Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν. Στέλιος Νικολάου, Αρ. Υπόθεσης: 31329/12, 16/7/2013

Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν. Στέλιος Νικολάου, Αρ. Υπόθεσης: 31329/12, 16/7/2013 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2013:B71 EΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Ν. Ταλαρίδου-Κοντοπούλου, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 31329/12 Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας Εναντίον Στέλιος Νικολάου --------------------------------- ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16 Ιουλίου 2013 Εμφανίσεις: Για την κατηγορούσα αρχή: κα Χατζηκωνσταντή Για τον κατηγορούμενο: κος Παφίτης --------------------------------- ΠΟΙΝΗ Ο κατηγορούμενος έχει παραδεχθεί μία κατηγορία ότι έθεσε φωτιά σε μηχανοκίνητο όχημα κατά παράβαση του άρθρου 315(α) του Ποινικού Κώδικα. Ο κατηγορούμενος είναι πρόσωπο που παρουσιάζει διαταραχές της προσωπικότητας, εμμονές και κατάθλιψη που οδηγεί σε τάσεις αυτοκαταστροφής. Η αιτία αυτών των εμμονών είναι αποτυχημένη σχέση με κοπέλα που έχει τελειώσει και δεν έχει κατορθώσει να συμβιβαστεί με την ιδέα της απόρριψης. Τα ψυχικά συμπτώματα ήταν έντονα από τις αρχές του 2012 αλλά ο ίδιος και οικείοι του δεν πήραν ζεστά το ζήτημα με αποτέλεσμα οι παραλογές εμμονές, που είχαν σχέση με την κοπέλα, να κορυφωθούν τον Μάρτιο

1. Αυτή η κατάσταση φαίνεται να ελέγχεται εν μέρει με την ορθή ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και στενή παρακολούθηση των ψυχιατρικών υπηρεσιών στις κεντρικές φυλακές όπου περιθάλπεται. Προς το παρόν η κατάσταση είναι υπό ύφεση χωρίς να είναι αναγκαία η λήψη φαρμάκων και είναι θετικό ότι τα έντονα ψυχικά συμπτώματα έχουν υποχωρήσει. Θέση όμως των αρμόδιων υπηρεσιών είναι ότι θα εξακολουθεί να παρακολουθείται διά εκτίμηση της κατάστασης του. Ανέπτυξε ένα πολύ στενό δεσμό με την κοπέλα του και αυτή διακόπηκε. Για λόγους εκδίκησης και υπερβολικής αγάπης προς την κοπέλα αποφάσισε να της κάνει κακό. Πριν το αδίκημα την παρενοχλούσε και την παρακολουθούσε. Πήγε σε βενζινάδικο, αγόρασε πετρέλαιο, μετά πήγε στο αυτοκίνητο της παραπονούμενης, το περιέλουσε με πετρέλαιο και το έθεσε σε φωτιά. Άφησε το μπετόνι με πετρέλαιο πάνω στο καπό του αυτοκινήτου και άφησε σημείωμα «Κάποτε πρέπει να κλείνουμε το στόμα και τα μάτια». Αυτό το αυτοκίνητο ήταν σταθμευμένο στο δρόμο, σε ξύλινο στέγαστρο, σε χώρο στάθμευσης και πίσω ήταν σταθμευμένο και δεύτερο όχημα της οικογένειας της παραπονούμενης. Άναψε φωτιά και αυτό το όχημα καταστράφηκε ολοσχερώς. Δίπλα, στο γειτονικό σπίτι, υπήρχε και άλλο στέγαστρο και άλλο όχημα σταθμευμένο. Η φωτιά βγήκε εκτός ελέγχου και πήραν φωτιά και τα τρία αυτοκίνητα. Τα τρία αυτοκίνητα φλέγονταν και κλήθηκε η πυροσβεστική υπηρεσία για να κατασβέσει τη φωτιά. Η φωτιά ήταν επικίνδυνη. Ο κίνδυνος εξάπλωσης της φωτιάς, ήταν ορατό ενδεχόμενο. Το πρώτο αυτοκίνητο καταστράφηκε ολοσχερώς και τα άλλα δύο παρουσίαζαν εκτεταμένες ζημιές. Ο κατηγορούμενος δεν αποζημίωσε τους ιδιοκτήτες των οχημάτων για τη ζημιά που προκάλεσε. Η παραπονούμενη κατονόμασε τον κατηγορούμενο ως το πρόσωπο που υποψιαζόταν για τη ζημιά, η αστυνομία κινήθηκε εναντίον του κατηγορούμενου και αυτός ομολόγησε για τη διάπραξη του αδικήματος. Ενδεικτικό της έμμονης του και της συμπεριφοράς του είναι ότι επέστρεψε στη σκηνή του εγκλήματος με το όχημα της μητέρας του και φώναξε 'είδατε πόσα αρχίδια έχω και εάν δεν σταματήσετε να ενοχλείται τον κύκλο μου θα έρθω με καλάσνικοβ'. Μετά από το επεισόδιο είχε έντονη ανησυχία και έγινε χειρότερη η ψυχική του κατάσταση με αποτέλεσμα να αναβληθεί η διαδικασία, να τεθεί υπό έλεγχο η κατάσταση, να ηρεμήσει, να μπορεί να παρακολουθεί την διαδικασία και να δίδει οδηγίες στο δικηγόρο του για ετοιμασία της υπεράσπισης του. Λαμβάνω υπόψη μου τους ακόλουθους μετριαστικούς παράγοντες:
2. Παραδοχή και συνεργασία του με την αστυνομία για εξιχνίαση του αδικήματος.
3. Λευκό ποινικό μητρώο.
4. Νεαρή ηλικία.
5. Προσωπικές συνθήκες του κατηγορούμενου. Χαμηλή μόρφωση και ψυχικά προβλήματα που παρουσιάσθηκαν πρόσφατα εξαιτίας ερωτικής απογοήτευσης. Δεν εργάζεται, δεν φαίνεται να είναι άτομο που έχει επίγνωση των ευθυνών του επειδή τελούσε υπό το κράτος εμμονών. Αυτό, όπως εξήγησε ο ψυχίατρος, δεν σημαίνει ότι δεν μπορούσε να αντιληφθεί τι είχε κάνει, αλλά οι εμμονές του κυριαρχούσαν λογικών σκέψεων και αναστολών με αποτέλεσμα να είναι εξαιρετικά επικίνδυνος, εκείνο το διάστημα. Έγινε επικίνδυνος και εκτός του ελέγχου των γονέων του παρά το γεγονός ότι προέρχεται από συγκροτημένη οικογένεια. Καμία σκέψη και κανένας παράγοντας, τότε, δεν ήταν ικανοποιητικός παράγοντας να ανατρέψει την εγκληματική του συμπεριφορά. Είναι, επίσης, φανερό από τα γεγονότα ότι ήταν τόσο εκτός ελέγχου που δεν τον ενδιέφεραν οι συνέπειες για τον ίδιο από τέτοιου είδους συμπεριφορά. Ήθελε τους παραπονούμενους και όλο τον κόσμο να ξέρουν ότι αυτός το έκανε και ότι είχε την τόλμη να πραγματοποιήσει το εγκληματικό του έργο παρά τις οποιεσδήποτε συνέπειες.
6. Ψυχική διαταραχή, η οποία εν μέρει θολώνει την κρίση του και τον σπρώχνει προς αυτοκαταστροφικές τάσεις, τουλάχιστον κατά το χρόνο διάπραξης του αδικήματος. Οι στόχοι του Δικαστηρίου κατά την επιβολή της ποινής είναι ως εξής:
7. Αναμόρφωση του παραβάτη Η ποινή που επιβάλλεται πρέπει να είναι τέτοια που να δίδονται κίνητρα στον παραβάτη να διορθώσει τα λάθη του και να λάβει τα μέτρα να μην επαναλάβει αυτή τη συμπεριφορά.
8. Τιμωρία του παραβάτη Η ποινή που επιβάλλεται πρέπει να είναι τέτοια ώστε να ικανοποιείται το αίσθημα δικαιοσύνης των πολιτών με το να τιμωρηθεί ο παραβάτης για την αξιόμεμπτη του πράξη.
9. Αποτροπή του εγκλήματος Η ποινή πρέπει να είναι τέτοια που να επενεργεί ως ανασταλτικός παράγοντας για την επανάληψη της διάπραξης του αδικήματος από τον παραβάτη και από άλλους πιθανόν παραβάτες παρομοίων αδικημάτων στο μέλλον. Το Δικαστήριο, κατά την επιβολή της ποινής, πρέπει να έχει υπόψη και τους τρεις στόχους του. Δεν μπορεί να ικανοποιήσει τον ένα στόχο, με αποτέλεσμα να αγνοήσει τους άλλους δύο. Έχει τονιστεί, επανειλημμένα, από το Ανώτατο Δικαστήριο, ότι το συμφέρον της κοινωνίας είναι κατ' εξοχή παράγοντας που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη και η αποτελεσματική εφαρμογή των νόμων πρωταρχικό καθήκον των Δικαστηρίων (βλ. Sentencing in Cyprus, R. v. S. Georgiou[1]). Επομένως, παρόλο που οι ποινές θα πρέπει να εξατομικεύονται και να ληφθούν υπόψη οι προσωπικές συνθήκες του κατηγορούμενου διά να βρεθεί η πιο κατάλληλη ποινή, αυτός ο παράγοντας δεν μπορεί να επενεργήσει στην εξουδετέρωση της σοβαρότητας του αδικήματος, με αποτέλεσμα να μην τιμωρηθεί ο παραβάτης και να μην επιτευχθεί η αποτροπή παρομοίων αδικημάτων στο μέλλον. Το αδίκημα που έχει παραδεχθεί ο κατηγορούμενος είναι αρκετά σοβαρό, λαμβανομένου υπόψη του ανώτατου ορίου ποινής όπως προβλέπεται από τους νόμους γι' αυτά τα αδικήματα. Το μέγιστο ύψος της ποινής, που προβλέπεται από το νόμο, είναι η βάση από την οποία ξεκινά το Δικαστήριο για επιμέτρηση της ποινής. Το ανώτατο όριο ποινής λαμβάνεται υπόψη στην επιμέτρηση της ποινής και συνεκτιμάται με τα γεγονότα της υπόθεσης, τόσο για την επιλογή του τύπου της ποινής όσο και για την έκτασή της. Το αδίκημα του εμπρησμού θεωρείται ιδιαίτερα σοβαρό αδίκημα. Η ανώτατη προβλεπόμενη ποινή είναι πέντε χρόνια ποινή φυλάκισης, επειδή ο κατηγορούμενος εκδικάζεται στο Επαρχιακό Δικαστήριο σε συνοπτική διαδικασία. Η συμπεριφορά του κατηγορούμενου παρουσιάζει τα ακόλουθα επιβαρυντικά στοιχεία:
10. Υπήρξε βαθμός σχεδιασμού στη διάπραξη του αδικήματος. Πήγε, αγόρασε το πετρέλαιο και έθεσε φωτιά στο αυτοκίνητο και άφησε και απειλητικό σημειώμα.
11. Το έκανε διά να κάνει κακό σε άλλο άνθρωπο. Παρακολουθούσε την παραπονούμενη για διάστημα και καραδοκούσε να της κάνει κακό.
12. Δεν υπολόγισε ότι η φωτιά θα μπορούσε, με τον τρόπο που την είχε θέσει, να εξαπλωθεί και αλλού θέτοντας σε κίνδυνο άλλα πρόσωπα και άλλη περιουσία.
13. Δεν έκανε καμία προσπάθεια να αποζημιώσει τους ιδιοκτήτες για την απώλεια της περιουσίας τους. Η συμπεριφορά του κατηγορούμενου ήταν αψυχολόγητη όποια και να ήταν η συναισθηματική φόρτωση και κλονισμός που ένιωθε κατά τον επίδικο χρόνο. Πράγματι παρουσιάζει αυτοκαταστροφική και επικίνδυνη συμπεριφορά, η οποία δύναται να βάλει σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές. Στην υπόθεση Μελανίτης ν. Κυπριακή Δημοκρατία, Ποινική Έφεση 7544, ημερ. 26.5.04, το Ανώτατο Δικαστήριο επεξήγησε ότι ενδείκνυται η επιβολή αποτρεπτικού χαρακτήρα ποινής, στο αδίκημα αυτό, επειδή οι αυστηρές ποινές συνιστούν προσπάθεια περιορισμού της εγκληματικής δράσης παρανόμων για την προστασία της ζωής και της περιουσίας των πολιτών. Σε εκείνη την περίπτωση ο εφεσείοντας είχε βάλει φωτιά σε σταθμευμένο όχημα επειδή ήταν μεθυσμένος και κάτω από συναισθηματική φόρτιση. Παρόλο τούτο, επικυρώθηκε ποινή φυλάκισης 2½ ετών. Την ίδια προσέγγιση υιοθέτησε το Εφετείο στην υπόθεση Γ.Ε. ν. Χριστάκης Αναστασίου, Ποινική Έφεση 7781, ημερ. 7.3.05, όταν αύξησε ποινή φυλάκισης από τρία χρόνια σε πέντε χρόνια για το αδίκημα της απόπειρας εμπρησμού, με το σκεπτικό ότι πρέπει να επιβάλλονται αυστηρές σ' αυτά τα αδικήματα ποινές όχι μόνο για την προστασία του κοινού αλλά και για την καταστολή αισθημάτων ανασφάλειας του κοινού για την επικράτηση της παρανομίας. Δυστυχώς, είναι συχνό το φαινόμενο πρόσωπα να καταφεύγουν σε τέτοιες επικίνδυνες και μοχθηρές πράξεις εναντίον άλλων προσώπων επειδή έχουν διαφορές μεταξύ τους ή για να τους εκδικηθούν. Οι εμπρηστές, πολλές φορές, ξεχνούν ότι οι ενέργειες τους δυνατόν να επιφέρουν απρόσμενες συνέπειες. Αδιαφορούν για το ενδεχόμενο η φωτιά να εξαπλωθεί και αλλού, ως αποτέλεσμα του οποίου μπορεί να επηρεαστούν άλλα πρόσωπα τα οποία δεν έχουν καμία σχέση με την ιδιωτική βεντέτα. Τέλος, στην υπόθεση Γ.Ε. ν. Ανδρέα Ευαγγέλου, Ποινική Έφεση 7078, ημερ. 29.9.01, ποινή φυλάκισης με αναστολή αντικαταστάθηκε με ποινή άμεσης φυλάκισης διότι το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν προσέδωσε τη δέουσα βαρύτητα στο στοιχείο της αποτροπής του εγκλήματος εκεί όπου ο εφεσίβλητος είχε θέσει φωτιά στο κτίριο όπου στεγαζόταν η επιχείρηση του, για να εισπράξει την ασφάλεια. Ιδιαίτερα το Εφετείο έλαβε υπόψη ότι διά να επιτευχθεί ο εμπρησμός της επιχείρησης υπήρχε προσχεδιασμός του εγκλήματος. Στην παρούσα περίπτωση συντρέχουν όλες οι προϋποθέσεις που επιβάλλουν την ανάγκη επιβολής αποτρεπτικού χαρακτήρα ποινής. Παρά των προσωπικών συνθηκών του κατηγορούμενου, ως πρόσωπο που δυνατόν να μην έχει τη συναίσθηση της σοβαρότητας των πράξεων του, είχε επίγνωση όμως των πράξεων του, ως αυτό εμφαίνεται από τον προσχεδιασμό που υπήρχε στη διάπραξη του αδικήματος. Επομένως, οι προσωπικές του συνθήκες και άλλοι μετριαστικοί παράγοντες δεν είναι τέτοια που να μπορούν να αλλοιώσουν το είδος της ποινής που θα του επιβληθεί. Υπάρχει επιτακτική ανάγκη να επιβληθεί η ποινή που αρμόζει στη σοβαρότητα των πράξεων. Υπάρχει επίσης η επιτακτική ανάγκη να επιβληθεί ποινή αποτρεπτικής φύσεως, διά να προστατεύει αθώους ανθρώπους από αλόγιστες και επικίνδυνες πράξεις όπως αυτή. Σε περιπτώσεις όπου ο αδικοπραγούντας πάσχει από ψυχικά νοσήματα ή διαταραχές, το Δικαστήριο δύναται να λάβει υπόψη του αυτόν τον παράγοντα ως μετριαστικός παράγοντας ανάλογα με το βαθμό ευθύνης του κατηγορούμενου, το πόσο επικίνδυνος μπορεί να είναι στην κοινωνία και για πόσο χρόνο θα εξακολουθεί να είναι επικίνδυνος (βλ. Ανδρέας Νικολάου ν. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση 159/05, ημερ. 4.7.06). Στην παρούσα περίπτωση είχε επίγνωση των πράξεων του και διέπραξε το έγκλημα σκόπιμα για να κάνει κακό στην παραπονούμενη, αναλογιζόμενος ότι μ' αυτό τον τρόπο θα μπορούσε να αποκαταστήσει τον χαμένο του ανδρισμό εξαιτίας της απόρριψης. Συνεπώς, γνώριζε ότι έκανε κάτι το κακό, διότι πρόθεση του ήταν να βλάψει κάποιον άλλο. Το γεγονός ότι παίρνει τέτοιες αποφάσεις αλόγιστα και χωρίς σκέψη στις πιθανόν συνέπειες των πράξεων τον καθιστούν επικίνδυνο. Η ψυχική του κατάσταση δεν μπορεί να επιδράσει καταλυτικά στο είδος της ποινής που θα του επιβληθεί. Το γεγονός ότι ο ίδιος θεώρησε ότι είχε πρόβλημα με ψυχαναγκαστική συμπεριφορά μήνες προηγουμένως και ήθελε βοήθεια από ιατρό δείχνει ότι σταδιακά έχανε τον αυτοέλεγχο των πράξεων του. Είχε μειωμένη αντίσταση σε επικίνδυνη εγκληματική συμπεριφορά που συνέχισε και κορυφώθηκε μέχρι να νοσηλευθεί μετά τη σύλληψη του. Αυτό, σίγουρα, επιδρά καταλυτικά στη διάρκεια της ποινής και ειδικά τώρα επειδή αυτές οι εμμονές και αυτοκαταστροφικές τάσεις βρίσκονται σε ύφεση και με σωστή καθοδήγηση θα μπορέσει να θεραπευθεί. Όμως άλλο είναι η μειωμένη αντίσταση σε εγκληματική συμπεριφορά και εμμονές που δημιουργούν μία ροπή προς το έγκλημα και κάτι διαφορετικό είναι η ψυχική διαταραχή που αφαιρεί από το άτομο τις νοητικές διεργασίες αναγκαίες για να αντιληφθεί ότι διαπράττει έγκλημα. Η περίπτωση του κατηγορούμενου είναι η πρώτη και συνεπώς θα πρέπει να του επιβληθεί ποινή φυλάκισης πιο μικρής διάρκειας για να ληφθεί υπόψη ότι η ψυχική διαταραχή που τον διακατείχε, τότε, τον επηρέασε αρνητικά όχι στον βαθμό που δεν πρέπει να βρεθεί υπόλογος για τις πράξεις του, αλλά τον επηρέασε αρνητικά στο βαθμό που οι κακές του προθέσεις δεν μπορούσαν να ελεγχθούν και γι΄ αυτό εκδηλώθηκαν με τον χειρότερο τρόπο. Αυτές οι κακές του προθέσεις και παρορμήσεις μπορεί να ελεγχθούν με τη σωστή αναμόρφωση και καθοδήγηση. Του επιβάλλεται ποινή φυλάκισης 14 μηνών. Δεν θεωρώ ότι η παρούσα περίπτωση είναι κατάλληλη υπό τις περιστάσεις να ασκήσει το Δικαστήριο τη διακριτική του εξουσία υπέρ της αναστολής. Το αδίκημα είναι σοβαρό. Ο κατηγορούμενος έθεσε μία φωτιά η οποία βγήκε εκτός ελέγχου και ευτυχώς δεν υπήρχαν ανθρώπινα θύματα. Οι ιδιοκτήτες υπέστησαν σοβαρές απώλειες στα περιουσιακά τους στοιχεία. Ο κατηγορούμενος δεν έχει επανορθώσει γι' αυτή τη ζημιά. Αναστολή ποινής φυλάκισης δεν δικαιολογείται υπό τις περιστάσεις. Το νεαρό της ηλικίας του, οι κακές εμπειρίες του παρελθόντος και μαθησιακές δυσκολίες που συνέτειναν στην όξυνση των διαταραχών της προσωπικότητας του λαμβάνονται σοβαρά υπόψη και επιδρούν καταλυτικά ως προς τη διάρκεια της ποινής που θα του επιβληθεί. Αλλά η επιείκεια του Δικαστήριο εξαντλείται εδώ λόγω της σοβαρότητας των αδικημάτων και της ανάγκης προστασίας της κοινωνίας από επικίνδυνα πρόσωπα και πράξεις. Αφού έλαβα υπόψη μου όλους τους μετριαστικούς παράγοντες ως ανωτέρω, τα γεγονότα της υπόθεσης, τη σοβαρότητα του αδικήματος και την ανάγκη επιβολής αποτρεπτικού χαρακτήρα ποινής, θεωρώ ορθό να του επιβληθεί η ακόλουθη ποινή. 14 μήνες ποινή φυλάκισης. Η ποινή φυλάκισης να αρχίζει από την ημέρα κράτησης του ήτοι 1η Νοεμβρίου
14. Τα τεκμήρια, προσωπικά ημερολόγια του κατηγορούμενου να επιστραφούν στον πατέρα του. Τα υπόλοιπα τεκμήρια κατάσχονται και να καταστραφούν. 50Ευρώ έξοδα των ΜΚ να πληρωθούν από την Δημοκρατία. (Υπ.) ................ Ν. Ταλαρίδου-Κοντοπούλου, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΜΗ/ΧΡΓ [1] 22 CLR 147 cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο