Δημοκρατία ν. Θεόδωρου Θεοφάνους, Αρ. Υπόθεσης: 38/12, 7.3.2012 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:KDPAF:2012:9 ΣΤΟ ΜΟΝΙΜΟ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΠΑΦΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χ. Μαλαχτού, Π.Ε.Δ. Μ. Ματθαίου, Α.Ε.Δ. Δ.Ι. Κίτσιου, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 38/12 Δημοκρατία ν. Θεόδωρου Θεοφάνους, από την Πάφο Κατηγορούμενου - - - - - - - - - - - - - - 7.3.2012 Για τη Δημοκρατία: κ. Ν. Κέκκος με κ. Α. Χ"Κύρου Κατηγορούμενος παρών, γι΄ αυτόν: κα Α. Σαββίδου με κα Ε. Ταλιώτου και κ. Δ. Σαββίδη Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η Α Π Ο Φ Α Σ Η Υποβλήθηκε από πλευράς της Κατηγορούσας Αρχής αίτημα όπως ένα πρόσωπο που προτίθεται η Κατηγορούσα Αρχή να καλέσει ως τον επόμενο μάρτυρα κατηγορίας, θεωρηθεί ως μάρτυρας που χρήζει βοήθειας εν τη εννοία του περί Προστασίας Μαρτύρων Νόμου του 2001 (αρ. 95(Ι) του 2001) και δώσει μαρτυρία με τη χρήση του κλειστού κυκλώματος. Υπενθύμισε ο εκπρόσωπος της Κατηγορούσας Αρχής πως ανάλογο αίτημα είχε εγκριθεί από το Δικαστήριο αναφορικά με δύο άλλα πρόσωπα που ήδη κατέθεσαν ως μάρτυρες κατηγορίας στην υπόθεση. Η κάθε περίπτωση κρίνεται με βάση τα δικά της ιδιαίτερα περιστατικά. Η παρούσα περίπτωση αφορά την Ειρήνη Τζανίδου (Μ.Κ.16 επί του κατηγορητηρίου). Όπως ανάφερε ο εκπρόσωπος της Κατηγορούσας Αρχής αυτή είναι ηλικίας 38 ετών. Γεννήθηκε το 1974. Κατάγεται από τη Γεωργία και βρίσκεται στην Κύπρο από το Μάρτιο του 2010. Είναι χωρισμένη και έχει δύο παιδιά. Είναι μόνη στην Κύπρο. Γνώριζε πολύ καλά το πρώτο θύμα και είχε δουλέψει μαζί της σε κάποιο κατάστημα στο παρελθόν. Η επικείμενη μάρτυρας νιώθει οδύνη και πόνο για το χαμό του πρώτου θύματος και φοβία, ανασφάλεια και αγωνία στο να δώσει τη μαρτυρία της δημόσια, ιδιαίτερα στη θέα του κατηγορούμενου τον οποίο επίσης γνωρίζει. Η υπεράσπιση φέρει ένσταση στο αίτημα της Κατηγορούσας Αρχής. Υποστήριξε η κα Σαββίδου πως δεν έχουν δοθεί ικανοποιητικοί λόγοι ώστε να δικαιολογείται να θεωρηθεί η μάρτυρας ως μάρτυρας που χρήζει βοήθειας και να αποφύγει να δώσει μαρτυρία στην παρουσία του κατηγορούμενου. Ο περί Προστασίας Μαρτύρων Νόμος του 2001 προνοεί ότι το Δικαστήριο δύναται ύστερα από αίτηση οποιουδήποτε των μερών σε ποινική διαδικασία να διατάξει όπως μάρτυρας θεωρηθεί ως μάρτυρας που χρήζει βοήθειας (άρθρο 4
(1)). Εκτός από τα ανήλικα πρόσωπα, μάρτυρας σε ποινική διαδικασία χρήζει βοήθειας αν το Δικαστήριο ικανοποιείται ότι η ποιότητα της μαρτυρίας που θα δοθεί από το μάρτυρα, ενδέχεται να επηρεαστεί λόγου φόβου ή αγωνίας ή οδύνης εκ μέρους του μάρτυρα σε σχέση με την κατάθεση του κατά τη διαδικασία (άρθρο 3
(2)). Το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη όλες τις περιστάσεις και ιδιαίτερα αυτές που μνημονεύονται στο εδάφιο 3 του άρθρου 3 του Νόμου, μεταξύ των οποίων τη φύση και τις περιστάσεις υπό τις οποίες τελέστηκε το αδίκημα στο οποίο αφορά η διαδικασία, την ηλικία του μάρτυρα, το κοινωνικό και πολιτιστικό υπόβαθρο και την εθνική καταγωγή του και το εργασιακό περιβάλλον του μάρτυρα. Η υπό εκδίκαση διαδικασία αφορά ένα στυγερό έγκλημα. Δολοφονήθηκαν, σύμφωνα με το κατηγορητήριο, μια νεαρή κοπέλα, εγκυμονούσα (το πρώτο θύμα) και η περίπου τριών με τριάμισι ετών θυγατέρα της (το δεύτερο θύμα). Είναι μια από τις σοβαρότερες υποθέσεις που τέθηκαν ποτέ ενώπιον της κυπριακής δικαιοσύνης. Είναι κατανοητό πως, δικαιολογημένα ή όχι, κάποιο πρόσωπο που καλείται να δώσει μαρτυρία σε τέτοια υπόθεση μπορεί να αισθάνεται φόβο ή αγωνία. Η Ειρήνη Τζανίδου είναι μια νέα γυναίκα που ζει στην Κύπρο χωρίς την προστασία συζύγου. Πρόσφατα εντάχθηκε στην κυπριακή κοινωνία. Γνώριζε το πρώτο θύμα και αισθάνεται ιδιαίτερη οδύνη για το χαμό της. Γνώριζε και τον κατηγορούμενο. Ουσιαστική βαρύτητα αποδίδεται στο πώς αισθάνεται το πρόσωπο το οποίο πρόκειται να καταθέσει. Γνήσια συναισθήματα, έστω και υπερβολικά, παρέχουν το υπόβαθρο για κατάταξη μάρτυρα ως μάρτυρα που χρήζει βοήθειας. Η βασική πηγή διαπίστωσης της κατάστασης του επικείμενου μάρτυρα είναι ο λόγος του όπως μεταφέρεται στο Δικαστήριο από τον αιτούντα, εκπρόσωπο της Κατηγορούσας Αρχής στην προκειμένη περίπτωση. Εάν τα δεδομένα που τίθενται μπορούν να τεκμηριώσουν αντικειμενικά το αίτημα, αυτό πρέπει να εγκρίνεται. Ο Νόμος ομιλεί για ενδεχόμενο επηρεασμό και δεν εναποθέτει βάρος απόδειξης μετά βεβαιότητας ότι αυτό θα συμβεί. Άλλωστε, απώτερος σκοπός είναι η εξασφάλιση της ορθής παρουσίασης της μαρτυρίας αφού οι προϋποθέσεις του νόμου παρέχουν τα εχέγγυα ώστε να μην υπάρχει βλάβη στα δικαιώματα της υπεράσπισης. Έχουμε ικανοποιηθεί ότι η ποιότητα της μαρτυρίας που η Ειρήνη Τζανίδου θα δώσει ενδέχεται να επηρεαστεί λόγω του φόβου, της αγωνίας ή της οδύνης που αισθάνεται. Καταλήγουμε πως είναι μάρτυρας που χρήζει βοήθειας εν τη εννοία του Νόμου. Κατά συνέπεια, διατάσσεται όπως θεωρηθεί ως μάρτυρας που χρήζει βοήθειας. Η διαδικασία που προνοείται στο Νόμο δεν αντίκειται σε καμιά Συνταγματική πρόνοια. Στην X v. United Kingdom
(1992)15 E.H.R.R. CD 113 το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αποφάσισε ότι διαδικασία κατά την οποία ο κατηγορούμενος και το κοινό δεν θα μπορούσαν να βλέπουν το μάρτυρα, δεν παραβίαζε το δικαίωμα του κατηγορούμενου για δίκαια δίκη ή την πρόνοια για δημόσια δίκη. Το ζήτημα εξετάστηκε σε συνάρτηση με το άρθρο 6 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων που είναι αντίστοιχο του άρθρου 30 του Συντάγματος μας με το οποίο διασφαλίζεται η δίκαια δίκη. Στην R. v. Camberwell Green Youth Court
(2005)U.K.H.L. 4,
(2005)1 All E.R. 999 αποφασίστηκε πως ανάλογη πρόνοια σε αγγλική νομοθεσία για την κατάθεση παιδιών σε ποινικές δίκες (Youth Justice and Criminal Evidence Act 1999) δεν παραβίαζε το δικαίωμα του κατηγορούμενου για δίκαια δίκη κάτω από το άρθρο 6 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Η ουσία του ζητήματος είναι κατά πόσο η υπεράσπιση έχει κατάλληλη ευκαιρία να αμφισβητήσει και να υποβάλει ερωτήσεις στους μάρτυρες κατηγορίας. Η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων δεν εξασφαλίζει την πρόσωπο με πρόσωπο αντιπαράθεση μεταξύ κατηγορούμενου και μάρτυρα. Όταν το Δικαστήριο διατάξει όπως μάρτυρας θεωρηθεί ότι χρήζει βοήθειας, το Δικαστήριο καθορίζει τα μέτρα τα οποία κατά την κρίση του Δικαστηρίου, θα βελτιώσουν την ποιότητας της μαρτυρίας που θα δοθεί από το μάρτυρα και διατάσσει τα ειδικά μέτρα τα οποία θα εφαρμοστούν (άρθρο 4
(2)). Όπως αναφέραμε και στην προηγούμενη απόφαση μας αναφορικά με δύο άλλους μάρτυρες κατηγορίας, το Δικαστήριο Πάφου διαθέτει κλειστό κύκλωμα τηλεόρασης που παρέχει τη δυνατότητα όπως ο μάρτυρας δώσει την κατάθεση του ευρισκόμενος σε δωμάτιο που γειτνιάζει της αίθουσας του Δικαστηρίου. Η φωνή του μάρτυρα ακούγεται στη δικαστική αίθουσα μέσω του συστήματος ενώ η όψη του προσώπου είναι ορατή προς το Δικαστήριο, τον εκπρόσωπο της Κατηγορούσας Αρχής και το δικηγόρο υπεράσπισης μέσω τηλεόρασης. Ο μάρτυρας ακούει τη διαδικασία και βλέπει μέσω τηλεόρασης όλους τους παράγοντες της δίκης. Το σύστημα που περιγράψαμε ικανοποιεί όλες τις προϋποθέσεις του Νόμου, και ειδικά την προϋπόθεση όπως ο κατηγορούμενος να μπορεί να παρακολουθεί ακουστικά τη διαδικασία και να δίδει οδηγίες στο δικηγόρο του, το δε Δικαστήριο, ο εκπρόσωπος της Κατηγορούσας Αρχής και ο δικηγόρος υπεράσπισης έχουν περαιτέρω τη δυνατότητα θέασης του μάρτυρα. Διατάσσουμε όπως η μαρτυρία της Ειρήνης Τζανίδου δοθεί με τη χρήση του πιο πάνω συστήματος. (Υπ.) .............. Χ. Μαλαχτός, Π.Ε.Δ. ............. Μ. Ματθαίου, Α.Ε.Δ. ............. Δ.Ι. Κίτσιος, Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΜΔ Subject: Assize Court/Interim Αναφορά: Διαδικασία μάρτυρα που χρήζει βοήθειας - Προστασία μαρτύρων cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο