Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν. Ekrem Gezen, Αρ. Υπόθεσης: 31536/12, 16/12/2013

(4), 15, 16, 22 και 23 του περί Βίας στην Οικογένεια (Πρόληψη και Προστασία Θυμάτων) Νόμου 119

(1)/2000 όπως τροποποιήθηκε, και συγκεκριμένα ότι στις 24.4.2012 στην Αγλαντζιά της επαρχίας Λευκωσίας επιτέθηκε εναντίον της κόρης του Sengul Gezen και της προκάλεσε πραγματική σωματική βλάβη. Τα γεγονότα όπως έχουν αναφερθεί από την Κατηγορούσα Αρχή έχουν ως ακολούθως: Κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς 2011-2012 μια από τις δασκάλες του σχολείο στο οποίο φοιτούσε η παραπονούμενη παρατήρησε ότι η παραπονούμενη εκδήλωνε επιθετική συμπεριφορά προς τους συμμαθητές της. Της μίλησε γι' αυτό και η παραπονούμενη της ανέφερε ότι ο πατέρας της την κακοποιούσε. Επειδή η μάρτυρας γνώριζε ότι η οικογένεια παρακολουθείται από το Γραφείο Ευημερίας ρώτησε την παραπονούμενη αν επιθυμεί να ενημερωθεί το Γραφείο Ευημερίας γι' αυτό το θέμα αλλά αυτή αρνήθηκε. Στις 25.4.2012 η παραπονούμενη πήγε από μόνη της στη μάρτυρα και της ανέφερε ότι στις 24.4.2012 συνέβηκε στο σπίτι τους ένα περιστατικό όπου ο πατέρας της την κτύπησε με ξύλο σε διάφορα μέρη του σώματος της. Της έδειξε μάλιστα μώλωπες πάνω στα χέρια και τα πόδια της και ερωτώμενη κατά πόσον επιθυμεί να ενημερωθεί το Γραφείο Ευημερίας απάντησε θετικά. Ενημερώθηκε το Γραφείο Ευημερίας, λήφθηκε οπτικογραφημένη κατάθεση από την ανήλικη και της έγινε ιατρική εξέταση όπου φωτογραφήθηκαν οι μώλωπες και τα σημάδια που είχε στα χέρια και στα πόδια της. Η ιατρική εξέταση κατέδειξε ότι η παραπονούμενη έφερε μώλωπα πάνω από τον καρπό του ενός χεριού καθώς επίσης και σε άλλα τρία σημεία του ενός από τα πόδια της και θλαστικές εκχυμώσεις σε διάφορα μέρη του σώματος της όπως και εκδορά. Η παραπονούμενη ανέφερε ότι αυτά έγιναν από το ξύλο που χρησιμοποίησε ο πατέρας της. Ο κατηγορούμενος στην κατάθεση του στην Αστυνομία ανέφερε ότι η παραπονούμενη εκείνο τον καιρό καβγάδιζε πολύ συχνά με τον μικρότερο ηλικίας αδερφό της, την επίδικη ημέρα είχε τραβήξει τον αδερφό της μετά από καβγά και τον έριξε στο έδαφος και ο ίδιος επειδή φοβήθηκε την κτύπησε με παντόφλα στο πόδι δύο, τρεις φορές. Όπως ανέφερε η εκπρόσωπος της Κατηγορούσας Αρχής ο κατηγορούμενος είναι λευκού ποινικού μητρώου. Ο κ. Κυριακίδης αγορεύοντας προς μετριασμό της ποινής χωρίς να υποσκελίσει τη σοβαρότητα του αδικήματος, κάλεσε το Δικαστήριο να εξαντλήσει την επιείκεια του αναφέροντας ότι το υπό εκδίκαση επεισόδιο αν και σοβαρό ήταν μεμονωμένο, την παραδοχή του κατηγορουμένου στην κατάθεση του αλλά και ενώπιον του Δικαστηρίου, του λευκού ποινικού του μητρώου αλλά και τα σοβαρά και πολλά προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζει. Υιοθέτησε το περιεχόμενο της έκθεσης του Γραφείου Ευημερίας, ανέφερε ότι ο κατηγορούμενος είναι εξαρτώμενος από δημόσιο βοήθημα γιατί είναι ανίκανος για εργασία και κατέθεσε σχετικό πιστοποιητικό από το Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής. Κατέθεσε επίσης δήλωση της κόρης του κατηγορούμενου, της παραπονούμενης ότι συμφιλιώθηκε με τον πατέρα της και δεν θέλει να καταθέσει εναντίον του. Ο κ. Κυριακίδης ζήτησε από το Δικαστήριο όπως μη επιβάλει στον κατηγορούμενο ποινή φυλάκισης αλλά εάν ενόψει της σοβαρότητας του αδικήματος που έχει παραδεχτεί ο κατηγορούμενος προσανατολίζεται στην επιβολή τέτοιας ποινής, κάλεσε το Δικαστήριο να την αναστείλει δίδοντας στον κατηγορούμενο μια δεύτερη ευκαιρία. Σύμφωνα με το περιεχόμενο της έκθεσης του Γραφείου Ευημερίας ο κατηγορούμενος είναι ηλικίας 41 ετών και γεννήθηκε στην Τουρκία. Ο πατέρας του ήταν Τουρκικής καταγωγής ενώ η μητέρα του καταγόταν από τη Λεμεσό. Είναι Τουρκοκύπριος και απέκτησε Κυπριακή υπηκοότητα. Η σύζυγος του είναι Τούρκικης καταγωγής, προέρχεται από πολυμελή οικογένεια χαμηλής κοινωνικοοικονομικής κατάστασης, είναι απόφοιτος του Δημοτικού και είναι οικοκυρά. Ο κατηγορούμενος φοίτησε μέχρι το Δημοτικό στην Τουρκία και εργαζόταν ως τορναδόρος. Το ζεύγος απέκτησε τη Segul 12 ετών σήμερα, μαθήτρια Στ τάξης ειδικής μονάδας στο Γ Δημοτικό Σχολείο Αγλαντζιάς η οποία γεννήθηκε στην Τουρκία. Το ζευγάρι αρχικά εγκαταστάθηκε στα κατεχόμενα και μετά μετακόμισαν στις ελεύθερες περιοχές όπου ζουν και άλλα συγγενικά τους πρόσωπα. Στην Κύπρο γεννήθηκε το δεύτερο παιδί τους ο Veysi, ηλικίας 6 ετών σήμερα, μαθητής προδημοτικής τάξης στο Πέμπτο Δημοτικό Σχολείο Αγλαντζιάς. Ο Veysi αφού γεννήθηκε στην Κύπρο απέκτησε Κυπριακή υπηκοότητα. Ο κατηγορούμενος αρχικά εργαζόταν στις οικοδομές, κατά το 2009 είχε σοβαρό ατύχημα ενώ εργαζόταν, νοσηλεύτηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας και παρουσίασε σοβαρό πρόβλημα με τον σπόνδυλο του αλλά και σοβαρό πρόβλημα επιληψίας για το οποίο παρακολουθείται συστηματικά από γιατρό και λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή. Είναι ανίκανος για εργασία και η οικογένεια συντηρείται από το Ταμείο Δημοσίων Βοηθημάτων από το οποίο δικαιούται βοήθημα ο ίδιος και ο γιος του Veysi, ως Κύπριοι πολίτες. To ζευγάρι αντιμετωπίζει πολλά οικονομικά προβλήματα και η σύζυγος του κατηγορουμένου εγκυμονεί τώρα το τρίτο τους παιδί. Σύμφωνα με το άρθρο 243 Ποινικού Κώδικα όποιος διαπράττει επίθεση που προκαλεί πραγματική σωματική βλάβη είναι ένοχος πλημμελήματος και υπόκειται σε φυλάκιση 3 ετών. Σύμφωνα με το άρθρο 4

(1)του περί Βίας στην Οικογένεια (Πρόληψη και Προστασία Θυμάτων) Νόμου 119

(1)/2000, όταν τα αδικήματα που αναφέρονται στην 1η στήλη διαπράττονται από το ένα μέλος της οικογένειας εις βάρος άλλου μέλους θεωρούνται για τους σκοπούς του παρόντος Νόμου αυξημένης σοβαρότητας και το Δικαστήριο δύναται να επιβάλει τις αυξημένες ποινές που προβλέπονται αντί τις ποινές που προβλέπονται στα αντίστοιχα άρθρα του Ποινικού Κώδικα. Σύμφωνα με το άρθρο 4

(2)(ια) για το αδίκημα της επίθεσης προκαλούσα πραγματική σωματική βλάβη η ποινή αυξάνεται από 3 σε 5 χρόνια. Προκύπτει λοιπόν ότι το αδίκημα υπό εξέταση, ακριβώς γιατί αφορά πρόσωπα μεταξύ οικογένειας, είναι αυξημένης σοβαρότητας. Στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν. Τόκκαλου

(2001)2 Α.Α.Δ. 95 αναφέρθηκαν τα εξής: «Η ωμή χρήση βίας είτε ως μέσο επικράτησης είτε ως μέσο εκδίκησης είτε ως μέσο τιμωρίας δεν έχει θέσει στην κοινωνία των ανθρώπων. Η εκδήλωση της πρέπει να τιμωρείται με την αυστηρότητα που επιβάλει η σοβαρότητα του εγκλήματος και η ανάγκη για την γενική καταστολή τέτοιας συμπεριφοράς.» Όπως επισημάνθηκε στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν. Ζήνωνα Γεωργίου

(2001)2 Α.Α.Δ. 272, η αύξηση που έχει παρατηρηθεί τα τελευταία χρόνια στα περιστατικά βίας στην οικογένεια κατέστησε αναγκαία την θέσπιση του περί Βίας στην Οικογένεια (Πρόληψη και Προστασία Θυμάτων) Νόμου, στον οποίο προβλέπονται αυξημένες ποινές για εγκλήματα βίας στην οικογένεια, σε σύγκριση με τα ανάλογα αδικήματα στον Ποινικό Κώδικα. Χαρακτηριστικά λέχθηκε σε σχέση με αυτό: «Η διάκριση είναι εμφανής. Η αποδοκιμασία του κοινωνικού συνόλου προς τους ενόχους αδικημάτων βίας στην οικογένεια εκφράζεται μέσω της αυστηρότερης ποινής που προβλέπει ο νόμος ενώ, ταυτόχρονα επιδιώκεται, μέσω της ποινής, και η εξυπηρέτηση του σκοπού της αποτροπής». Στην υπόθεση Θεοχάρης Θεοχάρους ν. Αστυνομίας

(2008)2 Α.Α.Δ. 575, αναφέρθηκε ότι η σοβαρότητα αυτής της φύσης αδικημάτων έγκειται στο γεγονός ότι η βία στρέφεται ενάντια στην προσωπικότητα, καταρρακώνουν την αξιοπρέπεια του ατόμου και πλήττουν το θεμελιώδες δικαίωμα της σωματικής ακεραιότητας. Χαρακτηριστικό θεωρώ και το απόσπασμα από την απόφαση Γενικός Εισαγγελέας ν. Ιωάννου

(2003)2 Α.Α.Δ. 534, όπου λέχθηκαν τα εξής: «Η ιδιαίτερη αυστηρότητα με την οποία θα πρέπει να αντιμετωπίζεται η άσκηση βίας σε μέλος της οικογένειας κατηγορουμένου, τονίστηκε και στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν. Γεωργίου, Ποιν. Εφ. 7012 ημερ. 11.4.2001. Είναι αδιανόητο κάποιος να κακοποιείται στο οικογενειακό σπίτι που αποτελεί το καταφύγιο του και όπου θα έπρεπε να βρίσκει προστασία και στοργή». (βλ. επίσης Κωνσταντίνος Χαραλάμπους ν. Αστυνομίας Ποιν. Εφ. 28/2010 ημερ. 7.5.2010 και Αιμίλιος Ιωάννου ν. Αστυνομίας

(1998)2 Α.Α.Δ. 327). Στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν. Αναστάσιου Γεωργίου

(2002)2 Α.Α.Δ. 464 ανέφερε τα εξής: «Η σοβαρότητα εγκλημάτων βίας στην οικογένεια είναι αυτόδηλη. Εκτός από το τραύμα που επιφέρουν, τείνουν να πλήξουν τη συνοχή της οικογένειας και την υπόσταση των μελών της. Χρήση βίας από το σύζυγο κατά της συζύγου του αποτελεί ιδιαίτερη πτυχή εγκλημάτων βίας στην οικογένεια, τα οποία έχουν ως γενεσιουργό αιτία τη χρήση βίας ως μέσο επιβολής της θέλησης του συζύγου επί της συζύγου του και την κυριαρχία του στην οικογένεια, με έρεισμα τη σωματική του δύναμη. Η βία αντικαθιστά το λόγο και η ισχύς τη λογική. Εξαρθρώνεται το κλίμα ισότητας που πρέπει να χαρακτηρίζει τις σχέσεις των συζύγων - (βλ. Κούλλουρος ν. Κούλλουρου & Άλλου

(1989)1(E) Α.Α.Δ. 50). Η άσκηση βίας από το σύζυγο εις βάρος της συζύγου του αποτελεί ανάθεμα για τις συζυγικές σχέσεις και πλήττει τον πυρήνα της οικογένειας. Τέτοια συμπεριφορά δε γίνεται ανεκτή. Πρέπει να εκριζωθεί από την οικογένεια». Η επιβολή ποινής είναι ένα πολύ λεπτό έργο του Δικαστηρίου αφού απαιτείται η εξισορρόπηση του γενικού συμφέροντος της δικαιοσύνης από την μία, και η εξατομίκευση της ποινής στα πλαίσια του συγκεκριμένου παραβάτη από την άλλη. Η σοβαρότητα αδικημάτων βίας στην οικογένεια είναι δεδομένη. Στην υπό εκδίκαση περίπτωση έχουμε μια ανήλικη μικρή, ηλικίας 12 ετών σήμερα, 11 ετών όταν έγινε το αδίκημα, δηλαδή ένα ανυπεράσπιστο παιδί, να έχει γίνει θύμα βίας από τον ίδιο της τον πατέρα ο οποίος θα έπρεπε να είναι ο προστάτης της. Μάλιστα τα κτυπήματα που της κατέφερε ήταν με την χρήση ξύλου και της άφησαν εμφανή σημάδια, εκδορές, μώλωπες και εκχυμώσεις. Σημειώνω δε ότι από τα γεγονότα όπως έχουν εκτεθεί φαίνεται να μην ήταν η πρώτη φορά που η παραπονούμενη υπέστη βία από τον κατηγορούμενο όπως εκμυστηρεύτηκε και στην δασκάλα της, απλά τις προηγούμενες φορές δεν ήθελε να ενημερωθεί το Γραφείο Ευημερίας. Προς μετριασμό της ποινής λαμβάνω υπ' όψιν μου το γεγονός ότι ο Κατηγορούμενος είναι λευκού ποινικού μητρώου και την άμεση παραδοχή του στο Δικαστήριο. Λαμβάνω υπόψη μου τις προσωπικές του περιστάσεις, την πολύ άσχημη οικονομική κατάσταση της οικογένειας στην οποία συνέτεινε και ο δικός του σοβαρός τραυματισμός και η ασθένεια του. Λαμβάνω επίσης υπόψη μου ότι πρόκειται να γίνει πατέρας για τρίτη φορά. Από την άλλη καμία εκδήλωση βίας και ειδικά ενδοοικογενειακής δεν μπορεί να διαγραφεί και να δικαιολογηθεί. Όπως αναφέρθηκε και στις διάφορες υποθέσεις στις οποίες γίνεται πλήρης αναφορά πιο πάνω η βία δεν έχει θέση στην κοινωνία των ανθρώπων. Ειδικά δε όταν το θύμα βίας είναι το ανυπεράσπιστο παιδί από το ίδιο το πρόσωπο που θα έπρεπε να το στηρίζει και να το προστατεύει, τον γονιό του. Ενόψει όλων των ανωτέρω είναι η θέση μου ότι η αρμόζουσα ποινή που θα πρέπει να επιβληθεί στον κατηγορούμενο για να μπορέσει μέσω της ποινής να αντιληφθεί το μεγάλο και σοβαρό λάθος που έχει πράξει είναι αυτή της φυλάκισης. Του επιβάλλεται λοιπόν στην κατηγορία που έχει παραδεχθεί ποινή φυλάκισης 3 μηνών. Όπως έχει αναφερθεί ο ευπαίδευτος συνήγορος του κάλεσε το Δικαστήριο να αναστείλει τυχόν ποινή φυλάκισης που έχει κρίνει ότι θα πρέπει να επιβληθεί στον κατηγορούμενο. Η αναστολή ποινών φυλάκισης διέπεται από το άρθρο 3 του Νόμου 95/72, όπως τροποποιήθηκε, και το οποίο αναφέρει ότι, όποτε Δικαστήριο επιβάλλει ποινή φυλακίσεως η οποία δεν υπερβαίνει τα τρία έτη, δύναται να διατάξει όπως η ποινή μη εκτελεστεί εκτός αν, διαρκούσης της περιόδου εφαρμογής του διατάγματος, ο καταδικασθείς διαπράξει άλλο αδίκημα το οποίο τιμωρείται με φυλάκιση, και, μετά από την διάπραξη αυτή, Δικαστήριο διατάξει όπως η αρχική ποινή εκτελεστεί. Το εδάφιο

(2)του εν λόγω άρθρου αναφέρει τα ακόλουθα: «Το Δικαστήριο διατάσσει την αναστολή εκτέλεσης της ποινής φυλάκισης αν αυτό δικαιολογείται από το σύνολο των περιστάσεων της υπόθεσης και τα προσωπικά περιστατικά του Κατηγορουμένου». Η ποινή φυλάκισης με αναστολή δεν επιβάλλεται από Δικαστήριο ως μέτρο επιείκειας, αλλά το Δικαστήριο αποφασίζει το ύψος της ποινής, και μετά εξετάζει κατά πόσο συντρέχουν οι προϋποθέσεις που να δικαιολογούν την αναστολή της (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Στέφανου Περατικού

(1997)2 Α.Α.Δ. 373). Οι αρχές για αναστολή ποινής φυλακίσεως έχουν αναλυθεί σε σωρεία αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Παραπέμπω ενδεικτικά στις Γενικός Εισαγγελέας ν. Μελεγκου

(1994)2 Α.Α.Δ. 1, Δημοκρατία ν. Δημητρίου Παντελή

(1974)2 C.L.R. 45, Athanasiou ν. Republic

(1978)2 C.L.R. 17, Koukos v. Police

(1986)2 C.L.R. 1, Republic v. Georgiou

(1989)2 Α.Α.Δ. 31, Δημοκρατία v. Πέττη

(1990)2 Α.Α.Δ. 24, Γενικός Εισαγγελέας ν. Λουκάς Φανιέρος

(1996)2 Α.Α.Δ. 303 και Σάββας Παπαευσταθίου ν. Αστυνομίας

(2004)2 Α.Α.Δ. 39. Ο κατηγορούμενος είναι λευκού ποινικού μητρώου, έχει παραδεχθεί τη διάπραξη του αδικήματος, η απαράδεχτη συμπεριφορά του έλαβε χώρα 1 χρόνο προηγουμένως, αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα υγείας και πρόκειτια να γίνει πατέρας για τρίτη φορά. Τα πιο πάνω με οδηγούν στο ότι το σύνολο των περιστάσεων της υπόθεσης σε συνδυασμό με τα προσωπικά περιστατικά του Κατηγορούμενου μπορούν να επενεργήσουν για αναστολή της επιβληθείσας ποινής φυλάκισης, στην επιθυμία μου να δοθεί σε αυτόν μία δεύτερη ευκαιρία. Τούτων δεδομένων, η επιβληθείσα ποινή φυλάκισης αναστέλλεται για περίοδο 3 ετών από σήμερα. Το τεκμήριο να παραμείνει στην κατοχή της Αστυνομίας. (Υπ.) .................. Στ. Χριστοδουλίδου-Μέσσιου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΕΠ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο