Δημοκρατίας ν. Βαρνάβας Σταύρου κ.α., Αρ. Υπ.: 21114/12, 6/12/2013 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:KDLAR:2013:12 ΜΟΝΙΜΟ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Ν. Γ. Σάντη, Π.Ε.Δ. Α. Δαυίδ, Α.Ε.Δ. Χρ. Φιλίππου, Ε.Δ. Αρ. Υπ.: 21114/12 Μεταξύ: Δημοκρατίας v.
- Βαρνάβας Σταύρου
- Jamal Mohammed
- Ιωάννης Κιλινκαρίδης Κατηγορουμένων Ημερομηνία: 6 Δεκεμβρίου,
- Εμφανίσεις: Για την Κατηγορούσα Αρχή: Ο κ. Ν. Δημητρίου. Για τον Κατηγορούμενο 3: Η κ. Μ. Νεοφύτου. Κατηγορούμενος 3: Παρών. Π Ο Ι Ν Η Ο κατηγορούμενος 3 («ο κατηγορούμενος»), βρέθηκε ένοχος μετά από παραδοχή του στην κατηγορία της ληστείας, κατά παράβαση των άρθρων 282, 20 και 21 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154, όπως τροποποιήθηκε (βλ. κατηγορία 1). Οι υπόλοιπες κατηγορίες στο κατηγορητήριο εναντίον του κατηγορούμενου 3, δηλαδή αυτές με αριθμό 2-8 αποσύρθηκαν μετά από αίτημα της Κατηγορούσας Αρχής και άδειας του Δικαστηρίου λόγω έλλειψης επαρκούς μαρτυρίας προς στοιχειοθέτηση τους, με αποτέλεσμα τούτος να αθωωθεί και απαλλαχθεί στην κάθε μια από αυτές. Η κατηγορία της ληστείας (βλ. κατηγορία 1) αναστάληκε εναντίον του κατηγορούμενου 1, ο οποίος εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τις κατηγορίες 2-8, τις οποίες δεν έχει παραδεχθεί. Η υπόθεση αναφορικά με τον κατηγορούμενο 2 αναστάληκε επειδή φυγοδίκησε μετά που το Ανώτατο Δικαστήριο τροποποίησε σε χρηματική εγγύηση το πρωτόδικο διάταγμα προφυλάκισης του. Ο κατηγορούμενος παραδέχθηκε (σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της κατηγορίας 1), ότι στις 24.10.12 στο δρόμο Λυμπιών-Ψευδά της Επαρχίας Λάρνακας έκλεψε €20.000 από τους παραπονούμενους Γιώργο Ιωαννίδη και Θύρσο Ιωαννίδη και ότι, σε χρόνο αμέσως πριν από τη διάπραξη της κλοπής και με σκοπό την απόκτηση του υπό αναφορά ποσού, χρησιμοποίησε εναντίον τους πραγματική βία. Σύμφωνα με τα γεγονότα όπως παρατέθηκαν από την Κατηγορούσα Αρχή, οι παραπονούμενοι Θύρσος και Γιώργος Ιωαννίδης είναι πατέρας και υιός αντιστοίχως. Κατά τον ουσιώδη χρόνο ασχολούνταν με την εμπορία χρυσού, διατηρώντας σχετικό κατάστημα στα Περβόλια Λάρνακας. Το τελευταίο χρονικό διάστημα πριν από τη διάπραξη του εγκλήματος, ο Θύρσος Ιωαννίδης διαφήμιζε ότι αγόραζε χρυσαφικά και είχε μάλιστα προς τούτο τοποθετήσει σχετικές διαφημιστικές πινακίδες σε περίοπτα σημεία στη Λάρνακα. Αποτέλεσμα των διαφημίσεων ήταν να επικοινωνήσει σε κάποιο στάδιο μαζί του τηλεφωνικώς ο κατηγορούμενος. Σε τρεις διαφορετικές περιπτώσεις και αφού οι δυο τους συναντήθηκαν στη Λάρνακα, ο κατηγορούμενος πώλησε στον Θύρσο Ιωαννίδη διάφορα χρυσά αντικείμενα. Κατά τις αρχές Οκτωβρίου 2012 ο κατηγορούμενος ανέφερε στον Θύρσο Ιωαννίδη ότι κάποιο τρίτο πρόσωπο ενδιαφερόταν να πωλήσει χρυσαφικά στο χωριό Λύμπια. Στη βάση αυτή - και αφού συνεννοήθηκαν μεταξύ τους - στις 24.10.12 οι δυο παραπονούμενοι μαζί με τον κατηγορούμενο επιβιβάστηκαν σε αυτοκίνητο με οδηγό τον Γιώργο Ιωαννίδη, με σκοπό να μεταβούν στα Λύμπια, όπως ακριβώς τους είχε πει ο κατηγορούμενος, για να συναντηθούν εκεί με τον υποτιθέμενο πωλητή των χρυσαφικών. Ο Θύρσος Ιωαννίδης είχε μαζί του ποσό €20.000 σε μετρητά, μια ζυγαριά ακριβείας και ένα μηχανισμό ελέγχου ποιότητας χρυσού και πολύτιμων λίθων. Ο κατηγορούμενος βρισκόταν σε επαφή, μέσω μηνυμάτων κινητού τηλεφώνου, με τους συνεργούς του οι οποίοι τους ανέμεναν σε προκαθορισμένο σημείο για να ληστέψουν τους παραπονούμενους, δίχως ο κατηγορούμενος να γνωρίζει την έκταση της βίας που θα χρησιμοποιούνταν για το σκοπό αυτό όπως ούτε και το γεγονός ότι οι συνεργοί θα είχαν καλυμμένα τα πρόσωπα με κουκούλα και θα ήσαν οπλισμένοι. Ήξευρε όμως ότι κάποιας μορφής βίας θα ασκείτο. Όταν το αυτοκίνητο στο οποίο επέβαινε μαζί με τους παραπονούμενους εισήλθε στα Λύμπια, ο κατηγορούμενος προσποιήθηκε ότι τηλεφωνούσε στο πρόσωπο που υποτίθεται τους ανέμενε για να πωλήσει χρυσαφικά στους παραπονούμενους. Στην πραγματικότητα όμως βρισκόταν σε επαφή με τους συνεργούς του οι οποίοι τους περίμεναν στο χώρο που συμφωνήθηκε. Αναφέροντας στους παραπονούμενους ότι έκανε λάθος στο δρόμο, τους κατεύθυνε προς το χωριό Ψευδάς. Δύο χιλιόμετρα έξω από τα Λύμπια, με κατεύθυνση τον Ψευδά, τους προσπέρασε το αυτοκίνητο των συνεργών του κατηγορούμενου το οποίο σταμάτησε μπροστά από το αυτοκίνητο των παραπονούμενων (και στο οποίο εξακολουθούσε να βρίσκεται ο κατηγορούμενος), με αποτέλεσμα το τελευταίο να ακινητοποιηθεί. Από το αυτοκίνητο των συνεργών εξήλθαν τρία άτομα τα οποία είχαν καλυμμένα τα πρόσωπα με κουκούλα. Σε πρώτο στάδιο πλησίασαν τον οδηγό του αυτοκινήτου Γιώργο Ιωαννίδη. Πρόταξαν εναντίον του πιστόλι (περίστροφο). Αφαίρεσαν το κλειδί από το αυτοκίνητο και απέσπασαν το κινητό του τηλέφωνο. Συγχρόνως, πλησίασαν και τον Θύρσο Ιωαννίδη ο οποίος είχε στα πόδια, στη θέση του συνοδηγού, τσάντα με το χρηματικό ποσό των €20.000, καθώς και τα υπόλοιπα αντικείμενα που μετέφερε μαζί του για τους σκοπούς της αγοραπωλησίας. Υπό την απειλή του πιστολιού (περιστρόφου) τα τρία αυτά άτομα απέσπασαν το ποσό των €20.
- Αφού πυροβόλησαν δύο ελαστικά και τον ανεμοθώρακα του αυτοκινήτου των παραπονουμένων, τα άτομα αυτά (δηλαδή, οι συνεργοί του κατηγορούμενου), μαζί με τον τελευταίο, εισήλθαν στο δικό τους αυτοκίνητο και εγκατέλειψαν τη σκηνή, αφήνοντας πίσω τους, τους δύο παραπονούμενους μαζί με το πυροβολιμένο τους αυτοκίνητο. Στην εξέλιξη των πραγμάτων, υποβλήθηκε σχετική καταγγελία προς την Αστυνομία η οποία και άρχισε τις νενομισμένες έρευνες. Λίγες μέρες μετά, στις 31.10.12, ο Θύρσος Ιωαννίδης εντόπισε οπλισμό και μεγάλο χρηματικό ποσό σε αγροτική περιοχή μεταξύ Αλάμπρας και Μοσφιλωτής, κοντά στην περιοχή του επίδικου επεισοδίου. Τα περισυνέλλεξε και παρέδωσε στην Αστυνομία. Στα αντικείμενα αυτά περιλαμβανόταν ποσό €14.500 (το οποίο επιστράφηκε τελικώς στον Θύρσο Ιωαννίδη) που αποτελούσε μέρος του κλαπέντος ποσού των €20.000, τα κινητά τηλέφωνα των παραπονούμενων και ο μηχανισμός ελέγχου της ποιότητας χρυσού και πολύτιμων λίθων που είχαν κλαπεί από τους συνεργούς του κατηγορούμενου. Το υπόλοιπο ποσό των €5.500, ουδέποτε ανευρέθηκε. Με βάση περιγραφή του αυτοκινήτου που χρησιμοποιούσε προηγουμένως ο κατηγορούμενος, η Αστυνομία εξασφάλισε μαρτυρία για την πιθανότητα εμπλοκής του στην υπόθεση, με επακόλουθο να συλληφθεί. Όταν ανακρίθηκε από την Αστυνομία για πρώτη φορά, δεν τοποθέτησε τον εαυτό του στο επεισόδιο. Η δικηγόρος του κατηγορούμενου κατά την αγόρευση της για μετριασμό της ποινής, επεξέτεινε κάποιες από τις λεπτομέρειες που αφορούν στα γεγονότα της υπόθεσης, όπως παρουσιάστηκαν από την Κατηγορούσα Αρχή, με σκοπό, αντιλαμβανόμαστε, να καταστήσει σαφέστερες τις συνθήκες και περιστάσεις υπό τις οποίες ενήργησε ο κατηγορούμενος κατά τους κρίσιμους χρόνους και για να καταδείξει την έκταση της συνεργασίας του με την Αστυνομία ως στοιχείου που θα μπορούσε να μετριάσει την επιβληθεισομένη ποινή. Μας είπε ότι μετά που ο κατηγορούμενος ήλθε στην Κύπρο για να βρει δουλειά γνώρισε τον πρώην συγκατηγορούμενο του (κατηγορούμενο 2), όπως και τον κατηγορούμενο 1 και ένα άλλο πρόσωπο με το όνομα «Ντίνος», ο οποίος τού παρουσιάστηκε ως αστυνομικός. Ταυτοχρόνως, γνώρισε και τους δυο παραπονούμενους, με τους οποίους άρχισε να συνεργάζεται ένεκα της γνώσης που είχε στη Ρωσική γλώσσα. Οι παραπονούμενοι αγόραζαν χρυσό και ο κατηγορούμενος τους βοηθούσε στις διάφορες μεταφράσεις που χρειάζονταν αλλά και με τις σχετικές αγοραπωλησίες χρυσού. Σε κάποιο στάδιο της συνεργασίας του κατηγορούμενου με τους παραπονούμενους, οι τελευταίοι του ανέφεραν ότι ήθελαν να τους βοηθήσει για σκοπούς ξεπλύματος μαύρου χρήματος. Ο κατηγορούμενος αρνήθηκε και όντας προβληματισμένος αποφάσισε να ζητήσει τη βοήθεια του Ντίνου λόγω της υποτιθέμενης αστυνομικής του ιδιότητας (που όμως, όπως τελικώς διαφάνηκε, δεν ήταν αστυνομικός, κάτι που δεν γνώριζε τότε ο κατηγορούμενος), ο οποίος μολαταύτα, αντί να τον βοηθήσει, τον παρότρυνε και εξώθησε στη διάπραξη του επίδικου αδικήματος. Όταν συνελήφθηκε ο κατηγορούμενος, έδωσε κατάθεση στην οποία πράγματι αρνείτο ότι βρισκόταν στη σκηνή του εγκλήματος κατά τον επίδικο χρόνο. Την επόμενη μέρα όμως έδωσε κατάθεση και εξήγησε πώς ήταν που διαδραματίστηκαν τα γεγονότα. Παρέδωσε προς τις αστυνομικές αρχές το κινητό του τηλέφωνο στο οποίο εντοπίστηκαν οι κλήσεις που διενήργησε ή δέχθηκε σε σχέση με το έγκλημα, δίνοντας ταυτοχρόνως περαιτέρω λεπτομέρειες καθαπτόμενων της περιγραφής και εμπλοκής των συνεργών του στη διάπραξη του αδικήματος. Δήλωσε προς τις ανακριτικές αρχές και εξακολουθεί να δηλώνει, την πρόθεση του να συνεργαστεί με την Αστυνομία και να κατονομάσει τους συνεργούς του, συνδέοντας τους ταυτοχρόνως και με συγκεκριμένους αριθμούς τηλεφώνων. Η δικηγόρος του κατηγορούμενου υπογράμμισε επιπροσθέτως το δευτερεύοντα ρόλο, όπως τον χαρακτήρισε, που διαδραμάτισε ο πελάτης της στο έγκλημα, τις οικογενειακές και προσωπικές του περιστάσεις (υιοθετώντας προς τούτο και την έκθεση κοινωνικής έρευνας που συντάχθηκε για τους σκοπούς της παρούσας διαδικασίας), την παραδοχή και μεταμέλεια του, το λευκό του ποινικό μητρώο, την επιπόλαια και εκτός χαρακτήρα ενέργεια του να εμπλακεί στο επίδικο έγκλημα, την απουσία αποκόμισης οποιουδήποτε χρηματικού κέρδους για τον ίδιο από τη διάπραξη του αδικήματος, το γεγονός ότι δεν έχει συλληφθεί ο ιθύνων νους του εγκλήματος (παρόλο που ο κατηγορούμενος έδωσε προς την Αστυνομία λεπτομέρειες της ταυτότητας του) και το ότι αν η τροποποίηση που έλαβε χώραν στο κατηγορητήριο σε σχέση με την κατηγορία 1 επεσυνέβαινε νωρίτερα της 22.10.13, ο κατηγορούμενος θα παραδεχόταν και θα τύγχανε του ευεργετήματος της Προεδρικής χάριτος που χορηγήθηκε μετά την εκλογή του νέου Προέδρου της Δημοκρατίας, δια μείωσης της επιβληθείσας ποινής κατά ¼, όπως έγινε με τους καταδικασθέντες αδικημάτων του είδους που ο κατηγορούμενος παραδέχθηκε ενώπιον μας. Αξιολογήσαμε όλα όσα μας αναφέρθηκαν από την Κατηγορούσα Αρχή και την Υπεράσπιση. Το ίδιο πράξαμε και σε σχέση με το περιεχόμενο της έκθεσης κοινωνικής έρευνας. Σύμφωνα με την έκθεση κοινωνικής έρευνας ο κατηγορούμενος, που είναι ηλικίας σχεδόν 34 ετών, έχοντας γεννηθεί στις 22.2.80 στη Γεωργία, προέρχεται από συγκροτημένη οικογένεια μέτριας κοινωνικοοικονομικής κατάστασης. Οι γονείς του ζουν στην Ελλάδα. Η μητέρα του εργάζεται ως καθαρίστρια και ο πατέρας του είναι άνεργος. Είναι ο δεύτερος σε σειρά από τα τρία παιδιά της οικογένειας. Έχει δύο αδελφές οι οποίες είναι άγαμες. Η μεγαλύτερη του αδελφή ζει με τους γονείς του στην Ελλάδα ενώ η μικρότερη ζει στην Κύπρο. Ο κατηγορούμενος περιγράφει την παιδική του ηλικία με μελανά χρώματα λόγω της συμπεριφοράς του πατέρα του έναντι του καθώς και της άσκησης σωματικής βίας εναντίον του από αυτόν. Ο πατέρας του προέβαινε σε κατάχρηση αλκοόλ με αποτέλεσμα να δημιουργούνται συχνά ενδοοικογενειακές συγκρούσεις. Σήμερα οι σχέσεις του κατηγορούμενου με τους γονείς και αδελφές του περιγράφονται ως πολύ καλές. Η πατρική οικογένεια μετακινήθηκε στην Ελλάδα από την Γεωργία το 1993, για ένα καλύτερο μέλλον. Ο κατηγορούμενος φοίτησε στο σχολείο μέχρι το Γυμνάσιο και μετά διέκοψε τη φοίτηση του λόγω οικονομικών δυσχερειών της οικογένειας. Από νεαρής ηλικίας εργαζόταν ως οικοδόμος, αποθηκάριος, υπάλληλος σε εστιατόρια και άλλα παρόμοια. Το 2006 μετέβηκε στην Ουκρανία για σπουδές. Απέκτησε δίπλωμα ιατρικής-φυσιοθεραπείας και εργάστηκε ως εκπαιδευτής-μασέρ. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην Ουκρανία παντρεύτηκε με κοπέλα από την Ουκρανία. Ο γάμος αυτός διήρκησε δύο χρόνια. Χώρισαν λόγω ασυμφωνίας χαρακτήρων. Επέστρεψε στην Ελλάδα το 2010 όπου εργάστηκε ως φυσιοθεραπευτής σε ξενοδοχείο. Τον Αύγουστο 2012 αποφάσισε να έρθει στην Κύπρο για να εξεύρει εργασία. Έφτασε εδώ μαζί με την Τσέχικης καταγωγής αρραβωνιαστικιά του, Άννα Γραπάλοβα 27 ετών και εγκαταστάθηκαν στη Λάρνακα. Αρχικώς, ο κατηγορούμενος εργάστηκε για μικρό χρονικό διάστημα σε νυκτερινό μαγαζί και ακολούθως, μέχρι και τη σύλληψη του, ως φρουρός ασφαλείας. Η αρραβωνιαστικιά του εργάστηκε και αυτή σε νυκτερινό μαγαζί. Λόγω της σύλληψης του κατηγορούμενου για την παρούσα υπόθεση, το ζεύγος χώρισε. Η Άννα βρίσκεται στη Τσεχία με τους γονείς της. Η πατρική οικογένεια δε γνωρίζει για τη σύλληψη του κατηγορούμενου στην παρούσα υπόθεση επειδή η μητέρα του αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας και τυχόν πληροφόρηση της για τα τεκταινόμενα θα επιδείνωνε την κατάσταση της. Ο κατηγορούμενος, μετά τη σύλληψη του, παρουσίασε προβλήματα ψυχικής υγείας λόγω κλειστοφοβίας. Του χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή για μικρό χρονικό διάστημα ενώ σήμερα πάσχει και από προβλήματα στην σπονδυλική στήλη. Αναμφιβόλως το αδίκημα της ληστείας αποτελεί ένα ιδιαίτερα σοβαρό έγκλημα, από τα σοβαρότερα του Ποινικού Κώδικα, Κεφ.154 -και δικαίως - όχι μόνο λόγω της ανώτατης προβλεπόμενης ποινής της διά βίου φυλάκισης σύμφωνα με το άρθρο 283, Κεφ.154, αλλά και της ευρύτερης φύσης της συμπεριφοράς που προσδιορίζει, όπως και των συνεπόμενων που μπορεί να προκαλέσει η διάπραξη του (βλ. Μακρή ν Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 33/12, ημ. 25.1.13). Αυτή η σοβαρότητα, μαζί με την ανησυχητική συχνότητα διάπραξης του επίδικου αδικήματος - και η διαπίστωση μας αυτή προκύπτει από την τέλεση μεγάλου, συγκριτικώς, αριθμού τέτοιων εγκλημάτων ως προκύπτει από τη σχετική νομολογία και την επιτρεπτή ως ζήτημα αρχής δυνατότητα άντλησης δικαστικής γνώσης για το ζήτημα με αναφορά και στον αριθμό παρόμοιων υποθέσεων που καταχωρίζονται στα δικαστήρια της Κυπριακής Δημοκρατίας και τίθενται ενώπιον μας για επιβολή ποινής (βλ. κατ΄ αναλογίαν Abunazha ν Δημοκρατίας
(2009)2 ΑΑΔ 557-558), καλεί αναντιρρήτως στην επιβολή αυστηρών ποινών καθιστώντας το στοιχείο της αποτροπής ακόμη εντονότερο (Κωνσταντίνου ν Δημοκρατίας
(2003)2 ΑΑΔ 83, 86). Βεβαίως, το δικαστικό καθήκον εξατομίκευσης της ποινής ουδόλως μειώνεται ή ατονεί, και τούτο βάσει της πάγιας και εμπεδωμένης αρχής ότι, ακόμη και στα σοβαρότερα των αδικημάτων (όπως είναι το επίδικο), στα οποία δεν προβλέπεται νομοθετικώς η επιβολή αναγκαστικής ποινής, το Δικαστήριο καθηκόντως και προσηκόντως είναι που οφείλει - και έτσι πράξαμε κι εμείς - να προσεγγίζει την κάθε περίπτωση στη βάση των δικών της γεγονότων και τον καθένα κατηγορούμενο αναλόγως των περιστάσεων του. Τούτο όμως δε σημαίνει την ίδια ώρα ότι το καθήκον εξατομίκευσης της ποινής μπορεί να υπερακοντίζει το έτερο δικαστικό καθήκον επιβολής της αρμόζουσας ποινής που η νομοθεσία προβλέπει και η νομολογία καθορίζει. Επιβάλλεται, επομένως, στην κάθε περίπτωση προσεκτική και μικροσκοπική στάθμιση των πραγμάτων. Τούτο έγινε και εδώ. Σε σχέση με τη νομολογία στην οποία μας παρέπεμψε η κ. Νεοφύτου ως προσδιοριστική του είδους και ύψους των ποινών που συνήθως επιβάλλονται σε τέτοιες περιπτώσεις - και την οποία μελετήσαμε πολύ προσεκτικά, όπως και άλλη σχετική βεβαίως - θα πρέπει να σημειώσουμε ότι καμιά από τις αποφάσεις που μας υπέδειξε η δικηγόρος (στην έκταση που αυτό έγινε για το συγκεκριμένο σκοπό που σημειώσαμε και όχι προς επίρρωση αντίστοιχων ποινολογικών αρχών), δε θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως πανομοιότυπη ή έστω παρόμοια με την παρούσα, αφού η κάθε μια από αυτές διακρίνεται, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, επί ουσιαστικών πτυχών, όπως τις συνθήκες διάπραξης των αδικημάτων, τις προσωπικές και οικογενειακές και γενικότερα τις περιστάσεις των κατηγορουμένων, την έκταση της συνεργασίας τους με τις ανακριτικές αρχές, τα ψυχολογικά τους προβλήματα και γενικότερα τις συνθήκες υπό τις οποίες συντελέστηκε το έγκλημα. Αντί περαιτέρω σχολίων παραπέμπουμε στη Μιχαήλ ν Δημοκρατίας
(2003)2 ΑΑΔ 123, 130-131, όπου το Ανώτατο Δικαστήριο, διά του Νικήτα Δ., σημείωσε τα ακόλουθα σχετικά από απόψεως αρχής, τα οποία εφαρμόζονται και στην παρούσα περίπτωση: «Οι προηγούμενες υποθέσεις δεν παρέχουν πάντοτε ασφαλή καθοδήγηση. Ο λόγος γι αυτό είναι ότι, παρόλο που μπορεί να παρουσιάζουν ένα ή περισσότερα κοινά χαρακτηριστικά εντούτοις, συχνά, δεν υπάρχει η ταυτοσημία στο βαθμό που θα ήταν σωστό να προοιωνίζεται η ίδια ποινή για κατοπινές υποθέσεις. Η μεγαλύτερη ίσως χρησιμότητα του δικαστικού προηγούμενου στον τομέα αυτό έγκειται στον εντοπισμό των περιστάσεων που θεωρήθηκαν ως ελαφρυντικές ή επιβαρυντικές. Στη Βρετανία επικράτησε η πρακτική να παρέχονται από καιρού εις καιρόν κατευθυντήριες γραμμές σε συμπυκνωμένη μορφή σχετικά με τη φύση και το εύρος των ποινών. Τα σεξουαλικά αδικήματα δεν αποτελούν εξαίρεση: βλ. π.χ. R. ν. Billam [1986] 1 All E.R. 985. Σε σχέση με τη θέση της δικηγόρου του κατηγορούμενου ότι αν η τροποποίηση στην κατηγορία 1 γινόταν νωρίτερα από ό,τι τελικώς έγινε, αυτός θα απολάμβανε του ευεργετήματος της Προεδρικής χάριτος που περιγράψαμε, θα πρέπει να πούμε ότι η λογική επί της οποίας βασίστηκε δεν μας βρίσκει, με κάθε σεβασμό, συγκλίνοντες μαζί της. Πρώτα και κυρίως, από πουθενά δεν προκύπτει ότι ο κατηγορούμενος είχε εκδηλώσει ποτέ πρόθεση να παραδεχθεί σε περίπτωση που η κατηγορία 1 τροποποιούνταν νωρίτερα. Ούτε, προσθέτουμε, συναρτήθηκε από την δικηγόρο (ή τον εκπρόσωπο της Κατηγορούσας Αρχής), η παραδοχή στην κατηγορία 1 με την απόσυρση των υπολοίπων κατηγοριών που αντιμετώπιζε, δηλαδή τις κατηγορίες 2-8 στις οποίες ο κατηγορούμενος απαλλάχθηκε και αθωώθηκε με τον τρόπο που έχουμε ήδη περιγράψει. Δευτερευόντως δεν μπορεί κανείς να μη σημειώσει ότι, το κατά πόσο ο κατηγορούμενος θα τύγχανε χάριτος από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, αποτελεί μεταβλητή, ο χειρισμός της οποίας εδραζόταν σε πολύ μεγάλο βαθμό στις επιλογές, χειρισμούς και διορατικότητα του κατηγορούμενου. Δε βλέπουμε πώς είναι που θα μπορούσε να συζητήσει κάποιος εδώ (όπως γενικώς και αορίστως θεωρούμε ότι προωθήθηκε η σχετική εισήγηση), ζήτημα ανισότητας στη μεταχείριση του κατηγορούμενου σε σύγκριση με άλλους κατάδικους που έτυχαν του υπό αναφορά ευεργετήματος χάριτος (και σίγουρα όχι με τους συγκατηγορούμενους του ή άλλους πιθανούς συνεργούς του), ένεκα πράξεων ή παραλείψεων της Κατηγορούσας Αρχής. Τα επισημαίνουμε αυτά όχι διότι παραγνωρίζουμε το συνταγματικό δικαίωμα του κατηγορούμενου να δηλώνει μη παραδοχή σε κατηγορίες που αντιμετωπίζει ή επειδή υποβιβάζουμε με οποιονδήποτε τρόπο τη δικαιϊκώς υπέρτατη αξία του τεκμηρίου της αθωότητας, αλλά γιατί ο ίδιος ο κατηγορούμενος δια της δικηγόρου του είναι που επέλεξε να αναδείξει την τροποποίηση της κατηγορίας 1 σε ζήτημα που θα μπορούσε δυνητικώς να επενεργήσει υπέρ του ως μετριαστικό στοιχείο υπό τις περιστάσεις. Προσμετρούμε προς όφελος του κατηγορούμενου, τις συνθήκες διάπραξης του αδικήματος και την εμπλοκή του σε αυτό (πλην κάποιων εκφάνσεων στις οποίες θα επανέλθουμε), τις οικογενειακές και προσωπικές του περιστάσεις, το λευκό του ποινικό μητρώο, την ηλικία του, τα οικονομικά, ψυχολογικά και άλλα προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζει, την άμεση του παραδοχή στο Δικαστήριο μετά την τροποποίηση του κατηγορητηρίου, τη μεταμέλεια και απολογία του, το γεγονός της καταχώρισης αναστολής ποινικής δίωξης στην κατηγορία 1 για τον κατηγορούμενο 1, την ομολογία του προς την Αστυνομία έστω και κάπως καθυστερημένη την επόμενη μέρα της σύλληψης του, τη συνεργασία του με τις ανακριτικές αρχές (παρόλο που και αυτή δεν έγινε αυθωρί) και μέρος της οποίας ήταν και η ονομάτιση του ιθύνοντα νου του εγκλήματος, το γεγονός ότι ο τελευταίος, δηλαδή ο αποκαλούμενος ως Ντίνος δεν κατέστη δυνατόν να συλληφθεί και προσαχθεί ενώπιον του Δικαστηρίου παρόλο που ο κατηγορούμενος έδωσε αρκετές πληροφορίες σε σχέση με το άτομο του και ασχέτως αν φερόμενη αστυνομική του ιδιότητα (διότι αυτή είχε λεχθεί στον κατηγορούμενο), ήταν λανθασμένη, την επιπόλαια και εκτός χαρακτήρα απόφαση του να εμπλακεί στο επίδικο έγκλημα, την μη αποκόμιση οποιουδήποτε οικονομικού οφέλους από τη ληστεία, τις επιπτώσεις της καταδίκης και ποινής του στον ίδιο και στην οικογένεια του και το γεγονός ότι εδώ και ένα περίπου χρόνο που βρίσκεται υπόδικος στις Κεντρικές Φυλακές δεν έχει διαπράξει οποιοδήποτε πειθαρχικό αδίκημα, βοηθά δε την Αστυνομία σε θέματα μεταφράσεων, εργαζόμενος ταυτοχρόνως στη βιβλιοθήκη των Κεντρικών Φυλακών και προσφέροντας τις υπηρεσίες του ως φυσιοθεραπευτής εντός του σωφρονιστικού ιδρύματος. Καθόλου δεν μπορούμε να παραβλέψουμε το γεγονός ότι εξακολουθεί να ελλείπει και να μην έχει επιστραφεί προς τους παραπονούμενους ποσό των €5.500, από το συνολικό ποσό των €20.000 που αποτέλεσε τη λεία της ληστείας, ασχέτως αν ο κατηγορούμενος δεν το προσπορίστηκε προσωπικώς. Ούτε και παραγνωρίζουμε ότι ο κατηγορούμενος δεν επέδειξε ο ίδιος οποιαδήποτε βίαιη συμπεριφορά εναντίον των παραπονουμένων, ένοπλη ή άλλως πως, και ότι αν και γνώριζε ότι με την άφιξη των παραπονουμένων στον προκαθορισμένο χώρο, οι συνεργοί του θα χρησιμοποιούσαν βία εναντίον τους, ο ίδιος δε γνώριζε ποια ακριβώς έκταση θα λάμβανε η βία αυτή. Από μια άποψη, η στάση αυτή του κατηγορούμενου έχει τη δική της θετική επίδραση κατά την αποτίμηση της σοβαρότητας της εμπλοκής του στο επίδικο έγκλημα. Από μια άλλη γωνία θεώρησης όμως, η ενέργεια του κατηγορούμενου να μεταφέρει τους παραπονούμενους για να ληστευθούν - δίκην ενέδρας - γνωρίζοντας ότι θα ασκείτο βία εναντίον τους, δημιουργεί έντονη ανησυχία ως προς την έλλειψη οποιασδήποτε αισθαντικότητας από μέρους του έναντι των παραπονουμένων, χωρίς ποτέ να μας λεχθεί ότι εισηγήθηκε έστω στους συνεργούς του να τους μεταχειριστούν όσο το δυνατό καλύτερα γινόταν. Λέγοντας τα αυτά θα πρέπει να πούμε ότι η έγνοια που διατυπώνουμε σε σχέση με τη συμπεριφορά του κατηγορούμενου επιτείνεται έτι περισσότερον από το γεγονός ότι ανέλαβε, χωρίς αναστολές, να μεταφέρει τους παραπονούμενους στο χώρο της ενέδρας, εκμεταλλευόμενος σε κάποιο βαθμό και τη σχέση εμπιστοσύνης (υπό την ευρεία έννοια του όρου), που φαίνεται να είχε δημιουργηθεί μεταξύ του και των παραπονουμένων ως εκ της συνεργασίας τους μέχρι εκείνη τη στιγμή. Μας υπέδειξε η δικηγόρος του ότι ο τρόπος με τον οποίο έδρασε ο πελάτης της «. δεν καταδεικνύει έναν σκληρό εγκληματία . αλλά το πόσο κουτή ήταν η απόφαση του να λάβει μέρος, που ήταν όπως το αρνί στην σφαγή.» Κρίνουμε ότι η πράξη του κατηγορούμενου ήταν, εν προκειμένω, όχι μόνο στοιχειωδώς απαράδεκτη, αλλά και σημαίνουσας σημασίας στην αλυσίδα σχεδιασμού του πολύ σοβαρού, από απόψεως γεγονότων και συμπεριφοράς, επίδικου αδικήματος και ότι, τελικώς, εκείνοι που ήσαν «όπως το αρνί στην σφαγή», ήσαν οι παραπονούμενοι και όχι ο κατηγορούμενος. Το ότι η Κατηγορούσα Αρχή δεν αμφισβήτησε τη φραστική αναφορά της κ. Νεοφύτου ότι ήταν ο κατηγορούμενος «.. που ήταν όπως το αρνί στη σφαγή», καθόλου δε μέλλει αφού προκύπτει εναργώς από τα ίδια τα γεγονότα επί των οποίων η συνήγορος έκτισε για να θεμελιώσει τη θέση της σε σχέση με την έκταση της εμπλοκής του πελάτη της στο έγκλημα, ότι αντίστροφη ήταν η πραγματικότητα, και αυτή την έχουμε ήδη αποτυπώσει πιο πάνω. Μπορεί λοιπόν ο ρόλος του κατηγορούμενου να ήταν δευτερεύων σε σχέση με τον πρωτεύοντα ρόλο των υπολοίπων συνεργών του (όπως τον αναλύουμε), αυτό όμως δε σημαίνει ότι δεν ήταν και σημαντικός και καίριος στην υλοποίηση του εγκληματικού σχεδιασμού, όπως είχε συλληφθεί από τους συνεργούς του. Προγραμμάτισε και σχεδίασε - στο βαθμό που κλήθηκε να το πράξει από τους συνεργούς του - τη μεταφορά των παραπονουμένων στη σκηνή του εγκλήματος, ανεξαρτήτως αν δεν ήταν αυτός ο ιθύνων νους και πρωταγωνιστής των πραγμάτων κατά την επιτόπου κορύφωση τους, αποτελώντας ο κατηγορούμενος και ο ίδιος, συστατικό στοιχείο και σημαντικό κρίκο στην αλυσίδα του ευρύτερου προγραμματισμού και προσχεδιασμού του εγκλήματος όπως είχε τροχιοδρομηθεί από τους συνεργούς του. Η επιπολαιότητα και εκτός χαρακτήρα πράξη του να εμπλακεί στο έγκλημα αυτό, μολονότι με τη δική του αυτόνομη μετριαστική σημασία, δεν αμβλύνει αλλά ούτε ακυρώνει ή μειώνει τη σημασία της ουσιαστικής εμπλοκής του στην εκτέλεση της ληστείας. Δεχόμαστε όμως ότι ο κατηγορούμενος επέδειξε, εκτός από επιπολαιότητα (με τον τρόπο που την αναλύσαμε), προχειρότητα και ερασιτεχνισμό στον τρόπο με τον οποίο συμπεριφέρθηκε κατά και μετά τη συντέλεση του εγκλήματος, επιλέγοντας να διαφύγει από τη σκηνή μαζί με το αυτοκίνητο των παρισταμένων συνεργών του, μπροστά στα μάτια των παραπονουμένων, που ασφαλώς τον γνώριζαν και κάλλιστα θα μπορούσαν να προβούν στους στοιχειώδεις συνειρμούς έτσι ώστε να τον συνδέσουν με το έγκλημα και επακολούθως να τον καταγγείλουν στην Αστυνομία. Συνεκτιμώντας όλα τα πιο πάνω υπό το πρίσμα που συζητήσαμε, κρίνουμε ότι η μοναδική ενδεικνυόμενη ποινή υπό τις περιστάσεις είναι αναποφεύκτως αυτή της φυλάκισης του κατηγορούμενου. Επιβάλλουμε στον κατηγορούμενο ποινή φυλάκισης 8 ετών. Ο χρόνος που ο κατηγορούμενος τέλεσε σε προφυλάκιση στην παρούσα υπόθεση να συνυπολογιστεί βάσει του άρθρου 117
(1)του Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155. (Υπ.)................ Ν. Γ. Σάντης, Π.Ε.Δ. (Υπ.)................ Α. Δαυίδ, Α.Ε.Δ. (Υπ.)................ Χρ. Φιλίππου, Ε.Δ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο