Αστυνομικός Διευθυντής Αμμοχώστου ν. Χριστάκης Χ¨ Χρίστου, Αρ. Υπόθεσης:4301/2010, 8/3/2012 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDAMM:2012:B3 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ (ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΑΖΕΙ ΣΤΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙ) Ενώπιον:- Χρήστου Γ. Φιλίππου, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης:4301/2010 Αστυνομικός Διευθυντής Αμμοχώστου - ν - Χριστάκης Χ¨ Χρίστου Κατηγορουμένου ------- Ημερομηνία: 8 Μαρτίου, 2012 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για την κατηγορούσα αρχή: κα Π. Πίτσιλλου Για τον κατηγορούμενο: κ.κ. Γ. Α. Γεωργίου και Α. Γ. Πιττάτζης Κατηγορούμενος παρών Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η Α Π Ο Φ Α Σ Η Ο κατηγορούμενος αντιμετωπίζει στην παρούσα υπόθεση κατηγορίες που αφορούν αδικήματα σχετιζόμενα με ναρκωτικά. Μετά την απαγγελία των κατηγοριών παραδέχθηκε τις κατηγορίες 1,3,4 και 6. Η 1η κατηγορία αφορά το αδίκημα ότι στις 25.10.2009 στο Παραλίμνι κατείχε ελεγχόμενο φάρμακο τάξεως Β, δηλαδή 143,2278 γραμμάρια πράσινης ξηρής φυτικής ύλης κάνναβης από την οποία δεν είχε εξαχθεί η ρητίνη χωρίς την άδεια του Υπουργού Υγείας. Η 3η κατηγορία αφορά το αδίκημα της κατοχής ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Β κατά τον ίδιο πιο πάνω χρόνο και τόπο, δηλαδή 10 φυτά κάνναβης από τα οποία δεν είχε εξαχθεί η ρητίνη χωρίς την άδεια του Υπουργού Υγείας. Η 4η κατηγορία αφορά το αδίκημα ότι μεταξύ των ημερομηνιών 1.01.2009 και 25.10.2009 καλλιέργησε 10 φυτά του γένους κάνναβης από τα οποία δεν είχε εξαχθεί η ρητίνη. Η 6η κατηγορία αφορά το αδίκημα της χρήσης ναρκωτικών ουσιών τάξεως Β΄, δηλαδή κάπνισε χειροποίητα τσιγάρα τα οποία περιείχαν άγνωστη ποσότητα ξηρής φυτικής ύλης κάνναβης χωρίς την άδεια του Υπουργού Υγείας. Η παρούσα απόφαση μου αφορά μόνο τις κατηγορίες 2 και 5 οι οποίες αφορούν αντίστοιχα αδικήματα κατοχής και καλλιέργειας των πιο πάνω ναρκωτικών ουσιών με σκοπό τη προμήθεια τους σε άλλα πρόσωπα τις οποίες ο κατηγορούμενος δεν παραδέχεται. Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ: Όλη η μαρτυρία που είχε στη διάθεση της η κατηγορούσα αρχή κατατέθηκε υπό μορφή εκ συμφώνου κατάθεσης όλων των καταθέσεων τις οποίες έδωσαν ή κατέγραψαν τα εμπλεκόμενα στην υπόθεση πρόσωπα, όπου τα γεγονότα τα οποία καταγράφονται σε αυτές δηλώθηκαν ως παραδεκτά όπως και υπό μορφή ξεχωριστής δήλωσης παραδεκτού γεγονότος τα οποία εγκρίθηκαν από το δικαστήριο. Κατατέθηκε επίσης εκ συμφώνου και για την αλήθεια του περιεχομένου της η έκθεση του Γενικού Χημείου του Κράτους για την εξέταση των ουσιών που βρέθηκαν στην κατοχή του κατηγορουμένου. Σύμφωνα με την πιο πάνω μαρτυρία στις 25.10.2009 είχε γίνει έρευνα εκ μέρους της Υπηρεσίας Καταπολέμησης Ναρκωτικών (Υ.ΚΑ.Ν.) Αμμοχώστου, μετά που εξασφαλίστηκε σχετικό δικαστικό ένταλμα, στο κατάστημα - χρυσοχοείο του κατηγορουμένου στο Παραλίμνι. Κατά τη διάρκεια της έρευνας που έγινε στην παρουσία του κατηγορουμένου βρέθηκαν μέσα σε πατάρι εξοπλισμός αερισμού και φωτισμού που μετέτρεπαν το πατάρι σε θερμοκήπιο για την καλλιέργεια φυτών κάνναβης. Οι χώροι αυτοί και τα διάφορα αντικείμενα που βρέθηκαν εκεί απεικονίζονται στις φωτογραφίες που λήφθηκαν κατά τη διάρκεια της έρευνας (Τεκμήριο 4 (1 - 44), οι οποίες σημειώνω παρέχουν τη δυνατότητα και στο Δικαστήριο να έχει μια οπτική εικόνα του χώρου αλλά και όλων των συνέργων που βρέθηκαν εκεί και κατά κάποιο τρόπο της μεθόδου που ο κατηγορούμενος επινόησε και εφάρμοσε για την καλλιέργεια φυτών κάνναβης. Λεπτομερής περιγραφή τους γίνεται και στο συνημμένο ευρετήριο καθώς επίσης και από τους συμμετέχοντες στην έρευνα αστυνομικούς στις γραπτές τους καταθέσεις. Βρέθηκαν κατά την έρευνα 143,2278 γραμμάρια πράσινης φυτικής ύλης κάνναβης και δέκα φυτά κάνναβης. Κρίνω σκόπιμο να καταγράψω στη συνέχεια της απόφασης μου όσα αναφέρει στην κατάθεση του ο Αστ. 2772 Γ. Γεωργίου (Τεκμήριο 9), για τις ενέργειες του κατά την έρευνα, τα οποία καλύπτουν στα ουσιώδη ζητήματα και τις διαπιστώσεις των άλλων συναδέλφων του που είχαν συμμετάσχει στην έρευνα όπως καταγράφηκαν στις δικές τους καταθέσεις. Ο Αστ. Γ. Γεωργίου, ο οποίος καταγράφει με χρονολογική σειρά τα στάδια της έρευνας και των διαπιστώσεων του αναφέρει ότι με το που άρχισε η έρευνα είχε κάμει σωματική έρευνα στον κατηγορούμενο και βρήκε στο αριστερό του παπούτσι το οποίο φορούσε, ένα νάιλον σακουλάκι το οποίο περιείχε πράσινη φυτική ύλη κάνναβης όπως διαπίστωσε με προκαταρτικό έλεγχο που διενήργησε. Όταν το υπέδειξε στον κατηγορούμενο αυτός απάντησε: ¨Αυτό είναι όλο¨. Τον πληροφόρησε για το αδίκημα που διέπραττε και του επέστησε την προσοχή στο νόμο και αυτός απάντησε: ¨Δεν έχω τίποτε άλλο¨. Στη συνέχεια ο ίδιος αστυνομικός παρέλαβε από το πάτωμα ένα αποτσίγαρο από χειροποίητο τσιγάρο το οποίο είχε πετάξει ο κατηγορούμενος κατά την είσοδο των αστυνομικών και αφού το έλεγξε διαπίστωσε ότι περιείχε πράσινη φυτική ύλη κάνναβης. Όταν του το υπέδειξε και του επέστησε την προσοχή στο νόμο αυτός του απάντησε: ¨Έχει μόνο καπνό¨. Στη συνέχεια στο πατάρι του καταστήματος βρήκε κρυμμένη πίσω από χάρτινα κιβώτια κλειστή μια μικρή ξύλινη πόρτα την οποία αφού άνοιξε διαπίστωσε ότι οδηγούσε σε ένα διάδρομο οι τοίχοι, η οροφή και το πάτωμα του οποίου ήταν καλυμμένα από ασπρόμαυρο νάιλον όπου υπήρχαν διάφορα αντικείμενα. Ο μάρτυρας εισήλθε στο χώρο και διαπίστωσε ότι υπήρχαν δύο πόρτες οι οποίες ήταν καλυμμένες με ασπρόμαυρο νάιλον. Παραμέρισε το πρώτο νάιλον και εισήλθε αρχικά στο πρώτο δωμάτιο όπου διαπίστωσε ότι υπήρχαν δέκα γλάστρες εντός των οποίων υπήρχαν αντίστοιχα από ένας κορμός φυτού που μετά από προκαταρτικό έλεγχο που έκανε διαπίστωσε ότι ήταν κορμοί από φυτά κάνναβης ενώ υπήρχαν επίσης τρία γυάλινα δοχεία με πώμα τα οποία περιείχαν πράσινη φυτική ύλη κάνναβης. Αμέσως μετέφερε τον κατηγορούμενο στο δωμάτιο και αφού του τα υπέδειξε του επέστησε την προσοχή στο νόμο και αυτός του απάντησε: ¨Είναι δικά μου για να κάμνω χρήση γιατί είναι πολύ ακριβή η κάνναβης.¨ Τον πληροφόρησε για όλα τα νέα αδικήματα που διέπραττε, του επέστησε την προσοχή στο νόμο και αυτός του απάντησε: ¨Είναι για μένα¨. Το πρώτο δωμάτιο ήταν διαμορφωμένο και λειτουργούσε ως θερμοκήπιο. Εκτός από τις γλάστρες και τους κορμούς των φυτών κάνναβης και τα τρία γυάλινα δοχεία με την κάνναβη παρέλαβε και ένα θερμόμετρο, μια ηλεκτρική συσκευή ρύθμισης θερμοκρασίας μαζί με ηλεκτρικό καλώδιο, τρία μπλε νάιλον σχοινιά τα οποία ήταν δεμένα σε δύο μεταλλικούς πασσάλους και χρησιμοποιούνταν για το κρέμασμα των φυτών για την αποξήρανση τους, επτά κομμάτια τα οποία αποτελούσαν το σύστημα εξαερισμού - αεραγωγού του δωματίου το οποίο αποτελείτο από εξαεριστήρες και φουγάρο με υαλοβάμβακα, ένα σύστημα φωτισμού ενσωματωμένο σε κάτοπτρο με ηλεκτρικό καλώδιο που καταλήγει σε βύσμα και όλα τα ασπρόμαυρα νάιλον με τα οποία ήταν επενδυμένοι οι τοίχοι, το πάτωμα και η οροφή του πρώτου δωματίου. Το δεύτερο δωμάτιο ήταν διαμορφωμένο κατά τρόπο που να γίνεται σε αυτό η διαλογή και ο καθαρισμός της κάνναβης από το οποίο παρέλαβε τα ακόλουθα αντικείμενα: ένα μεγεθυντικό φακό, ένα ημερολόγιο στο οποίο αναγράφονταν σημειώσεις για την καλλιέργεια και συντήρηση των φυτών, μια πλαστική ψεκαστήρα, ένα πλαστικό ογκομετρικό δοχείο, μια καρέκλα, ένας ανεμιστήρας, ένα σύστημα φωτισμού με δύο φλωρένσες με ηλεκτρικό καλώδιο το οποίο κατέληγε σε βύσμα και στο οποίο ήταν συνδεδεμένος ένας ηλεκτρικός χρονοδιακόπτης καθώς και όλα τα ασπρόμαυρα νάιλον με τα οποία ήταν επενδυμένοι οι τοίχοι, το πάτωμα και η οροφή του δεύτερου δωματίου. Στη συνέχεια από το διάδρομο της κρύπτης παρέλαβε τα ακόλουθα: νάιλον συσκευασία η οποία περιέχει βοηθητικό υλικό για το χώμα, νάιλον σακούλι με φυτόχωμα, διάφορα δοχεία με φυτοφάρμακα, νάιλον σακούλι με βοηθητικό υλικό για ρίζωμα των φυτών, διάφορες κολλητικές ταινίες, ένα υγροθερμόμετρο, ένα πλαστικό σύστημα ριζοτηρίου, ένα μεταλλικό αντανακλαστήρα μαζί με το σύστημα ηλεκτροφοδοσίας που κατέληγε σε βύσμα, μεταλλικά εξαρτήματα με φουγάρο και υαλοβάμβακα το οποίο ήταν συνδεδεμένο με σύστημα εξαερισμού - αερισμού του πρώτου δωματίου, δύο κουβάδες και όλα τα ασπρόμαυρα νάιλον με τα οποία ήταν επενδυμένοι οι τοίχοι, το πάτωμα, η οροφή του διαδρόμου και αυτά που χρησιμοποιούνταν για κάλυψη των εισόδων στα δύο δωμάτια. Ο κατηγορούμενος συνελήφθη για αυτόφωρα αδικήματα. Την επόμενη ημέρα ερευνήθηκε και η οικία του καθώς και το κατάστημα του στην Αγία Νάπα χωρίς να βρεθεί οτιδήποτε το παράνομο. Σύμφωνα με την έκθεση του Γενικού Χημείου του Κράτους (Τεκμήριο 5), στο οποίο εξετάστηκαν εργαστηριακά οι ουσίες οι οποίες παραλήφθηκαν ως τεκμήρια, διαπιστώθηκε ότι η φυτική ύλη ήταν κάνναβης από την οποία δεν έχει εξαχθεί η ρητίνη και ότι τα φυτά χωρίς φύλλα ήταν φυτά κάνναβης από τα οποία δεν είχε επίσης εξαχθεί η ρητίνη. Καταγράφεται επίσης η ακριβής ποσότητα τους και το βάρος τους όπως αυτό έχει καταγραφεί στις λεπτομέρειες των αδικημάτων και όπως εξάλλου δηλώθηκαν ως ξεχωριστό παραδεκτό γεγονός το οποίο εγκρίθηκε από το Δικαστήριο. Ο κατηγορούμενος σε θεληματική κατάθεση που έδωσε την ίδια ημέρα της σύλληψης του παραδέχθηκε ότι όλα όσα βρέθηκαν στο πατάρι του καταστήματος του, ανήκαν στον ίδιο και ότι από τον Ιανουάριο του 2009 καλλιεργούσε τα φυτά κάνναβης για δική του χρήση καθώς είχε πρόβλημα υγείας με τη σπονδυλική του στήλη και με τη χρήση κάνναβης απαλυνόταν ο πόνος του, πίστευε ότι ήταν το μόνο πράγμα που τον βοηθούσε στο πρόβλημα του. Χρήση αυτής της ουσίας έκανε και στην Αγγλία και όπως ισχυρίστηκε τον βοηθούσε στο πρόβλημα υγείας του. Σε ανακριτική κατάθεση που του λήφθηκε στις 27.10.2009, ανέφερε ότι όλον τον εξοπλισμό που βρέθηκε στο πατάρι του καταστήματος του τον αγόρασε από την Αγγλία και ότι τον εγκατέστησε στο χώρο μόνος του χωρίς να γνωρίζει οτιδήποτε κανένας από το οικογενειακό ή φιλικό του περιβάλλον. ΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ: Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι υπεράσπισης με τη συμπλήρωση της μαρτυρίας για την κατηγορούσα αρχή υπέβαλαν εισήγηση ότι δεν αποδείχθηκαν εκ πρώτης όψεως τα αδικήματα των δύο αυτών κατηγοριών εναντίον του πελάτη τους και εισηγήθηκαν την αθώωση του από το στάδιο αυτό. Το ουσιαστικό σημείο της εισήγησης τους, πέραν της νομολογίας και των αυθεντιών στις οποίες με παρέπεμψαν και οι οποίες έχουν καθορίσει τα κριτήρια με τα οποία ενεργούν τα δικαστήρια σε αυτό το στάδιο, στις οποίες θα κάμω αναφορά σε άλλο σημείο της απόφασης μου, είναι ότι ο κατηγορούμενος, όπως είχε παραδεχθεί εξ αρχής καλλιεργούσε και κατείχε τις πιο πάνω ναρκωτικές ουσίες για δική του χρήση καθώς λόγω προβλήματος υγείας που αντιμετωπίζει βρήκε ότι η χρήση αυτών των ουσιών του απάλυναν τον πόνο. Η μαρτυρία δεν φανέρωσε ότι αυτός διέθετε σε τρίτα πρόσωπα από αυτές τις ουσίες ή τις εμπορευόταν. Παρέπεμψαν σε σχετική κυπριακή νομολογία που αφορά το τεκμήριο που δημιουργεί ο νόμος και συγκεκριμένα την υπόθεση Σκούλλου v. Δημοκρατίας,
(2000)2 Α.Α.Δ. σελ. 87 για το πώς αυτό θα πρέπει να αντιμετωπίζεται και ειδικά για τις ναρκωτικές ουσίες στο σύγγραμμα Misuse of Drugs: Offences Confiscation and Money Laundering του Rudi Fortson 5η έκδοση, των Sweet and Maxwell, όπου τονίζεται ότι το μαχητό τεκμήριο που θέτει ο νόμος δεν μεταθέτει το βάρος απόδειξης της αθωότητας ενός κατηγορουμένου και τίθενται κάποιες προϋποθέσεις οι οποίες όταν δεν συντρέχουν τότε μπορεί να υποβληθεί εισήγηση για απαλλαγή ενός κατηγορουμένου σε αυτό το στάδιο διαφορετικά θα μετατίθετο το βάρος να αποδείξει την αθωότητα του ο κατηγορούμενος. Η εκπρόσωπος της κατηγορούσας αρχής εισηγήθηκε όπως κληθεί σε απολογία ο κατηγορούμενος και στις δύο αυτές κατηγορίες καθώς η μαρτυρία που παρουσίασε η κατηγορούσα αρχή είναι τέτοια που πλέον εναποτίθεται στον κατηγορούμενο το βάρος να ανατρέψει το τεκμήριο που δημιουργεί ο νόμος με τη μαρτυρία την οποία θα παρουσιάσει. Επεσήμανε ότι η ποσότητα της κάνναβης που βρέθηκε στην κατοχή του κατηγορουμένου η οποία είναι πέραν του τετραπλασίου της ποσότητας πέραν της οποίας δημιουργείται το τεκμήριο εκ του νόμου και πέραν του τριπλασίου ο αριθμός των φυτών που κατείχε και περαιτέρω ο τρόπος συσκευασίας τους αλλά και ο διαχωρισμός τους σε τρία δοχεία, είναι στοιχεία που κατά την άποψη της στοιχειοθετούν τα αδικήματα των κατηγοριών αυτών. Διερωτήθηκε περαιτέρω για πόσο καιρό θα ικανοποιούσε ο κατηγορούμενος τις ανάγκες του με μια τόσο μεγάλη ποσότητα κάνναβης που βρέθηκε στην κατοχή του. Η ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ ΤΟΥ ΕΚ ΠΡΩΤΗΣ ΟΨΕΩΣ: Οι αρχές οι οποίες διέπουν το εκ πρώτης όψεως στάδιο είναι γνωστές και δεν επιδέχονται αμφισβήτησης. Η προσέγγιση του θέματος της απόδειξης της υπόθεσης μιας κατηγορίας εκ πρώτης όψεως αναλύεται στην υπόθεση Azinas and Another v. Police, 1981, 2 C.L.R. σελ. 9. Οι ίδιες αρχές υιοθετήθηκαν στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν. Χριστοδούλου
(1990)2 Α.Α.Δ. 133. Στην υπόθεση αυτή ο Δικαστής, όπως ήταν τότε, του Ανωτάτου Δικαστηρίου κ. Πικής ανέφερε ότι η απαλλαγή του κατηγορουμένου με βάση την έλλειψη στοιχειοθέτησης εκ πρώτης όψεως υπόθεσης δικαιολογείται σύμφωνα με τη Δικαστική Πρακτική του 1962 μόνο σε δύο περιπτώσεις: (α) Όταν δεν στοιχειοθετείται εξ αντικειμένου η κατηγορία λόγω της απουσίας ενός ή περισσότερων συστατικών στοιχείων του αδικήματος, και (β) οποτεδήποτε η μαρτυρία είναι τόσο αντινομική ή στερείται πειστικότητας σε βαθμό που κανένα λογικό Δικαστήριο δεν θα μπορούσε να βασίσει σε αυτή την καταδίκη του κατηγορουμένου. Το κριτήριο, όπως αναφέρεται στη συνέχεια της ίδιας υπόθεσης, είναι αντικειμενικό. Το Δικαστήριο δεν προβαίνει σε αυτό το στάδιο της δίκης σε υποκειμενική αξιολόγηση της μαρτυρίας. Το έργο αυτό επιτελείται κατά το τέλος της δίκης. Η απόφαση του περιορίζεται, σε αντικειμενική θεώρηση της υπόθεσης. Η απόφαση για απαλλαγή και αθώωση σε αυτό το στάδιο της δίκης, πρέπει να έχει αντικειμενικό έρεισμα και να αντέχει στη βάσανο που θέτει η πρακτική του 1962, δηλαδή ότι κάθε λογικό Δικαστήριο θα κατέληγε ενόψει της αντικειμενικής υφής της μαρτυρίας στο ίδιο συμπέρασμα. Ο κατηγορούμενος πρέπει να κληθεί σε απολογία μόνο όταν η κατηγορούσα αρχή έχει παρουσιάσει μαρτυρία αρκετά ισχυρή στην ουσία της που να καθιστά την καταδίκη του κατηγορουμένου μια πραγματική δυνατότητα αν δεν δοθεί από αυτόν μια εξήγηση, αλλιώς, ο κατηγορούμενος θα κληθεί όχι για να υπερασπιστεί τον εαυτό του αλλά για να διορθώσει τις ατέλειες που υπάρχουν στην μαρτυρία που δόθηκε από την κατηγορούσα αρχή (βλ. The Police v. Kallenos,
(1980). 1JSC σελ. 145, απόφαση του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας (Γ. Νικολάου Ε.Δ. όπως ήταν τότε) Χρήσιμη είναι η αναφορά και στην αγγλική απόφαση στην υπόθεση R v. Calbraith,
(1981)2 All E.R. 1001 όπου το Αγγλικό Εφετείο αναφέρθηκε στον τρόπο με τον οποίο τα Δικαστήρια πρέπει να προσεγγίζουν εισήγηση από την υπεράσπιση ότι δεν αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση. Παραθέτω πιο κάτω σχετικό απόσπασμα από την πιο πάνω απόφαση σε μετάφραση: ¨Πως λοιπόν θα έπρεπε ο δικαστής να προσεγγίσει εισήγηση ότι δεν υπάρχει εκ πρώτης όψεως υπόθεση:
(1)Αν δεν υπήρχε μαρτυρία ότι το υποτιθέμενο αδίκημα διαπράχθηκε από τον κατηγορούμενο δεν θα υπάρξει δυσκολία - ο δικαστής ασφαλώς θα σταματήσει την υπόθεση,
(2)η δυσκολία αρχίζει εκεί που υπήρξε κάποια μαρτυρία, δεν ήταν όμως αρκετά ισχυρή, επειδή λ.χ. από μόνη της ήταν αδύνατη ή ασαφής ή επειδή ήταν ασυμβίβαστη με άλλη μαρτυρία˙ (α) εκεί που ο δικαστής θα κατέληγε στο συμπέρασμα ότι η μαρτυρία της κατηγορίας, κρινόμενη με τον πιο επιεική τρόπο υπέρ της, ήταν τέτοια που μια ομάδα ενόρκων, ύστερα από σωστή καθοδήγηση, δεν θα μπορούσε να καταδικάσει πάνω στη βάση της, θα αποτελούσε υποχρέωση του δικαστή, ύστερα από εισήγηση από μέρους της υπεράσπισης, να σταματήσει την υπόθεση, (β) εκεί όμως που η μαρτυρία της κατηγορίας ήταν τέτοια που η δύναμη ή η αδυναμία της θα εξαρτιόταν από την αξιολόγηση της αξιοπιστίας ενός μάρτυρα ή άλλων ζητημάτων που κρινόμενα γενικά, θα έπεφταν στην αρμοδιότητα των ενόρκων και εκεί που τα γεγονότα θα μπορούσαν να κριθούν με τέτοιο τρόπο που οι ένορκοι, ύστερα από σωστή καθοδήγηση, θα μπορούσαν να οδηγηθούν στο συμπέρασμα της ενοχής του κατηγορουμένου, τότε ο δικαστής οφείλει να αφήσει το ζήτημα να αποφασιστεί από τους ενόρκους...¨ ¨Σε περίπτωση που το δικαστήριο καλέσει τον κατηγορούμενο σε απολογία έχοντας αποφασίσει ότι αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση και ο κατηγορούμενος δεν προσέλθει να καταθέσει και δεν παρουσιάσει μάρτυρες δεν θα σημαίνει ότι το Δικαστήριο κατ΄ ανάγκη θα τον καταδικάσει. Γιατί είναι μόνο στο τελικό στάδιο της υπόθεσης που το Δικαστήριο θα αξιολογήσει σε βάθος την μαρτυρία και την αξιοπιστία των μαρτύρων και αν έχει λογική αμφιβολία για την ενοχή του κατηγορουμένου θα τον αθωώσει έστω και αν προηγουμένως το Δικαστήριο είχε κρίνει ότι η μαρτυρία της κατηγορίας δημιουργούσε εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον του κατηγορουμένου. Αν πάλι ο κατηγορούμενος έρθει και καταθέσει ή παρουσιάσει μάρτυρες ή και τα δύο και η μαρτυρία αυτή είναι αξιόπιστη, πάλι το Δικαστήριο θα ζυγίσει τη μαρτυρία που δόθηκε από τους μάρτυρες κατηγορίας και ανεξάρτητα από την αξιοπιστία ή όχι των μαρτύρων της υπεράσπισης θεωρεί την μαρτυρία που δόθηκε από τους μάρτυρες κατηγορίας ως αναξιόπιστη και ως τέτοια που να μη μπορεί να στηριχθεί πάνω της με τόση βεβαιότητα ώστε να μπορεί να καταδικάσει, οφείλει να αθωώσει τον κατηγορούμενο. Αν φυσικά ο κατηγορούμενος και οι μάρτυρες του ανατρέψουν με αξιόπιστη μαρτυρία τα όσα είπαν οι μάρτυρες κατηγορίας, ή έστω αν δώσουν ένα διαφορετικό χρώμα στη μαρτυρία της κατηγορίας που να συμβιβάζεται με την αθωότητα του κατηγορουμένου, ή αν η μαρτυρία είναι τέτοια που να δημιουργεί στο Δικαστήριο λογική αμφιβολία, το Δικαστήριο πάλι οφείλει να αθωώσει τον κατηγορούμενο.¨ Στην υπόθεση Εισαγγελέας v. Κουννίδης
(1993)2 ΑΑΔ 82 τονίστηκε ότι: ¨Το ορθό κριτήριο σε τέτοιες περιπτώσεις δεν είναι αν αποδειχθεί η ενοχή ενός κατηγορουμένου εις τα στάδιο που κλείνει η υπόθεση της κατηγορούσας αρχής, αλλά κατά πόσο σε περίπτωση που ο κατηγορούμενος δεν δώσει ικανοποιητική εξήγηση, το Δικαστήριο θα μπορούσε λογικά να τον βρει ένοχο της κατηγορίας.¨ Στην υπόθεση Σκούλλου v. Δημοκρατίας, (πιο πάνω), στην οποία με παρέπεμψαν οι ευπαίδευτοι συνήγοροι του κατηγορουμένου, αναφέρθηκε σε σχέση με το μαχητό τεκμήριο που δημιουργεί το εδάφιο
(2)του άρθρου 50Γ του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154, ότι πρόκειται για μαχητό τεκμήριο για την ύπαρξη προθέσεων, το οποίο μπορεί να κλονισθεί από τον κατηγορούμενο με τη μαρτυρία που προσάγει. Τόσο η φύση του τεκμηρίου όσο και το βάρος για τον κλονισμό του πρέπει να είναι τέτοια, που να μην αντιστρατεύονται και να μην υπονομεύουν το τεκμήριο της αθωότητας που κατοχυρώνεται από το άρθρο 12.4 του Συντάγματος καθώς και το άρθρο 6
(2)της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών (Ν. 39/62). Στη συνέχεια δε της ίδιας απόφασης αναφέρονται τα ακόλουθα: ¨Η δημιουργία μαχητών τεκμηρίων, ως προς τις προθέσεις και ενέργειες του κατηγορουμένου, καθώς και η εναπόθεση οποιουδήποτε αποδεικτικού βάρους στον κατηγορούμενο πρέπει να είναι συμβατά με το τεκμήριο της αθωότητας. Η νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ορίζει ότι δεν αποκλείεται, εκ προοιμίου, η καθιέρωση από το νόμο μαχητών τεκμηρίων ή η εναπόθεση αποδεικτικού βάρους στον κατηγορούμενο, υπό την προϋπόθεση ότι αυτά περιορίζονται σε λογικά πλαίσια, τα οποία δεν αντιμάχονται το τεκμήριο της αθωότητας του κατηγορουμένου - (βλ. .μεταξύ άλλων, Salabiaku v. France,
(1988)13 EHRR 379, H v. UK, App No 15023/89 (4 April 1990,unreported) Bates v. UK, App No 26280/95 (16 January 1996, unreported). Αναφορά στη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων γίνεται στην πολύ πρόσφατη απόφαση της Δικαστικής Επιτροπής της Βουλής των Λόρδων στην R. v. Dpp, ex p Kebeline,
(1999)4 All E.R. 801. Άποψη μας είναι ότι η δημιουργία μαχητού τεκμηρίου μπορεί να συμβιβασθεί με το θεμελιώδες τεκμήριο της αθωότητας, εφόσον - (α) τα συμπεράσματα, τα οποία προκύπτουν από την απόδειξη γεγονότων, συναρτώνται άμεσα και αποτελούν φυσιολογικό επακόλουθο των γεγονότων αυτών, οπόταν, με την καθιέρωσή τους, ιχνηλατείται αυτό που φυσιολογικά προκύπτει και όχι ανεξάρτητο μη τεκμηριωθέν γεγονός, (β) το αποδεικτικό βάρος, το οποίο εναποτίθεται στον κατηγορούμενο για την απόσειση τους (των επίμαχων συμπερασμάτων), δεν εκτείνεται πέραν της δημιουργίας λογικής αμφιβολίας για την ύπαρξη των φυσιολογικών επακόλουθων και (γ) το βάρος απόδειξης της κατηγορίας - (το αποδεικτικό βάρος) - παραμένει στους ώμους της Κατηγορούσας Αρχής καθ΄όλη τη διάρκεια της δίκης και δε μετατίθεται, με τη δημιουργία μαχητού τεκμηρίου, οποιοδήποτε μέρος του.¨ Έγινε παραδεκτό ότι οι ναρκωτικές ουσίες που περιγράφονται στις λεπτομέρειες των κατηγοριών 2 και 5 τις οποίες κατείχε ο κατηγορούμενος, εμπίπτουν στα ελεγχόμενα φάρμακα εντός της έννοιας του νόμου και είναι απαγορευμένες. Η κάνναβης που βρέθηκε στην κατοχή του κατηγορουμένου σύμφωνα και με την έκθεση του Γενικού Χημείου του Κράτους (Τεκμήριο 5), περιλαμβάνεται στον Πρώτο Πίνακα, Μέρος ΙΙ (Φάρμακα Τάξης Β΄) του περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμου (Ν. 29/1977). Το Άρθρο 30 Α του περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμου (Ν. 29/1977) καθορίζει τα διάφορα τεκμήρια που έχουν τεθεί εκ του νόμου και προνοεί τα ακόλουθα: ¨Εφόσον ήθελε αποδειχθεί ότι πρόσωπο καλλιέργησε ή κατείχε ή μετέφερε ελεγχόμενο φάρμακο ή ουσία που αναφέρεται στην πρώτη στήλη, θεωρείται ότι καλλιέργησε ή κατείχε ή μετέφερε το ελεγχόμενο αυτό φάρμακο ή την ουσία με σκοπό να το προμηθεύσει σε τρίτο πρόσωπο, εκτός αν ικανοποιήσει το Δικαστήριο για το αντίθετο. Σε σχέση με την παράνομη καλλιέργεια αναφέρεται στη πρώτη στήλη οποιοδήποτε φυτό του γένους κάνναβης (cannabis) τρία ή περισσότερα φυτά. Σε σχέση δε με την παράνομη κατοχή ή μεταφορά στη πρώτη στήλη αναφέρεται η κάνναβης ή παράγωγα αυτής 30 ή περισσότερα γραμμάρια. Από μελέτη του μαρτυρικού υλικού που τέθηκε όπως ανέφερα πιο πάνω ενώπιον μου εκ συμφώνου προκύπτουν τα ακόλουθα αναμφισβήτητα γεγονότα:
(1)Ο κατηγορούμενος κατείχε τις εν λόγω ποσότητες ναρκωτικών ουσιών χωρίς την άδεια του Υπουργού Υγείας όπως καθορίζεται στο νόμο.
(2)Αυτός προσπάθησε να παραπλανήσει την αστυνομία και να αποκρύψει όλη την αλήθεια που είχε σχέση με τη κατοχή και καλλιέργεια κάνναβης. Με το που άρχισε η έρευνα και όταν βρέθηκε μέσα στο παπούτσι που φορούσε νάιλον σακουλάκι που περιείχε πράσινη φυτική ύλη, η οποία από προκαταρτικό έλεγχο της διαπιστώθηκε ότι ήταν κάνναβη, απάντησε στον αστυνομικό που του επέστησε την προσοχή στο νόμο: ¨ αυτό είναι όλο¨, και όταν του επέστησε την προσοχή στο νόμο για το αδίκημα που διέπραττε απάντησε ¨δεν έχω τίποτε άλλο¨. Ισχυρίστηκε στην αρχή της ανακριτικής του κατάθεσης (τεκμήριο 7) (ερώτηση και απάντηση αρ. 7), ότι όλα όσα ανευρέθηκαν στους χώρους του παταριού του καταστήματος του ακόμα και τη συσκευή του κλιματιστικού τα είχε τοποθετήσει ο ίδιος ενώ στη συνέχεια παραδέχθηκε ότι κάποιο τρίτο πρόσωπο τον είχε βοηθήσει να τοποθετήσει τον κομπρεσόρο του κλιματιστικού εξωτερικά (ερώτηση και απάντηση αρ. 17). Σε σχετική ερώτηση του ανακριτή (ερώτηση και απάντηση αρ. 1), αν το αποτσίγαρο που βρέθηκε το οποίο από προκαταρτικό έλεγχο διαπιστώθηκε ότι περιείχε κάνναβη ήταν δικό του αρνήθηκε πως ήταν δικό του ενώ ενώπιον του Δικαστηρίου παραδέχθηκε την σχετική κατηγορία (Κατηγ. 6).
(3)Στο πατάρι του καταστήματος του βρέθηκε καλά καμουφλαρισμένη κρύπτη η οποία είχε μετατραπεί με πολύ μαεστρία με επαγγελματικό θα έλεγε κανείς τρόπο, με αρκετά έξοδα αντιλαμβάνομαι αγοράς και μεταφοράς του στην Κύπρο από την Αγγλία, όπως ήταν τουλάχιστον ο ισχυρισμός του, όλου του εξοπλισμού με τον οποίο θα επιτύγχανε την καλλιέργεια, την περιποίηση και ακολούθως την επεξεργασία φυτών κάνναβης έτσι που να παράγει τέτοια ναρκωτική ύλη υπό συνθήκες θερμοκηπίου.
(4)Βρέθηκαν 10 φυτά τέτοιας ύλης δηλαδή πέραν του τριπλασίου αριθμού τον οποίο καθορίζει και από τον οποίο αρχίζει το τεκμήριο το οποίο έχει τεθεί από το νόμο που είναι τα τρία φυτά και πάνω. Βρέθηκε επίσης στην κατοχή του κάνναβης βάρους 143,2278 γραμμάρια όταν η ποσότητα που δημιουργεί το τεκμήριο είναι τα τριάντα γραμμάρια και πάνω, δηλαδή ποσότητα πέραν του τετραπλασίου. Τέλος ο τρόπος φύλαξης της επεξεργασμένης πλέον κάνναβης που ήταν τοποθετημένη σε τρία διαφορετικά γυάλινα δοχεία.
(5)Στο αριστερό παπούτσι που φορούσε βρέθηκε συσκευασμένη σε νάιλον μικρή ποσότητα κάνναβης την οποία απέκρυπτε με αυτόν τον τρόπο. Ο οργανωμένος τρόπος με τον οποίο ο κατηγορούμενος ενήργησε, το ότι δηλαδή εγκατέστησε σε ένα καλά καμουφλαρισμένο χώρο σε ένα πολύ προσωπικό του χώρο μια τόσο μελετημένη εγκατάσταση που του κόστισε αντιλαμβάνομαι αρκετά χρήματα για την καλλιέργεια, παραγωγή και επεξεργασία κάνναβης σε συνδυασμό με τον αριθμό των φυτών και της ποσότητας κάνναβης που βρέθηκαν στην κατοχή του κατά τον επίδικο χρόνο και περαιτέρω σε συνδυασμό με την αντίδραση του κατά την έρευνα και την προσπάθεια που κατέβαλε να μην αποκαλυφθεί η πιο πάνω περιγραφείσα εγκατάσταση και ναρκωτικές ουσίες, με οδηγούν στο συμπέρασμα ότι ο κατηγορούμενος θα πρέπει να κληθεί σε απολογία στις κατηγορίες 2 και 5 για τις οποίες οφείλει να δώσει τις αναγκαίες εξηγήσεις, αν επιθυμεί βέβαια να το κάνει, γιατί θα έπρεπε να καλλιεργεί τόσα φυτά και να κατέχει τόσο μεγάλη ποσότητα κάνναβης κατά τον επίδικο χρόνο και γιατί θα έπρεπε να επινοήσει μια τέτοια εγκατάσταση και να χρησιμοποιεί έναν τόσο οργανωμένο τρόπο καλλιέργειας και παραγωγής κάνναβης. Είναι η άποψη μου ότι το τεκμήριο αθωότητας του κατηγορουμένου δεν παραβιάζεται ούτε και μετατίθεται σε αυτόν το βάρος απόδειξης τη αθωότητας του ένεκα του μαχητού τεκμηρίου που δημιουργεί ο νόμος σε σχέση με τις ναρκωτικές ουσίες που κατείχε και αφορούν και τις δύο κατηγορίες. Εναπόκειται στον κατηγορούμενο να ανατρέψει το μαχητό τεκμήριο ή να δημιουργήσει τουλάχιστον λογική αμφιβολία ότι η όλη δράση του δεν αποσκοπούσε στην καλλιέργεια και παραγωγή κάνναβης με σκοπό την προμήθεια τους σε τρίτα πρόσωπα. Η δυνατότητα δηλαδή που παρέχεται στον κατηγορούμενο να ανατρέψει το τεκμήριο, ικανοποιώντας το Δικαστήριο ότι δεν κατείχε τις εν λόγω ναρκωτικές ουσίες με σκοπό την προμήθεια τους σε τρίτα πρόσωπα δεν αντιστρέφει το βάρος απόδειξης των κατηγοριών πέρα από κάθε λογική αμφιβολία το οποίο εξακολουθεί να βαραίνει την κατηγορούσα αρχή. Για τους λόγους που προσπάθησα να εξηγήσω πιο πάνω ο κατηγορούμενος καλείται σε απολογία στις κατηγορίες 2 και 5. (Εξηγούνται στον κατηγορούμενο τα δικαιώματα του.) (Υπ.) .......................................... Χρ. Γ. Φιλίππου, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο