Αστυνομικού Διευθυντή Λάρνακας ν. Δημήτρης Φωτίου, Αρ. Ποινικής Υπ.: 8925/2012, 21/3/2013

(1)του περί Προστασίας και Διασφάλισης της Υγείας και Ευημερίας των Ζώων και για συναφή θέματα Ν.46

(1)/94, (1η κατηγορία). (β) των ακατάλληλων χώρων σταβλισμού κατά παράβαση του άρθρου 4 της ΚΔΠ 82/02 και των άρθρων 27 και 32 του πιο πάνω Νόμου, (2η κατηγορία). (γ) της παράλειψης δήλωσης θανάτων ζώων κατά παράβαση του άρθρου 11 της ΚΔΠ 341/10 και των άρθρων 13 και 14 του περί της Υγείας των Ζώων Ν.109

(1)/01, (3η κατηγορία). (δ) της παράλειψης ειδοποίησης του Διευθυντή ή του Επαρχιακού Κτηνιατρικού Λειτουργού ή Κτηνιάτρου ή του πλησιέστερου αστυνομικού σταθμού για αυξημένη θνησιμότητα των ζώων κατά παράβαση του άρθρου 6

(2)του περί της Υγείας των Ζώων Νόμου, (4η κατηγορία).

1. Προς στοιχειοθέτηση των κατηγοριών η κατηγορούσα αρχή κάλεσε συνολικά τρεις μάρτυρες, τον αστυφ. 3081 Κ. Ολυμπίου, τον κτηνιατρικό λειτουργό Δ. Επαμεινώνδα και την κα Ευθυμία Κούρτη.
2. Στην μαρτυρία του ο κ.Δ. Επαμεινώνδα μεταξύ άλλων ανέφερε τα ακόλουθα: Είναι κτηνιατρικός λειτουργός. Την 1/9/11 έλαβε επώνυμη καταγγελία για την παρουσία νεκρών ζώων στην εκμετάλλευση του κατηγορούμενου στην περιοχή Τόχνη της επαρχίας Λάρνακας. Έτσι μετέβηκε στην πιο πάνω μονάδα μαζί με άλλους συναδέλφους του. Διαπίστωσε ότι τα ζώα του κοπαδιού ήταν σε κακή θρεπτική κατάσταση. Υπήρχαν 3 πρόβατα και 3 αίγες, τα οποία είχαν πεθάνει πρόσφατα. Καθόρισε το θάνατο τους από 1 μέχρι 10 ημέρες ως επίσης στην εκμετάλλευση υπήρχαν και 129 κουφάρια ζώων. Κάποια από αυτά έφεραν σήμανση ενώ άλλα δεν έφεραν σήμανση. Στην εκμετάλλευση υπήρχαν γύρω στα 80 ζωντανά ζώα τα οποία ήταν καχεκτικά και φαίνονταν οι πλευρές τους. Σε σχετική ερώτηση που έγινε στον κατηγορούμενο για την αιτία του θανάτου των ζώων του, αυτός διατύπωσε τρεις διαφορετικές εκδοχές. Αρχικά ισχυρίστηκε ότι τα ζώα δηλητηριάστηκαν, ακολούθως ότι είχαν βγει έξω για αρκετές ημέρες και όταν επέστρεψαν άρχισαν και πέθαιναν και ακολούθως ότι κάποια από τα ζώα διέφυγαν και έφαγαν υπερβολική δόση κριθαριού και πέθαναν συνεπεία τούτου. Όταν ερωτήθηκε για τα κουφάρια των ζώων ισχυρίστηκε ότι βρισκόντουσαν στην εκμετάλλευση του για περίπου 10 ημέρες. Ανέφερε ότι τα ζώα αυτά με βάση την εικόνα τους ήταν για πολύ μεγαλύτερο διάστημα νεκρά, καθώς είχε απομείνει μόνο το δέρμα και τα οστά τους. Ανέφερε επίσης ότι η μονάδα του κατηγορούμενου είχε την εικόνα εγκατάλειψης αφού βρέθηκαν κουφάρια ζώων ακόμα και στο αρμευτήριο και σε σχετική ερώτηση, ανέφερε ότι για τουλάχιστον 11/2 μήνα δεν είχε αρμέξει τα ζώα του. Επίσης στην μάντρα του εντοπίστηκαν διάφορα αιχμηρά αντικείμενα, μπάζα, ξύλα και βελόνες από σύριγγες, πράγμα το οποίο έθετε σε κίνδυνο την υγεία των ζώων. Περαιτέρω διαπίστωσε ότι στις ποτίστρες δεν υπήρχε νερό, ως επίσης στις ταΐστρες δεν υπήρχε ίχνος τροφής. Διευθετήθηκε η συλλογή των νεκρών ζώων από εταιρεία συλλογής νεκρών ζώων, η οποία συνέλεξε 10 νεκρά ζώα. Τα υπόλοιπα, καθότι η συλλογή θα συνιστούσε κίνδυνο για την υγεία και ασφάλεια του προσωπικού της εταιρείας συλλογής νεκρών ζώων αφού θα έπρεπε να συλλέξουν κουφάρια ζώων καθώς και νεκρά ζώα σε προχωρημένη αποσύνθεση, λήφθηκε η απόφαση όπως αυτά ταφούν στον χώρο θανάτωσης τους, δηλ. στην εκμετάλλευση. Θα επανέλθω στην μαρτυρία του πιο πάνω προσώπου στο στάδιο της αξιολόγησης.
3. Η κα Ευθυμία Κούρτη είναι τηλεφωνήτρια στην εταιρεία Sigan Management Ltd η οποία ασχολείται με την αποτέφρωση ζώων. Η εταιρεία είναι υπεύθυνη με την περισυλλογή και αποτέφρωση νεκρών ζώων όπως αίγες, πρόβατα, αγελάδες και άλλα ζώα. Οι κλήσεις που γίνονται στην εταιρεία καταγράφονται και βρίσκονται στην μνήμη του συστήματος για αρκετό χρονικό διάστημα. Την 1/9/11 και στις 3/10/11 δεν υπήρχαν οποιεσδήποτε κλήσεις από τον ιδιοκτήτη της εκμετάλλευσης Δημήτρη Φωτίου. Οι μόνες κλήσεις που υπήρχαν από τον κατηγορούμενο ήταν στις 5/10/11, 13/10/11 και 14/10/11, στις οποίες η εταιρεία μετέβηκε και παρέλαβε αριθμό νεκρών ζώων. Επρόκειτο για 7 νεογέννητα αιγοπρόβατα χωρίς σήμανση, 5 αίγες και 4 πρόβατα.
4. Ο αστυφ. 3081 Κ. Ολυμπίου ανέφερε ότι στις 22/12/11 έλαβε κατάθεση από τον κατηγορούμενο (βλ. τεκμ.1). Ακολούθως την ίδια μέρα τον κατηγόρησε γραπτώς και αφού του επέστησε την προσοχή τους στο Νόμο αυτός δεν παραδέχτηκε τις κατηγορίες 1, 2, 3 και 4 ενώ παραδέχτηκε τις κατηγορίες 5 και 6 (βλ. τεκμ.2). Περαιτέρω παρουσίασε στο Δικαστήριο φωτογραφίες οι οποίες δείχνουν την εκμετάλλευση του κατηγορούμενου. Με βάση τις αρχές της απλής παρατήρησης από τις φωτογραφίες φαίνεται να υπάρχουν σκελετοί ζώων, κουφάρια ζώων και ζώα σε προχωρημένη αποσύνθεση.
5. Με βάση την πιο πάνω μαρτυρία το Δικαστήριο έκρινε ότι αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον του κατηγορούμενου και αφού του επεξηγήθηκαν τα δικαιώματα του δυνάμει του άρθρου 74

(1)(γ) του Κεφ.155 ο κατηγορούμενος επέλεξε και έδωσε μαρτυρία από την θέση εξεταζόμενου μάρτυρα.

1. Ο κατηγορούμενος στην μαρτυρία του μεταξύ άλλων ανέφερε τα ακόλουθα: Του έθεσαν υπό περιορισμό τα ζώα. Τοποθέτησε φαγητό στα ζώα κατόπιν οδηγιών των αρμοδίων αρχών και παρά ταύτα τα ζώα πέθαναν. Στην εκμετάλλευση του υπάρχουν αυτόματες ποτίστρες. Αναγνώρισε τις φωτογραφίες (τεκμ.1) στην οποία ανέφερε ότι στην φωτογραφία αρ.1 φαίνονται κουφάρια ζώων τα οποία υπήρχαν για περίοδο 20-25 ημερών. Στην φωτογραφία αρ.2 υπάρχει ζώο σε αποσύνθεση ως επίσης και κόκκαλα ζώων. Στην φωτογραφία αρ.3 φαίνονται πεθαμένα ζώα τα οποία υπήρχαν στην εκμετάλλευση του όπως ο ίδιος ανέφερε για περίοδο 25 ημερών. Στις φωτογραφίες αρ. 4, 5 και 6 φαίνεται η μάντρα του στην οποία υπάρχουν σε αποσύνθεση ζώα, ίσως από τις 10/8/
2. Ανέφερε ότι καθάριζε την μάντρα του κάθε 2-3 μέρες και δεν υπήρχαν ούτε ξύλα ούτε βελόνες. Τα ζώα του δήλωσε ότι δεν πέθαναν από ασιτία.
3. Μέσα από τη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω με ιδιαίτερη προσοχή όλους τους μάρτυρες και είμαι σε θέση να αξιολογήσω τη μαρτυρία τους με δείκτη μεταξύ άλλων τη λογικότητα της εκδοχής τους, την αμεσότητα και ευθύτητα των απαντήσεων τους, αλλά και γενικότερα την όλη παρουσία τους στο εδώλιο του μάρτυρα. Αντιφάσεις σε μικρολεπτομέρειες δεν αποδυναμώνουν μια κατά τα άλλα αξιόπιστη μαρτυρία αλλά αντίθετα την ενδυναμώνουν με την έννοια ότι δεν υπήρξε προσχεδιασμός και ή συνεννόηση μεταξύ των μαρτύρων ως προς το τι θα κατέθεταν (βλ. Τυμπιώτης ν. Δημοκρατίας

(2004)2Α ΑΑΔ 612 και στις εκεί αναφερόμενες αυθεντίες).

1. Όλοι οι μάρτυρες κατηγορίας μου έκαναν εξαιρετική εντύπωση. Δεν περιέπεσαν σε οποιαδήποτε αντίφαση ικανή να κλονίσει την αξιοπιστία τους καθ' οιονδήποτε τρόπο. Ήταν συνεπείς και σταθεροί στις απαντήσεις τους. Ήταν μάρτυρες της αλήθειας και συνακόλουθα αποδέχομαι την μαρτυρία τους.
2. Ο κατηγορούμενος στην μαρτυρία του μεταξύ άλλων αναγνώρισε ότι υπήρχαν στην εκμετάλλευση του κουφάρια ζώων, ζώα σε αποσύνθεση τα οποία υπήρχαν για αρκετές μέρες, και ειδικότερα για περίοδο 20-25 μέρες. Στις φωτογραφίες (βλ. τεκμ.1) τις οποίες αναγνώρισε ότι πρόκειται για την εκμετάλλευση του, φαίνονται με βάση τις αρχές της απλής παρατήρησης σκελετοί ζώων, κουφάρια ζώων, ζώα σε αποσύνθεση. Αντεξεταζόμενος δήλωσε ότι καθάριζε την μάντρα του κάθε 2-3 μέρες. Η πιο πάνω δήλωση του έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τα όσα ανέφερε ο κ.Δ. Επαμεινώνδας και πέραν δε τούτου έρχεται σε αντίθεση με τα όσα ανέφερε ο ίδιος ότι καθάριζε την μάντρα του κάθε 2-3 μέρες με τρακτέρ. Ευλόγως γεννάται το ακόλουθο ερώτημα. Αφού την καθάριζε σύμφωνα με τα όσα ανέφερε ο ίδιος τόσο τακτικά γιατί υπήρχαν κουφάρια ζώων για περίοδο 20-25 ημερών ως ο ίδιος ανέφερε. Πέραν δε τούτου δεν απαντούσε με αμεσότητα και ευθύτητα στις ερωτήσεις που του υποβάλλονταν στο στάδιο της αντεξέτασης. Όταν ρωτήθηκε συγκεκριμένα από την δημόσια κατήγορο ότι εάν καθάριζε την μάντρα του δεν θα βρισκόταν στην κατάσταση που φαίνεται στις φωτογραφίες, αυτός απάντησε άλλα τ' άλλων και ειδικότερα ότι περίφραξε τον χώρο. Ο ίδιος ανέφερε ότι ο λόγος που δεν έθαψε τα ζώα του και δεν ειδοποίησε τον φορέα ήταν γιατί ήθελε να τον φέρουν στο Δικαστήριο. Γενικά η όλη παρουσία του στο εδώλιο του μάρτυρα δεν ήταν θετική και συνακόλουθα δεν αποδέχομαι την μαρτυρία του σε όση έκταση έρχεται σε αντίθεση με την μαρτυρία που προσκομίστηκε από την κατηγορούσα αρχή.
3. Με βάση την πιο πάνω αξιολόγηση τα πραγματικά γεγονότα έχουν ως αυτά εκτίθενται στις παρ. 3, 4 και
5. Στη συνέχεια θα εξετάσω κατά πόσο με βάση τα πιο πάνω ευρήματα του Δικαστηρίου έχουν αποδειχθεί τα συστατικά στοιχεία των κατηγοριών. 13.1 Ο κατηγορούμενος αντιμετωπίζει το αδίκημα της παράλειψης φροντίδας ζώων κατά παράβαση του άρθρου 6

(1)του περί Προστασίας και Διασφάλισης της Υγείας και Ευημερίας των Ζώων και για συναφή θέματα Ν.46

(1)/94, (1η κατηγορία). 13.2 Σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 6

(1)κάθε πρόσωπο το οποίο έχει στην κυριότητά του, στην κατοχή του ή στη φύλαξη του οποιοδήποτε ζώο πρέπει να του παρέχει κατάλληλη για το είδος ή την κατηγορία του τροφή, νερό και φροντίδα και, όπου απαιτείται, στέγαση. 13.3 Σύμφωνα με τα πιο πάνω ευρήματα του Δικαστηρίου ο κατηγορούμενος την 1/9/11 διατηρούσε εκμετάλλευση και ειδικότερα κοπάδι αποτελούμενο από πρόβατα και αίγες. Τα ζώα του κοπαδιού, γύρω στα 80 ζωντανά, ήταν σε κακή θρεπτική κατάσταση. Περαιτέρω εντοπίστηκαν κουφάρια ζώων ακόμη και στο αρμεκτήριο. Στις ταΐστρες δεν υπήρχε ίχνος τροφής ως επίσης δεν υπήρχε νερό παρά το γεγονός ότι υπήρχε καυτερός ήλιος, η θερμοκρασία ήταν γύρω στους 40 βαθμούς κελσίου. Γύρω στα 80 ζώα ήταν καχεκτικά και φαίνονταν οι πλευρές τους. Ο κατηγορούμενος είχε στην κυριότητα του και κατείχε ζώα και παρέλειψε να παρέχει τροφή, νερό και φροντίδα στα ζώα του. Με βάση τα πιο πάνω η κατηγορούσα αρχή έχει επιτύχει να αποδείξει την κατηγορία στον απαιτούμενο βαθμό. 14.1 Ο κατηγορούμενος αντιμετωπίζει το αδίκημα των ακατάλληλων χώρων σταβλισμού κατά παράβαση των άρθρων 4 της ΚΔΠ 82/02 και των άρθρων 27 και 32 του πιο πάνω Νόμου, (2η κατηγορία). 14.2 Ζώα σημαίνει τα ζώα που εκτρέφονται ή κρατούνται για την παραγωγή τροφίμων, ερίου, δέρματος ή γούνας ή για άλλους σκοπούς γεωργικής εκμετάλλευσης και περιλαμβάνει τα ψάρια, τα ερπετά και τα αμφίβια. Ιδιοκτήτης ή κάτοχος σημαίνει το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που είναι υπεύθυνο ή επιφορτισμένο, μόνιμα ή προσωρινά, με τα ζώα. (βλ. άρθρο 2 ΚΔΠ 82/02). Η ελευθερία κίνησης που χρειάζεται κάθε ζώο, ανάλογα με το είδος του και σύμφωνα με την κτηθείσα πείρα και τις επιστημονικές γνώσεις, πρέπει να είναι τέτοια ώστε να μην παρεμποδίζεται ή να προκαλείται περιττή ταλαιπωρία ή τραυματισμός στα ζώα. (βλ. άρθρο 4 της ΚΔΠ 82/02). 14.3 Σύμφωνα με τα ευρήματα του Δικαστηρίου ο κατηγορούμενος την 1/9/11 ήταν ιδιοκτήτης και κάτοχος των ζώων που περιγράφονται πιο πάνω και διατηρούσε εκμετάλλευση εντός της οποίας υπήρχαν γύρω στα 129 κουφάρια από ζώα, 6 άλλα νεκρά ζώα ως επίσης εντός της εκμετάλλευσης υπήρχαν διάφορα αιχμηρά αντικείμενα μπάζα, ξύλα και βελόνες από σύριγγες. Η ύπαρξη των πιο πάνω παρεμπόδιζαν την ελεύθερη κίνηση τους, προκαλούσαν ταλαιπωρία και έθεταν σε κίνδυνο την υγεία τους. Με βάση όλα τα πιο πάνω κρίνω ότι η κατηγορούσα αρχή έχει επιτύχει να αποδείξει την κατηγορία στον απαιτούμενο βαθμό. 15.1 Ο κατηγορούμενος αντιμετωπίζει το αδίκημα της παράλειψης δήλωσης θανάτων ζώων κατά παράβαση του άρθρου 11 της ΚΔΠ 341/10 και των άρθρων 13 και 14 του περί της Υγείας των Ζώων Ν.109

(1)/01, (3η κατηγορία). 15.2 Σύμφωνα με το άρθρο 11 της ΚΔΠ 341/10 ο κάτοχος οφείλει να δηλώνει εντός 24 ωρών τον θάνατο ζώων στον φορέα συλλογής και διάθεσης νεκρών ζώων. 15.3 Με βάση τα πιο πάνω ευρήματα του Δικαστηρίου ο κατηγορούμενος κατείχε ζώα και παρέλειψε να δηλώσει τον θάνατο τους στον πιο πάνω φορέα εντός 24 ωρών. Πέραν δε τούτου όπως ο ίδιος ανέφερε δεν το έπραξε και όταν κατηγορήθηκε για το πιο πάνω αδίκημα παραδέχθηκε την διάπραξη του. (βλ. τεκμ.2). Με βάση τα πιο πάνω κρίνω ότι η κατηγορούσα αρχή έχει επιτύχει να αποδείξει την 3η κατηγορία στον απαιτούμενο βαθμό. 16.1 Ο κατηγορούμενος αντιμετωπίζει το αδίκημα της παράλειψης ειδοποίησης του Διευθυντή ή του Επαρχιακού Κτηνιατρικού Λειτουργού ή Κτηνιάτρου ή του πλησιέστερου αστυνομικού σταθμού για αυξημένη θνησιμότητα των ζώων κατά παράβαση του άρθρου 6

(2)του περί της Υγείας των Ζώων Νόμου, (4η κατηγορία). 16.2 Σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 6

(2)του πιο πάνω Νόμου, οποιοσδήποτε επιχειρηματίας ή άτομο που έχει στη φύλαξη, φροντίδα ή την κατοχή του ζώα οφείλει να ειδοποιεί το ταχύτερο δυνατό το Διευθυντή η τον Επαρχιακό Κτηνιατρικό Λειτουργό ή κτηνίατρο ή τον πλησιέστερο αστυνομικό σταθμό, για οποιαδήποτε αυξημένη θνησιμότητα ή νοσηρότητα των ζώων του ή υποψία εμφάνισης γνωστοποιητέας ασθένειας. 16.3 Στην προκειμένη περίπτωση, με βάση τα πιο πάνω ευρήματα του Δικαστηρίου ο κατηγορούμενος ενώ είχε στην φύλαξη και κατοχή του ζώα και ενώ υπήρξε αυξημένη θνησιμότητα ζώων, αφού υπήρχαν 129 κουφάρια ζώων και άλλα 6 νεκρά ζώα τα οποία πέθαναν από μία μέχρι και δέκα μέρες προηγουμένως, παρέλειψε να ειδοποιήσει τον Διευθυντή ή τον Επαρχιακό Κτηνιατρικό Λειτουργό ή κτηνίατρο ή τον πλησιέστερο αστυνομικό σταθμό. Πέραν δε τούτου όπως ο ίδιος ανέφερε παρέλειψε να το πράξει. Με βάση τα πιο πάνω ευρήματα του Δικαστηρίου κρίνω ότι η κατηγορούσα αρχή έχει επιτύχει να αποδείξει την 4η κατηγορία στον απαιτούμενο βαθμό. 17. Συνακόλουθα ο κατηγορούμενος βρίσκεται ένοχος σε όλες τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει. (Υπ.): ...... Ηλ. Γεωργίου, Ε.Δ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο