Διευθύντρια Τμήματος Τελωνείων ν. Χριστάκη Σάββα κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 1125/2010, 16/5/2013 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2013:B28 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Σ. Κλεόπα Χατζηκυριάκου, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 1125/2010 Διευθύντρια Τμήματος Τελωνείων Κατηγορούσα Αρχή v.
- Χριστάκη Σάββα
- Vahe Zadoyian 3.Liliya Dimitrova Gadzhanova Κατηγορούμενοι ----------------- Ημερομηνία: 16 Μαΐου, 2013 Εμφανίσεις: Για την Κατηγορούσα Αρχή : κ. Λ. Κύρου Για τους Κατηγορουμένους 1 και 2: κ. Μ. Κωνσταντίνου Κατηγορούμενοι 1 και 2 παρόντες ΑΠΟΦΑΣΗ Ο Κατηγορούμενος 1 αντιμετωπίζει κατηγορία για κατοχή εμπορευμάτων που παραβιάζουν δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας, κατά παράβαση του άρθρου 12 του περί Ελέγχου της Διακίνησης Εμπορευμάτων που Παραβιάζουν Δικαιώματα Διανοητικής Ιδιοκτησίας Νόμου αρ. 133(Ι) του 2006 (εφεξής «ο Νόμος»). Ο Κατηγορούμενος 2 αντιμετωπίζει κατηγορία για εμπορία εμπορευμάτων που παραβιάζουν δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας, κατά παράβαση του ιδίου άρθρου του Νόμου. Σύμφωνα με τις Λεπτομέρειες Αδικήματος της πρώτης κατηγορίας, ο Κατηγορούμενος 1 στις 10.10.2007 είχε στην κατοχή του και/ή πωλούσε στο κατάστημά του στην οδό Ταμασού αρ. 2 στη Λακατάμια, 374 πούρα, για τα οποία είχε λόγους να πιστεύει ότι παραβιάζουν δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας. Σύμφωνα με τις Λεπτομέρειες Αδικήματος της δεύτερης κατηγορίας, ο Κατηγορούμενος 2 σε άγνωστη ημερομηνία μεταξύ Μαρτίου 2007 και 10.10.2007 στη Λευκωσία πώλησε στον Κατηγορούμενο 1 374 πούρα, για τα οποία είχε λόγους να πιστεύει ότι παραβιάζουν δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας. Σημειώνω ότι οι κατηγορίες 3, 4, 5 και 6 επί του κατηγορητηρίου αφορούσαν την Κατηγορουμένη 3 σύζυγο του Κατηγορουμένου 1 και παραβάσεις του περί Τελωνειακού Κώδικα Νόμου αρ. 94(Ι) του 2004, του περί Φόρων Καταναλώσεως Νόμου αρ. 91(Ι) του 2004 και του περί Φόρου Προστιθέμενης Αξίας Νόμου αρ. 95(Ι) του 2000, σχετικά με ποσότητα τσιγάρων. Κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας, η Κατηγορουμένη 3 άλλαξε απάντηση από μη παραδοχή σε παραδοχή στις κατηγορίες 3 και 4 και της επιβλήθηκε ποινή, ενώ η ποινική δίωξη εναντίον της σχετικά με τις κατηγορίες 5 και 6 διακόπηκε από τον Γενικό Εισαγγελέα. Συνεπώς, η ακροαματική διαδικασία συνεχίστηκε μόνο όσον αφορά τους Κατηγορουμένους 1 και 2 και τις κατηγορίες 1 και 2 που αφορούν ποσότητα πούρων. Ακούστηκαν τέσσερις μάρτυρες κατηγορίας και κατατέθηκαν 25 τεκμήρια. Δηλώθηκαν και εγκρίθηκαν παραδεκτά γεγονότα που αφορούσαν τις κατηγορίες εναντίον της Κατηγορουμένης 3 σχετικά με ποσότητα τσιγάρων, στα οποία δεν θα γίνει αναφορά στην παρούσα απόφαση εν όψει του γεγονότος ότι η υπόθεση όσον αφορά την Κατηγορουμένη 3 έχει διεκπεραιωθεί σε προγενέστερο στάδιο με τον τρόπο που έχω αναφέρει πιο πάνω. Παρομοίως, δεν θα γίνει αναφορά πιο κάτω στο μέρος της μαρτυρίας των Μ.Κ. 1, 2 και 3 που αφορούσε τις εν λόγω κατηγορίες και την Κατηγορουμένη 3, για τον ίδιο λόγο. Η κα Σοφία Δημοσθένους (Μ.Κ. 1), Λειτουργός στο Τμήμα Τελωνείων, κατά τον επίδικο χρόνο εργαζόταν στον Τομέα Διερευνήσεων και Συστήματος Πληροφοριών, με καθήκοντα που αφορούσαν τη διερεύνηση υποθέσεων αναφορικά με προϊόντα που ενδεχομένως να αποτελούσαν απομιμήσεις και να παραβίαζαν πνευματικά δικαιώματα. Κατέθεσε σε σχέση με έρευνα που διεξήγαγε στις 10.10.2007 στην οικία του Κατηγορουμένου 1 στον Στρόβολο κατόπιν δικαστικού εντάλματος έρευνας. Δεν εντοπίστηκε οτιδήποτε ύποπτο εντός της οικίας, πλην όμως βρέθηκαν διασκορπισμένα στο έδαφος έξω από παράθυρο της οικίας, διάφορες κούτες τσιγάρων (που αφορούν τις κατηγορίες εναντίον της Κατηγορουμένης 3 που δεν αφορά η παρούσα απόφαση). Στη συνέχεια, η Μ.Κ.1 μετέβη στο κατάστημα El Puro Latino όπου βρισκόταν ο Κατηγορούμενος 2 και όπου δύο συνάδελφοί της είχαν διεξαγάγει αμέσως προηγουμένως έρευνα, εφόσον υπήρχε υποψία ότι υπήρχαν πούρα που παραβίαζαν δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας. Η Μ.Κ. 1 κατέθεσε ως Τεκμήριο 2 την ανακριτική κατάθεση που έλαβε από τον Κατηγορούμενο 1 σε σχέση με 374 πούρα που είχαν ανευρεθεί στο προαναφερόμενο κατάστημα. Κατέθεσε επίσης ως Τεκμήρια 6
(1)και 6
(2)έντυπο κατάσχεσης και σχετικό κατάλογο των 374 πούρων, υπογραμμένα από τον Κατηγορούμενο
- Η Μ.Κ. 1 κατέθεσε ότι απέστειλε αντιπροσωπευτικά δείγματα των πούρων στην εταιρεία Φεραίος Λτδ, η οποία είναι η αντιπρόσωπος στην Κύπρο της εταιρείας Habanos S.A., εφόσον τα πούρα έφεραν εμπορικά σήματα ιδιοκτησίας της εν λόγω εταιρείας (επιστολή ημερ. 10.10.2007 Τεκμήριο 7). Η Φεραίος Λτδ απέστειλε τα δείγματα σε εμπειρογνώμονα στην εταιρεία Phoenicia Ltd στη Λεμεσό και ακολούθως ενημέρωσε το Τμήμα Τελωνείων, με επιστολή ημερ. 11.10.2007, στην οποία επισυνάπτεται και βεβαίωση της Phoenicia Ltd, ότι κατόπιν προσεκτικού ελέγχου της ξυλείας των κούτων, των κωδικών αριθμών των κούτων και του περιεχομένου των πούρων σε φύλλα καπνού και τρόπου κατασκευής, τα δείγματα είναι απομιμήσεις και δεν έχουν σχέση με τα γνήσια πούρα Habanos (Τεκμήριο 8Α και 8Β). Στη συνέχεια ο Κατηγορούμενος 2 ως ιδιοκτήτης των κατασχεθέντων πούρων συγκατατέθηκε στην καταστροφή τους υπό τελωνειακό έλεγχο (Τεκμήριο 11). Η Μ.Κ. 1 κατέθεσε ως Τεκμήρια 13 και 14 δύο σακούλια με τα κατασχεθέντα πούρα που ανευρέθηκαν στο κατάστημα El Puro Latino. Η Μ.Κ. 1 πρόσθεσε ότι τα πούρα εισήχθησαν στην Κύπρο νόμιμα μέσω του ταχυδρομείου και πληρώθηκαν οι σχετικοί δασμοί, καθώς και ότι η ίδια δεν είναι ειδική σε θέματα γνησιότητας πούρων και βασίστηκε στη βεβαίωση της εταιρείας Φεραίος, η οποία με τη σειρά της είχε αποταθεί στην εταιρεία Phoenicia για έλεγχο των πούρων σχετικά με τη γνησιότητά τους. Ο κ. Τάκης Παπαντωνίου (Μ.Κ. 2), Λειτουργός το Τμήμα Τελωνείων στον Τομέα Διερευνήσεων και Συστήματος Πληροφοριών, κατέθεσε ότι στις 10.10.2007 κατόπιν οδηγιών της προϊσταμένης του Τομέα μετέβη μαζί με συνάδελφό του στο κατάστημα πώλησης πούρων με την ονομασία El Puro Latino στην οδό Ταμασού αρ. 2 στη Λακατάμια και διεξήγαγε έρευνα στην παρουσία του Κατηγορουμένου 2, ο οποίος είναι «συνεργάτης του ιδιοκτήτη του καταστήματος». Εντόπισε και κατάσχεσε ποσότητα τσιγάρων που δεν αφορούν οι επίδικες κατηγορίες, τα έντυπα κατακράτησης των οποίων υπέγραψε ο Κατηγορούμενος 1, ο οποίος στο μεταξύ είχε προσέλθει στο κατάστημα κατά τη διάρκεια της έρευνας. Περαιτέρω, εντόπισε και κατακράτησε για διερεύνηση 30 κούτες με πούρα μάρκας Habanos, τα οποία στη συνέχεια παρέδωσε στη συνάδελφό του Μ.Κ. 1 για περαιτέρω χειρισμό και κατάσχεση. Ο Κατηγορούμενος 2 υπέγραψε τόσο το έντυπο κατακράτησης, όσο και τον σχετικό κατάλογο (Τεκμήρια 21 και 22). Κατά την αντεξέταση, ο Μ.Κ. 2 ανέφερε ότι όταν μετέβη στο κατάστημα για έλεγχο, αρχικά ήταν κλειστό και στη συνέχεια ήρθε και τους το άνοιξε ο Κατηγορούμενος 2, ο οποίος τους ανέφερε ότι είναι συνεργάτης του ιδιοκτήτη, ήτοι του Κατηγορουμένου
- Ο Κατηγορούμενος 1 μετέβη στο κατάστημα λίγο αργότερα. Ο Μ.Κ. 2 ανέφερε ότι δεν γνωρίζει την ακριβή σχέση μεταξύ των Κατηγορουμένων 1 και 2, αλλά ούτε και κατά πόσο το κατάστημα πούρων ανήκει σε κάποια εταιρεία. Τόνισε δε το γεγονός ότι ο Κατηγορούμενος 1 αποδέχθηκε να υπογράψει το έντυπο κατακράτησης των τσιγάρων, ενώ ο Κατηγορούμενος 2 αποδέχθηκε να υπογράψει το έντυπο κατακράτησης των πούρων. Ο Μ.Κ. 2 κατέθεσε περαιτέρω ότι οι οδηγίες του ήταν να κατακρατήσει όλα τα πούρα μάρκας Habanos που θα ανεύρισκε εντός του καταστήματος και αυτό έπραξε. Δεν είχε οποιαδήποτε άλλη ανάμειξη στην υπόθεση μετά την παράδοση των πούρων στην Μ.Κ.
- Η κα Μάρι Χαραλάμπους Κληριώτου (Μ.Κ. 3), υπεύθυνη του Τομέα Δικαιωμάτων Διανοητικής Ιδιοκτησίας του Τμήματος Τελωνείων, κατέθεσε ως Τεκμήριο 23 την ανακριτική κατάθεση που έλαβε από τον Κατηγορούμενο 2 στις 11.10.2007 σχετικά με τα επίδικα πούρα. Ο ισχυρισμός του Κατηγορουμένου 2 ήταν ότι είχε εισαγάγει νόμιμα τα πούρα στην Κύπρο μέσω ταχυδρομείου, ότι ήταν αυθεντικά και ότι αυτό το γεγονός θα αποδεικνυόταν από αναλύσεις που είχε διεξαγάγει, πλην όμως ουδέποτε παρουσίασε τέτοια αποτελέσματα. Ο Κατηγορούμενος 2 είχε αναφερθεί και στη συνεργασία του με τον Κατηγορούμενο 1 για τη διάθεση των πούρων από το κατάστημα του τελευταίου. Η Μ.Κ. 3 κατέθεσε περαιτέρω ότι έχει δημιουργηθεί στον Τομέα της Μητρώο όπου οι κάτοχοι δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας εγγράφονται για σκοπούς προστασίας, με εθνική ή κοινοτική αίτηση παρέμβασης, βάσει των προνοιών του Κοινοτικού Κανονισμού 1383/
- Ο εν λόγω Κανονισμός δίδει εξουσία στις τελωνειακές αρχές να παρεμβαίνουν σε περιπτώσεις όπου κατά την εισαγωγή ή εξαγωγή εμπορευμάτων δημιουργούνται υποψίες παραβίασης δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας. Η Μ.Κ. 3 κατέθεσε ότι η Habanos S.A. είχε εγγραφεί κατά καιρούς στο Μητρώο για σκοπούς προστασίας, πλην όμως η Μ.Κ. 3 δεν ήταν σε θέση να βεβαιώσει κατά πόσο ήταν εγγεγραμμένη στο εν λόγω Μητρώο κατά τον επίδικο χρόνο. Η Μ.Κ. 3 πρόσθεσε ότι στην παρούσα υπόθεση εφαρμόστηκαν οι πρόνοιες του Νόμου 133(Ι)/2006 και όχι του Κοινοτικού Κανονισμού. Κατά την αντεξέταση, η Μ.Κ. 3 κατέθεσε ότι είχε λάβει κατά καιρούς αιτήσεις για εγγραφή στο Μητρώο Προστασίας σε σχέση με πούρα Habanos τόσο από τη Habanos S.A. όσο και από τις εταιρείες Phoenicia και Φεραίος. Τόνισε όμως ότι στην παρούσα περίπτωση δεν εφαρμόστηκε ο Κανονισμός (ΕΚ) 1383/2003 που απαιτεί την εγγραφή στο Μητρώο, και τυγχάνει εφαρμογής κατά το στάδιο εισαγωγής και εξαγωγής εμπορευμάτων, αλλά το άρθρο 12 του Ν. 133(Ι)/2006 το οποίο επεκτείνει την εξουσία του Τελωνείου και στην εσωτερική αγορά. Δηλαδή, οι Λειτουργοί του Τμήματος Τελωνείων έχουν εξουσία να διενεργούν επιχειρήσεις στην εσωτερική αγορά της Δημοκρατίας, όταν υπάρχουν υποψίες/καταγγελίες για την ύπαρξη απομιμήσεων από κατόχους δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας, ανεξάρτητα από το κατά πόσο είναι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο προστασίας. Επεξήγησε τη διαδικασία που ακολουθείται για να διαπιστωθεί κατά πόσο κατασχεθέντα προϊόντα είναι αυθεντικά ή παραβιάζουν δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας, με την αποστολή αντιπροσωπευτικού δείγματος στον κάτοχο δικαιώματος ή τον εκπρόσωπό του στην Κύπρο, ο οποίος θεωρείται αρμόδιος να πιστοποιήσει κατά πόσο το δείγμα παραβιάζει εμπορικό σήμα το οποίο έχει εγγράψει είτε στον Έφορο Εταιρειών Κύπρου είτε στο Μητρώο Εγγραφής Εμπορικών Σημάτων και Σχεδίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης που τηρείται στο Αλικάντε της Ισπανίας. Η Μ.Κ. 3 αρνήθηκε ότι εξώθησε τον Κατηγορούμενο 2, ο οποίος πάντοτε ισχυριζόταν ότι τα πούρα ήταν γνήσια, να υπογράψει την εξουσιοδότηση για την καταστροφή των πούρων για να σταματήσει εκεί η υπόθεση. Διευκρίνισε δε ότι τα πούρα δεν καταστράφηκαν λόγω της εκκρεμότητας της παρούσας ποινικής υπόθεσης. Ο κ. Naji Elzein (Μ.Κ. 4), από τον Λίβανο, κατέθεσε ότι εργάζεται στην εταιρεία Phoenicia από το 1988 στον έλεγχο ποιότητας του κουβανέζικου πούρου, ότι έτυχε σχετικής εκπαίδευσης και έχει πτυχίο από την Κούβα, το οποίο όμως βρίσκεται στον Λίβανο. Ανέφερε ότι υπέγραψε το Τεκμήριο 8Β καθότι είχε ελέγξει κάποια πούρα το 2007 τα οποία δεν ήταν αυθεντικά. Αναγνώρισε τα κατασχεθέντα κουτιά με πούρα στα σακούλια Τεκμήρια 12 και 13 ως όμοια με αυτά που είχε ελέγξει και καταλήξει ότι είναι πλαστά. Επεξήγησε τα χαρακτηριστικά που έχει ένα αυθεντικό Κουβανέζικο πούρο και το κουτί του. Στη συνέχεια, επιβεβαίωσε με έναν οπτικό έλεγχο ότι τα πλείστα κουτιά με πούρα εντός των σακουλιών Τεκμήρια 12 και 13 είναι απομιμήσεις, ενώ ένα κουτί και τα πούρα που περιέχει είναι αυθεντικά. Κατά την αντεξέταση, ο Μ.Κ. 4 ανέφερε ότι το 2007 του είχε τηλεφωνήσει ένας εκτελωνιστής ονόματι Άγγελος Χαραλάμπους για να μεταβεί στο Τελωνείο στη Λευκωσία να ελέγξει κατά πόσο τα πούρα είναι αυθεντικά Habanos, όπως και έπραξε. Ανέφερε ότι δεν γνωρίζει επακριβώς ποια εταιρεία κατέχει τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας των πούρων Habanos, ότι η εταιρεία Φεραίος είναι πελάτης της εταιρείας Phoenicia η οποία εισάγει Κουβανέζικα πούρα, και ότι αντιπρόσωπος στην Κύπρο των Κουβανέζικων πούρων είναι μια εταιρεία που έχει η Phoenicia και η Φεραίος μαζί. Στη συνέχεια κατέθεσε ότι η εταιρεία Φεραίος είναι η αντιπρόσωπος στην Κύπρο για όλα τα Κουβανέζικα πούρα. Κατέθεσε περαιτέρω ότι ο Άγγελος Χαραλάμπους είχε μεταβεί στον χώρο εργασίας του Μ.Κ. 4 στη Λεμεσό, όπως συνήθιζε να πράττει επί καθημερινής βάσης λόγω δουλειάς, και του ανέφερε ότι θέλει να μεταβούν μαζί στο Αρχιτελωνείο στη Λευκωσία για να εξετάσουν κάποια πούρα. Στο εν λόγω κτίριο, κάποιος λειτουργός του Τελωνείου τούς έφερε τα πούρα και τα έλεγξε. Σχετικά με το Τεκμήριο 8Β το οποίο υπέγραψε, ο Μ.Κ. 4 κατέθεσε ότι δεν γνωρίζει την Αγγλική γλώσσα και τι καταγράφει το έγγραφο, παρά μόνο αναγνωρίζει τις ονομασίες-μάρκες πούρων που καταγράφονται σε αυτό. Κατέθεσε ότι το έγγραφο συντάχθηκε από τον Γιώργο Φεραίο και στη συνέχεια ο Μ.Κ. 4 κλήθηκε από την εταιρεία όπου εργάζεται (Phoenicia) να το υπογράψει, καθότι, όπως του λέχθηκε, αφορούσε τα πούρα που είχε εξετάσει στο κτίριο του Τελωνείου. Δέχθηκε δε ότι υπέγραψε το έγγραφο χωρίς να γνωρίζει τι κατέγραφε σε σχέση με τις συγκεκριμένες μάρκες πούρων. Δεν γνωρίζει ποια σχέση έχει με την παρούσα υπόθεση ο κ. Φεραίος. Διευκρίνισε ότι εργάζεται στην Κύπρο τα τελευταία 4 ½ χρόνια, ενώ προηγουμένως εργαζόταν στην ίδια εταιρεία στον Λίβανο. Δεν θυμόταν κατά πόσο τον Οκτώβριο του 2007 βρισκόταν στην Κύπρο για να διεξάγει τον έλεγχο των επίδικων πούρων. Δέχθηκε επίσης ότι μπορεί να έχει συγχύσει την παρούσα υπόθεση με άλλες περιπτώσεις, καθότι είχε ελέγξει ακόμη τρεις φορές πούρα μαζί με λειτουργούς του Τελωνείου. Δεν θυμόταν κατά πόσο ο κ. Φεραίος του είχε παρουσιάσει κατά το 2007 οποιαδήποτε πούρα για έλεγχο. Πρόσθεσε ότι τα πούρα που είχε ελέγξει στο Τελωνείο στη Λευκωσία είχαν ήδη χάσει την υγρασία τους, ως είναι φυσικό κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο στην Κύπρο όταν δεν φυλάττονται κατάλληλα. Στη συνέχεια ανέφερε ότι δεν θυμάται χρονικά πότε μετέβη στο Τελωνείο για τον έλεγχο των πούρων. Σημείωσε δε ότι κάποιες από τις μάρκες πούρων εντός των σακουλιών Τεκμήρια 12 και 13 δεν καταγράφονται στο Τεκμήριο 8Β που υπέγραψε. Δήλωσε ότι τα πούρα εντός των σακουλιών Τεκμήρια 12 και 13 μοιάζουν με αυτά των τεσσάρων ελέγχων που είχε διενεργήσει με το Τελωνείο σε διάφορους χρόνους. Διαφώνησε ότι η γνησιότητα των κουτιών των Κουβανέζικων πούρων φαίνεται από την ξυλεία και τους κωδικούς που τοποθετεί η Habanos S.A. Δεν θυμόταν σε τι είδους έλεγχο είχε προβεί στα πούρα στο Τελωνείο για να διαπιστώσει κατά πόσο ήταν γνήσια, παρά μόνο ότι μόλις είδε τόσο τα πούρα όσο και τα κουτιά τους, κατάλαβε αμέσως ότι δεν είναι γνήσια επειδή είχε δει παρόμοια σε προηγούμενη περίπτωση στο Τελωνείο που ήταν πλαστά. Ανέφερε επιπλέον ότι δεν θυμάται να είχε οποιαδήποτε συνομιλία για τον έλεγχο των πούρων με τον κ. Φεραίο πριν ετοιμαστούν τα Τεκμήρια 8Α και 8Β και ότι ο ίδιος δεν είχε καμία ανάμειξη με τα όσα κατέγραψε ο κ. Φεραίος στο Τεκμήριο 8Α σε σχέση με τον έλεγχο της ξυλείας και των κωδικών των κουτιών και το περιεχόμενο των πούρων σε φύλλα καπνού. Όταν ολοκληρώθηκε η υπόθεση της Κατηγορούσας Αρχής, ο ευπαίδευτος συνήγορος των Κατηγορουμένων 1 και 2 εισηγήθηκε ότι δεν αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον των πελατών του. Με τη γραπτή αγόρευσή του, ο κ. Κωνσταντίνου, με αναφορά στα συστατικά στοιχεία των αδικημάτων και ανάλυση της μαρτυρίας, στήριξε την εισήγησή του τόσο στη θέση ότι δεν στοιχειοθετείται εξ αντικειμένου η υπόθεση της Κατηγορούσας Αρχής λόγω απουσίας συστατικών στοιχείων των αδικημάτων (και ειδικότερα ότι δεν υπάρχει μαρτυρία για κατοχή ή πώληση των πούρων από τους Κατηγορουμένους και ποιού τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας παραβιάστηκαν) όσο και στην αντινομία και έλλειψη πειστικότητας της μαρτυρίας, λόγω ουσιαστικών αντιφάσεων μεταξύ της μαρτυρίας της Μ.Κ. 1 και του Μ.Κ. 4 αλλά και γενικότερα λόγω της αναξιοπιστίας και ουσιαστικής αδυναμίας της μαρτυρίας του Μ.Κ.
- Αντίθετη ήταν η εισήγηση του ευπαίδευτου συνηγόρου της Κατηγορούσας Αρχής, ο οποίος με αναφορά στο άρθρο 12 του Νόμου και τη μαρτυρία, υποστήριξε ότι έχει αποδειχθεί στον απαιτούμενο βαθμό η υπόθεση εναντίον των Κατηγορουμένων 1 και 2, οι οποίοι θα πρέπει να κληθούν να προβάλουν την υπεράσπισή τους. Με την άρνηση των κατηγοριών η Κατηγορούσα Αρχή έχει υποχρέωση να αποδείξει κάθε συστατικό όρο του αδικήματος. Η αποτυχία απόδειξης των συστατικών στοιχείων του αδικήματος, οδηγεί σε αντίστοιχη αποτυχία απόδειξης εκ πρώτης όψεως υπόθεσης. Βεβαίως, το βάρος απόδειξης που έχει η Κατηγορούσα Αρχή στο στάδιο που περατώνει την υπόθεσή της δεν είναι το ίδιο με εκείνο που επιφορτίζεται στο τέλος της δίκης. Στο στάδιο αυτό που εξετάζεται με την παρούσα, είναι αρκετό για την Κατηγορούσα Αρχή να παρουσιάσει μαρτυρία τέτοιας φύσεως από την οποία δημιουργείται υπόθεση ενοχής εκ πρώτης όψεως. Όπως αναφέρεται και στο σύγγραμμα Criminal Procedure in Cyprus των κ.κ. Πική και Λοΐζου στις σελ. 111 και 167, το αποδεικτικό βάρος που φέρει η Κατηγορούσα Αρχή έγκειται στη δημιουργία τεκμηρίου ενοχής, σε αντιπαράθεση προς το συμπέρασμα ενοχής που απαιτείται στο τελικό στάδιο της δίκης. Ο Κατηγορούμενος πρέπει να κληθεί σε απολογία μόνο όταν η Κατηγορούσα Αρχή έχει παρουσιάσει μαρτυρία αρκετά ισχυρή στην ουσία της που να καθιστά την καταδίκη του Κατηγορουμένου μία πραγματική δυνατότητα αν δεν δοθεί από αυτόν κάποια εξήγηση. Σε διαφορετική περίπτωση ο Κατηγορούμενος θα κληθεί όχι για να υπερασπιστεί τον εαυτό του, αλλά για να διορθώσει τις ατέλειες που υπάρχουν στη μαρτυρία της Κατηγορούσας Αρχής (βλ. Police v. Kallenos
(1980)J.S.C. 145). Όπως αναφέρθηκε και στη γνωστή επί του θέματος απόφαση Γενικός Εισαγγελέας ν. Στέφανου Χριστοδούλου
(1990)2 Α.Α.Δ. 133: « Η απαλλαγή του εφεσίβλητου δικαιολογείται μόνο όταν, (α) δεν στοιχειοθετείται εξ αντικειμένου η υπόθεση της Κατηγορίας λόγω της απουσίας ενός ή περισσοτέρων των συστατικών στοιχείων του εγκλήματος, και (β) Οποτεδήποτε η μαρτυρία είναι τόσο αντινομική ή στερείται πειστικότητας, σε βαθμό που κανένα λογικό δικαστήριο δεν θα μπορούσε να βασίσει σ΄ αυτή την καταδίκη του κατηγορούμενου». Το κριτήριο, όπως αναφέρθηκε στην πιο πάνω απόφαση, είναι και στις δύο περιπτώσεις αντικειμενικό. Ο Δικαστής στο στάδιο αυτό της δίκης δεν προβαίνει σε υποκειμενική αξιολόγηση της μαρτυρίας, έργο το οποίο επιτελείται στο τέλος της δίκης. Σημειώνω ότι τόσο η πρώτη όσο και η δεύτερη κατηγορία βασίζονται σε παράβαση του άρθρου 12 του περί Ελέγχου της Διακίνησης Εμπορευμάτων που Παραβιάζουν Δικαιώματα Διανοητικής Ιδιοκτησίας Νόμου αρ. 133(Ι) του
- Ο μεν Κατηγορούμενος 1 κατηγορείται για κατοχή 374 πούρων στις 10.10.2007 στο κατάστημά του στην οδό Ταμασού 2, για τα οποία είχε λόγους να πιστεύει ότι παραβιάζουν δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας, ο δε Κατηγορούμενος 2 κατηγορείται για εμπορία των εν λόγω πούρων για τα οποία είχε λόγους να πιστεύει ότι παραβιάζουν δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας, και ειδικότερα την πώλησή τους στον Κατηγορούμενο 1 μεταξύ Μαρτίου 2007 και 10.10.
- Το άρθρο 12 του Νόμου στο οποίο βασίζονται οι κατηγορίες προνοεί ότι οποιοδήποτε πρόσωπο αποκτά κατοχή ή με οποιονδήποτε τρόπο ενέχεται στη μεταγωγή, μεταφορά, αποθήκευση, στέγαση, φύλαξη ή απόκρυψη οποιωνδήποτε εμπορευμάτων ή εμπορεύεται οποιαδήποτε εμπορεύματα που παραβιάζουν δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας και έχει λόγους να πιστεύει ότι τα εμπορεύματα αυτά παραβιάζουν δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας, είναι ένοχο ποινικού αδικήματος. Στο άρθρο 2 του Νόμου, προνοείται ότι ο όρος «διανοητική ιδιοκτησία» περιλαμβάνει τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και συγγενικά δικαιώματα, δικαιώματα επί σχεδίου ή υποδείγματος, επί διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, επί εμπορικών σημάτων και διάφορα άλλα. Προνοείται επιπλέον ότι ο όρος «εμπορεύματα που παραβιάζουν δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας» έχει την έννοια που αποδίδεται στον όρο αυτόν στην παράγραφο 1 του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1383/
- Στην εν λόγω παράγραφο 1 του άρθρου 2 του ΕΚ 1383/2003 γίνεται αναλυτική αναφορά στον όρο αυτόν, ο οποίος περιλαμβάνει μεταξύ άλλων εμπορεύματα παραποίησης/απομίμησης, όπως εμπορεύματα που φέρουν χωρίς άδεια βιομηχανικό ή εμπορικό σήμα ίδιο με βιομηχανικό ή εμπορικό σήμα από τον δικαιούχο του σήματος σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 40/94 για κοινοτικό σήμα ή σύμφωνα με τη νομοθεσία του κράτους μέλους στου οποίου τις τελωνειακές αρχές υποβάλλεται αίτηση παρέμβασης. Περιλαμβάνει επιπλέον «πειρατικά εμπορεύματα» τα οποία επίσης περιγράφονται αναλυτικά στην παράγραφο 1 του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΚ) 1383/
- Συνεπώς, αυτό που θα πρέπει να αποδειχθεί, είναι όχι μόνο ότι ο Κατηγορούμενος 1 κατείχε τα επίδικα πούρα και ο Κατηγορούμενος 2 τα εμπορευόταν, αλλά και ότι αυτά παραβιάζουν δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας εντός της έννοιας του Νόμου, καθώς και ότι οι Κατηγορούμενοι είχαν λόγους να πιστεύουν ότι τα εν λόγω πούρα παραβίαζαν τα εν λόγω δικαιώματα. Σε σχέση με το ζήτημα της κατοχής από τον Κατηγορούμενο 1 και της εμπορίας από τον Κατηγορούμενο 2, η μαρτυρία που προσκομίστηκε αποτελείται από τις καταθέσεις που έδωσαν οι ίδιοι στους τελωνειακούς λειτουργούς Τεκμήρια 2 και 23, όπου ο μεν Κατηγορούμενος 1 αναφέρει ότι διατηρούσε το επίδικο κατάστημα πώλησης πούρων και ότι αγόραζε τα πούρα από τον Κατηγορούμενο 2, ο δε Κατηγορούμενος 2 αναφέρει ότι εισάγει γνήσια πούρα μάρκας Habanos από εταιρεία στην Κόστα Ρίκα, η οποία τα προμηθεύεται από την Κούβα, και τα πωλεί στον Κατηγορούμενο
- Όσον αφορά, όμως, τα συστατικά στοιχεία των αδικημάτων που αφορούν την παραβίαση δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας, η προσκομισθείσα μαρτυρία δεν μπορεί να θεωρηθεί επαρκής, έστω και εκ πρώτης όψεως. Ειδικότερα, η Μ.Κ. 1 κατέθεσε ότι απέστειλε αντιπροσωπευτικά δείγματα των κατασχεθέντων από το κατάστημα του Κατηγορουμένου 1 πούρων στη Φεραίος Λτδ ως αντιπροσώπου στην Κύπρο της εταιρείας Habanos S.A., επειδή τα πούρα έφεραν εμπορικά σήματα ιδιοκτησίας της εν λόγω εταιρείας. Ο δε «αντιπρόσωπος» Φεραίος Λτδ με τη σειρά του απέστειλε τα εν λόγω δείγματα σε «εμπειρογνώμονα» στην εταιρεία Phoenicia Ltd στη Λεμεσό για σκοπούς ελέγχου της γνησιότητάς τους. Την αμέσως επόμενη μέρα, η Φεραίος Λτδ απέστειλε στο Τελωνείο την επιστολή ημερομηνίας 11.10.2007 Τεκμήριο 8Α , στην οποία αναφέρει ότι «κατόπιν προσεκτικού ελέγχου τόσο της ξυλείας των κούτων, των κωδικών αριθμών των κούτων, αλλά ιδιαιτέρως του περιεχομένου των πούρων σε φύλλα καπνού και τρόπου κατασκευής τους, σας βεβαιώ πέραν πάσης αμφιβολίας ότι αυτά είναι απομιμήσεις (FAKE) και δεν έχουν σχέση με τα γνήσια πούρα HABANOS.» Στην εν λόγω επιστολή, επισυναπτόταν και βεβαίωση στην Αγγλική γλώσσα και σε επιστολόχαρτο της Phoenicia (Cyprus) Ltd σύμφωνα με την οποία ο Μ.Κ. 4 βεβαιώνει ότι τα δείγματα πούρων που κατονομάζονται στο εν λόγω έγγραφο (Τεκμήριο 8Β) και τα οποία παρουσιάστηκαν σε αυτόν από τον κ. Γιώργο Φεραίο του Ομίλου εταιρειών Φεραίος, είναι απομιμήσεις (fake) και δεν έχουν σχέση με τα αυθεντικά πούρα HABANOS. Εν τούτοις, ο ίδιος ο Μ.Κ. 4, ο οποίος υπέγραψε την εν λόγω βεβαίωση Τεκμήριο 8Β στην οποία βασίστηκε η Κ.Α. για να θεωρήσει ότι τα επίδικα πούρα είναι απομιμήσεις και να κατηγορήσει τους Κατηγορουμένους 1 και 2, κατέθεσε ότι δεν του παραδόθηκαν οποιαδήποτε αντιπροσωπευτικά δείγματα πούρων από τον κ. Φεραίο στη Λεμεσό για έλεγχο. Ούτε και είχε οποιαδήποτε επαφή με τον κ. Φεραίο σε σχέση με τον έλεγχο των εν λόγω πούρων. Αυτό που θυμόταν ο Μ.Κ. 4 είναι ότι είχε ενημερωθεί από κάποιο εκτελωνιστή να μεταβεί στο κτίριο του Αρχιτελωνείου στη Λευκωσία για να επιθεωρήσει διάφορα πούρα. Ουδέποτε είχε οποιαδήποτε συνομιλία για το ζήτημα με τον κ. Φεραίο, δεν γνωρίζει τι καταγράφει το Τεκμήριο 8Β που υπέγραψε εφόσον δεν γνωρίζει την Αγγλική, δεν προέβη σε έλεγχο των πούρων του είδους που περιγράφει ο κ. Φεραίος στο Τεκμήριο 8Α (ξυλεία, κωδικοί, φύλλα καπνού κ.ο.κ.) και μάλιστα διαφώνησε ότι η γνησιότητα των κουτιών των Κουβανέζικων πούρων φαίνεται από την ξυλεία και τους κωδικούς που τοποθετούνται από την εταιρεία κατασκευής, ενώ δήλωσε ευθέως ότι υπέγραψε το Τεκμήριο 8Β επειδή του ανέφεραν από την εταιρεία του ότι αφορά τα πούρα που είχε ελέγξει στο κτίριο του Τελωνείου στη Λευκωσία. Συναφώς, διαφάνηκε ότι κάποιες από τις μάρκες πούρων που βρίσκονται εντός των Τεκμηρίων 12 και 13, τα οποία είναι τα πούρα σε σχέση με τα οποία κατηγορούνται οι Κατηγορούμενοι 1 και 2, δεν καταγράφονται καν στα Τεκμήρια 8Α και 8Β που αφορούν τα πούρα για τα οποία υπήρχε βεβαίωση προς την Κατηγορούσα Αρχή από τη Φεραίος Λτδ ότι αποτελούν απομιμήσεις. Ούτε και μπορεί να θεωρηθεί επαρκής για σκοπούς διαπίστωσης της γνησιότητας των επίδικων κατασχεθέντων πούρων ο πρόχειρος οπτικός έλεγχος στον οποίο προέβη ο Μ.Κ. 4 εντός της αίθουσας του Δικαστηρίου κατά τη διάρκεια της μαρτυρίας του, πέραν των πέντε χρόνων μετά την κατάσχεσή τους. Επιπλέον, ο Μ.Κ. 4 δέχθηκε ότι μπορεί να έχει συγχύσει τον έλεγχο που διεξήγαγε σε πούρα στο Αρχιτελωνείο με άλλους τρεις ελέγχους που διενήργησε με τη συνοδεία τελωνειακών λειτουργών σε άλλες περιπτώσεις. Ούτε και θυμόταν χρονικά πότε είχε προβεί σε έλεγχο των επίδικων πούρων (αν είναι πράγματι τα επίδικα πούρα τα οποία έλεγξε, εφόσον στην ουσία ούτε και αυτό ήταν σε θέση να το επιβεβαιώσει), αλλά ακόμη και κατά πόσο βρισκόταν στην Κύπρο κατά τον επίδικο χρόνο. Θεωρώ ότι είναι προφανές ότι κανένα λογικό Δικαστήριο δεν θα μπορούσε να βασιστεί σε μαρτυρία αυτής της φύσεως για να καλέσει τους Κατηγορουμένους σε απολογία. Περαιτέρω, δεν έχει προσκομιστεί οποιαδήποτε θετική μαρτυρία αναφορικά με την εγγραφή συγκεκριμένων εμπορικών σημάτων επ' ονόματι οποιουδήποτε δικαιούχου (όπως π.χ. της Habanos S.A.), σε σχέση με οποιαδήποτε σήματα που φέρουν τα επίδικα πούρα, έτσι ώστε να δύναται να διαπιστωθεί κατά πόσο υπήρξε οποιαδήποτε παράβαση δικαιωμάτων δικαιούχου. Το μοναδικό στοιχείο που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου αναφορικά με το θέμα αυτό είναι το Τεκμήριο 7, επιστολή ημερ. 10.10.2007 της Κατηγορούσας Αρχής προς τη Φεραίος Λτδ με την οποία την πληροφορεί ότι κατακρατήθηκαν πούρα που έφεραν εμπορικά σήματα που καταγράφονται στην εν λόγω επιστολή (δέκα διαφορετικά σήματα), τα οποία ενδέχεται να παραβιάζουν δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας της εταιρείας Habanos S.A. Εν τούτοις, δεν έχει προσκομιστεί ίχνος μαρτυρίας που να καταδεικνύει την εγγραφή των εν λόγω δέκα εμπορικών σημάτων σε οποιοδήποτε Μητρώο, είτε Κοινοτικό είτε εθνικό, είτε στο όνομα της Habanos S.A. είτε στο όνομα της Φεραίος Λτδ ή οποιουδήποτε άλλου δικαιούχου. Η δε Μ.Κ. 3 ανέφερε ότι υπήρχαν εγγραφές στο Μητρώο Προστασίας του Τελωνείου κατά καιρούς από τη Habanos S.A. ή και από τη Φεραίος Λτδ, βάσει των προνοιών του Κανονισμού (ΕΚ) 1383/
- Εν τούτοις, δεν ήταν σε θέση να επιβεβαιώσει κατά πόσο υπήρχε κατά τον επίδικο χρόνο οποιαδήποτε εγγραφή οποιουδήποτε συγκεκριμένου εμπορικού σήματος που έφεραν οποιαδήποτε από τα επίδικα πούρα, είτε στον Έφορο Εταιρειών είτε στο Κοινοτικό Μητρώο στην Ισπανία είτε στο Μητρώο του Τελωνείου που τηρείται με βάση τον Κανονισμό (ΕΚ) 1383/
- Η δε Μ.Κ. 1 έκανε μόνο γενική αναφορά ότι τα πούρα έφεραν σήματα ιδιοκτησίας της Habanos S.A. Δεν παρουσιάστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου οποιοδήποτε ουσιαστικό στοιχείο που να καταδεικνύει πράγματι την εγγραφή συγκεκριμένων εμπορικών σημάτων που έφεραν τα διάφορα πούρα που κατακρατήθηκαν (επαναλαμβάνω ότι σύμφωνα με το Τεκμήριο 7 τα πούρα έφεραν δέκα διαφορετικά σήματα) σε οποιοδήποτε Κοινοτικό ή εθνικό μητρώο επ' ονόματι οποιουδήποτε δικαιούχου, έτσι ώστε να καταδειχθεί και κατά πόσο υπήρξε οποιαδήποτε παραβίαση δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας. Είναι, κατά την κρίση μου, αυτονόητο ότι με την απουσία απόδειξης ύπαρξης εγγεγραμμένου εμπορικού σήματος ή οποιουδήποτε άλλου στοιχείου το οποίο αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία συγκεκριμένου φυσικού ή νομικού προσώπου ως δικαιούχου, το οποίο να συνάδει με σήμα που έφεραν τα κατασχεθέντα πούρα, δεν υπάρχει δυνατότητα απόδειξης παραβίασης δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας εντός της έννοιας του Νόμου. Είναι δε παράδοξο το γεγονός ότι, ενώ τόσο η Μ.Κ. 1 όσο και η Μ.Κ. 3 επεξήγησαν τη διαδικασία που ακολουθείται από τους αρμόδιους Λειτουργούς του Τμήματος Τελωνείων για τη διενέργεια επιχειρήσεων σε υποστατικά για σκοπούς διερεύνησης όταν υπάρχει υποψία - καταγγελία από κάτοχο δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας για την ύπαρξη απομιμήσεων - παραβιάσεων δικαιωμάτων, δεν έγινε καμία απολύτως αναφορά από οποιονδήποτε Μ.Κ. καθ' όλη τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας, στον λόγο για τον οποίο διενεργήθηκε η επίδικη επιχείρηση και ειδικότερα από ποιον λήφθηκε καταγγελία και κατά πόσο αυτό το πρόσωπο είναι κάτοχος σχετικών πνευματικών δικαιωμάτων τα οποία ενδεχομένως να παραβιάζονταν. Ο Μ.Κ. 2, ο οποίος διενήργησε την έρευνα στο κατάστημα, κατέθεσε γενικά ότι είχε οδηγίες για κατάσχεση όλων των πούρων μάρκας Habanos που θα ανευρίσκονταν στο κατάστημα. Παραμένει άγνωστος ο ακριβής λόγος για τον οποίο δόθηκαν αυτές οι οδηγίες, ποιες ήταν οι υποψίες για παράβαση δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας και πού βασίζονταν. Ίσως εκ του περισσού, σημειώνω ότι τίθεται και ζήτημα που αφορά το νοητικό στοιχείο του αδικήματος του άρθρου 12 του Νόμου, εφόσον πρέπει να καταδειχθεί όχι μόνο ότι τα εμπορεύματα παραβιάζουν δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας, αλλά και ότι οι Κατηγορούμενοι είχαν λόγους να πιστεύουν ότι υφίστατο τέτοια παράβαση. Δεν έχει γίνει αντιληπτό, εν όψει του περιεχομένου των καταθέσεων των Κατηγορουμένων 1 και 2, πού βασίζει η Κ.Α. τη θέση ότι το στοιχείο αυτό ικανοποιείται. Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα πιο πάνω, και έχοντας προβεί σε μια καθόλα αντικειμενική θεώρηση της μαρτυρίας, αποφεύγοντας πλήρως να προβώ σε οποιαδήποτε υποκειμενική αξιολόγησή της, θεωρώ ότι η μαρτυρία που παρασχέθηκε δεν επαρκεί ώστε να θεμελιώσει εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον των Κατηγορουμένων 1 και
- Τα κενά που έχουν εντοπιστεί στη μαρτυρία σε σχέση με την ύπαρξη δικαιούχου δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας, αλλά και σε σχέση με την παραβίαση τέτοιων δικαιωμάτων, αφήνουν τις εν λόγω κατηγορίες ατεκμηρίωτες και έκθετες σε απόρριψη. Δεν επιτρέπονται υποθέσεις ως προς την ύπαρξη γεγονότων, όσον εύλογες και αν είναι, και η απόδειξη των κατηγοριών και κάθε στοιχείου που τις συνιστά βαρύνει εξ ολοκλήρου την Κατηγορούσα Αρχή (βλ. Λοΐζου ν. Αστυνομίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 363). Άλλωστε, οι Κατηγορούμενοι 1 και 2 δεν πρέπει να κληθούν σε απολογία απλώς και μόνο για να διορθωθούν οι ατέλειες ή να συμπληρωθούν τα κενά που υπάρχουν στη μαρτυρία της Κατηγορούσας Αρχής. Εν όψει όλων των πιο πάνω, καταλήγω ότι δεν έχει στοιχειοθετηθεί εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον των Κατηγορουμένων 1 και 2 στον βαθμό που απαιτείται ώστε να κληθούν σε απολογία και κατά συνέπεια αθωώνονται και απαλλάσσονται από τις κατηγορίες 1 και 2 από αυτό το στάδιο της διαδικασίας. (υπ.)............. Σ. Κλεόπα Χατζηκυριάκου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο