Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν. Ayten Mehmet Berdus, Αρ. Υπόθεσης: 26120/10, 30/5/2013 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2013:B48 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Ν. Ταλαρίδου-Κοντοπούλου Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 26120/10 Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας Εναντίον Ayten Mehmet Berdus Κατηγορουμένης Ημερομηνία: 30 Μαΐου 2013 Εμφανίσεις: Για την κατηγορούσα αρχή: κα Στ. Ναθαναήλ Για την κατηγορούμενη: κ. Katri Κατηγορούμενη παρούσα. --- ΠΟΙΝΗ Η κατηγορουμένη έχει βρεθεί ένοχη για το αδίκημα της εξασφάλισης χρημάτων από τον παραπονούμενο με ψευδείς παραστάσεις κατά παράβαση των άρθρων 297 και 298 του Ποινικού Κώδικα Κεφ.
- Επίσης έχει βρεθεί ένοχη στην δεύτερη κατηγορία που σχετίζεται με την πρώτη κατηγορία ως προς τα γεγονότα για άσκηση μαγείας με αμοιβή κατά παράβαση του άρθρου 304 του Ποινικού Κώδικα. Πιο σοβαρή είναι η κατηγορία εξασφάλισης χρημάτων με ψευδείς παραστάσεις η οποία προβλέπει ποινή φυλάκισης μέχρι και τριών ετών ενώ το αδίκημα της άσκησης μαγείας θεωρείται πλημμέλημα και η ανώτατη προβλεπόμενη ποινή είναι ενός έτους ποινή φυλάκισης. Η ποινική ευθύνη της κατηγορούμενης θα πρέπει να εξετασθεί με δεδομένο όλο το πλέγμα των γεγονότων της υπόθεσης. Η κατηγορούμενη φαίνεται να ήταν γνωστή στους παραπονούμενους επί σειρά ετών. Η κατηγορούμενη γνώριζε καλά την οικογένειά τους ήταν συγχωριανή τους από το χωριό Κορμακίτης. Οι παραπονούμενοι της είχαν εμπιστοσύνη και πίστευαν στις μαντικές της ικανότητες, αφού ήταν γνωστή για τέτοιες ικανότητες στο χωριό. Αλλά η κατηγορούμενη στην προκειμένη περίπτωση δεν περιορίσθηκε στο να τους πει ένα φλιτζάνι ή να κάνει μία γενική ευχή για να γίνει το παιδί τους καλά αλλά την διακατείχε η απληστία με αποτέλεσμα να ζητήσει υπέρογκο ποσό χρημάτων και να υποσχεθεί σ' αυτούς ότι θα αντλούσε υπερφυσικές δυνάμεις για να απαλλάξει το παιδί από την ασθένεια. Συμφωνώ με την εκτίμηση του συνηγόρου υπεράσπισης ότι οι παραπονούμενοι ίσως να ενεθάρρυναν την κατηγορούμενη να τους παρέχει αυτές τις υπηρεσίες επειδή ήταν απελπισμένοι και ήταν μεγάλη η επιθυμία τους να γίνει το παιδί τους καλά αλλά αυτό δεν αναιρεί την σκληρή συμπεριφορά της κατηγορούμενης που αποδέχθηκε αυτό το μεγάλο ποσό χρημάτων ενώ γνώριζε καλά ότι δεν είχε την δυνατότητα να πραγματοποιήσει αυτά που υποσχέθηκε. Προς όφελος της κατηγορούμενης λαμβάνω υπόψη τους ακόλουθους μετριαστικούς παράγοντες:
- Λευκό ποινικό μητρώο;
- Προσωπικές συνθήκες. Είναι ηλικιωμένη κυρία 75 ετών με εγγόνια. Αντιμετωπίζει πολλαπλά προβλήματα υγείας. Έχει υποστεί κάταγμα στο παρελθόν και δυσκολεύεται να κινείται. Επίσης έχει πρόβλημα με διαβήτη, υπέρταση και ακόμη κουβάρι στο στήθος.
- Μεγάλη καθυστέρηση στην διαπίστωση της ποινικής ευθύνης.
- Έχει επιστρέψει τα χρήματα μέσω του Δικαστηρίου. Προέκυψε κατά την ακρόαση ότι η κατηγορούμενη προσπάθησε να επιστρέψει τα χρήματα και προηγουμένως αλλά οι παραπονούμενοι αρνήθηκαν να αποδεχθούν τα χρήματα επειδή εξακολουθούν να θέλουν την τιμωρία της. Οι στόχοι του Δικαστηρίου κατά την επιβολή της ποινής είναι ως εξής:
- Αναμόρφωση του παραβάτη. Η ποινή που επιβάλλεται πρέπει να είναι τέτοια που να δίδονται κίνητρα στον παραβάτη να διορθώσει τα λάθη του και να λάβει τα μέτρα να μην επαναλάβει αυτή την συμπεριφορά.
- Τιμωρία του παραβάτη. Η ποινή που επιβάλλεται πρέπει να είναι τέτοια ώστε να ικανοποιείται το αίσθημα δικαιοσύνης των πολιτών με τα να τιμωρηθεί ο παραβάτης για την αξιόμεμπτη του πράξη.
- Αποτροπή του εγκλήματος. Η ποινή πρέπει να είναι τέτοια που να επενεργεί ως ανασταλτικός παράγοντας για την επανάληψη της διάπραξης του αδικήματος από τον παραβάτη και από άλλους πιθανόν παραβάτες παρομοίων αδικημάτων στο μέλλον. Το Δικαστήριο κατά την επιβολή της ποινής πρέπει να έχει υπόψη και του τρεις του στόχους. Δεν μπορεί να ικανοποιήσει τον ένα τον στόχο με αποτέλεσμα να αγνοήσει τους άλλους δύο. Έχει τονιστεί επανειλημμένα από το Ανώτατο Δικαστήριο ότι το συμφέρον της κοινωνίας είναι κατ' εξοχή παράγοντας που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη και η αποτελεσματική εφαρμογή των νόμων πρωταρχικό καθήκον των Δικαστηρίων (Βλ. Sentencing in Cyprus, R v S Georgiou[1]). Επομένως παρόλο που οι ποινές θα πρέπει να εξατομικεύονται και να ληφθούν υπόψη οι προσωπικές συνθήκες του κατηγορούμενου διά να βρεθεί η πιο κατάλληλη ποινή αυτός ο παράγοντας δεν μπορεί να επενεργήσει στην εξουδετέρωση της σοβαρότητας του αδικήματος με αποτέλεσμα να μην τιμωρηθεί ο παραβάτης και να μην επιτευχθεί η αποτροπή παρομοίων αδικημάτων στο μέλλον. Τα αδικήματα για το οποία έχει βρεθεί ένοχη η κατηγορούμενη είναι αρκετά σοβαρά με δεδομένο το μεγάλο ποσό χρημάτων που απέσπασε από τους παραπονούμενους και την έκταση της απατηλής της συμπεριφοράς. Είναι αρκετά σοβαρό λαμβανομένου υπόψη το ανώτατο όριο ποινής όπως προβλέπεται από τους νόμους γι' αυτά τα αδικήματα. Το μέγιστο ύψος της ποινής που προβλέπεται από τον νόμο είναι η βάση από την οποία ξεκινά το Δικαστήριο για να επιμέτρηση της ποινής. Το ανώτατο όριο ποινής λαμβάνεται υπόψη στην επιμέτρηση της ποινής και συνεκτιμάται με τα γεγονότα της υπόθεσης τόσο για την επιλογή του τύπου της ποινής όσο και για την έκταση της. Η συμπεριφορά της κατηγορούμενης παρουσιάζει επιβαρυντικά στοιχεία, υπήρχε εκτεταμένη απατηλή συμπεριφορά σε διάφορα στάδια για να προσελκύσει το θύμα της, και να τον πείσει να αποχωριστεί τα χρήματα του. Χρησιμοποίησε την τέχνη της να διεισδύσει στον εσωτερικό κόσμο του παραπονούμενου για να αντιληφθεί την τον απασχολούσε. Όταν αντιλήφθηκε ότι αυτό το αντρόγυνο είχε σοβαρό πρόβλημα και ζούσαν ένα δράμα με την αναπάντεχη ασθένεια του παιδιού τους το είδε ως ευκαιρία να επωφεληθεί. Δεν περιορίσθηκε να τους πει μόνο την τύχη τους και να τους πει λίγα λόγια για να τους καθησυχάσει αλλά τους είπε ότι το παιδί τους είχε υποστεί μαγεία και μόνο με τις δικές της υπερφυσικές δυνάμεις θα μπορούσε αυτό το κακό που τους βρήκε να αντιμετωπισθεί. Την δέχθηκαν σπίτι τους και έκαναν μία μυστική ιεροτελετή και μετά τους εγγυήθηκε ότι το κακό είχε περάσει. Είμαι σίγουρη ότι οι παραπονούμενοι, εξαιτίας της κατάστασης, ήθελαν πάρα πολύ να πιστέψουν στις δυνάμεις της κατηγορούμενης. Πιθανόν και να ενεθάρρυναν την κατηγορούμενη αλλά δεν είναι δυνατόν η κατηγορούμενη να μην είχε αντιληφθεί πόσο απελπισμένοι ήταν για μία λύση στο πρόβλημά τους, οποιανδήποτε λύση. Το μεγάλο της σφάλμα ήταν ότι αποδέχθηκε να πάρει μεγάλο ποσό χρημάτων για κάτι που γνώριζε ότι δεν θα απέδιδε και αυτό το έκανε εις βάρος προσώπων που ήταν εξαιρετικά ευάλωτοι σε οποιαδήποτε εισήγηση για το πρόβλημα τους. Από τα λεγόμενα της κατηγορούμενης κατά την ένορκη της μαρτυρία αντιλαμβάνομαι ότι έχει μετανιώσει για την συμπεριφορά της. Είναι μία ηλικιωμένη κυρία και έχει ταλαιπωρηθεί μ' αυτή την ιστορία διότι οι παραπονούμενοι την κατατρέχουν για μία δεκαετία να λογοδοτήσει για τον θάνατο του παιδιού τους. Προσπάθησε να τους επιστρέψει τα χρήματα αλλά οι παραπονούμενοι δεν μπορούσαν να την συγχωρέσουν επειδή αυτή τους εξαπάτησε και σήμερα έχουν χάσει το παιδί τους και θεωρούν την κατηγορούμενη υπαίτια. Μάλιστα δε οι παραπονούμενοι θεωρούν ότι άσκησε μάγια για να μην γίνει ποτέ καλά το παιδί τους. Δεν υπολόγισε την αντίδραση των παραπονούμενων που την καταδιώκουν μέχρι σήμερα για απαντήσεις. Αδυνατεί να δώσει αυτές τις απαντήσεις και σίγουρα δεν αντιλήφθηκε τότε όταν πήρε τα χρήματα ποιες προεκτάσεις θα μπορούσε να πάρει το ζήτημα. Όμως η ίδια ευθύνεται για την ταλαιπωρία που υπέστη επειδή δεν έπρεπε να αναμιχθεί με ένα τόσο σοβαρό πρόβλημα και να υπόσχεται ψευδώς ότι μπορούσε να ιατρέψει το παιδί. Επομένως η εσκεμμένη και καλοσχεδιασμένη απάτη εναντίον του παραπονούμενου είναι το είδος της συμπεριφοράς που πρέπει να παταχθεί με αυστηρή ποινή. Η μόνη αρμόζουσα ποινή για τέτοιο είδους μεγάλης κλίμακας απάτης είναι φυλάκιση. Η περίπτωση αυτή είναι ιδιάζουσα. Αφορά μία σειρά ειδικών συνθηκών που δημιούργησαν μία εκρηκτική κατάσταση μεταξύ της κατηγορούμενης και των παραπονούμενων. Οι παραπονούμενοι θέλουν την τιμωρία της κατηγορούμενης. Η κατηγορούμενη δεν έπρεπε ποτέ να παραστεί στους παραπονούμενους ότι είχε την δύναμη να θεραπεύσει τα παιδί τους. Γι' αυτό η ποινή πρέπει να έχει αποτρεπτικό χαρακτήρα διότι η απάτη αυτή ήταν σκανδαλώδης και αγγίζει ευαίσθητη χορδή. Η κατηγορούμενη εκμεταλλεύτηκε την πατρική στοργή και αγάπη για να αποσπάσει τα χρήματα. Δεν μπορεί κάποιος να εκμεταλλεύεται τον πόνο και την δυστυχία του άλλου για ίδιον όφελος. Θα πρέπει να δοθεί δέουσα βαρύτητα στο στοιχείο της αποτροπής του εγκλήματος λόγω της φύσης των ψευδών παραστάσεων και της έκτασης της απάτης που διενήργησε η κατηγορούμενη εναντίον των θυμάτων. Ενδεικτικό της σοβαρότητας αδικημάτων που περιέχουν το στοιχείο της απάτης είναι ποινές φυλάκισης διάρκειας που έχουν επικυρωθεί ακόμη και στην περίπτωση που η ζημιά του θύματος ήταν μικρή. Το εφετείο επικύρωσε διετή ποινή φυλάκισης στην υπόθεση Georgios Chrístou v Police
(1968)2 CLR σε πρόσωπο που απέκτησε αντικείμενα αξίας ΛΚ132.00 με ψευδείς παραστάσεις εκεί όπου προέκυπτε από τα γεγονότα ότι υπήρξε σχεδιασμός στην διάπραξη του αδικήματος. Στην υπόθεση Ιωάννου ν Δημοκρατίας 2 ΑΑΔ 200
(1996)επιβλήθηκε τρίχρονη ποινή φυλάκισης όπου οι ψευδείς παραστάσεις είχαν ως αποτέλεσμα το θύμα απατηλών παραστάσεων να υποστεί μεγάλη χρηματική ζημιά. Το εφετείο αντιμετώπισε αυτούς τους αδικοπραγούντες με ιδιαίτερη αυστηρότητα επειδή αδικήματα που εμπερικλείουν το στοιχείο της απάτης υπονομεύουν συναλλαγές μεταξύ πολιτών και είναι αδικήματα που δεν υποδηλώνουν συναισθηματική φόρτιση αλλά προγραμματισμό και την εκτέλεση τους εν ψυχρώ. Η τρίχρονη ποινή φυλάκισης όχι μόνο χαρακτηρίσθηκε ως ορθή αλλά ακόμη και επιεικής. Στην δική μας την περίπτωση υπήρξε μεγάλος σχεδιασμός με στόχο τον παραπονούμενο. Πέραν από την εμφανή σοβαρότητα των αδικημάτων που αντιμετωπίζει η κατηγορούμενη προκύπτει ότι αυτά τα αδικήματα διαπράττονται συχνά και εύκολα ενώ τα θύματα δύσκολα μπορεί να αποκατασταθούν από τις δυσμενείς επιπτώσεις μίας απάτης και σήμερα την μεγάλη συναισθηματική φόρτιση των παραπονουμένων. Η συμπεριφορά του κατηγορούμενης είναι τέτοια που ενδείκνυται ποινή φυλάκισης παρά των προσωπικών συνθηκών της κατηγορούμενης και παρά την ηλικία της. Είναι γεγονός ότι υπάρχει καθυστέρηση στην διαπίστωση της ποινικής ευθύνη της κατηγορούμενης. Στην υπόθεση Παναγιώτου ν Αστυνομίας Ποινικές Εφέσεις 6739 και 6740 ημερομηνίας 27 Μαρτίου 2000, το Ανώτατο Δικαστήριο επεξήγησε ότι δεν εξετάζεται το ζήτημα της καθυστέρησης χωρίς αναφορά στα ιδιαίτερα περιστατικά της υπόθεσης και ιδιαίτερα στους λόγους που διαπιστώνεται καθυστέρηση στην ποινική ευθύνη του κατηγορούμενου. Όταν ο κατηγορούμενος είναι αυτός που ευθύνεται για την καθυστέρηση τότε παύει να έχει την ίδια σημασία η καθυστέρηση ως στοιχείο για την επιμέτρηση της ποινής (βλ. Τσιολής ν Αστυνομίας Ποινική Εφεση 7461 ημερομηνίας 8 Μαρτίου 2004). Το αδίκημα επισυνέβη πριν από μία δεκαετία. Η κατηγορουμένη είναι σήμερα 75 ετών και αντιμετωπίζει πολλαπλά προβλήματα υγείας. Οι παραπονούμενοι κατάγγειλαν την υπόθεση μετά το 2009 ενώ το αδίκημα διαπράχθηκε το 2002. Η κατηγορούμενη προσπάθησε να επιστρέψει τα χρήματα τους το 2011 μέσω του δικηγόρου της αλλά οι παραπονούμενοι δεν δέχθηκαν καμία διευθέτηση. Θεωρώ ως ανέφερα πιο πάνω ότι η υπόθεση είναι σοβαρή παρά του μεγάλου χρόνου που έχει περάσει αλλά κατά την άποψή μου οι προσωπικές συνθήκες της κατηγορούμενης έχουν μεταβληθεί ουσιωδώς από την ημέρα διάπραξης των αδικημάτων. Είναι υπερήλικη, έχει πολλά προβλήματα υγείας και είναι φανερό ότι προσπάθησε να επανορθώσει για την απάτη που διεξήγαγε κατά του παραπονούμενου έστω και καθυστερημένα. Αυτό δεν επιδρά καταλυτικά στο είδος της ποινής που πρέπει να επιβληθεί αλλά στην διάρκεια της ποινής που πρέπει να μειωθεί δραστικά λόγω του χρόνου που έχει περάσει. Αυτή η καθυστέρηση είναι σημαντική διότι ως ανέφερε ο συνήγορος καθότι αυτή είναι 75 ετών, λευκού ποινικού μητρώου, και από την ημερομηνία διάπραξης του αδικήματος δεν έχει διαπράξει άλλο αδίκημα. Επομένως, δεν δικαιολογείται ποινή φυλάκισης που να υπερβαίνει τους έξι μήνες. Επιπρόσθετα, θεωρώ ότι δικαιολογείται η άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου υπέρ της αναστολής. Η ποινικά κολάσιμη πράξη της κατηγορούμενης είναι μεμονωμένη αν και σοβαρή. Είναι γεγονός ότι τα χρόνια που έχουν περάσει δεν έχουν εξαλείψει την ανάγκη επιβολής της έσχατης των ποινών εξαιτίας των προεκτάσεων της συμπεριφοράς της κατηγορούμενης, όμως θεωρώ ότι, η ηλικία της σε συνδυασμό με το γεγονός ότι απεγνωσμένα προσπαθούσε να επιστρέψει τα χρήματα που ήταν η αιτία του κακού δικαιολογούν αναστολή της ποινής. Η κατηγορούμενη δεν είναι πρόσωπο που επανειλημμένα έχει απασχολήσει τις διωκτικές αρχές. Διέπραξε ένα σοβαρό αδίκημα πριν από 10 χρόνια. Φάνηκε άπληστη μία φορά και αυτό της στοίχησε αφού από τότε δεν μπορεί να ησυχάσει. Αντί να χαίρεται τα χρόνια των γηρατειών της είναι πρόσωπο που για 10 χρόνια κατατρέχεται από τους παραπονούμενους και τώρα τις διωκτικές αρχές. Επομένως, θεωρώ ότι είναι περίπτωση που θα πρέπει να ασκήσω την διακριτική μου εξουσία υπέρ της αναστολής Αφού έλαβα υπόψη όλους τους μετριαστικούς παράγοντες και ειδικά το γεγονός ότι ο κατηγορούμενη είναι 75 ετών, λευκό ποινικό μητρώο, τη σοβαρότητα του αδικήματος, τα γεγονότα της υπόθεσης, την ζημιά που έχει προκαλέσει στο θύμα, την καθυστέρηση της διαπίστωσης της ποινικής ευθύνης της κατηγορούμενης, την αποζημίωση των παραπονούμενων και της ανάγκης να αποτρέπονται τέτοιες απάτες εις βάρος προσώπων ειδικά όταν είναι ευάλωτοι σε εισηγήσεις για μαγικές λύσεις σε άλυτα προβλήματα επιβάλλεται ποινή φυλάκισης έξι μηνών με αναστολή για τρία χρόνια. Έξοδα δίκης, 120 ευρώ, να πληρωθούν από την κατηγορούμενη σήμερα. Το ποσό των 1700 Ευρώ που έχει κατατεθεί στο Δικαστήριο στις 28.5.2013 από την κατηγορούμενη ως αποζημίωση για τον παραπονούμενο, να αποδοθεί στον παραπονούμενο. (Υπ.) ......... Ν. Ταλαρίδου-Κοντοπούλου, Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΧΡΓ [1] 22 CLR 147 cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο