαινε κατ' ανάγκη ότι τα αποτελέσματα θα ήταν είτε μικρότερης, είτε μεγαλύτερης σε τιμή. Κατά τη δική του άποψη δεν θα κάνει τόσο μεγάλη διαφορά στο να χρησιμοποιείτο, εάν υπήρχαν τα αλλήλια του Συριακού πληθυσμού. Λόγω της επίμονης αντεξέτασης στο θέμα τούτο, της τυχόν ύπαρξης διαφοράς ή σύγκρισης μεταξύ Ελληνοκυπριακού και Συριακού πληθυσμού ο μάρτυς απάντησε, θέτοντας ως παράδειγμα το δικό του γενετικό προφίλ και ανέφερε «όταν εγώ υπολόγισα το δικό μου γενετικό προφίλ με τα δεδομένα του Ελληνοκυπριακού πληθυσμού και μετά πήρα τα αλλήλια από τον Κινέζικο πληθυσμό, Αμερικάνικο πληθυσμό, Αφρικανικό και άλλους πληθυσμούς κ.τ.λ., η εκτίμηση επαναλαμβάνω ήταν διαφορετική. Δεν ήταν η ίδια. Όμως δεν ήταν σημαντική και εγώ δεν είμαι ούτε Κινέζος, ούτε Αμερικάνος». Υπέδειξε πως μελετώντας διάφορους πληθυσμούς, οι διαφορές που υπάρχουν θα είναι μικρές χωρίς να μπορούν να διαφοροποιήσουν το τελικό αποτέλεσμα. Εξήγησε δε πως στην έκθεση του τεκμήριο 81 όταν αναφερόταν στις αποκλίσεις αυτές, χρησιμοποίησε τη λέξη «συνήθως» διότι δεν ήθελε να ήταν απόλυτος στις θέσεις του και δεν ήθελε να αποκλείσει ότι κάπου και για ένα περίεργο τρόπο μπορεί να υπάρχει απόκλιση. Μέχρι σήμερα όμως, δεν είχε υπόψη του να είχε ή να παρατηρήθηκε τέτοιο φαινόμενο. Όπως δε εμφαντικά υπέδειξε ο μάρτυρας με αναφορά στην έκθεση του, και στις στατιστικές αναλύσεις «η στατιστική ανάλυση που καταγράφω εγώ στα συμπεράσματα αναφέρεται στο πόσες φορές πιο πιθανόν είναι να εντοπιστεί το ίδιο γενετικό προφίλ που παρατηρούμε έναντι κάποιου συγκεκριμένου προφίλ.» Έγινε εισήγηση στο μάρτυρα πως η βάση δεδομένων που χρησιμοποιεί, αριθμεί μικρό αριθμό ατόμων και γι' αυτό δεν είναι αξιόπιστη. Απάντησε ο Δρας Καριόλου πως η βάση δεδομένων στην Κύπρο αποτελείται από 1495 άτομα, ενώ στην Ευρώπη και Αμερική με τόση διαφορά πληθυσμού, αριθμεί μόνο 200 άτομα. Υποβλήθηκε στον Δρα Καριόλου σε σχέση με το συμπέρασμα 34 του τεκμηρίου 81 (μπαταρία κινητού τηλεφώνου) πως κατέληξε στο συμπέρασμα εκείνο, επειδή ξεκίνησε με την προϋπόθεση και την αποκάλυψη ότι ο ύποπτος είναι ο Abdulhanan και το θύμα ο Housein Allam και του είχε λεχθεί ήδη στην αίτηση ότι ο ύποπτος είχε πάρει το κινητό τηλέφωνο του θύματος. Διαφώνησε ο μάρτυρας με την εισήγηση αυτή, υποδεικνύοντας πως ξεκινούν πάντοτε και παίρνουν το γενετικό προφίλ από ένα αντικείμενο και μετά το συγκρίνουν με τα δείγματα αναφοράς που έχουν. Σημείωσε περαιτέρω πως όλα όσα παρατίθονται στο συμπέρασμα 47 του Τεκμηρίου 81 όπου δόθηκε αριθμός ατόμων το γενετικό υλικό των οποίων το είχαν και όμως αποκλείστηκαν. Ως εκ τούτου κατέληξε ο μάρτυρας δεν είναι θέμα προκατάληψης αλλά ακριβώς είναι θέμα ταύτισης των γενετικών προφίλ πάνω σε ένα μικτό γενετικό προφίλ που βλέπουν. Κατά την αγόρευση του, ο συνήγορος του κατηγορούμενου εισηγήθηκε πως ο Δρας Καριόλου ήταν προκατειλημμένος κατά την εξέταση των τεκμηρίων διότι όταν του απεστάλη το γενετικό υλικό του κατηγορούμενου υπήρχε σημείωση για την πιθανή εμπλοκή του στο έγκλημα. Έχοντας υπόψη μας την όλη μαρτυρία του Δρα Καριόλου, τις επεξηγήσεις που έδιδε και την εμφάνιση του ενώπιον του Δικαστηρίου όπως ανωτέρω αναφέρθηκε, δεν μπορούμε παρά να απορρίψουμε την εισήγηση αυτή. Εξάλλου ο Δρας Καριόλου είχε γενετικό υλικό και δείγμα από πέντε υπόπτους. Δεν μπορούμε να εντοπίσουμε κανένα κίνητρο ή όφελος του συγκεκριμένου μάρτυρα έναντι του κατηγορούμενου, ούτως ώστε να προβεί σε εξετάσεις οι οποίες επιλεκτικά να καταδεικνύουν ένα άτομο ως ενεχόμενο ενώ στην πραγματικότητα αυτό δεν είναι. Γι' αυτό και απορρίπτουμε την παρούσα εισήγηση. Θα θέλαμε προς τούτο να σημειώσουμε και τα εξής. Στο Έντυπο Αστ. 161 το οποίο συνόδευε την αποστολή παρειακών επιχρισμάτων διαφόρων ατόμων (άλλων από τον κατηγορούμενο) αναφερόταν ως ύποπτος ο Mohamed Ali Imbrahim ο οποίος είχε, την προηγούμενη ημέρα εμπλακεί σε καυγά με το θύμα. Αναφερόταν επίσης πως τα τραύματα του θύματος είχαν προκληθεί από αιχμηρό αντικείμενο. Διαπιστώνεται όμως, πως ο Δρας Καριόλου δεν εντόπισε καμία σχέση ή ταύτιση του εν λόγω ατόμου ή του μαχαιριού, το οποίο επίσης στάληκε για εξέταση με το έντυπο. Εάν η αναφορά είτε του ονόματος, είτε του είδους των τραυμάτων τoν προετοίμαζε να δει ενδείξεις που δεν υπήρχαν και να αχθεί σε προκατειλημμένα συμπεράσματα τότε ίσως να έβλεπε είτε στο μαχαίρι, είτε στον ύποπτο κάποιες ενδείξεις. Και όμως δεν παρατήρησε ούτε και είδε κάτι σχετικό. Εντόπισε γενετικό υλικό του θύματος και του κατηγορούμενου στο στελίφι (τεκμήριο 35) το οποίο είναι αμβλύ και όχι αιχμηρό όργανο. Υπεδείχθη επίσης από την υπεράσπιση, στο στάδιο των τελικών αγορεύσεων πως εν αντιθέσει με ό, σα ο Δρας Καριόλου επέμενε περί μη ύπαρξης λαθών, όμως εντόπισε στην έκθεση του Τεκμήριο 81 ένα λάθος το οποίο και διόρθωσε. Σημειώνουμε τα εξής: Ο Δρας Καριόλου υπέδειξε πως κατά τη διάρκεια των εξετάσεων και αναλύσεων στο εργαστήριο, υπάρχουν ασφαλιστικές δικλείδες που αποκλείουν το ανθρώπινο λάθος. Οι εξετάσεις επαναλαμβάνονται από δύο ανεξάρτητα άτομα και μετά εξάγεται το αποτέλεσμα, για τούτο, οι εξετάσεις δεν έχουν περιθώρια σφάλματος. Όντως, κατά την έναρξη της κυρίως εξέτασης του ο ανωτέρω μάρτυρας σημείωσε πως στο συμπέρασμα 47 της έκθεσης του, Τεκμήριο 81, αναγραφόταν εκ λάθους το όνομα Hussain Allam (του θύματος) το οποίο και διέγραψε. Το συμπέρασμα 47 αφορούσε τα άτομα των οποίων το γενετικό υλικό δεν ταυτίστηκε με κανένα αντικείμενο της υπόθεσης. Κατ' ουδένα λόγο αφορούσε λάθος στην ταύτιση ή συμπέρασμα εξαγωγής γενετικού προφίλ. Καμία επίσης αναφορά έκαμε ο Δρας Καριόλου για ύπαρξη πιθανότητας λάθους 5% στις επιστημονικές εξετάσεις όπως επίσης υπέδειξε στην τελική του αγόρευση ο κ. Καραμανής. Εκείνο που κατέθεσε ο μάρτυρας είναι πως υπάρχει 5% απόκλιση στις στατιστικές εκτιμήσεις ταύτισης ενός γενετικού προφίλ με ένα άλλο και εξέφρασε απόλυτη διαφωνία στη θέση ότι μπορεί να υπάρξει λάθος 5% στη μελέτη των ηλεκτροφερογραμμάτων. Στο σημείο τούτο θα πρέπει να παρεμβάλουμε τη μαρτυρία του Μ.Υ.4 Allan Jamieson, καθηγητή, βιολόγου, γενετιστή από τη Σκωτία, ο οποίος κλήθηκε από την υπεράσπιση για να καταθέσει ως εμπειρογνώμονας σε θέματα γενετικού υλικού. Μεγάλο μέρος της μαρτυρίας του εν λόγω ατόμου περιορίστηκε στην θεωρητική εξέταση των μορίων γενετικού υλικού (DNA), τη δημιουργία των γενετικών προφίλ και στην εξέταση και ανάλυση του γενετικού υλικού που ανευρίσκεται σε ορισμένα τεκμήρια. Ανέφερε ο μάρτυρας και εξήγησε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις κάποιο τεκμήριο της αστυνομίας μπορεί να επιμολυνθεί με γενετικό υλικό που λαμβάνεται από άλλο αντικείμενο ή ακόμα και από τα γάντια των αστυνομικών οι οποίοι περισυλλέγουν διάφορα τεκμήρια. Ανέφερε ως παράδειγμα μια περίπτωση στο Ηνωμένο Βασίλειο κατά την οποία αστυνομικοί οι οποίοι φορούσαν γάντια και είχαν συλλέξει κάποια τεκμήρια, ευρισκόμενοι σε σκηνή εγκλήματος η οποία ήταν ένα διαμέρισμα βρήκαν κάτω από μια πολυθρόνα ένα πιστόλι. Καθώς τράβηξαν το πιστόλι κάτω από την καρέκλα ακούμπησε στο ξύλινο δάπεδο όπου σ΄ αυτό υπήρχε γενετικό υλικό και άλλων ατόμων αφού ο ιδιοκτήτης του είχε συνήθεια να περπατά ξυπόλητος στο δάπεδο. Θεωρεί ορθότερο και πιο δίκαιο ο αναλυτής και επεξεργαστής του γενετικού υλικού να μην γνωρίζει τα άτομα από τα οποία λαμβάνεται το γενετικό υλικό ούτε την τυχόν ανάμιξη τους με το έγκλημα. Θα πρέπει να γίνεται μια «τυφλή εξέταση». Εξήγησε ότι κατά την ανάλυση του γενετικού υλικού δημιουργούνται ηλεκτροφερογράμματα τα οποία δημιουργούν κορυφώσεις οι οποίες δίνουν και τη θέση των αλληλίων. Να σημειωθεί ότι στην υπεράσπιση είχαν παραδοθεί μετά το τέλος της υπόθεσης για την κατηγορούσα αρχή όλος ο φάκελος, οι εξετάσεις και οι αναλύσεις και σημειώσεις του Δρα Καριόλου πέραν των τεκμηρίων τα οποία είχε καταθέσει στο Δικαστήριο όταν έδιδε τη μαρτυρία του. Σε σχέση με τις κορυφώσεις ο μάρτυρας εξήγησε ότι είναι σημαντικό να δίδονται κάποια όρια από τον αναλυτή διότι ανάλογα με τα όρια που θα δοθούν ενδεχομένως κάποιες κορυφώσεις να φαίνονται και άλλες όχι. Κλήθηκε από την υπεράσπιση να συγκρίνει το γενετικό υλικό που λήφθηκε από την άσπρη νάιλον τσάντα και η οποία έφερε αριθμό αντικειμένου 1003-19 (παρ. 23 Τεκμ. 81) και να το συγκρίνει με τα ηλεκτροφερογράμματα τα οποία παρεδόθησαν και κατατέθηκαν ως τεκμήρια
- Αφού εξήγησε τη δημιουργία των προφίλ κατέληξε ότι ήταν ορθό το αποτέλεσμα το οποίο καταγράφεται από τον Δρα Καριόλου. Εν κατακλείδι ο μάρτυρας συμφώνησε κατά την αντεξέταση του ότι δεν υπάρχει καμία διαφωνία στην ερμηνεία των προφίλ που έχει δώσει ο Δρας Καριόλου. Δεν υπάρχει καμία διαφωνία για την ορθότητα της μεθόδου και της επεξεργασίας που έχει εφαρμόσει ο ρηθείς μάρτυρας. Σε σχέση δε με τον παράγοντα «Θ» τον οποίο και ο Δρας Καριόλου είχε εξηγήσει και τις αναλογίες του Ελληνοκυπριακού και Συριακού πληθυσμού ο μάρτυρας δέχτηκε ότι οι αριθμοί που χρησιμοποίησε ο Δρας Καριόλου ήταν προς όφελος του κατηγορούμενου. Παρά τη θέση του ότι θα πρέπει να γίνεται μια τυφλή εξέταση σε σχέση με τα τεκμήρια ξεκαθάρισε ότι επειδή κάποιος αναμιγνύεται με την υπόθεση δεν είναι αναγκαίο να είναι και προκατειλημμένος. Ήταν η όλη εντύπωση μας αλλά και όσων συνάγονται από τη μαρτυρία του εν λόγω μάρτυρα ότι δεν έχει αμφισβητήσει την ορθότητα των αποτελεσμάτων στα οποία κατέληξε ο Δρας Καριόλου. Εξάλλου θα πρέπει να σημειωθεί ότι δεν ζητήθηκε από το μάρτυρα να σχολιάσει το αποτέλεσμα οποιουδήποτε αντικειμένου πέραν της τσάντας με την ταύτιση που έγινε του αντικειμένου με τα γενετικά υλικά των διαφόρων υπόπτων και του κατηγορούμενου. Σημειώσαμε επίσης πως παρά το γεγονός ότι ο μάρτυρας ανάφερε ότι τα αποτελέσματα στις κορυφώσεις έχουν σχέση και με τα όρια που τίθενται από τον κάθε αναλυτή όμως δεν αμφισβητήθηκαν τα όρια που ο Δρας Καριόλου έθεσε ούτε του ελέχθη ή του τέθηκε οτιδήποτε στην αντεξέταση (του Δρα Καριόλου) σε σχέση με το ζήτημα αυτό. Σημειώνουμε επίσης πως παρά το γεγονός ότι κατά την αντεξέταση του Δρα Καριόλου έγινε μνεία και συζήτηση για τον παράγοντα «Θ» και τις στατιστικές του εξισώσεις και πιθανότητες σε σχέση με τον Ελληνοκυπριακό και Συριακό πληθυσμό όμως παρατηρούμε ότι με βάση τη μαρτυρία του Μ.Υ.4 όλες οι εκτιμήσεις του Δρα Καριόλου έγιναν με χρήση παραγόντων που ήταν προς όφελος και συμφέρον του κατηγορούμενου. Κληθήκαμε από τον συνήγορο του κατηγορούμενου να ερμηνεύσουμε τα αποτελέσματα των ταυτίσεων υπόπτων με το γενετικό υλικό που απομονώθηκε από τη νάϋλο τσάντα, όπως φαίνονται στα ηλεκτροφερογράμματα (Τεκμήρια 144 και 145) και να εξάξουμε συμπεράσματα πως τα άτομα, τα οποία η υπεράσπιση θεωρεί ύποπτα Mohammed, Tarek, Stephan, άγγιξαν τη τσάντα. Τέτοιο όμως συμπέρασμα εκφεύγει της δικαστικής κρίσης αφού ούτε ο Μ.Υ.4, ο εμπειρογνώμονας που κάλεσε η υπεράσπιση άχθηκε σε τέτοιο συμπέρασμα. Υπενθυμίζουμε πως συμφώνησε με το συμπέρασμα αριθμός 23 του Τεκμηρίου 81 της έκθεσης του Δρα Καριόλου πως δεν αποκλειόταν το θύμα ως δότης μέρους του μικτού γενετικού υλικού, χωρίς καμία άλλη ταύτιση με οποιοδήποτε άλλο άτομο. Έχοντας υπόψη όμως τα ανωτέρω εκτεθέντα, δεν μπορεί να υπάρξει τέτοια διαφοροποίηση και για τους λόγους που κατωτέρω καταγράφονται. Ο κ. Καραμανής επέμενε ιδιαίτερα στην άσπρη νάϋλον τσάντα θεωρώντας την ύποπτη, εισηγούμενος πως μπορεί να χρησιμοποιήθηκε για να πνιγεί το θύμα. Η θέση όμως αυτή απορρίφθηκε και από τον εμπειρογνώμονα ιατροδικαστή που η υπεράσπιση κάλεσε Δρα Μάριο Ματσάκη (Μ.Υ.1) ο οποίος υπέδειξε πως εάν χρησιμοποιείτο η τσάντα θα ανέμενε να εντοπιστεί πάνω της αίμα. Ουσιαστικά ο συνήγορος του κατηγορούμενου μας κάλεσε να αποστούμε από τη μαρτυρία του εμπειρογνώμονα που κάλεσε τόσο για το αποτέλεσμα τούτο όσο και για τις στατιστικές πιθανότητες. Επέμενε στην αγόρευση του πως δεν πρέπει να προσδώσουμε βαρύτητα στις πιθανότητες ταύτισης και δήλωσε πως δεν συμφωνεί με κάποια από τα λεχθέντα των εμπειρογνωμόνων μαρτύρων της υπεράσπισης. Επέμενε δε πως σύμφωνα με τον Δρα Καριόλου: «Η πιθανότητα ταύτισης του DNA του κατηγορούμενου με το DNA που βρέθηκε στο στελίφι σύμφωνα με τον Δρ Καριόλου είναι ένα σε δισεκατομμύριες φορές του πληθυσμού όλου του κόσμου που είναι μόλις 7 δισεκατομμύρια.» Πιστεύουμε πως υπάρχει κάποια λανθασμένη εκτίμηση στην προσέγγιση αυτή. Ο Δρας Καριόλου ουδέποτε υιοθέτησε αυτή τη θέση. Εκείνο που καταγράφει στην έκθεση του Τεκμήριο 81 αφού προβαίνει στην ταύτιση του γενετικού προφίλ του κατηγορούμενου με το γενετικό υλικό που ανευρέθηκε στο στελίφι του κούσπου είναι το εξής: «Για τις χρωμοσωμικές θέσεις που συγκρίθηκαν, εκτιμάται ότι η πιθανότητα ταύτισης των πιο πάνω γενετικών προφίλ είναι περίπου 1:11.000.000.000.000.000.000 φορές πιο πιθανή εάν το γενετικό υλικό προέρχεται από τον Abdulhanan Shiki ALDIEF παρά από κάποιο άλλο τυχαίο και μη συγγενικό πρόσωπο του Abdulhanan Shiki ALDIEF (Η εκτίμηση έγινε με βάση τις συχνότητες των αλληλίων στον Ελληνοκυπριακό πληθυσμό).» Η αξιοπιστία του Δρα Καριόλου, πλήττεται ανέφερε ο κ. Καραμανής και από το γεγονός ότι σε κάποιο σημείο ήταν ανένδοτος αναφέροντας πως ήταν λογικό να μην εντοπιστεί γενετικό υλικό του δράστη στο λουρί που χρησιμοποιήθηκε για το στραγγαλισμό. Και διερωτήθηκε ο συνήγορος. Γιατί το αίμα που ξέπλυνε το γενετικό υλικό του δράστη δεν ξέπλυνε και αυτό του Allam (θύμα); Η απάντηση είναι απλή, όπως δόθηκε μέσα από την αντεξέταση του Δρα Καριόλου. Το αίμα διαθέτει τεράστιες ποσότητες γενετικού υλικού και το αίμα επάνω στο λουρί ήταν του θύματος. Δεν ανήκε σε οποιοδήποτε ξένο. Προσεγγίζουμε τη μαρτυρία του Μ.Κ.5 καθώς επίσης και άλλων μαρτύρων - εμπειρογνωμόνων, στη μαρτυρία των οποίων θα αναφερθούμε αργότερα, με επίγνωση των σχετικών αρχών που προκύπτουν από τη νομολογία. Οι αρχές που διέπουν τα της μαρτυρίας εμπειρογνωμόνων έχουν επανειλημμένα εκτεθεί σε αριθμό αποφάσεων (Βλ. Philippou v. Odysseos
(1989)1 C.L.R. 1, Shakos v. Nicolaou
(1980)1 C.L.R. 333, Kouppis v. The Republic
(1977)2 C.L.R. 361, κ.α.). Όπως συνοψίστηκε στην υπόθεση Philippou (ανωτέρω): «...Το καθήκον των μαρτύρων αυτών είναι η παρουσίαση των αναγκαίων επιστημονικών κριτηρίων για την δοκιμασία της ακρίβειας των συμπερασμάτων τους, έτσι που να δώσει την ευχέρεια στο Δικαστήριο να σχηματίσει τη δική του, ανεξάρτητη γνώμη με την εφαρμογή των κριτηρίων στα γεγονότα που έχουν αποδειχθεί με μαρτυρία..» Όπως διευκρινίστηκε και στην απόφαση του Εφετείου στην υπόθεση Anastasiades v. The Republic
(1977)2 C.L.R. 97, οι εμπειρογνώμονες, εκτός των άλλων, μπορούν να δώσουν και μαρτυρία γνώμης. Μπορούν δηλαδή να εκφράσουν τη γνώμη τους βασιζόμενοι πάνω σε υποθετικές καταστάσεις πραγμάτων, ή καταστάσεις πραγμάτων που εκλαμβάνονται σαν δεδομένες (assumed state of facts). Τέτοια μαρτυρία είναι αποδεκτή και δεν επεμβαίνει με τις εξουσίες του Δικαστηρίου στις οποίες εμπίπτει και η εξαγωγή ευρημάτων. Ο λόγος είναι ότι τελικά εναπόκειται στο Δικαστήριο να αποφασίσει επί τη βάσει της προσαχθείσας μαρτυρίας κατά πόσο τα στοιχεία στα οποία ο πραγματογνώμονας βασίστηκε είναι υπαρκτά και κατά πόσο οδηγούν στα ίδια συμπεράσματα. Στην υπόθεση Rex v. Mentesh 14 C.L.R. 232, ο λόγος για τον οποίο παρενέβη το Εφετείο σε σχέση με την μαρτυρία αποτυπωμάτων που είχε δεχθεί το Κακουργιοδικείο, έγκειτο στο ότι υπήρχαν αμφιβολίες ως προς το κατά πόσο κάποιοι είχαν παρέμβει και αλλοιώσει τα αποτυπώματα και η διαδικασία αποκόμισης της μαρτυρίας ως προς αυτά δεν ήταν καθόλου ικανοποιητική, αν και τα αποτυπώματα ήσαν η πιο ουσιώδης μαρτυρία στην οποία είχε βασιστεί η καταδίκη. Έχουμε εξετάσει με τη μέγιστη προσοχή τη μαρτυρία του Δρ. Καριόλου, υπό το πρίσμα και των αρχών που διέπουν τα της μαρτυρίας πραγματογνωμόνων, τις οποίες παραθέσαμε προηγουμένως. Μπορούμε με σιγουριά να πούμε πως κανένα τρωτό ή αδύνατο σημείο παρατηρήσαμε σ' αυτήν. Αντίθετα είμαστε πεπεισμένοι ότι ο μάρτυρας, ενώ είχε ένα ιδιαίτερα λεπτό έργο να επιτελέσει, το έχει πράξει στο έπακρο. Έχει δε εξηγήσει με απλά λόγια την πολύπλοκη μεθοδολογία που ακολούθησε και τα ευρήματα του, έτσι ώστε να γίνονται κατανοητά και στους μη επαϊοντες, οι οποίοι εφοδιασμένοι με τα στοιχεία που ο μάρτυρας έδωσε, να μπορούν να εξαγάγουν τα δικά τους συμπεράσματα. Αποδεχόμαστε ανεπιφύλακτα τη μαρτυρία του ΜΚ5 Δρ. Μ. Καριόλου και βασιζόμενοι σε αυτήν οδηγούμαστε στα ίδια ευρήματα και συμπεράσματα. ΙΑΤΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ Ο ιατροδικαστής Νικόλας Χαραλάμπους (Μ.Κ.9) κατέφθασε στην σκηνή του εγκλήματος, όπου διαπίστωσε στις 09.30 το θάνατο του ΗUSSAIN ALLAM (θύμα) (Τεκμήριο 105). Διενήργησε αυτοψία στην σκηνή, τα ευρήματα και αποτελέσματα της οποίας θα αναφερθούν και πιο κάτω. Το θύμα ήταν πεσμένο ανάσκελα, ελαφρώς γερμένο στο πλάι και έφερε τραύματα στο κεφάλι και διάφορα άλλα μέρη του σώματος του. Ήταν πεσμένο σε λίμνη αίματος και στο λαιμό είχε περασμένο ένα λουρί, δεμένο με κόμπο στο δεξιό μέρος. (φωτ. 47 και 49). Όταν ξέδεσε τον κόμβο, και ξετύλιξε το λουρί διαπίστωσε ότι ήταν επίδεσμος (Τεκμήριο 21). Το λουρί αυτό είχε σχηματίσει μια αυλακιά γύρω από το λαιμό, όπως παρουσιάζεται στις φωτ. 76-
- Από την εξέταση στο πτώμα διαπίστωσε πως οι πτωματικές υποστάσεις καταλάμβαναν τη ραχιαία επιφάνεια του κορμού και η πτωματική ακαμψία είχε λυθεί. Αυτό σήμαινε πως ο θάνατος επήλθε προ 12 περίπου ωρών. Εξήγησε ότι η πλήρης σύσφιξη των μυών συντελείται γύρω στις οκτώ ώρες ενώ μετά τις δώδεκα ώρες αρχίζει η λύση της ακαμψίας. Την επόμενη στις 20.2.09 διενήργησε την νενομισμένη νεκροτομή. Αξίζει εδώ να παρατεθεί το παραδεκτό γεγονός (παρ. 3 Τεκμηρίου 1) σύμφωνα με το οποίο «η σορός του θύματος ALLAΜ MUNAIM HUSSAIN μεταφέρθηκε, τοποθετήθηκε και φρουρήθηκε στο Νεκροτομείο του Γ.Ν. Πάφου χωρίς να υπάρχει οποιαδήποτε επέμβαση μέχρι την διεξαγωγή της νενομισμένης νεκροτομής από τον αρμόδιο ιατροδικαστή Δρα Νικόλα Χαραλάμπους.» Ο Μ.Κ.9 συνέταξε ιατροδικαστική εξέταση, (Τεκμήριο 107) στην οποία καταγράφει τα ευρήματα του και τις κακώσεις που διεπίστωσε, ότι έφερε το θύμα. Το θύμα έφερε δύο θλαστικά τραύματα στη δεξιά βρεγματική περιοχή με συνοχή συνολικού μήκους 10 Χ 1,5 εκ. με ανώμαλα χείλη. Γύρω από την ίδια περιοχή υπάρχει θλαστική εκχύμωση η οποία δηλοί ότι τα τραύματα προκλήθησαν από θλών όργανο. Ανοικτό θλαστικό τραύμα διαστ. 2,2 Χ 0,5 εκ. στη δεξιά μετωπιαία χώρα με ανώμαλα χείλη. Ανοικτό θλαστικό τραύμα διαστ. 2,5 Χ 0,5 εκ. στη δεξιά κροταφική χώρα στο ύψος του αυτιού με θλαστικό τραύμα περίπου των ιδίων διαστάσεων στο άνω πτερύγιο του δεξιού αυτιού. Κλειστή αύλακα γύρω από το λαιμό με εντύπωμα του κόμβου στο δεξιό λαιμό. Το θύμα έφερε επίσης και άλλες μικρότερης έκτασης βλάβες, θλαστικές εκχυμώσεις και εκδορές σε διάφορα μέρη του σώματος του. Δύο ανοικτά θλαστικά τραύματα διαστ. 4 Χ 0,5 εκ. και 3 Χ 0,4 εκ. στη δεξιά γενειακή χώρα. Κατά την αντεξέταση τέθηκαν όπως μπορέσαμε να διαπιστώσουμε διάφορες θέσεις και εισηγήσεις όπως:
- Τα τραύματα στη μετωπιαία και βρεγματική περιοχή προκλήθηκαν από μαχαίρι και όχι από θλων όργανο.
- Το κάταγμα στο κρανίο προκλήθηκε από την προσπάθεια απαγχονισμού του θύματος.
- Δεν έγινε στραγγαλισμός αλλά απαγχονισμός.
- Ενδέχεται να έγινε πάλη κατά τη διάρκεια της δολοφονίας του θύματος. Οι θέσεις και απαντήσεις του ιατροδικαστή όπως τις έχει αναπτύξει συνοψίζονται αμέσως κατωτέρω. Τα δύο θλαστικά τραύματα στη δεξιά βρεγματική χώρα προκλήθηκαν από θλων όργανο, με το οποίο το θύμα κτυπήθηκε. Τέτοιο όργανο είναι και το στελίφι, το οποίο ανευρέθηκε (Τεκμήριο 35). Τα τραύματα που δημιουργούνται από χρήση θλόντος οργάνου έχουν ουσιαστικές διαφορές από αυτά που δημιουργεί αιχμηρό όργανο. Έχουν ανώμαλα χείλη, το δέρμα σπάζει στη γύρω περιοχή δημιουργείται θλαστική εκχύμωση. Στοιχεία που υπάρχουν στη παρούσα περίπτωση όπως παρουσιάζονται στις φωτογραφίες του Τεκμηρίου
- Σε περίπτωση τέμνοντος οργάνου δημιουργείται κόψιμο, τομή, μια ευθεία γραμμή και απουσιάζουν οι ενώσεις ενδιαμέσου τραύματος. Ένα μαχαίρι επίσης δεν μπορεί να δημιουργήσει εκχύμωση, ακόμη και αν έχει χειρολαβή, όπως τα Τεκμήρια 114 και 115 (το οποίο έφερε και προώθησε για κατάθεση ο κ. Καραμανής). Για ενίσχυση της άποψης του ο ΜΚ9, προσέφυγε στο σύγγραμμα «Ιατροδικαστική του Κουτσελίνη» και κατέθεσε ως Τεκμήριο 113 σελίδα, στην οποία περιγράφονται και παρουσιάζονται οι διαφορές που εντόπισε. Σε περαιτέρω ερωτήσεις για χρήση οδοντωτού μαχαιριού όπως τα Τεκμήρια 114 και 115 αντί μαχαίρια με λεπίδα, εξήγησε πως ακόμη και στη χρήση τέτοιων μαχαιριών όπως τα Τεκμήρια 114 και 115, όπου τα δόντια ξεκινούν από το μέσο της λεπίδας, θα έπρεπε να δημιουργηθούν δύο ειδών τραύματα, τα οποία δεν υπάρχουν στο θύμα. Ακόμη και στην περίπτωση που η λεπίδα του μαχαιριού είναι όλη οδοντωτή, θα δημιουργούσε διαφορετικό τραύμα από αυτό του θύματος, στο οποίο υπάρχουν σπασμένες ίνες, χαρακτηριστικό πλήξης του συγκεκριμένου σημείου με θλων όργανο. Έτερο σημείο που συνηγορεί υπέρ της χρήσης θλόντος οργάνου, είναι το μικρό βάθος της πληγής και το γεγονός πως υπάρχει εισολκή (Φωτ. 101) η οποία δεν είναι δυνατό να προκληθεί με μαχαίρι. Η συγκεκριμένη εισολκή, όπως χαρακτηριστικά ανάφερε ο Μ.Κ.9 «μας δείχνει περίπου και το πλάτος του θλόντος οργάνου που έχει πληγεί. Μας δείχνει ένα κάταγμα κρανίου με κίνηση προς τα μέσα, αυτό είναι 100% που έχει πληγεί το συγκεκριμένο σημείο με θλων όργανο. Δεν μπορεί ένα μαχαίρι να δημιουργήσει κάταγμα κρανίου.» Αναφορικά με το τραύμα στο αυτί του θύματος, ο Μ.Κ.9 εξήγησε ότι αυτό το τραύμα και το τραύμα στο κεφάλι δημιουργήθηκαν με μια κίνηση, διότι κατά τη διάρκεια της νεκροτομής τα έφερε κοντά και με μια κίνηση ενώνονταν σε ευθεία γραμμή. Απέκλεισε το ενδεχόμενο το τραύμα στο αυτί να προκλήθηκε από δάγκωμα, διότι αφ' ενός δεν υπήρχαν εντυπώματα δοντιών, το τραύμα ήταν κυκλικό και αφ' ετέρου θα ήταν πιο βαθύ και θα είχαν πληγεί και σημεία πιο σκληρών μορίων, ενώ πλήγηκαν μόνο μαλακά μόρια. (Φωτ. 81 δεξιά). Αναφερόμενος στα κατάγματα στο κρανίο εξήγησε ότι εκτός από το κάταγμα στο θόλο του κρανίου υπήρχε και κάταγμα στη βάση σε σχήμα "L" ή βέλος στο μέσο εγκεφαλικών βάθρων (Φωτ. 102 Τεκμηρίου 3). Εξήγησε πως το κρανίο χωρίζεται σε τρία μέρη. Στο πρόσθιο, στο μέσο και οπίσθιο εγκέφαλο. Στις ερωτήσεις και υποδείξεις της υπεράσπισης ότι τα κατάγματα αυτά μπορούσαν να προκληθούν και από απαγχονισμό, απάντησε θετικά προσθέτοντας ότι υπάρχουν περιπτώσεις που μπορεί να συμβεί υπάρχουν περιπτώσεις που μπορεί και όχι. Εξήγησε ότι ο απαγχονισμός γίνεται με τη χρήση του βάρους του σώματος κάποιου και εξαρτάται επίσης από τη θέση του θύματος και από το τι θα χρησιμοποιηθεί. Επέμενε όμως ότι στην κρινόμενη περίπτωση δεν υπήρξε απαγχονισμός αλλά στραγγαλισμός. Και επεξήγησε τη θέση του τονίζοντας ότι υπήρχε οριζόντια γραμμή στην περιοχή του λαιμού το οποίο συμβαίνει στις περιπτώσεις μόνο του στραγγαλισμού. Στις περιπτώσεις απαγχονισμού υπάρχει η αύλακα η οποία είναι λοξώς φερόμενη από κάτω προς τα πάνω. Απέρριψε την εισήγηση και εκδοχή του συνηγόρου υπεράσπισης ότι μπορεί να δημιουργήθηκε κάταγμα στη βάση του κρανίου στην περίπτωση που το θύμα στεκόταν πάνω στην καρέκλα και το ύψος του λαιμού του ήταν περίπου στο πάνω μέρος της πόρτας και η δύναμη δημιουργείτο με το τράβηγμα της πόρτας, τονίζοντας και πάλι ότι η αύλακα στο λαιμό του ήταν οριζόντια. Ερωτηθείς και πάλι εάν δύο δράστες κρατούσαν το θύμα και ο τρίτος τραβούσε το λουρί αν θα είχαμε το ίδιο αποτέλεσμα, διευκρίνισε ότι και πάλι έχουμε στραγγαλισμό και όχι απαγχονισμό. Για να δημιουργηθούν και στην υποθετική αυτή περίπτωση κατάγματα στη βάση του κρανίου, αυτά θα συμβούν όταν το σώμα του απαγχονισθέντος αφεθεί από πάνω προς τα κάτω να φύγει από τη σπονδυλική στήλη, δηλαδή να είναι τόσο το βάρος ώστε να δημιουργεί κάταγμα και να φύγει η κεφαλή από το σπόνδυλο. Υποστηρίζοντας περαιτέρω την άποψη του ότι στην παρούσα περίπτωση πρόκειται για στραγγαλισμό υπέδειξε ότι το υοειδές οστούν είχε σπάσει, ενώ σε περιπτώσεις απαγχονισμού το οστό αυτό μένει σχεδόν πάντοτε ανέπαφο. Ο Μ.Κ.9 κατέθεσε περαιτέρω πως όταν πρωτοαντίκρυσε το θύμα κατά την αυτοψία με το κορδόνι στο λαιμό, η πρώτη του εντύπωση την οποία εξέφρασε και ανέφερε προφορικά στους εκεί παρισταμένους ήταν πως επρόκειτο για ασφυκτικό θάνατο από στραγγαλισμό. Με όλα τα άλλα δεδομένα που υπήρχαν, τα κτυπήματα στο κεφάλι και το αίμα και την περγαμινοειδή εκδορά στον λαιμό κάκωση η οποία δημιουργείται λόγω της τριβής, αυτό σήμαινε ότι το θύμα ευρισκόταν στη ζωή όταν περάστηκε ο επίδεσμος στο λαιμό του. Στο πιστοποιητικό θανάτου (Τεκμήριο 105) κατέγραψε πως ο θάνατος του θύματος οφειλόταν σε κρανιοεγκεφαλική κάκωση προκληθείσα από θλων όργανο. Στην ιατροδικαστική του έκθεση (Τεκμήριο 107) εκφράζει το συμπέρασμα ότι ο θάνατος οφειλόταν σε βαρύτατη κρανιοεγκεφαλική κάκωση προκληθείσα από θλων όργανο και συμπλήρωσε πως παράλληλα για την πρόκληση θανάτου συνέβαλε και ο στραγγαλισμός του. Εξήγησε ότι η αναφορά στο πιστοποιητικό θανάτου μόνο στην κρανιοεγκεφαλική κάκωση οφείλεται στο γεγονός ότι το πιστοποιητικό αυτό εξεδόθη για σκοπούς του δικαστηρίου και για την ταφή του νεκρού ενώ το συμπέρασμα στην ιατροδικαστική έκθεση καταγράφεται μετά την ενδελεχή νεκροτομή που λαμβάνει χώρα. Κατά την νεκροτομή ο Μ.Κ.9 διαπίστωσε την παρουσία ασφυκτικών κηλίδων στις πλευρικές επιφάνειες των πνευμόνων του θύματος. Αυτές οι κηλίδες δεικνύουν ασφυκτικό θάνατο. Έγιναν κατά την αντεξέταση εισηγήσεις ότι ο θάνατος οφειλόταν μόνον σε ασφυξία και όχι στην κρανιοεγκεφαλική κάκωση και έγινε παραπομπή στο εξής απόσπασμα από το σύγγραμμα Ιατροδικαστική του Κουτσελίνι: "Τέλος πρέπει να σημειωθεί ότι σε ορισμένες περιπτώσεις «ασφυκτικών» θανάτων μπορεί να μεσολαβήσει και άλλος μηχανισμός όπως π.χ. ανακοπή, είναι προφανές ότι στις περιπτώσεις αυτές τα χαρακτηριστικά σημεία της ασφυξίας είναι απόντα. Υπάρχουν ακόμα περιπτώσεις στις οποίες ο μηχανισμός θανάτου περιλαμβάνει αρχικά μια αντανακλαστική απώλεια της συνείδησης και ακολουθεί ο μηχανισμός της ασφυξίας όπως π.χ. σε ψυχανώμαλους που επιχειρούν ατελή απαρέωση για αυτοερωτικούς σκοπούς ή σε απόφραξη των εξωτερικών σημείων των αεροφόρων οδών, όπως συμβαίνει με πλαστικές σακούλες. Στην τελευταία μάλιστα περίπτωση εξαντλούνται και τα αποθέματα του οξυγόνου, κάτι που υποβοηθείται και επιταχύνεται από τους εγκαθιστάμενους εν των μεταξύ σπασμούς, ο μηχανισμός θανάτου είναι πλέον ασφυκτικός». Ήταν η απάντηση του μάρτυρα πως ασφυκτικές κηλίδες μπορούν να εντοπιστούν και σε άλλες περιπτώσεις όπως π.χ. σε εμφράγματα και όμως η αιτία θανάτου δεν είναι η ασφυξία. Για τούτο και στη συγκεκριμένη περίπτωση η ύπαρξη ασφυκτικών κηλίδων υποδείκνυε ότι το θύμα ήταν ήδη ζωντανό όταν περάστηκε το λουρί στο λαιμό και στραγγαλίστηκε. Εάν, υπέδειξε ο μάρτυρας, είχε ένα μικρό ποσοστό να επιβιώσει, με το λουρί περασμένο στο λαιμό εξαφανίζεται αυτό το μικρό ποσοστό. Το βέβαιο είναι ότι ήταν ζωντανός όταν στραγγαλίστηκε, αλλά δεν μπορεί να παραβλέψει την βαρύτατη κρανιοεγκεφαλική κάκωση που είχε στο κεφάλι γι' αυτό θεωρεί ότι λειτούργησε παράλληλα ως αιτία θανάτου. Εξήγησε ότι στην ιατροδικαστική του «Κουτσελίνη» ο συγγραφέας ομιλεί για περιστατικά θανάτου που έχουν ως αιτία θανάτου την ασφυξία είτε λόγω απαγχονισμού, είτε λόγω στραγγαλισμού, είτε λόγω εισπνοής υγραερίου, είτε λόγω οποιασδήποτε άλλης αιτίας είναι δυνατό να προκαλέσει ασφυξία. Δεν ομιλεί για περιστατικά όπως το συγκεκριμένο στα οποία υπάρχει μια σοβαρότατη κάκωση και παράλληλα στραγγαλισμός. Για τούτο δεν μπορεί να αφαιρεθεί η κάκωση αυτή και να μείνει μόνο ο στραγγαλισμός. Και τα δύο είπε μπορούν να επιφέρουν θάνατο. Χρησιμοποίησε ως παράδειγμα τον πυροβολισμό κάποιου με όπλο στο κεφάλι ή στον πνεύμονα, όπου σίγουρα επέρχεται θάνατος. Εάν κατέληξε σ' αυτή την περίπτωση, ο θύτης για να βεβαιωθεί ότι το θύμα θα αποθάνει τον στραγγαλίσει τότε θα έχουμε θάνατο από ασφυξία, αλλά βέβαια δεν μπορεί να παραβλεφθεί ο πυροβολισμός. Με δεδομένες όλες τις παρατηρήσεις του ΜΚ9 στη σκηνή του εγκλήματος προέβη σε περιγραφή της σκηνής της δολοφονίας ως ακολούθως: Το θύμα είχε δεχθεί κτυπήματα με θλων όργανο ενώ βρισκόταν ξαπλωμένο στο κρεβάτι του. Το γεγονός τούτο καταδεικνύεται από την ύπαρξη μεγάλης ποσότητας αίματος στην περιοχή του προσκέφαλου (Φωτ. 34 και 35). Περαιτέρω υπάρχουν κηλίδες αίματος οι οποίες με το κτύπημα πετάχτηκαν και πιτσίλισαν τον τοίχο πάνω από το προσκέφαλο (Φωτ. 36). Φαίνεται ότι το θύμα για κάποιο χρονικό διάστημα ακινητοποιήθηκε στο κρεβάτι αιμορραγώντας στην περιοχή του προσκέφαλου. Το θύμα κατάφερε να σηκωθεί. Υπάρχουν κηλίδες αίματος κάθετες προς το έδαφος (Φωτ. 38), γεγονός που δεικνύει ότι για κάποιο χρονικό διάστημα είχε σηκωθεί και μείνει στο συγκεκριμένο σημείο αιμορραγώντας. Στη συνέχεια προσπάθησε να κινηθεί στο δωμάτιο. Κινήθηκε απ' ότι φαίνεται από την ακαταστασία στο δωμάτιο δεξιά και αριστερά αφήνοντας αίματα όπου ακουμπούσε ή όπου σύρθηκε και κηλίδες αίματος που έσταζαν μέχρι το σημείο που βρέθηκε. Σε κάποια στιγμή ο δράστης αντελήφθηκε ότι το θύμα εκινείτο και του πέρασε το λουρί στο λαιμό. Αυτή η στιγμή δεν μπορούσε να συγκεκριμενοποιηθεί από το μάρτυρα, αλλά το σίγουρο είναι ότι επιχειρήθηκε στραγγαλισμός του πριν να φθάσει στη συγκεκριμένη θέση διότι υπάρχει ένας χώρος μπροστά που είναι η πόρτα που βλέπουμε το χέρι του κάτω από τη πόρτα που υπάρχει αίμα (Φωτ. 46) και δεν υπάρχει κάποιο εντύπωμα από παπούτσι ή από πόδι που να βλέπουμε ότι εισήλθε κάποιος στο δωμάτιο. Αναφορικά με τη θέση της υπεράσπισης ότι η ακαταστασία ενδεχομένως να οφείλεται σε πάλη, απορρίφθηκε κατηγορηματικά από τον ΜΚ9 υποστηρίζοντας ότι το θύμα μετά τον τραυματισμό στο κεφάλι είχε ακινητοποιηθεί, είχε χάσει τις δυνάμεις του, δεν μπορούσε να αντιδράσει και σίγουρα δεν ήταν σε θέση να παλέψει και να αντισταθεί. Η ακαταστασία οφειλόταν στην προσπάθεια του θύματος να κινηθεί στο χώρο είτε για να βγει από το δωμάτιο να πάρει αέρα είτε για να ζητήσει βοήθεια, πλην όμως ο στραγγαλισμός τον αποτελείωσε. Στο σημείο τούτο, κρίνεται σκόπιμο να παρατεθεί η μαρτυρία του Δρ. Ματσάκη (Μ.Υ.1) ο οποίος κλήθηκε από την υπεράσπιση. Κατά την εξέταση του παραπέμφθηκε από τον συνήγορο του κατηγορούμενου σε σελίδες από σύγγραμμα του Κουτσελίνι, (Τεκμήριο 138), το οποίο πραγματεύεται το θέμα του στραγγαλισμού και αφού το διάβασε εξήγησε πως σύμφωνα με τον Κουτσελίνι, οι ασφυκτικές κηλίδες σαν μεταθανάτιο εύρημα αποτελούν αποδεικτικό στοιχείο ότι ο θάνατος προήλθε από ασφυξία. Σε κάποιους όμως ασφυκτικούς θανάτους επενεργεί άλλος μηχανισμός πλην της ασφυξίας. Και αναφέρεται ως παράδειγμα αυτό της καρδιακής ανακοπής. Συνέχισε αναφέροντας πως, στη συγκεκριμένη περίπτωση, με τα ευρήματα στο λαιμό, εάν δεν υπήρξε άλλη σοβαρή κάκωση στο σώμα π.χ. όπως ήταν η κρανιοεγκεφαλική κάκωση, το αίτιο θανάτου θα ήταν ο ασφυκτικός θάνατος, ο στραγγαλισμός. Σε αυτή την περίπτωση, τόνισε, «για να πω και το αντίθετο, εάν δεν υπήρχαν τα ευρήματα στο λαιμό, τότε η μόνη αιτία που θα μπορούσε να ελεχθεί θα ήταν κρανιοεγκεφαλική κάκωση». Υπέδειξε, βέβαια, συνεχίζοντας, πως στην απουσία του στραγγαλισμού δεν θα μπορούσαμε να γνωρίζουμε την έκβαση της υγείας του θύματος, αφού είναι πάρα πολλές οι κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις που συμβαίνουν και δεν οδηγούν όλες σε θάνατο. Θεωρεί πως ο θάνατος του θύματος με δεδομένη την ύπαρξη ασφυκτικών κηλίδων, προήλθε από ασφυξία, οφειλόμενη στον στραγγαλισμό. Σχολιάζοντας το συμπέρασμα του Μ.Κ.9 όπως περιγράφεται στην έκθεση του Τεκμήριο 107, ότι ο θάνατος οφείλετο σε βαρύτατη κρανιοεγκεφαλική κάκωση και παράλληλα για την πρόκληση θανάτου συνέβαλε και ο στραγγαλισμός, υπέδειξε πως ο ίδιος θα διατύπωνε αντίστροφα το συμπέρασμα. Διατύπωσε δε ως εξής τη θέση του: «Εγώ δεν θα το έγγραφα έτσι. Και θα εξηγήσω στο Δικαστήριο για να είμαι απόλυτα κατανοητός. Το θύμα είχε υποστεί μια βαριά κρανιοεγκεφαλική κάκωση αλλά έχει υποστεί και ασφυξία λόγω στραγγαλισμού. Έφερε νεκροτομικά σημεία ότι υπέστη ασφυξία. Οπόταν ο στραγγαλισμός και η ασφυξία ήταν σίγουρα ένα από τα αιτία θανάτου. Συνάμα έφερε και βαριά κρανιοεγκεφαλική. Δεν μπορούμε να είμαστε απόλυτα βέβαιοι ότι θα πέθαινε εξαιτίας της κρανιοεγκεφαλικής κάκωσης γιατί πολλές κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις συμβαίνουν και ο ασθενής δεν πεθαίνει. Στην περίπτωση αυτή εγώ θα κατέληγα στο συμπέρασμα ότι το αίτιο θανάτου ήταν ο στραγγαλισμός μαζί με βαριά κρανιοεγκεφαλική κάκωση δηλαδή θα έβαζα σχεδόν σε δεύτερη μοίρα τη βαριά κρανιοεγκεφαλική κάκωση, θα ανέφερα αυτό που λέγεται στο συμπέρασμα του συναδέλφου και θα το έκανα απόλυτα κατανοητό ότι θεωρώ την ασφυξία ως το πρωταρχικό παρόλο που δεν θα μπορούσα να ξεχωρίσω τα δύο. Νομίζω δεν λέω το ίδιο πράμα.» Είναι γνωστό τόνισε ότι η κρανιοεγκεφαλική κάκωση δεν οδηγεί απαραίτητα σε θάνατο. Στην προκειμένη όμως περίπτωση, σίγουρα συνέβαλε. Σημείωσε δε πως δεν αντελήφθηκε όταν άκουγε τη μαρτυρία του συναδέλφου του Μ.Κ.9 να υπάρχει αμφισβήτηση για τον ασφυκτικό θάνατο. Υπεδείχθησαν στο μάρτυρα κατά την κυρίως εξέταση τα μαχαίρια Τεκμήρια 114 και 115 και ρωτήθηκε για το είδος των τομών και τραυμάτων που μπορούν να δημιουργήσουν. Εξήγησε πως το μαχαίρι Τεκμήριο 114 μπορεί να λειτουργήσει ως αμβλύ όργανο, ενώ και τα δύο τεκμήρια αλλά και άλλα είδη μαχαιριών τα οποία έχουν ανώμαλη επιφάνεια, συμπεριφέρονται βασικά ως θλόντα όργανα. Δέχθηκε αντεξεταζόμενος παρατηρώντας τα τραύματα στο κεφάλι, όπως αυτά παρουσιάζονται στις φωτ. 80 και 101 του Τεκμηρίου 3, όπου παρουσιάζεται το τραύμα και το εμπιεστικό κάταγμα (εσολκή) αφαιρουμένου του δέρματος του κρανίου ότι αυτά προκλήθηκαν από θλων όργανο. Δεν απέκλεισε, αλλά συμφώνησε ότι μπορούσαν να δημιουργηθούν από το στελίφι (Τεκμήριο 35) και απέκλεισε η δημιουργία τους να οφείλεται σε μαχαίρι. Δέχθηκε πως δεδομένων των κτυπημάτων που παρουσίαζε το θύμα, τότε θα είχε μειωμένες αντιδράσεις και θα μπορούσε να τοποθετηθεί ο βρόγχος στο λαιμό (το λουρί) από ένα μόνο άτομο. Δεν απέκλεισε δε την πιθανότητα και το ενδεχόμενο, το θύμα να έκανε κάποιες κινήσεις σε κατάσταση σύγχυσης, μέσα στο δωμάτιο. Δέχθηκε επίσης ότι κάποια τραύματα στο σώμα του θύματος (πηγούνι) θα μπορούσαν να προκληθούν από το τραπεζάκι (Τεκμήριο 22). Δέχθηκε επίσης πως εάν ο δράστης κτυπούσε το θύμα ενώ αυτό βρισκόταν ξαπλωμένο στο κρεβάτι του και του επέφερνε τα κατάγματα που του έχει επιφέρει, τότε δεν θα ανέμενε να έχει ο δράστης οποιεσδήποτε κακώσεις στο σώμα του. Έχουμε ακούσει με ιδιαίτερη προσοχή τους δύο ιατροδικαστές να καταθέτουν και διεξέλθει τη μαρτυρία τους με γνώμονα τις αρχές που παρατέθηκαν ανωτέρω. Καταβλήθηκε ιδιαίτερη προσπάθεια από το συνήγορο υπεράσπισης να στηλιτεύσει τον τρόπο εργασίας του Μ.Κ.9 Νικόλα Χαραλάμπους και τα ευρήματα του. Παρατηρήσαμε, όμως, ότι οι απαντήσεις που έδιδε, ήταν απόλυτα λογικές και οι παρατηρήσεις του πλήρως τεκμηριωμένες. Εξάλλου, τα πλείστα θέματα έχουν επιβεβαιωθεί από το μάρτυρα Δρα Ματσάκη που η υπεράσπιση κάλεσε. Συγκεκριμένα, ενώ αμφισβητούσε έντονα τον τρόπο σύνταξης των πιστοποιητικών θανάτου και εξετάσεων που ο Μ.Κ.9 συνέταξε, ο Δρας Ματσάκης ανέφερε ότι είναι ορθά συμπληρωμένα και ότι δεν έχει καμία σημασία ο τρόπος σύνταξης τους. Ενώ αμφισβητούσε ότι τα τραύματα προκλήθηκαν από θλών όργανο, ο Δρας Ματσάκης το επιβεβαίωσε. Ενώ αμφισβητούσε έντονα το εύρημα του Μ.Κ.9 για τον στραγγαλισμό του θύματος και προέτεινε διάφορα σενάρια απαγχονισμού ή ατελούς απαρέωσης, κατά τη μαρτυρία του ο Δρας Ματσάκης εξέλαβε ως δεδομένο το εύρημα και το γεγονός του στραγγαλισμού. Ενώ υποβλήθηκε στον Μ.Κ.9 η θέση πως κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα τραύματα προκλήθηκαν από θλων όργανο αφού βρέθηκε το στελίφι, γεγονός το οποίο γνώριζε, η απάντηση του Μ.Κ.9 ήταν ρητή και ξεκάθαρη. Όταν συνέταττε την έκθεση του και όταν προέβαινε στην νεκροτομή δεν γνώριζε κανένα αποτέλεσμα επιστημονικών εξετάσεων που έγιναν σε σχέση με το εν λόγω στελίφι (Τεκμήριο 35). Προβλήθηκε η θέση ότι το θύμα όταν ανευρέθηκε βρισκόταν σε θέση ανάνηψης υπονοώντας ότι κάποιος επενέβη στη σκηνή ή ότι άγγιξε το θύμα. Ο Δρας Ματσάκης ερωτούμενος για τούτο, ανέφερε ότι η θέση του θύματος δεν ήταν θέση ανάνηψης. Προσομοίαζε, αλλά δεν ήταν. Η μόνη διαφορά που εντοπίσαμε στη μαρτυρία των ιατροδικαστών αφορούσε τον τρόπο διατύπωσης της αιτίας θανάτου. Ο Δρας Ν. Χαραλάμπους, Μ.Κ.9, δεν απέκλεισε τον ασφυκτικό θάνατο ως αίτιο θανάτου αφού οι ασφυκτικές κηλίδες αυτό υποδείκνυαν. Θεώρησε όμως πως συντρέχουν παράλληλα, χωρίς να μπορεί να καθορισθεί ποσοστό, ως αίτια θανάτου η ασφυξία και η κρανιοεγκεφαλική κάκωση την οποία εκτίμησε πως με βεβαιότητα θα επέφερε το θάνατο ενόψει της μεγάλης απώλειας αίματος που παρατηρήθηκε. Ο Δρας Ματσάκης (Μ.Υ.1) δέχθηκε πως η κρανιοεγκεφαλική κάκωση συνέβαλε στο θάνατο του θύματος. Θεωρούμε πως η αναφορά του Μ.Υ.1 πως οι κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις δεν οδηγούν πάντοτε σε θάνατο ήταν γενική, ενώ ο Μ.Κ.9 έχοντας εξετάσει το θύμα, έχοντας προβεί σε αυτοψία της σκηνής του εγκλήματος και διαπιστώσει την επί τόπου κατάσταση, ήταν σε καλύτερη θέση να εκτιμήσει την έκταση της κάκωσης, την απώλεια αίματος και την έκβαση και κατάληξη της κάκωσης αυτής. Θεωρούμε και αποδεχόμαστε πως ο θάνατος του θύματος προήλθε από ασφυξία λόγω στραγγαλισμού και από κρανιοεγκεφαλική κάκωση. Όπως όμως εξηγείται κατωτέρω, τούτο, δηλαδή η αιτία θανάτου δεν έχει ιδιαίτερη σημασία. Έχοντας όλα τα ανωτέρω υπόψη, αποδεχόμαστε τη μαρτυρία του Μ.Κ.9 και προβαίνουμε σε ανάλογα ευρήματα. Αναπόφευκτο επίσης εύρημα στο οποίο οδηγούμαστε είναι πως το στελίφι (Τεκμήριο 35) είναι το όργανο που χρησιμοποιήθηκε και επέφερε την κρανιοεγκεφαλική κάκωση. Παρά τις διάφορες εισηγήσεις και θέσεις για το πώς και τι όργανο μπορούσε να προκαλέσει τα τραύματα και κατάγματα στο θύμα, το βέβαιο είναι πως το Τεκμήριο 35, το στελίφι, είναι θλων όργανο, συνάδει με τα κατάγματα του θύματος όπως αμφότεροι οι ιατροδικαστές υπέδειξαν και κυρίως είναι αιματωμένο με το αίμα του θύματος. Το ενδεχόμενο να ήταν στο χώρο και τυχαία το αίμα να εναποτέθηκε σε αυτό, είναι απομακρυσμένο και δεν πείθει. Η βεβαιότητα πως τούτο αποτελεί το φονικό όπλο συνάγεται από την ποσότητα αίματος και τριχών που ανήκαν στο θύμα. Συμπληρώνουμε τη θέση μας με το εξής σκεπτικό: Αν τυχαία αιματώθηκε, κατά τη διάρκεια του φονικού, όπως υπαινίχθηκε ο συνήγορος του κατηγορούμενου, όταν αντεξέταζε τον Μ.Κ.9, θα αναμενόταν να παρέμενε στη σκηνή. Ο δράστης όμως ένιωθε την ανάγκη να το απαλλαγεί και να το απομακρύνει από τη σκηνή. Αυτή η ανάγκη και η προσπάθεια απόκρυψης στοιχείων δεν θα υπήρχε εάν αυτό δεν ήταν το φονικό όπλο. ΥΠΟΠΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ - ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ Κατά την τελική αγόρευση του, ο συνήγορος του κατηγορούμενου, υπέβαλε τη θέση και εισήγηση πως υπήρξε εκ μέρους της αστυνομίας ακόμη και των μαρτύρων, εμπειρογνωμόνων και μη, προκατάληψη εναντίον του πελάτη του ο οποίος είναι αλλοδαπός. Εις απάντηση τούτου, ο κ. Χατζηκύρου υπέδειξε πως και το θύμα ήταν αλλοδαπό άτομο. Παρατηρούμε πως στην κρινόμενη περίπτωση, τόσο το θύμα όσο και ο κατηγορούμενος αλλά και λοιποί ύποπτοι ήσαν όλοι αλλοδαποί. Κανείς τους δεν ήταν Κύπριος, ώστε εκ προϊμίου να λεχθεί πως η Αστυνομία και οι διωκτικές αρχές ενήργησαν μεροληπτικά, έναντι οιουδήποτε. Εκτός του κατηγορούμενου, θεωρήθηκαν ύποπτα πρόσωπα και εξετάστηκαν αφού συνελήφθηκαν από την αστυνομία και άλλα πρόσωπα. Ο συνήγορος του κατηγορούμενου επιρρίπτει ευθύνη στην αστυνομία για πλημμελή διερεύνηση της υπόθεσης, η οποία θεωρώντας και εκλαμβάνοντας ως ύποπτο και δράστη του εγκλήματος τον κατηγορούμενο, περιορίστηκε σε επιπόλαια διερεύνηση, αποδεχόμενη με ευκολία τις εξηγήσεις που έδωσαν και άλλοθι που προέβαλαν. Κρίνουμε ότι η θέση αυτή δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Ο κατηγορούμενος, όπως πληροφορήθηκε η Αστυνομία, ήταν το τελευταίο πρόσωπο που επισκέφθηκε το θύμα. Ο φίλος του θύματος Shakkir (Μ.Κ.8), επέμενε, αλλά όπως είπε η αστυνομία δεν τον άκουσε αμέσως πως αυτόν έπρεπε να αναζητήσουν. Οι έρευνες της αστυνομίας με δεδομένο το επεισόδιο της προτεραίας στράφηκε προς τον Mohamed (αυτόν που κτυπήθηκε από το θύμα) επισκεπτόμενη την οικία του. Από το εν λόγω άτομο λήφθηκε κατάθεση από την αστυνομία Τεκμήριο
- Σ΄ αυτήν αναφέρει μεταξύ άλλων προβάλλοντας τη θέση πως κατά τον ουσιώδη χρόνο βρισκόταν στην οικία του με τη σύζυγο του και κοιμόταν. Το γεγονός τούτο επιβεβαίωσε, όπως κατέθεσε ο υπ/μος Ιωάννου (Μ.Κ.6) και η σύζυγος του. Από το ίδιο πρόσωπο λήφθηκαν παρειακά επιχρίσματα και δακτυλικά αποτυπώματα τα οποία στάληκαν για εξετάσεις. Εξετάστηκε επίσης από τον ιατροδικαστή Ν. Χαραλάμπου (ΜΚ9) στις 19.2.2009 και φωτογραφήθηκε από τον Αστ. 2543 Τρύφωνος (Τεκμήριο 129 Φωτ. 1 μέχρι και 9). Το εν λόγω άτομο, έφερε τραύμα, ήδη συρραφέν στο στόμα, και θλαστική εκχύμωση στη δεξιά υποκογχική χώρα (κάτω από το μάτι). Το τραύμα αυτό πρέπει να δημιουργήθηκε εντός του 24ώρου από την ώρα της ιατροδικαστικής του εξέτασης. Σε εξετάσεις στις οποίες προέβη ο Δρ. Καριόλου, Τεκμήριο 81, παράγραφος 25 συμπεραίνει πως γενετικό υλικό που απομονώθηκε από μπουφάν χρώματος γκρίζου με αίμα, δειγματοληψία 1003-21.3 ταυτίστηκε με το γενετικό προφίλ του Mohamed Imbrahim. Το εν λόγω μπουφάν τεκμήριο 5 είχε παραληφθεί από την κατοικία του Mohamed από τον Αστ. 1760, ο οποίος στις 19.2.2009 το παρέδωσε στον Αστ. Λ Γεωργιάδη (κατάθεση τεκμήριο 4) ο οποίος με τη σειρά του το παρέδωσε στον Δρ. Μ. Καριόλου στις 21.2.2009 η ώρα 10:
- Στην κατάθεση του προς την αστυνομία (Τεκμήριο 72) ο Mohamed ανέφερε ότι το εν λόγω μπουφάν - μπλούζα, φορούσε όταν κτυπήθηκε από το θύμα στο επεισόδιο της προηγούμενης ημέρας. Με αυτό τον τρόπο φαίνεται ότι αίμα του Mohamed εναποτέθηκε στο μπουφάν στις 18.2.2009 και δεδομένου πως το αίμα ταυτίζεται με τον Mohamed και όχι με το θύμα είναι πρόδηλο πως καμιά σχέση έχει με το έγκλημα. Ο κατηγορούμενος στις ανακριτικές του καταθέσεις (στις οποίες θα αναφερθούμε σε κατοπινότερο στάδιο) έκανε αναφορά σε δύο άτομα τα οποία θεωρούσε ύποπτα για το φόνο του θύματος. Το ένα πρόσωπο Ρουμανικής καταγωγής το οποίο ονομαζόταν Stefan Busoin και το οποίο ο κατηγορούμενος ανέφερε ως Νικόλα και το άλλο άτομο Αραβικής καταγωγής ονόματι Ahmad. Τα δύο αυτά πρόσωπα όπως ανέφερε ο Αστ. 50 Ι. Αγαθοκλέους συνελήφθηκαν από την αστυνομία ως ύποπτοι. Εισηγήσεις από το συνήγορο του κατηγορουμένου ότι ενδεχομένως η αστυνομία να συνέλαβε άλλο πρόσωπο Ρουμανικής καταγωγής από εκείνο στο οποίο αναφερόταν ο κατηγορούμενος δεν μπορεί να ευσταθήσει, δεδομένου ότι ο ίδιος ο κατηγορούμενος είδε τα δύο αυτά πρόσωπα και τα αναγνώρισε όταν προσήχθηκαν στην Αστυνομική Διεύθυνση Πάφου. Σχετική είναι η κατάθεση που έδωσε στις 25.2.2009, Τεκμήρια 99 Α και 99 Β. Τα εν λόγω δύο πρόσωπα όπως κατέθεσε ο υπαστυνόμος Μ. Ιωάννου (Μ.Κ.6) συνελήφθηκαν και εναντίον τους εξεδόθησαν διατάγματα προσωποκράτησης. Λήφθηκαν καταθέσεις για διερεύνηση του άλλοθι το οποίο ο καθένας από αυτούς είχε προβάλει. Στην κατάθεση του, Τεκμήριο 73 ο Stefan Busoin ανέφερε ότι το απόγευμα της 18ης Φεβρουαρίου του 2009 γύρω στις 5:00 το απόγευμα επισκέφθηκε την κατοικία της θείας του και είδε μαζί με την οικογένεια της τηλεόραση. Σε κάποιο χρονικό σημείο αποχώρησε και πήγε στο δωμάτιο που βρίσκεται δίπλα από το σπίτι της συγγενικής του αυτής οικογένειας και κοιμήθηκε μέχρι το πρωί της επομένης. Λήφθηκαν καταθέσεις και από την θεία του εν λόγω ατόμου Γκάμπι Χαμπιαούρη, Τεκμήριο 74, και θείο του Ευαγόρα Χαμπιαούρη, Τεκμήριο
- Στις καταθέσεις αυτές αναφέρονται κάποια γεγονότα τα οποία δεν συνάδουν με την πραγματικότητα αφού παρουσιάζονται να άκουσαν για το φόνο του θύματος το απόγευμα της 18ης Φεβρουαρίου του
- Φαίνεται από αυτές ότι υπήρξε κάποια σύγχυση στα εν λόγω άτομα για την ημερομηνία του θανάτου του θύματος και την ημερομηνία κατά την οποία ο Stefan τους είχε επισκεφθεί. Πραγματοποιήθηκε έρευνα στο σπίτι του Stefan χωρίς όμως να προκύψει οτιδήποτε. Το εν λόγω άτομο εξετάστηκε από τον ιατροδικαστή (Τεκμήριο 109) και διαπιστώθηκε ότι δεν έφερε οποιεσδήποτε κακώσεις. Λήφθηκαν επίσης σχετικές φωτογραφίες (Τεκμήριο 129). Λήφθηκαν παρειακά επιχρίσματα και δαχτυλικά αποτυπώματα (έκθεση Δρα Καριόλου τεκμήριο 81) τα οποία δεν φαίνονται να ταυτίστηκαν με οποιοδήποτε τρόπο με τη σκηνή του εγκλήματος. O Ahmad Al Shiik στον οποίο αναφέρθηκε ο κατηγορούμενος είναι ο Ahmed Aloowovasad (Τεκμήριο 95). Ανέφερε πως τον ουσιώδη χρόνο της δολοφονίας είχε μεταβεί στο αεροδρόμιο Λάρνακας μαζί με κάποιο άλλο πρόσωπο μεταφέροντας κάποιους φίλους τους Σύριους ονόματι Ahmad και Hussam οι οποίοι θα πετούσαν το ίδιο βράδυ για Δαμασκό. Παρέμεινε στο αεροδρόμιο μέχρι τις 8:30 το βράδυ και αναχώρησε για Πάφο. Φεύγοντας από το αεροδρόμιο για την Πάφο έκαναν λάθος και αντί να πάρουν το δρόμο προς Λεμεσό πήγαν Λευκωσία και από εκεί επέστρεψαν στην Πάφο με αποτέλεσμα να καθυστερήσουν αρκετά. Ο υπαστυνόμος Ιωάννου προσπαθώντας να διερευνήσει το άλλοθι και τους ισχυρισμούς αυτούς έλαβε κατάθεση και από τη σύζυγο του Ahmad (Τεκμήριο 70) αλλά και από κάποιο ταξιδιωτικό πράκτορα ονόματι Τσοκκά (κατάθεση Τεκμήριο 71) ο οποίος επιβεβαίωσε την έκδοση αεροπορικών εισιτηρίων επ΄ ονόματι δύο Σύριων ονόματι Ahmad Almahmoud και Hussam Alabid οι οποίοι θα ταξίδευαν με βραδινή πτήση των Κυπριακών Αερογραμμών με προορισμό τη Δαμασκό της Συρίας. Επικοινώνησε και με το αεροδρόμιο Λάρνακας και τον βεβαίωσαν ότι όντως δύο άτομα με μικρά ονόματα, τα ανωτέρω, ευρίσκοντο στη πτήση που πέταξε για Δαμασκό. Το άλλο πρόσωπο ονόματι Jamal το οποίο φαίνεται ότι συνόδευσε τον Ahmad στο αεροδρόμιο, ρωτήθηκε τηλεφωνικώς από τον υπαστυνόμο Ιωάννου σχετικά με το γεγονός τούτο και επιβεβαίωσε την μετάβαση του στο αεροδρόμιο Λάρνακας. Δεν προσήλθε όμως να δώσει οποιαδήποτε κατάθεση στην αστυνομία γιατί όπως ανέφερε στον Μ. Ιωάννου ήταν παράνομος στην Κύπρο και φοβόταν να μεταβεί στον Αστυνομικό Σταθμό. Σχετική σημείωση παρουσιάζεται στο Ημερολόγιο Ενεργείας Τεκμήριο
- Αυτή ιδίως η ενέργεια της αστυνομίας με την οποία αρκέστηκε σε μια τηλεφωνική επιβεβαίωση από κάποιο άγνωστο πρόσωπο ονόματι Jamal σχολιάστηκε δυσμενώς από τον συνήγορο του κατηγορούμενου. Ο Ahmed εξετάστηκε από τον ιατροδικαστή Χαραλάμπους (ιατροδικαστική έκθεση Τεκμήριο 110) και διαπιστώθηκε ότι είχε εφελκίδες στη ράχη των δύο χεριών (φωτογραφία Τεκμήριο 129, φωτ. 8-10). Για να δημιουργηθεί εφελκίδα στη ράχη (Μ.Κ.9) χρειάζονται 24 ώρες και άνω από την πρόκληση του τραύματος ή της εκδοράς. Του λήφθηκαν παρειακά επιχρίσματα και δαχτυλικά αποτυπώματα. Ούτε αυτός συνδέθηκε σε επίπεδο γενετικού υλικού με οποιοδήποτε τεκμήριο της υπόθεσης (Τεκμήριο 81 παράγραφος 47). Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι η αστυνομία έχει εξετάσει και έχει ασχοληθεί σοβαρά με όλους τους πιθανούς υπόπτους και με όλα τα ενδεχόμενα που εγείρονταν κατά τη διερεύνηση της υπόθεσης προσδίδοντας το ανάλογο βάρος. Αναφορικά με το προβαλλόμενο από τον Stefan άλλοθι διαπιστώσαμε από τις καταθέσεις συγγενικών του προσώπων ότι αυτές δεν συμβιβάζονταν με την πραγματικότητα και τις πραγματικές ώρες του συμβάντος ώστε να θεωρηθεί ότι επιβεβαίωναν το άλλοθι του. Παραμένει όμως ως γεγονός πως ο Ahmed, τον οποίο ο κατηγορούμενος παρουσιάζει να είναι μαζί με τον Stefan και να θεωρείται ύποπτος για τα ίδια γεγονότα και πράξεις είχε ισχυρό άλλοθι το οποίο κατ' επέκταση καλύπτει και τον Stefan. Λήψη αποτυπωμάτων και γενετικού υλικού πραγματοποιήθηκε και από άλλους αλλοδαπούς, σύμφωνα με τον Μ.Κ.10, χωρίς όμως αυτοί να συλληφθούν. Μεταξύ των ατόμων αυτών από των οποίων, με συγκατάθεση του, λήφθηκαν αποτυπώματα και DNA, ήταν και κάποιος Ιορδανός ονόματι Naseem Mohamad Allouzi, ο οποίος σύμφωνα με εμπιστευτική επιστολή της ΚΥΠ Τεκμήριο 119, πληροφορία, τον έφερε να είχε λάβει μέρος σε συνάντηση που είχε το θύμα με κάποιο άλλο Σύριο, στο διαμέρισμα του, στις 18.2.
- Η έρευνα, φαίνεται ότι δεν κατέδειξε οποιαδήποτε ταύτιση. Όπως καταδεικνύουν τα Τεκμήρια 124 και 125 τα οποία κατέθεσε ο Μ.Κ.10, λήφθηκαν προφορικά, πληροφορίες και ανάκριση από τον ανωτέρω Ιορδανό, και συνεπώς οι περί του αντιθέτου εισηγήσεις και υποβολές του συνηγόρου του κατηγορούμενου, δεν ευσταθούν. Θα θέλαμε εδώ να παρατηρήσουμε ότι η στροφή της αστυνομίας και η έγερση υποψίας, η σύλληψη και ανάκριση και άλλων ατόμων ως υπόπτων που ενδεχομένως να εμπλέκονταν στο έγκλημα και να είναι οι δράστες ή ότι είχαν κίνητρα να φονεύσουν το θύμα είναι γεγονότα και παράμετροι που δεν σχετίζονται άμεσα με την εκδίκαση της υπόθεσης και την κατηγορία εναντίον του κατηγορούμενου. Το Δικαστήριο έχει ενώπιον του δύο κατηγορίες εναντίον συγκεκριμένου ατόμου και θα πρέπει να αποδειχθεί πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας ότι αυτός έχει διαπράξει το έγκλημα. Το καθήκον της αστυνομίας και της κατηγορούσας αρχής είναι να προσφέρει τέτοια στοιχεία και αποδείξεις προς τον σκοπό αυτό. Εάν κάποια άλλα άτομα ενδεχομένως να είχαν κίνητρο ή λόγο να στραφούν εναντίον του θύματος δεν επενεργεί ούτε υπέρ ούτε εναντίον του κατηγορούμενου ο οποίος τότε και μόνον θα κριθεί ένοχος εάν η αστυνομία και η κατηγορούσα αρχή προσάξει ικανοποιητικά για την ενοχή του στοιχεία. Το Δικαστήριο έχει καθήκον με τα δεδομένα που τέθηκαν ενώπιον του να αποφασίσει για την ενοχή ή όχι του κατηγορούμενου. Με αυτά και μόνο τα δεδομένα θα ενεργήσει και αυτά τα δεδομένα και στοιχεία εξετάζει κατωτέρω. ΣΥΛΛΗΨΗ ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΜΕΝΟΥ Στις 19.2.2009, ώρα 16:30, εξεδόθη ένταλμα σύλληψης (Τεκμήριο 66Α) εναντίον του κατηγορούμενου για φόνο εκ προμελέτης. Ο όρκος (Τεκμήριο 66Β) που συνόδευε το ένταλμα σύλληψης ανέφερε, μεταξύ άλλων, πως οι υποψίες που δημιουργήθηκαν εναντίον του οφείλονταν στο γεγονός πως ήταν το τελευταίο πρόσωπο με το οποίο συναντήθηκε το θύμα (σύμφωνα με μαρτυρία της φίλης του Christina Alama από τις Φιλιππίνες, με την οποία μίλησε το θύμα τηλεφωνικώς η ώρα 21:30 της 18.2.2009). Αναφερόταν επίσης πως μετά από αυτοψία που διενήργησε στη σκηνή ο ιατροδικαστής Ν. Χαραλάμπους, το θύμα έφερε τραύματα που προκλήθηκαν από αιχμηρό αντικείμενο. Ο κατηγορούμενος αναζητήθηκε και δεν ανευρέθηκε. Δύο περίπου ημέρες μετά τη διάπραξη του αδικήματος, ο Saakir (Μ.Κ.8) έλαβε τηλεφώνημα από τον κατηγορούμενο. Τον ρώτησε ο Saakir γιατί σκότωσε τον φίλο του και ο κατηγορούμενος απάντησε πως δεν το έκανε. Του υπέβαλε δεύτερη ερώτηση ο Μ.Κ.8 «γιατί δεν έρχεσαι στην Αστυνομία να δώσεις κατάθεση όπως όλοι μας» και ο κατηγορούμενος προέβαλε ως δικαιολογία το φόβο διότι η Αστυνομία τον αναζητούσε. Στις 23.2.2009 η ώρα 13:10, σύμφωνα με το Μ.Κ.16 Ράμι Σουλεϊμαν (Τεκμήριο 123 - κατάθεση του), ιδιοκτήτη του ξενοδοχείου SKY στη Λευκωσία, ο κατηγορούμενος έφθασε στο ξενοδοχείο του συνοδευόμενος από άλλα δύο άτομα, επίσης Άραβες. Προπλήρωσε για δύο ημέρες και θα έφευγε στις 25.2.2009 η ώρα 12:
- Η άφιξη του στο ξενοδοχείο καταγράφηκε από το κλειστό κύκλωμα ασφάλειας και το σχετικό ψηφιακό δίσκο (Τεκμήριο 132) παρέδωσε στην Αστυνομία. Παρενθετικά αναφέρεται πως η ποιότητα της εικόνας είναι πολύ πτωχή και μη επαρκής ώστε να περιγραφούν πρόσωπα, όπως κατέδειξε η μαρτυρία (Μ.Κ.10 Γεωργιάδης). Οι Μ.Κ.11 και Μ.Κ.12, Αστ. 1704 Γρηγορίου και Αστ. 2867 Κ. Σοφοκλέους αντίστοιχα, υπηρετούσαν τον ουσιώδη χρόνο στην ΥΚΑΝ και ΤΑΕ στη Λευκωσία. Στις 21.2.2009, γύρω στις 20:00, έλαβαν οδηγίες να μεταβούν και μετέβηκαν στο ξενοδοχείο SKY για τη σύλληψη υπόπτου προσώπου, αφού εφοδιάστηκαν με φωτογραφία αυτού, που επρόκειτο για τον κατηγορούμενο. Ο Μ.Κ.11 τοποθετήθηκε στο διάδρομο του 2ου ορόφου και παρακολουθούσε. Όταν είδε τον κατηγορούμενο και τον αναγνώρισε ως το πρόσωπο που απεικονίζετο στη φωτογραφία, ειδοποίησε το συνάδελφο του Σοφοκλέους - Μ.Κ.
- Ο Σοφοκλέους, η ώρα 22:10 συνέλαβε τον κατηγορούμενο δυνάμει δικαστικού εντάλματος σύλληψης με τη βοήθεια του Μ.Κ.16 Ράμι Σουλεϊμαν, ο οποίος εκτέλεσε χρέη διερμηνέα, αφού κατάγεται από το Λίβανο και γνωρίζει, μεταξύ άλλων γλωσσών, και την Αραβική. Αφού του εξήγησε τους λόγους της σύλληψης του και του επέστησε την προσοχή του στο Νόμο, και πάλι μέσω του Μ.Κ.16, ο κατηγορούμενος απάντησε «Δεν ξέρω τίποτε, έρχομαι μαζί σας». Από το δωμάτιο του κατηγορούμενου παραλήφθηκαν από τον ίδιο μάρτυρα Σοφοκλέους, δύο τσάντες, μια κόκκινη και μια μπλε. Έθεσε υπό τη φύλαξη του τόσο τον κατηγορούμενο όσο και τις τσάντες μέχρι η ώρα 23:50 όπου και τα παρέδωσε στον Αστ. 1898 Λ. Γεωργιάδη (Μ.Κ.10), ο οποίος έφθασε από την Πάφο. Ο Μ.Κ.10, μετέβηκε στη Λευκωσία, στο ΤΑΕ, συνοδευόμενος από τον Αστ. 3281 Χ. Ιωάννου και τον Μ.Κ.14 Nazntat Katie ο οποίος εκτελούσε χρέη διερμηνέα. Όταν έφθασαν στο ΤΑΕ, ο Μ.Κ.10 Γεωργιάδης παρουσίασε στον κατηγορούμενο έγγραφο με τα δικαιώματα επικοινωνίας του κατηγορούμενου, στην Αραβική και Ελληνική γλώσσα. Στο ελληνικό κείμενο διαβάζεται ο τίτλος «Δικαιώματα επικοινωνίας κρατουμένων Ν.163(Ι)/2005, άρθρο 11
(1)(α)» (Τεκμήριο 77). Το κείμενο στην Αραβική γλώσσα το διάβασε και επεξήγησε στον κατηγορούμενο ο Μ.Κ.14, ο οποίος και θυμόταν πολύ καλά ότι το υπόγραψε ο κατηγορούμενος και είναι η υπογραφή που εμφαίνεται στο Αραβικό κείμενο. Ο Μ.Κ.10 Γεωργιάδης δεν θυμόταν ακριβώς ποιος υπόγραψε. Αμφότεροι θυμόντουσαν ότι ο κατηγορούμενος δεν ήθελε να επικοινωνήσει με δικηγόρο. Με γραπτή συγκατάθεση του κατηγορούμενου (Τεκμήριο 78) ερευνήθηκε η ώρα 1:30 - 2:00 της 25.2.2009 από τον Λ. Γεωργιάδη, με τη βοήθεια του υπ/μου X"Οικονόμου και Αστ. 3281, το δωμάτιο αρ. 208 στο οποίο διέμενε ο κατηγορούμενος, χωρίς να ανευρεθεί οτιδήποτε. Η έρευνα που έγινε στις αποσκευές που παραλήφθηκαν ως ανωτέρω περιγράφεται, αποκάλυψε ότι αυτές περιείχαν τα κάτωθι:
- Μπαταρία κινητού τηλεφώνου ΝΟΚΙΑ BL-AB
- Ένα χρυσό δακτυλίδι χεριού
- Μπαταρία κινητού τηλεφώνου ΝΟΚΙΑ ΒΡ-6Μ
- Μια χρυσή καδένα χεριού
- Χρυσή καδένα λαιμού
- Κινητό τηλέφωνο μάρκας ΝΟΚΙΑ Ν.73 χρώματος μαύρου
- Ένα κόσμημα
- Βραχιόλι ασημένιο χεριού
- Ένα ρολόι χεριού QMAX χρώματος ασημί
- Ένα κινητό τηλέφωνο ΝΟΚΙΑ χρώματος άσπρου/ροζ
- Ένα κινητό τηλέφωνο ΝΟΚΙΑ με αρ. ΙΜΕΙ 354875/02/816732/5
- Ένα κινητό τηλέφωνο ΜΟΤΟROLLA με αρ. ΙΜΕΙ 356392001038691
- Ένα ημερολόγιο του 2007 μπλε χρώματος
- Χρηματικό ποσό €415,
- Τα χρυσαφικά, κινητά τηλέφωνα, αλλά και το χρηματικό ποσό, είναι αυτά που παρέλαβε ο κατηγορούμενος από το υπνοδωμάτιο του θύματος, όπως ο ίδιος ανέφερε στην κατάθεση του (Τεκμήριο 62 - Απάντηση 5). Τις πρωινές ώρες της ίδιας ημέρας οι Μ.Κ.10 Λ. Γεωργιάδης με υπ/μο Κ. Χ"Οικονόμου, Αστυφ. 3281 και τον Μ.Κ.14 Nazntat Katie, ο οποίος εκτελούσε χρέη διερμηνέα, ξεκίνησαν για την Πάφο. Πολύ παραστατικά ο Μ.Κ.14 περιέγραψε πως κατά τη διαδρομή άρχισαν να συνομιλούν με τον κατηγορούμενο. Ο τελευταίος του περιέγραφε τη δύσκολη παιδική του ζωή και σε κάποια στιγμή έκλαψε. Σε ερώτηση του Χ"Οικονόμου, ο Μ.Κ.14 του απάντησε ότι μιλούν για διάφορα θέματα. Στη συνέχεια ο κατηγορούμενος άρχισε να μιλά για τη συγκεκριμένη υπόθεση. Ο Μ.Κ.14 ενημέρωσε τους αστυνομικούς και ο Χ"Οικονόμου, του έκανε επίστηση της προσοχής του στο Νόμο, σύμφωνα, όπως εξήγησε ο Μ.Κ.10, με τον δεύτερο δικαστικό κανόνα. Ο κατηγορούμενος συνέχισε να ομιλεί αναφέροντας και περιγράφοντας διάφορα σχετικά με την υπόθεση γεγονότα. Η προφορική αυτή ανάκριση έλαβε χώραν γύρω στις 3:40 - 4:40 και ό,τι λέχθηκε καταγράφηκε, όταν έφθασαν στην Πάφο, από τον Μ.Κ.10 σε ημερολόγιο ενεργείας, Τεκμήριο
- Προτού καταγράψουμε το περιεχόμενο της, αναφέρουμε ότι τα ίδια γεγονότα περιέγραψε με λεπτομέρεια ο Μ.Κ.
- Ο συνήγορος του κατηγορούμενου, άσκησε κριτική για την «εκπληκτική», όπως τη χαρακτήρισε, μνήμη του Μ.Κ.14, προτάσσοντας την εισήγηση ότι ήταν εκ των υστέρων κατασκεύασμα και υποβολιμαία για να βοηθήσουν την Κατηγορούσα Αρχή, ότι δεν κλήθηκε και δεν πήγε Λευκωσία αλλά μέσω τηλεφώνου πρόσφερε κάποιες υπηρεσίες. Δεν συμμεριζόμαστε την άποψη αυτή. Ο Μ.Κ.14 έδωσε πλήρη εξήγηση για την απομνημόνευση των γεγονότων. Προτού εμφανιστεί στο Δικαστήριο να καταθέσει, ανακάλεσε στη μνήμη του όλα τα σχετικά συμβάντα. Εξάλλου ο μάρτυρας κανένα κίνητρο, συμφέρον ή όφελος είχε να πει ψέματα ή να βλάψει τον κατηγορούμενο. Η παρουσία του διερμηνέα, επιβεβαιώθηκε από τον Μ.Κ.12, ο οποίος εξηγώντας την θύμηση αυτή ανέφερε πως μετά τη σύλληψη του κατηγορούμενου, έψαχνε ο ίδιος να βρει διερμηνέα, δεν τα κατάφερε και σε επικοινωνία του με τους συναδέλφους του που ερχόντουσαν από την Πάφο, τον ενημέρωσαν ότι συνοδεύονταν από διερμηνέα. Αναφέρεται στο Τεκμήριο 69 ότι ο κατηγορούμενος γνώριζε το θύμα και ήσαν φίλοι. Μια βδομάδα πριν την ημερομηνία του φόνου τον προσέγγισε ένα Ρουμάνος με το όνομα Νικόλας και του ανέφερε πως θα του φέρει μια πολύ όμορφη κοπέλα για να περάσει καλά μαζί της και να τον προμηθεύσει με ένα κλειδί της οικίας του Hussain Allam, δηλαδή του θύματος. Ο κατηγορούμενος, όπως ανέφερε, αρνήθηκε και ο Νικόλας σημείωσε πως αν μάθει οτιδήποτε ο Hussain για το γεγονός ότι ζήτησε κλειδί θα τον σκότωνε. Επανάληψη της προειδοποίησης αυτής, δηλαδή της υπόδειξης να μην μάθει τίποτε το θύμα για το ότι ζητήθηκε το κλειδί της οικίας του, έγινε τρεις μέρες αργότερα όταν ο κατηγορούμενος συναντήθηκε με το Νικόλα και τον Αχμέτ Αλσιήχ, από τη Συρία σε ένα περίπτερο. Την ημέρα του φόνου ο κατηγορούμενος βρισκόταν μαζί με το θύμα μέχρι τις 16:
- Φεύγοντας από την οικία του θύματος συνάντησε τα δύο ανωτέρω πρόσωπα οι οποίοι προσφέρθηκαν να τον μεταφέρουν. Επειδή φοβήθηκε αρνήθηκε την πρόταση και έφυγε πεζός. Το ίδιο βράδυ η ώρα 20:15 ο κατηγορούμενος προσπάθησε να επισκεφθεί ξανά την οικία του θύματος. Μόλις προσέγγισε το σπίτι είδε τα δύο ανωτέρω πρόσωπα να βρίσκονται στο πίσω μέρος της οικίας του θύματος. Είδε το Νικόλα να φοράει κάτι στα χέρια του, που έμοιαζαν με γάντια. Χτύπησαν την πόρτα του θύματος ο οποίος τους άνοιξε και εισήλθαν εντός της οικίας. Όταν τα είδε αυτά έφυγε και επέστρεψε στο σπίτι του. Γύρω στις 23:15 επειδή φοβόταν για τη ζωή του φίλου του Hussain Allam επέστρεψε στο σπίτι του για να δει τι συμβαίνει. Μόλις έφθασε, πρόσεξε ότι η πίσω πόρτα ήταν μισάνοιχτη γι' αυτό την έσπρωξε και εισήλθε εντός της οικίας. Προχώρησε προς το υπνοδωμάτιο και διαπίστωσε ότι ο φίλος του βρισκόταν νεκρός σε λίμνη αίματος στο έδαφος. Πρόσεξε στη συνέχεια ότι πάνω στην τουαλέτα του υπνοδωματίου υπήρχαν τα δύο τηλέφωνα του θύματος και τα χρυσαφικά του. Τα παρέλαβε, έκλεισε την πόρτα και έφυγε. Λίγη ώρα αργότερα, σκέφθηκε ότι οι δράστες του φόνου θα στραφούν προς το μέρος του και φοβήθηκε για τη ζωή του. Για τούτο έφυγε από την οικία του με σκοπό να κρυφτεί κάπου αλλού. Μόλις βγήκε από την κατοικία του είδε τους Νικόλα και Άχμετ Αλσιήχ να κατευθύνονται προς το μέρος της. Φοβήθηκε και κρύφτηκε σε χωράφια στην γύρω περιοχή. Περίμενε μέχρι να ξημερώσει και δεν πήγε στη δουλειά του για να μην εντοπιστεί από τα δύο ανωτέρω πρόσωπα. Ανέφερε, τέλος, ότι τα δύο κινητά τηλέφωνα που εντοπίστηκαν στην κατοχή του και τα χρυσαφικά ανήκουν στο θύμα και ότι είναι αυτά που πήρε τη νύχτα από τη σκηνή του φόνου. Ερωτήσεις προς το Μ.Κ.10 αν υπέγραψε ο διερμηνέας ή ο κατηγορούμενος την κατάθεση αυτή, έγιναν με σκοπό να πληγεί η αξιοπιστία των λεχθέντων. Υπενθυμίζουμε ότι ήταν προφορική ανάκριση το περιεχόμενο της οποίας καταγράφηκε στο ημερολόγιο ενεργείας Τεκμήριο
- Δεν ήταν γραπτή κατάθεση η οποία λαμβανόταν από τον κατηγορούμενο ώστε να του διαβαστεί και υπογραφεί από τον ίδιο ή το διερμηνέα. Εξάλλου έχοντας κρίνει ειλικρινή και αξιόπιστο το Μ.Κ.14, θεωρούμε ότι τα καταγραφέντα στο Τεκμήριο 69, αναπαράγουν τα όσα ο κατηγορούμενος προφορικά έχει αναφέρει. Το πρωί της 25ης Φεβρουαρίου 2009, εκδόθηκε νέο ένταλμα σύλληψης του κατηγορούμενου (Τεκμήριο 61) για τα αδικήματα του φόνου εκ προμελέτης , ληστείας και συνωμοσίας προς διάπραξη κακουργήματος. Στον όρκο (Τεκμήριο 68) που υποστήριζε το αίτημα για έκδοση εντάλματος σύλληψης επαναλαμβάνονται τα ό,σα καταγράφηκαν στον πρώτο όρκο, με την προσθήκη πως ο θάνατος οφείλεται σε στραγγαλισμό διότι βρέθηκε γύρω από το λαιμό του, τυλιγμένο λουρί. Τον κατηγορούμενο συνέλαβε, βάσει του νέου εντάλματος σύλληψης ο Αστ. 50 Ι. Αγαθοκλέους (Μ.Κ.4 - κατάθεση του Τεκμήριο 60). Αφού του εξήγησε τους λόγους της σύλληψης του και του επιστήθηκε η προσοχή στο Νόμο μέσω διερμηνέα (Μ.Κ.16) ο κατηγορούμενος απάντησε «Ότι είχα να πω το είπα». Την ίδια ημέρα, μεταξύ των ωρών 08:50 - 10:00, λήφθηκε ανακριτική κατάθεση από τον κατηγορούμενο με τη συνδρομή της διερμηνέως Katia Al Sheih. Την κατάθεση έλαβε ο Μ.Κ.4 (Τεκμήριο 62). Παρατηρούνται κάποιες διαφορές μεταξύ προφορικής ανάκρισης και γραπτής κατάθεσης. Στην πρώτη αναφέρεται σε συνάντηση που είχε με τα δύο άτομα όταν έφυγε από το σπίτι του θύματος η ώρα 4:30, κάτι που παραλείπει στη γραπτή κατάθεση Τεκμήριο
- Σε αυτή δικαιολογεί τη λήψη των χρυσαφικών και κινητών του θύματος με την επιθυμία που είχε να τα παραδώσει σε φίλους του θύματος. Ο κατηγορούμενος εξετάστηκε την ίδια ημέρα μεταξύ των ωρών 17:50 - 17:55 από τον ιατροδικαστή Ν. Χαραλάμπους, Μ.Κ.9, αφού έδωσε τη γραπτή του συγκατάθεση (Τεκμήριο 59). Στη σχετική ιατροδικαστική έκθεση (Τεκμήριο 108) καταγράφεται πως δεν φέρει κακώσεις σώματος. Λήφθηκε δεύτερη ανακριτική κατάθεση του κατηγορούμενου (Τεκμήριο 63Α στην ελληνική και 63Β στην Αραβική) στις 28.2.2009 από τον Αστ. 50 Αγαθοκλέους, Μ.Κ.4 με τη βοήθεια του διερμηνέα Hendi Mousa (Μ.Κ.7). Ανέφερε σε αυτή ότι έμενε στο σπίτι του θύματος για την περίοδο από 25 Ιανουαρίου μέχρι 9 Φεβρουαρίου. Ρωτήθηκε γιατί, αφού είδε τα δύο άτομα έξω από το σπίτι του θύματος, έφυγε και πέρασαν 3 ώρες μέχρι να ξαναπάει στο σπίτι του Allam και απάντησε πως «Μετά που είδα τον Νικόλα και τον Ahmed, πήγα στο σπίτι μου, έκανα μπάνιο, έφαγα ρύζι και μετά άρχισα να ανησυχώ». Απάντησε επίσης σε σχετική ερώτηση ότι μπήκε στο σπίτι από την πισινή πόρτα, αυτή του υπνοδωματίου που ήταν μισάνοικτη και πως φεύγοντας την έκλεισε. Εξήγησε πως όταν είδε το θύμα μέσα στα αίματα, δεν ήξερε αν είναι νεκρός. Φοβήθηκε να ειδοποιήσει την Αστυνομία και δεν ήξερε τηλέφωνο ασθενοφόρου. Εξήγησε επίσης πως έφυγε από την Πάφο την επόμενη μέρα το πρωί (19.2.2009) με ταξί για τη Λεμεσό όπου παρέμεινε για τέσσερις μέρες και αργότερα μετέβηκε στη Λευκωσία. Αρνήθηκε ότι πήρε λεφτά από το σπίτι του θύματος, αλλά μόνο τα κινητά και χρυσαφικά, δηλαδή ένα ρολόι χεριού, μια αλυσίδα λαιμού και μια αλυσίδα χεριού. Ο κατηγορούμενος κατηγορήθηκε γραπτώς στις 6.3.2009 από τον υπ/μο Μ. Ιωάννου (Μ.Κ.6) (Τεκμήριο 93Α και 93Β) και απάντησε: «Δεν σκότωσα και δεν πήρα αυτά τα πράγματα με σκοπό τη ληστεία». ΑΝΩΜΟΤΗ ΔΗΛΩΣΗ ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΜΕΝΟΥ Όταν ο κατηγορούμενος εκλήθη σε απολογία, επέλεξε να προβεί και προέβη σε ανώμοτη δήλωση. Θεωρούμε ορθό να μεταφέρουμε αυτούσια τα λεχθέντα από τον κατηγορούμενο: «Ήταν φίλος μου, δεν είχαμε προβλήματα μαζί, αναμεταξύ μας. Εκείνη την ημέρα ήμουν μαζί του, ήταν ζωντανός. Πήγα στο σπίτι μου, έκατσα στο σπίτι μισή ώρα, μια ώρα δε γνωρίζω ακριβώς, δε γνωρίζω το χρόνο που έμεινα στο σπίτι. Στράφηκα πίσω, είδα τον Αχμέτ και τον Ρουμάνο που ήτανε εκεί, στράφηκα πίσω στο σπίτι μου, έκατσα στο σπίτι μου ξανά για λίγη ώρα, μετά ξαναβγήκα από το σπίτι μου. Πέρασα από το σπίτι του πάλι, τον είδα σκοτωμένο, πήρα τα πράγματα του, φοβήθηκα και έφυγα, και είχα μια άλλη υπόθεση παλιά, δεν μπορούσα να επικοινωνήσω με την αστυνομία, ήθελα να ήμουν μακριά, δεν ήθελα να πάω στην αστυνομία. Δεν είχα χαρτιά και ήμουν ήδη με απείλησε ο Άχμετ και ο Ρουμάνος και ήμουν καταζητούμενος από την αστυνομία από προηγουμένως, ήθελα να είμαι μακριά από αυτό το πράμα, δεν είχα αναμεταξύ μου και ο Άχμετ οτιδήποτε, είμαι αθώος. Γιατί να τον σκοτώσω; Ποιο είναι ο λόγος για να τον σκοτώσω, δεν έχω κάτι μαζί του. Ο Μάρκος Χατζηαλή, τον γνωρίζει, τους γνωρίζει τους φίλους του και τον Άχμετ και το Ρουμάνο έχουν σχέσεις και γυναικοδουλειές. Εάν ξέρει και έδωσε του ο Μάρκος Χατζηαλή μια κατάθεση στο CID, αυτά που ξέρω εγώ, εγώ είμαι αθώος από αυτή την υπόθεση και υπάρχει και ο Αλάχ πάνω και είναι μάρτυρας. Και τα αφήνω στο Θεό, εγώ είμαι αθώος. Ευχαριστώ πολύ και πάλι ευχαριστώ. Δεν έχω οτιδήποτε άλλο να πω στο Δικαστήριο, είμαι αθώος από αυτή την υπόθεση: Ήρθα να ζήσω εδώ, δεν ήρθα να σκοτώσω. Ήρθα από τη θάλασσα πέντε ώρες διάρκεια, για να φτάσω εδώ και κινδύνευα ή να πεθάνω ή να ζήσω στο δρομολόγιο για να φτάσω, ήρθα για να ζήσω εδώ όχι για να σκοτώσω. Και δε γνωρίζω οτιδήποτε άλλο. Είχα ένα χρόνο στη Δημοκρατία και αυτός με βοήθησε πάρα πολύ και δεν είχαμε προβλήματα μεταξύ μας. Τίποτα άλλο. » Ως προς την αξία και τρόπο προσέγγισης από το Δικαστήριο ανώμοτων δηλώσεων, σχετικές είναι και οι αποφάσεις στις υποθέσεις Anastassiades v. Republic
(1977)2 C.L.R. 97, Khadar and another v. Republic
(1978)2 C.L.R. 152, Σημιανός ν. Δημοκρατίας και Σάββας Ιωάννου ν. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 195. Συνοψίζοντας τις αρχές οι οποίες εξάγονται από την ανωτέρω νομολογία, μπορεί να λεχθεί ότι μια ανώμοτη δήλωση, ενώ δεν συνιστά μαρτυρία με την αυστηρή έννοια του όρου, εντούτοις δεν είναι χωρίς καμία απολύτως αποδεικτική αξία και ισχύ. Μπορεί να βοηθήσει στη θεώρηση της μαρτυρίας από κάποια διαφορετική σκοπιά. ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ - ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗΣ Προβλήθηκαν και ηγέρθηκαν εκ μέρους της υπεράσπισης του κατηγορούμενου, κατά την ακροαματική διαδικασία οι πιο κάτω εισηγήσεις: (α) Η ανακριτική κατάθεση δεν ήταν θεληματική. (β) Δεν αποδείχθηκε ότι τα παρειακά επιχρίσματα που αποδίδονται στον κατηγορούμενο ανήκουν σ' αυτόν. (γ) Δεν έγινε ορθή μετάφραση. (δ) Μη κλήτευση όλων των αναγκαίων μαρτύρων. Πρώτο θέμα: Προχωρούμε στην εξέταση των ανωτέρω με την σειρά που τα καταγράφουμε. Σε κανένα στάδιο της δίκης ηγέρθηκε θέμα θεληματικότητας της κατάθεσης με την έννοια ότι αυτή δεν αποτελούσε προϊόν της ελεύθερης βούλησης του. Κατά την κυρίως εξέταση του Μ.Κ.4 ηγέρθηκε ένσταση κατά την κατάθεση της ανακριτικής κατάθεσης Τεκμήριο 62 για λόγους, όπως καταφέραμε να εντοπίσουμε, άσχετους με τη θεληματικότητα. Ο κύριος λόγος για τον οποίο το Τεκμήριο 62 δεν γινόταν αποδεκτό, είναι πως υπήρχαν δηλώσεις, κυρίως οι τελευταίες γραμμές της Απάντησης 2, με τις οποίες ο κατηγορούμενος εξηγούσε πως έλαβε τα χρυσαφικά από το σπίτι του θύματος, οι οποίες θα μπορούσαν να είναι επιβλαβείς για τον κατηγορούμενο, αφού σαν τέτοιες κρίθηκαν από το Κακουργιοδικείο που εκδίκασε την πρώτη φορά την υπόθεση. Η ένσταση δεν έγινε αποδεκτή με ενδιάμεση απόφαση μας. Επαναλαμβάνουμε και σε τούτο το στάδιο, πως ενόψει της νομολογίας όπου κατάθεση παρέχεται με εξαναγκασμό ή πίεση, τότε διεξάγεται δίκη εντός δίκης για εξακρίβωση των συνθηκών που δόθηκε. Αυτό καθίσταται αναγκαίο, όταν η κατάθεση περιέχει ομολογία για το υπό εκδίκαση αδίκημα (Δέστε Fournides v. Republic
(1986)2 C.L.R. 73, Γρηγορίου ν. Αστυνομίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 571). Στην κρινόμενη περίπτωση, οι δηλώσεις του κατηγορούμενου περιέχουν εξηγήσεις για τον τρόπο με τον οποίο περιουσία του θύματος περιήλθε στην κατοχή του. Το εάν οι δηλώσεις και αναφορές αυτές, εξεταζόμενες και ιδωμένες υπό το φως όλης της μαρτυρίας κατά την αξιολόγηση αυτής, θεωρηθούν στο τέλος αναληθείς ή αφύσικες δεν καθιστούν εξ υπαρχής την κατάθεση μη αποδεκτή. Υπενθυμίζεται πως ο κατηγορούμενος σε καμία κατάθεση ή δήλωση προφορική ή μη προέβη σε ενοχοποιητική για τον ίδιο δήλωση, πολύ δε περισσότερο, σε ομολογία. Έτερο σημείο για το οποίο το Τεκμήριο 62 θεωρήθηκε από το συνήγορο ότι συνηγορεί υπέρ της απόρριψης της κατάθεσης, είναι πως αυτή ήταν συνέχεια της προφορικής ανάκρισης η οποία λήφθηκε από τον κατηγορούμενο ενώ μεταφερόταν από τη Λευκωσία στην Πάφο και τούτο γιατί δεν έγινε σύμφωνα με τους δικαστικούς κανόνες. Έχουμε ήδη αποδεχθεί τη μαρτυρία του Μ.Κ.14 και Μ.Κ.10, για τον τρόπο που η προφορική αυτή ανάκριση δόθηκε και την επίστηση που έγινε στον κατηγορούμενο. Αξίζει εδώ να σημειωθεί πως, του Τεκμηρίου 69 στο οποίο καταγράφηκε η προφορική ανάκριση, προκλήθηκε η κατάθεση του από τον κ. Καραμανή στο στάδιο της αντεξέτασης του Μ.Κ.4 Αστυφ. 50 Ι. Αγαθοκλέους. Υπενθυμίζουμε πως τα ό,σα λέχθηκαν στην προφορική ανάκριση, δόθηκαν με πρωτοβουλία του ίδιου του κατηγορούμενου, ο οποίος ξεκίνησε να μιλά για τη ζωή του και την υπόθεση. Το επίμαχο δε θέμα, δηλαδή η εξήγηση για την κατοχή της περιουσίας, δόθηκε από τον κατηγορούμενο, όπως παραστατικά κατέθεσε ο Μ.Κ.14, όταν ο μάρτυρας ήταν έτοιμος να εγκαταλείψει τον Αστυνομικό Σταθμό. Ο κατηγορούμενος τον παρακάλεσε να μείνει, αναφέροντας του πως θέλει να του πει όλη την αλήθεια και σε εκείνο το στάδιο, χωρίς καν να ερωτηθεί, ανέφερε πως επέστρεψε το βράδυ στο σπίτι του Ιρακινού, βρήκε την πόρτα μισάνοικτη, την άνοιξε, είδε το θύμα με αίματα, ήταν πεθαμένος και σε ένα τραπέζι υπήρχαν κινητά, χρυσαφικά και τα πήρε και έφυγε από εκεί. Παρά τις ανωτέρω ενστάσεις της υπεράσπισης, εντούτοις η ανώμοτη δήλωση του κατηγορούμενου κινήθηκε στα ίδια περίπου πλαίσια, με λιγότερα λόγια και παραλείποντας κάποιες λεπτομέρειες. Καταλήγουμε όμως στο αυτό θέμα και σκεπτικό, ότι ο ίδιος έλαβε τα χρυσαφικά και περιουσία του θύματος, από το σπίτι του θύματος, ενώ τούτο ήταν αιματωμένο στο έδαφος. Κατά την τελική του αγόρευση ο κ. Καραμανής μας κάλεσε να δεχθούμε τα ό, σα ο κατηγορούμενος ανέφερε στις καταθέσεις του υποδεικνύοντας πως απουσιάζει οτιδήποτε επιλήψιμο ή ενοχοποιητικό. Ήταν όλα λογικά κατέληξε ο συνήγορος. Παρά την ανωτέρω θέση ο κ. Καραμανής εισηγήθηκε και μία άλλη, διαζευκτική πως αν κρίνουμε ότι υπάρχει οτιδήποτε το ενοχοποιητικό για τον κατηγορούμενο, τότε σύμφωνα με την απόφαση Panovits v. Cyprus Application No. 4268/2004, ημερ. 11.12.2008, 11.3.2009, δεν πρέπει να ληφθούν υπόψη διότι δεν δόθηκαν στον κατηγορούμενο τα δικαιώματα που προνοεί ο νόμος. Έχουμε ήδη ανωτέρω αναφερθεί στη σύλληψη του κατηγορούμενου και περιγράψει όλα τα γεγονότα. Αποδεχόμαστε πως δόθηκε στον κατηγορούμενο το σχετικό έντυπο επικοινωνίας, Τεκμήριο 77 και πως προειδοποιήθηκε ο κατηγορούμενος για τα δικαιώματα του, σύμφωνα με τους δικαστικούς κανόνες, όταν εξηγούσε προφορικά, κατά τη διαδρομή από τη Λευκωσία στην Πάφο, τον τρόπο απόκτησης των προσωπικών αντικειμένων του θύματος. Συνεπώς η σχετική θέση και εισήγηση κρίνεται απορριπτέα και απορρίπτεται. Δεύτερο θέμα: Τα παρειακά επιχρίσματα του κατηγορούμενου κατατέθηκαν από το δρ. Μάριο Καριόλου (Τεκμήριο 83) χωρίς ένσταση από την υπεράσπιση. Συγκεκριμένα ο εν λόγω μάρτυρας καταθέτοντας εξήγησε πως μέσα στα κουτάκια που αποτελούν το Τεκμήριο 83 υπήρχαν παρειακά επιχρίσματα. Τώρα υπάρχει παρειακό επίχρισμα στο κουτάκι 1.2 διότι το παρειακό επίχρισμα που υπήρχε στο κουτάκι 1.1 χρησιμοποιήθηκε για τις γενετικές εξετάσεις. Τα εν λόγω παρειακά επιχρίσματα παραδόθηκαν στο Ινστιτούτο Γενετικής και Νευρολογίας από τον Αστ. 1898 Γεωργιάδη, Μ.Κ.
- Όπως προκύπτει από τη μαρτυρία του εν λόγω Αστυφύλακα και την κατάθεση του (Τεκμήριο 4) τα παρειακά επιχρίσματα λήφθηκαν από τον κατηγορούμενο από τον Αστυφ. 3892 Α. Νικολάου. Σχετικός είναι ο πίνακας ο οποίος είναι μέρος της κατάθεσης (Τεκμήριο 4) του μάρτυρα όπου με το στοιχείο 48 περιγράφεται η λήψη και παραλαβή των παρειακών επιχρισμάτων του κατηγορούμενου. Αξίζει να αναφερθεί πως το Τεκμήριο 4, κατατέθηκε από τη Μ.Κ.1, ως μέρους μεγάλου αριθμού τεκμηρίων για τα οποία δεν υπήρχε οποιαδήποτε ένσταση και δεν υπήρξε αντεξέταση. Ότι το Τεκμήριο 83 είναι το παρειακό επίχρισμα του κατηγορούμενου, αυτό δεν αμφισβητήθηκε ούτε όταν τούτο παρουσιάστηκε ως Τεκμήριο αλλά ούτε και κατά την εξέταση και αντεξέταση του δρ. Καριόλου. Ο Αστυφ. Α. Νικολάου ο οποίος φέρεται να έλαβε τα παρειακά επιχρίσματα δεν κλήθηκε να καταθέσει ως μάρτυρας, προσφέρθηκε όμως για αντεξέταση στην υπεράσπιση. Πέραν τούτων, εγκρίθηκε ως παραδεκτό γεγονός (παράγραφος 1 του Τεκμηρίου 1) ότι: «Η συσκευασία, σφράγιση, διακίνηση όλων των τεκμηρίων μέχρι την κατάθεση τους στο Δικαστήριο έγινε νομότυπα και χωρίς να επέλθει οποιαδήποτε αλλοίωση ή επέμβαση από οποιονδήποτε.» Τα τεκμήρια μετά την πρώτη εκδίκαση βρίσκονταν στο φάκελο του Δικαστηρίου υπό τη συνεχή φύλαξη του Πρωτοκολλητείου (Μ.Κ.1 Γ. Παυλίδου) και μέχρι την κατάθεση τους στο Δικαστήριο. Τρίτο θέμα: Όλοι οι διερμηνείς που κλήθηκαν από την Αστυνομία για να βοηθήσουν κατά τα διάφορα στάδια της διερεύνησης της υπόθεσης και κατά τη λήψη καταθέσεων κλήθηκαν και κατέθεσαν στο Δικαστήριο. (Μ.Κ.7 Hendi Mousa, M.K.14 Kατιέ, Μ.Κ.15 Μαργ. Κάστρο, Μ.Κ.16 Ρ. Σουλεϊμάν) και κρίνουμε τη μαρτυρία τους σαφή και ειλικρινή. Η μόνη διερμηνέας που δεν κλήθηκε ήταν η Κάτι Αλ Σέϊχ, η οποία σύμφωνα με δήλωση του εκπροσώπου της Κατηγορούσας Αρχής, ανεχώρησε για Αγγλία και διαμένει σε άγνωστη για την Κατηγορούσα Αρχή διεύθυνση. Η ρηθείσα είχε προσφέρει τις υπηρεσίες της κατά τη λήψη της ανακριτικής κατάθεσης του κατηγορούμενου ημερομηνίας 25.2.09 Τεκμήριο 62Α. Για τη μετάφραση του κειμένου από την Αραβική στην Ελληνική γλώσσα κλήθηκε ο Μιχάλης Ρεπές Μ.Κ.
- Ο ρηθείς μάρτυς είναι γνώστης της Ελληνικής, Αραβικής, Αγγλικής και Γαλλικής γλώσσας έχοντας κάνει σπουδές στο Λίβανο και Κύπρο, ο οποίος και προέβη σε μετάφραση του σχετικού κειμένου του Τεκμηρίου 62Α. Διαπιστώσαμε πως ελάχιστες διαφορές επουσιώδους σημασίας φαίνεται να υπάρχουν στο κείμενο του Τεκμηρίου 62 το οποίο φέρεται να αποτελεί τη μετάφραση στην Ελληνική του Τεκμηρίου 62Α, οι οποίες αφορούν κυρίως διαφορετική λεκτική διατύπωση κάποιων εννοιών. Αναφέρουμε ως παράδειγμα: Αντί της λέξης «Ξαναπήγα» (Απάντηση 2) ερμηνεύθηκε - πήγα άλλη μια φορά. Μεταφράσθηκε η λέξη ανέφερες αντί ειδοποίησες, έμενες αντί διέμενες. Τέταρτο θέμα: Περαιτέρω εισήγηση της υπεράσπισης αφορά την «παράλειψη» όπως την χαρακτηρίζει της κατηγορούσας αρχής για κλήτευση όλων των αναγκαίων μαρτύρων και συγκεκριμένα του Μάρκου Χ»Αλή, το όνομα του οποίου παρουσιάζεται στον κατάλογο μαρτύρων υπ' αρ. 14 και ο οποίος είχε κληθεί και δώσει μαρτυρία κατά την πρώτη εκδίκαση της υπόθεσης. Το ρηθέν άτομο, θα κατέθετε, σύμφωνα με τον κ. Καραμανή, όπως είχε την ευκαιρία να κάμει κατά την πρώτη εκδίκαση ότι σε κάποια χρονική στιγμή, στις 18.2.09, είδε τον κατηγορούμενο να κρατά στελίφι. Ο λόγος για τον οποίο το εν λόγω πρόσωπο δεν κλήθηκε από την κατηγορούσα αρχή είναι διότι δεν ανευρίσκετο πουθενά και δεν ήταν γνωστή η νέα διεύθυνση του. Η μαρτυρική κλήση που εξεδόθη και τον καλούσε να βρίσκεται στο Δικαστήριο στις 29.11.2011 επιστράφηκε πίσω από τον επιδότη όπως δηλώθηκε από τον κ. Χ»Κύρου (συνεδρίαση Δικαστηρίου ημερ. 4.1.2012). Στην επιμονή του συνηγόρου υπεράσπισης για κλήση του συγκεκριμένου μάρτυρα, δόθηκε χρόνος για εντοπισμό, προσπάθεια όμως η οποία δεν απέδωσε. Για τούτο και επαναλήφθηκε και δηλώθηκε η αδυναμία κλήτευσης του. Μετά τη δήλωση αυτή, ο κ. Καραμανής ανάφερε στο Δικαστήριο πως το συγκεκριμένο άτομο, βρισκόταν στο Δικαστήριο στις 7.12.11, τον είδε ο ίδιος και ο αστ. 1310 Α. Ιωαννίδης ο οποίος και τον πληροφόρησε σχετικά. Δεν θεώρησε όμως σκόπιμο να ενημερώσει την κατηγορούσα αρχή για την παρουσία του στο Δικαστήριο. Για το θέμα τούτο, της παρουσίας του Μ. Χ»Αλή κλητεύθηκε από την υπεράσπιση και πρόσφερε μαρτυρία ο αστ. 1310 Α. Ιωαννίδης (Μ.Υ.2) ο οποίος επιβεβαίωσε την παρουσία του Μ. Χ»Αλή στο Δικαστήριο και ότι ενημέρωσε για τούτο τον κ. Καραμανή. Δεν ενημέρωσε όμως κανένα άλλον από την Αστυνομία, ούτε την εισαγγελία ούτε τον εκπρόσωπο της κατηγορούσας αρχής. Τα κριτήρια και οι κατευθυντήριες γραμμές για την κλήτευση ή όχι ενός μάρτυρα και η συνακόλουθη υποχρέωση της κατηγορούσας αρχής τέθηκαν με πολλή σαφήνεια και λεπτομέρεια στην υπόθεση Ιωάννου κ.α. ν. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 657, και έχουν επαναληφθεί στην Τυμπιώτης ν. Δημοκρατίας
(2004)2 Α.Α.Δ. 612, και Θεοχάρους ν. Κυπριακής Δημοκρατίας
(2008)2 Α.Α.Δ. σελ. 22. Έχει νομολογηθεί ότι η κατηγορούσα αρχή έχει την υποχρέωση να παρουσιάσει στο Δικαστήριο όλους τους μάρτυρες, τα ονόματα των οποίων εμφανίζονται στο κατηγορητήριο. Η υποχρέωση της παρουσίας των μαρτύρων δεν εξυπακούει και την υποχρέωση κλήσης τους για να καταθέσουν. Η κατηγορούσα αρχή διατηρεί τη διακριτική ευχέρεια: (α) να τους καλέσει για να καταθέσουν, ή (β) να τους καλέσει και να τους προσφέρει προς αντεξέταση, ή (γ) να μην τους καλέσει καθόλου. Στα πλαίσια άσκησης της εν λόγω διακριτικής ευχέρειας της η κατηγορούσα αρχή θα πρέπει να ενεργεί μέσα στα πλαίσια των συμφερόντων της δικαιοσύνης και της δίκαιης δίκης, έτσι έχει την υποχρέωση να καλέσει ένα μάρτυρα έστω και αν η μαρτυρία του δεν συνάδει με την υπόθεση που θέλει να αποδείξει. Όμως δεν έχει την υποχρέωση να καλέσει ένα μάρτυρα, η μαρτυρία του οποίου είναι ασυμβίβαστη ή εναντίον της υπόθεσης που θέλει να αποδείξει, αφού μια τέτοια μαρτυρία δεν θα μπορεί να γίνει πιστευτή αν η υπόθεση της κατηγορούσας αρχής είναι ορθή. Η κρινόμενη περίπτωση, της μη κλήσης του συγκεκριμένου μάρτυρα διαφοροποιείται από τα ανωτέρω, αφού εδώ εκδηλώθηκε προθυμία της κατηγορούσας αρχής για κλήση του, αδυναμία όμως εντοπισμού και προσέλευσης του στο Δικαστήριο. Η αδυναμία αυτή εντοπισμού του μάρτυρα φαίνεται ότι έγινε αποδεκτή από τον κ. Καραμανή, ο οποίος στις 4.1.2012 όταν ο κ. Χ»Κύρου δήλωνε την σχετική αδυναμία την οποία βάσισε και στο γεγονός ότι ο εν λόγω μάρτυρας είχε κάποια προβλήματα με τον υπόκοσμο και τον έψαχναν και ο υπόκοσμος και η αστυνομία και δεν τον εύρισκαν, δήλωνε ξεκάθαρα ότι ο μάρτυρας αυτός δεν μπορεί να ευρεθεί ούτε υπάρχει τέτοιο ενδεχόμενο στο μέλλον και εν όψει τούτου πρόσφερε όλους τους υπόλοιπους μάρτυρες για αντεξέταση. Ο κ. Καραμανής συναίνεσε με τη θέση αυτή και δεν υπεβλήθη οποιοδήποτε περαιτέρω αίτημα, το συγκεκριμένο χρονικό σημείο. Για τούτο και το Δικαστήριο συνέχισε την ακρόαση της υπόθεσης (R. v. Cavaragh, R. v. Shaw
(1972)2 All E.R. 704). Κρίνεται συνεπώς πως δεν εντοπίζεται οποιαδήποτε παράλειψη της κατηγορούσας αρχής η οποία να στέρησε από την υπεράσπιση τη μαρτυρία του συγκεκριμένου ατόμου. Αξίζει εδώ να σημειωθεί πως η μαρτυρία του Μ. Χ»Αλή, όπως δόθηκε κατά την πρώτη δικάσιμο, τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, μέσω του Μ.Υ.5, ο οποίος κατέθεσε τα σχετικά πρακτικά (Τεκμήριο 160). Έτερο παράπονο της υπεράσπισης εντασσόμενο στο ίδιο θέμα είναι πως δεν κλήθηκαν νοσοκόμοι ως μάρτυρες. Αυτό είναι μεμπτό σύμφωνα με τον κ. Καραμανή. Αχρείαστο, χαρακτηρίστηκε από τον κ. Χ»Κύρου, αφού, εκείνος που διαπίστωσε το θάνατο του θύματος, ήταν ο ιατροδικαστής Ν. Χαραλάμπους Μ.Κ.9. Θεωρούμε ορθή την τοποθέτηση αυτή, και σημειώνουμε πως δεν εντοπίζουμε οποιαδήποτε παράλειψη. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ - ΕΥΡΗΜΑΤΑ Έχουμε παρακολουθήσει με κάθε δυνατή προσοχή τους μάρτυρες της Κατηγορούσας Αρχής όταν πρόσφεραν μαρτυρία ενώπιον μας και είχαμε την ευκαιρία να παρατηρήσουμε τον τρόπο με τον οποίο απαντούσαν και τη συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα. Ήδη έχουμε αποφανθεί για την αξιοπιστία των εμπειρογνωμόνων μαρτύρων και παραμένουν προς αξιολόγηση οι υπόλοιποι. Είναι πεποίθηση μας ότι όλοι οι μάρτυρες κατάθεσαν και είπαν στο Δικαστήριο την αλήθεια. Δεν εντοπίσαμε ουσιώδεις αντιφάσεις - εξάλλου ούτε υποδείχθηκαν τέτοιες - ούτε να εμφορούνται οι μάρτυρες από οποιοδήποτε κίνητρο ή αλλότριο σκοπό εναντίον του κατηγορούμενου ώστε να έχουν λόγο να μην πουν την αλήθεια. Συνεπώς θεωρούμε όλους τους μάρτυρες αξιόπιστους και ειλικρινείς και τη μαρτυρία τους αλληλένδετη, με συνοχή και λογική και προβαίνουμε σε ανάλογα ευρήματα. Έχουμε ανωτέρω αναφερθεί στα κύρια σημεία μαρτυρίας στα οποία βασίστηκε η κατηγορούσα αρχή. Όπως έχουμε προαναφέρει η μαρτυρία εναντίον του κατηγορούμενου είναι στη φύση της περιστατική. Η αξία καθώς και ο ορθός τρόπος προσέγγισης τέτοιου είδους μαρτυρίας έχει αναλυθεί σε σωρεία αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου (βλ. μεταξύ άλλων Fournides v. Republic
(1986)2 C.L.R. 73, Mιχαηλίδης ν. Δημοκρατίας
(1993)2 Α.Α.Δ. 258, Γεωργίου άλλως Παφίτης ν. Δημοκρατίας
(1999)2 Α.Α.Δ. 444. Το ακόλουθο απόσπασμα από τη σελίδα 7 της απόφασης στην υπόθεση Παφίτης (ανωτέρω) είναι ιδιαίτερα διαφωτιστικό και το μεταφέρουμε αυτούσιο. «Το πρώτο που διευκρινίζεται είναι ότι ποιοτικά η περιστατική μαρτυρία δεν υπολείπεται, ούτε είναι υποδεέστερης αξίας από την άμεση μαρτυρία. Η σημασία της έγκειται στα συμπεράσματα που μπορεί να εξαχθούν από το περιεχόμενο της. Κλασικό παράδειγμα είναι η παρουσία όπως στην προκείμενη περίπτωση, δακτυλικών και παλαμικών αποτυπωμάτων. Αποκαλύπτουν την επαφή του εφεσείοντα με τα σύνεργα του εγκλήματος, γεγονός σχετικό προς το ποιος διέπραξε το έγκλημα, παρόλο που δεν είναι, αφ' εαυτού, καθοριστικό για την απόδειξη της ενοχής του κατηγορούμενου. Το γεγονός, συνεκτιμούμενο με άλλα περιστατικά του εγκλήματος, μπορεί να δικαιολογήσει την καταδίκη του κατηγορουμένου εφόσον τα περιστατικά, σωρευτικά αποτιμούμενα, οδηγούν συμπερασματικά στην ενοχή του. Έχουν αυτά τα χαρακτηριστικά, εφόσον δεν επιδέχονται λογικά άλλης ερμηνείας ή εξήγησης από την ενοχή κατηγορουμένου. Το ακόλουθο απόσπασμα από την Fournides (ανωτέρω), είναι ενδεικτικό της σημασίας της περιστατικής μαρτυρίας και πότε μπορεί να στοιχειοθετήσει την ενοχή του κατηγορούμενου (σελ. 97): 'Guided by Cyprus and English precedent, they noted that circumstantial evidence, like other species of evidence, must be judged on its merits. There is, indeed, no judicial predisposition against circumstantial evidence. The feature that distinguishes it from direct evidence is that though individual parts of it are not in themselves conclusive of the guilt of the accused, this may be the cumulative effect of pieces of circumstantial evidence strung together, provided always its causative effect is incompatible with any basis than that of guilt of the accused. Where cogent, it must be stressed, circumstantial evidence may provide a basis for the conviction of the accused that eliminates the possibility of a conviction founded on human error." Θα εξετάσουμε τα πιο πάνω σημεία περιστατικής μαρτυρίας ένα προς ένα και ακολούθως θα τα συνεκτιμήσουμε σφαιρικά. Όπως τονίστηκε και στην υπόθεση Fournides v. Republic (ανωτέρω) και επαναλήφθηκε στην Γεν. Εισαγγελέας ν. Θεοδώρου
(2002)2 Α.Α.Δ. 9, μπορεί τα μεμονωμένα στοιχεία περιστατικής μαρτυρίας να μην οδηγούν από μόνα τους κάπου. Όμως η σωρευτική τους θεώρηση θα μπορούσε να δημιουργήσει μια τέτοια συνοχή ώστε να καθιστούν το συμπέρασμα ενοχής αναπόφευκτο. Επανερχόμενοι στη μαρτυρία και τα ευρήματα μας στο πλαίσιο της παρούσας υπόθεσης, διαπιστώνουμε ότι τα βασικά στοιχεία περιστατικής μαρτυρίας εναντίον του κατηγορούμενου συνοψίζονται στα ακόλουθα: - Το στελίφι Τεκμήριο 35 όπως προαναφέραμε αποτελεί το όπλο με το οποίο έχουν δημιουργηθεί οι κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις και τα τραύματα στο θύμα. Το αποξηραμένο αίμα και οι τρίχες ανήκαν στο θύμα. Στο στελίφι ανευρέθηκε το γενετικό υλικό του κατηγορούμενου. Τα σημεία στα οποία εντοπίστηκε το γενετικό υλικό, τα οποία είναι πέραν του ενός, και βρίσκονται και στο πάνω μέρος του στελιφιού αλλά και κατώτερα σημεία κοντά στο αίμα και τις τρίχες του θύματος καταδεικνύουν ότι ο κατηγορούμενος εναπόθεσε εκεί το γενετικό του υλικό κρατώντας το στελίφι. Το βέβαιο είναι, ότι το γενετικό υλικό εναποτέθηκε είτε κατά τον ουσιώδη χρόνο του εγκλήματος είτε πιο πριν. Δεν υπάρχει μαρτυρία ούτε εξήγηση εκ μέρους του κατηγορούμενου για το πώς μπορεί να εναποτέθηκε γενετικό του υλικό στο στελίφι. Αποτελούσε αναφαίρετο δικαίωμα του κατηγορούμενου να μην καταθέσει και μαρτυρήσει από το εδώλιο του μάρτυρα. To γεγονός αυτό δεν μειώνει βέβαια την υποχρέωση της κατηγορούσας αρχής να προσφέρει επαρκή μαρτυρία αποδεικνύουσα την ενοχή του κατηγορούμενου. Για τούτο και το Δικαστήριο δεν μπορεί να προβαίνει σε συσχετισμό της παράλειψης αυτής με ενοχή του κατηγορούμενου. Όπου όμως τα γεγονότα είναι τέτοια που απαιτείται να δοθεί από τον κατηγορούμενο κάποια εξήγηση, διότι ευρίσκεται στον τομέα γνώσης του, αναμένεται να το πράξει (Anastasiades v. The Republic
(1977)2 CLR 97, Θεμιστοκλέους ν. Αστυνομίας
(1981)2 CLR 200). Στην ανώμοτη δήλωση στην οποία προέβηκε δεν πρόσφερε καμία εξήγηση για τον τρόπο που ενδεχομένως να εναποτέθηκε εκεί το γενετικό του υλικό. Ο συνήγορος του κατηγορούμενου παρέπεμψε στο Τεκμήριο 160 το οποίο αποτελεί την εξέταση και αντεξέταση του Μάρκου Χ"Αλή, που δόθηκε στα πλαίσια της πρώτης δίκης. Καταγράφονται εκεί, κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης του Μάρκου, μετά από σχετικές καθοδηγητικές ερωτήσεις τα εξής: - Ότι ο ίδιος δεν είδε αν ο κατηγορούμενος στις 18.2.09 στην συνάντηση συμφιλίωσης ήταν μέσα στο αυτοκίνητο με το θύμα. - Ότι έμαθε μετά από πληροφορίες ότι ήταν μέσα στο αυτοκίνητο. - Ότι έμαθε μετά ότι το θύμα επειδή ήταν τρομοκρατημένο μετέφερε μαζί του στελίφι του κούσπου. - Ότι έμαθε μετά ότι το στελίφι αυτό ήταν στα χέρια του κατηγορούμενου. Στην επανεξέταση απάντησε και πάλι με αοριστία, ότι έτσι άκουσε. Είναι σαφές από τα ανωτέρω, ότι οι πληροφορίες του Μάρκου που έδωσε στο Δικαστήριο δεν μπορούν να εκληφθούν ότι δόθηκαν από αυτόπτη ή αυτήκοο μάρτυρα. Παραπέμπουν σε άλλα, αόριστα πρόσωπα χωρίς να καταγράφεται η πηγή των πληροφοριών ή το αξιόπιστο τους. Δεν μπορούμε να προσδώσουμε βαρύτητα στο σημείο τούτο της μαρτυρίας αφού προσφέρθηκε ως εξ ακοής μαρτυρία της οποίας το αρχικό πρόσωπο από το οποίο δόθηκε η μαρτυρία είναι άγνωστο, και αόριστο, χωρίς δυνατότητα αντεξέτασης του και πλήρωσης των προϋποθέσεων και ασφαλιστικών δικλείδων που θέτουν τα άρθρα 24, 26 και 27 του περί Αποδείξεως Νόμου. Ακόμη όμως και να θεωρηθεί ορθή η δήλωση του Μάρκου Χ"Αλή και ο κατηγορούμενος είχε στα χέρια του νωρίς το απόγευμα της 18.2.2009 στελίφι αυτό δεν σημαίνει ότι ήταν το τεκμήριο 35 και δεν απαντά το ερώτημα τι το έκανε μετά, πού το άφησε και πώς έτυχε να το χρησιμοποιήσει ο δράστης αν ήταν άλλος από αυτόν. Διαπιστώνουμε ότι στην δεύτερη του ανακριτική κατάθεση, ημερομηνίας 26.2.2009 όπου ρωτήθηκε σχετικά με τα εργαλεία της δουλειάς του και αν χρησιμοποιούσε φτυάρια ή κούσπους απάντησε θετικά. Συμπλήρωσε δε ότι αυτά τα εργαλεία του τα έδιδε ο μάστρος του ο Mike και μετά που σχόλανε από τη δουλειά τα άφηνε στο κτίριο που δούλευε. Σε ερώτηση που του ετέθη αν το θύμα είχε εργαλεία οικοδομών στο σπίτι του απάντησε ότι «τα φύλαγε σε μια κάμαρι έξω από το σπίτι του και είχε μυστρί και σπάτουλα». Δεν ήξερε αν είχε φτυάρια ή κούσπο. Εάν ο κατηγορούμενος κρατούσε κάποιο στελίφι το απόγευμα της 18.2.2009 θα αναμενόταν να το ανέφερνε στον αστυνομικό ο οποίος λάμβανε την ανακριτική του κατάθεση και να απαντούσε διαφορετικά στις τεθείσες ερωτήσεις, ήταν η εισήγηση του κ. Χ»Κύρου. Αντίθετα ο κ. Καραμανής υπέδειξε πως ο κατηγορούμενος όντας αγράμματος δεν μπορούσε να απαντήσει για στελίφι όταν ερωτείτο για εργαλεία και για κούσπο. Αν έδιδε τέτοια απάντηση, σημείωσε ο συνήγορος, θα ερμηνευόταν ως ύποπτη από την Κατηγορούσα Αρχή. Συμφωνούμε πως δεν είναι απόλυτα βέβαια πως θα αναμενόταν να απαντήσει ο κατηγορούμενος και να δώσει εξήγηση για το στελίφι όταν ερωτείτο για εργαλεία της δουλειάς του και για κούσπο. Παρά ταύτα εξακολουθεί να ελλείπει οποιαδήποτε εξήγηση από τον κατηγορούμενο για τον τρόπο εναπόθεσης του γενετικού του υλικού επί του φονικού όπλου. Αιχμές άφησε ο κ. Καραμανής για τον τρόπο και χρόνο ανεύρεσης του στελιφιού και την ταύτιση του κατηγορούμενου με αυτό. Για το τελευταίο θέμα έχουμε ήδη αναφερθεί. Δεν διαπιστώσαμε καμία προκατάληψη εναντίον του κατηγορούμενου από τον Δρα Καριόλου. Όπως δε ορθά υπέδειξε ο κ. Χ»Κύρου, πρώτα βρέθηκε το στελίφι, εντοπίστηκε το γενετικό υλικό και σε κατοπινότερο στάδιο όταν πλέον συνελήφθηκε ο κατηγορούμενος και έγινε ανάλυση του γενετικού του υλικού τότε ταυτίστηκε με αυτό του στελιφιού. Επισημαίνουμε δε πως παρά το γεγονός ότι το στελίφι δεν εντοπίστηκε την ίδια ημέρα του εγκλήματος αλλά την επομένη, δεν προσδίδει ούτε υποδηλοί μεμπτή συμπεριφορά ή παράλειψη της Αστυνομίας. Οι αστυνομικοί ανέφεραν ότι επισκέφθηκαν γειτονικά σπίτια για συλλογή πληροφοριών. Το στελίφι εντοπίστηκε όχι από αστυνομικούς, εναντίον των οποίων υπάρχει μομφή για προκατάληψη, αλλά από πολίτη. Σίγουρα ρίχτηκε εκεί από το δράστη αμέσως μετά το έγκλημα και όχι την επομένη, άλλως πως θα καλούμασταν να δεχθούμε το σενάριο πως κάποιος τρίτος πήρε το στελίφι και το βούτηξε στο αίμα του θύματος και το πέταξε εκεί όπου ανευρέθηκε. Και διερωτώμαστε. Για ποιο λόγο να το κάμει ο τρίτος και πώς τοποθέτησε τις τρίχες του θύματος πάνω στο στελίφι; Καμία άλλη εκδοχή υπάρχει πλην αυτής ότι ο δράστης πέταξε εκεί το στελίφι, Τεκμήριο 35. - Στην κατοχή του κατηγορούμενου έχει ανευρεθεί περιουσία του θύματος, χρυσαφικά αλλά και κινητά τηλέφωνα. Η θέση του κατηγορούμενου, όπως αυτή δόθηκε μέσα από τις καταθέσεις του προς την αστυνομία, την ανώμοτη του δήλωση αλλά και διάφορες υποβολές του συνηγόρου του προς του μάρτυρες κατηγορίας, ήταν πως αυτά περιήλθαν στην κατοχή του μετά τη διάπραξη του φόνου όταν εισήλθε στο δωμάτιο του θύματος. Δικαιολογώντας την αντίδραση αυτή του κατηγορουμένου ο κ. Καραμανής την απέδωσε στο σοκ που ο πελάτης του ένοιωσε όταν αντίκρισε το θύμα και την παραλλήλησε με τη συμπεριφορά του Shakkir επισημαίνοντας πως: «Σοκαρίστηκε ο Shakkir. Οκτώ ώρες προηγουμένως σοκαρίστηκε και ο κατηγορούμενος. Ήταν όμως αγράμματος. Ήταν φυγόδικος και καταζητείτο από συγγενείς του επειδή τους χάλασε το προξενιό.» Παρατηρούμε πως τέτοια μαρτυρία για προξενιό δεν δόθηκε. Ούτε για σοκάρισμα. Ακόμη όμως και να είχε περιέλθει σε κατάσταση σοκ ο κατηγορούμενος διερωτόμαστε αν υπάρχει οποιαδήποτε σύγκριση με τη συμπεριφορά που επέδειξε ο Shakkir, Μ.Κ.8. Ο πρώτος, Μ.Κ.8, φίλος του θύματος ανησυχεί για την απουσία του και λόγω της δικής του ανησυχίας εντοπίστηκε το θύμα. Όταν τον είδε στο έδαφος πισωπάτησε φωνάζοντας «Αχ Αλλάχ» και έφυγε χωρίς να μπει στο υπνοδωμάτιο. Ο δεύτερος «φίλος» δηλαδή ο κατηγορούμενος, πώς αντιδρά σε κατάσταση σοκ; Αρπάζει τα κινητά και χρυσαφικά του θύματος, του ανθρώπου που τον προστάτευσε και εξαφανίζεται. Χωρίς να γνωρίζει, όπως είπε στην κατάθεση του αν ήταν νεκρός, φεύγει απ' εκεί και αντί να ειδοποιήσει αν όχι την αστυνομία, τουλάχιστον ασθενοφόρο, το μόνο που σκέφτηκε ήταν να πάρει προσωπικά αντικείμενα και τιμαλφή του θύματος. ΄΄ΗτΉτα;h;Hta Έχουμε ανωτέρω αναφερθεί στην κατάσταση του σπιτιού και των εξωτερικών του θυρών. Η θέση του υπ/μου Αναστασίου (Μ.Κ.2) ότι η εξωτερική αλουμινένια πόρτα του δωματίου του θύματος βρέθηκε κλειδωμένη και το κλειδί στην κλειδαριά εντός της κατοικίας είναι αδιαμφισβήτητο. Αυτό το