Αστυνομικός Διευθυντής Λάρνακας ν. Μαρίας Ιωάννου, Υπόθεση αρ.: 3926/2011, 16/12/2013

(1)και

(4)του Ν.119(Ι)/2000 - 1η κατηγορία), ενώπιον των ανήλικων εγγονών της (άρθρα 2, 3

(1),

(3)και

(4)του Ν.119/2000 - 3η και 4η κατηγορία). Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες των αδικημάτων, στις 18.09.2010, περί τις 11:30, στα Λειβάδια της επαρχίας Λάρνακας, η κατηγορουμένη επετέθηκε στην σύζυγο του υιού της Χάρη Κωνσταντίνου και της προεκάλεσε πραγματική σωματική βλάβη (1η κατηγορία). Οι δύο γυναίκες ευρίσκοντο σε δημόσιο χώρο όπου, επιπλέον, η κατηγορούμενη εξύβρισε την Χάρη Κωνσταντίνου με τη φράση «σιήλα, πουτάνα» κατά τρόπον ώστε υπήρχε το ενδεχόμενο να προκληθεί οιοσδήποτε παρευρισκόμενος να επιτεθεί (2η κατηγορία). Η κατηγορουμένη επετέθηκε στη Χάρη Κωνσταντίνου ενώπιον των ανήλικων εγγονών της Σταύρης και Μαρίας, ηλικίας οκτώ

(8)και δύο

(2)ετών, αντιστοίχως. Οι ανήλικες υπέστηκαν ψυχική βλάβη (3η και 4η κατηγορία). Η κατηγορουμένη αρνείται ενοχή και η υπόθεση οδηγήθηκε σε ακρόαση. Ας σημειωθεί πώς διαπράττει το διαγραφόμενο από το άρθρο 3

(1)και

(4)του Ν.119(Ι)/2000 αδίκημα οιοσδήποτε προκαλεί σωματική, σεξουαλική ή ψυχική βλάβη σε οιονδήποτε μέλος της οικογένειάς του, με πράξη, παράλειψη ή συμπεριφορά του. Ως μέλη οικογένειας θεωρούνται, μεταξύ άλλων, οι σύζυγοι και οι γονείς τους (άρθρο 2 του Ν.119(Ι)/2000). Διαπράττει δε το διαγραφόμενο από το άρθρο 3

(3)και

(4)του Ν.119(Ι)/2000 αδίκημα όποιος προκαλεί σωματική, σεξουαλική ή ψυχική βλάβη σε οιονδήποτε μέλος της οικογένειάς του, με πράξη, παράλειψη ή συμπεριφορά του, παρουσία ανήλικου μέλους της οικογένειας εφ΄ όσον δύναται να προκληθεί στον ανήλικο ψυχική βλάβη. Ως μέλη οικογενείας θεωρούνται, μεταξύ άλλων, τα τέκνα των συζύγων (άρθρο 2 του Ν.119(Ι)/2000). Τέλος, διαπράττει το διαγραφόμενο από το άρθρο 99 του Κεφ. 154 αδίκημα όποιος, μεταξύ άλλων, σε δημόσιο χώρο εξυβρίζει άλλον με τέτοιον τρόπο ώστε να ενδέχεται να προκαλέσει τρίτον παρευρισκόμενον να επιτεθεί. Δημόσιο χώρο αποτελεί, μεταξύ άλλων, και η δημόσια διάβαση (άρθρο 4 του Κεφ. 154). Όπως προκύπτει από τον νομοθετικό ορισμό τους, τα επίδικα αδικήματα αποτελούν αδικήματα βασικής πρόθεσης. Δεν περιλαμβάνεται στον ορισμό τους ρητή αναφορά σε ειδική πρόθεση. Απλώς υποδηλώνεται ότι η πρόθεση (mens rea) πρέπει, κατ΄ αρχήν, να συνοδεύει κάθε πτυχή της αξιόποινης συμπεριφοράς (actus reus). Εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις όπου ο δράστης γνωρίζει πως η πράξη του είναι ηθικώς μεμπτή. Πρόθεση του δράση να επιφέρει αυτό που η πράξη του επάγεται συντρέχει (α) όταν αυτός επιθυμεί κάτι τέτοιο, ανεξαρτήτως εάν το προβλέπει ή όχι ως πιθανόν και (β) όταν αυτός προβλέπει ότι κάτι τέτοιο πιθανόν να συμβεί, είτε το επιθυμεί είτε όχι. Στις περιπτώσεις αδικημάτων βασικής πρόθεσης, ό,τι απαιτείται να αποδειχθεί είναι να έχει κατά νουν ο δράστης τι θα επιφέρει με τις πράξεις του ή τουλάχιστον την πιθανότητα των επιπτώσεων (Halsbury's, Laws of England, fourth edition, reissue, vol. 11

(1), σελ. 18 επ., Ακκελίδου ν. Αστυνομίας

(2005)2 Α.Α.Δ. 249, 270 επ. και Αθανασίου ν. Αστυνομίας

(2006)2 Α.Α.Δ. 367, 371-2). Μαρτυρία προσέφερε μόνον η κατηγορούσα αρχή, η οποία εκάλεσε, ως μάρτυρες, την προρρηθείσα Χάρη Κωνσταντίνου (Μ.Κ.1), τον αστυφύλακα 596 Μ. Μιχαηλά (Μ.Κ.2) και τον Δρ. Ευστάθιο Χατζηθεορή (Μ.Κ.3), γενικό ιατρό ο οποίος υπηρετεί στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας («το Νοσοκομείο»). Επιπλέον των όσων εδήλωσαν ενόρκως ενώπιον του Δικαστηρίου τα πρόσωπα αυτά κατέθεσαν και έγγραφη μαρτυρία: Κατετέθηκαν, ως τεκμήρια, οι γραπτές καταθέσεις στην αστυνομία της Χάρης Κωνσταντίνου, ημερ. 18.10.2010 (τεκμήριο 1), και της κατηγορουμένης, ημερ. 20.09.2010 (τεκμήριο 4), το παραπεμπτικό της Χάρης Κωνσταντίνου στον επί καθήκοντι κυβερνητικό ιατρό και η έκθεση αυτού (τεκμήριο 2), η κατάθεση του αστυφύλακα 596 Μ. Μιχαηλά (τεκμήριο 3) και η γραπτή κατηγορία που διετυπώθηκε εναντίον της κατηγορουμένης (τεκμήριο 5). Η κατηγορουμένη επέλεξε να προβεί σε δήλωση ανωμοτί. Συναφώς σημειώνεται πώς κάθε κατηγορούμενος, κληθείς σε απολογία, δικαιούται να προβεί σε δήλωση ανωμοτί. Η επιλογή αυτή του κατηγορουμένου δεν προσφέρεται για εξαγωγή οιουδήποτε συμπεράσματος και, ιδίως, η επιλογή αυτή δεν πρέπει να συσχετίζεται με την ενοχή του κατηγορουμένου. Οι ανωμοτί δηλώσεις έχουν κάποια αξία και εξετάζονται κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας. Όμως, οι δηλώσεις αυτές δεν αποτελούν μαρτυρία (Ιωάννου κ.α. ν. Αστυνομίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 195, 225 και απόφαση στην Ποινική Έφεση αρ. 187/2010 Αναστάσιος Κοφτερός ν. Αστυνομίας, ημερ. 20.02.2012). Ακολουθεί η σκιαγράφηση και ο σχολιασμός της μαρτυρίας: Δια της γραπτής κατάθεσής της στην αστυνομία ημερ. 18.09.2010 (τεκμήριο 1), την οποία ανέγνωσε ενώπιον του Δικαστηρίου και υιοθέτησε, η Χάρις Κωνσταντίνου (Μ.Κ.1) εδήλωσε τα εξής: Τέλεσε γάμο με τον Θεράποντα Ιωάννου το έτος 2008 και μαζί απέκτησαν δύο θυγατέρες, την Σταύρη και τη Μαρία, ηλικίας οκτώ

(8)και δύο

(2)ετών, αντιστοίχως. Από τον Ιούλιο του έτους 2010 το ζεύγος βρίσκεται σε διάσταση και ο Θεράπων διαμένει στην οικία της μητέρας του, της κατηγορουμένης Μαρίας Ιωάννου. Το πρωί της 18.09.2010 ο Θεράπων παρέλαβε τις θυγατέρες του από την οικία της ιδίας και τις οδήγησε στην οικία της μητέρας του όπου παρέμειναν μαζί του έως και τις 11:30. Στις 11:30 ο Θεράπων οδήγησε τις θυγατέρες πίσω, στην οικία της ιδίας, εφ΄ όσον αυτός θα ανελάμβανε εργασία στις 12:00 το μεσημέρι. Όταν παρέλαβε τις θυγατέρες της, διαπίστωσε πώς η δίχρονη Μαρία ξέχασε την πιπίλα της στην οικία της γιαγιάς της. Επειδή η μικρή ανεζητούσε την πιπίλα της και επειδή η απόσταση μεταξύ των δύο οικιών είναι μικρή, η ιδία, συνοδευομένη από τις θυγατέρες της, οδήγησε το αυτοκίνητό της, και μετέβηκε στην οικία της πεθεράς της για να πάρει την πιπίλα. Όταν στάθμευσε το αυτοκίνητό της έξω από την οικία της πεθεράς της, πλησίον του αυτοκινήτου του συζύγου της, συνάντησε και τους δύο εκεί. Παρέμεινε με τις θυγατέρες της εντός του αυτοκινήτου της, οπότε η πεθερά της την επλησίασε και απρόκλητα την εξύβρισε με την φράση: «Σιήλλα, πουτάνα, εν να σε σκοτώσω». Επίσης, η πεθερά της έσκυψε προς το μέρος της, την κτύπησε στα χέρια, το πρόσωπο και τα πόδια και την γρονθοκόπησε στο κεφάλι. Το επεισόδιο έληξε όταν παρενέβηκε ο σύζυγός της, ο οποίος, όμως, κλότσισε το αυτοκίνητό της. Το επεισόδιο συνέβηκε παρουσία των δύο ανήλικων θυγατέρων της, οι οποίες έκλαιγαν συνεχώς και φώναζαν. Μετά το επεισόδιο η ιδία μετέβηκε αρχικώς στο πατρικό της, όπου άφησε τις θυγατέρες της, και ακολούθως στο Nοσοκομείο. Ενώπιον του Δικαστηρίου, η Χάρις Κωνσταντίνου (Μ.Κ.1), γυναίκα ώριμης ηλικίας, με αντίληψη και με λόγο θετικό, συγκροτημένο και άμεσο, επανέλαβε τα πιο πάνω. Η Χάρις Κωνσταντίνου (Μ.Κ.1) παρέμεινε σταθερή και ήρεμη κατά την αντεξέταση, αρνουμένη τις υποβολές πώς η ιδία προεκάλεσε, εσκεμμένως, το επεισόδιο. Προσέθεσε πώς από το έτος 2011 είναι διαζευγμένη και διευκρίνισε πώς το επεισόδιο εξελίχθηκε στο δημόσιο δρόμο, η δε κατηγορουμένη την προσήγγισε, ενώ η ιδία καθόταν στη θέση του οδηγού στο αυτοκίνητό της, και κατάφερε να της επιτεθεί, κτυπώντας την στο πρόσωπο, το λαιμό και το μπράτσο, αφού το παράθυρο της θέσης του οδηγού ήταν μισάνοικτο. Το εγχείρημα του ευπαίδευτου συνηγόρου της κατηγορουμένης να κλονίσει την αξιοπιστία της Χάρης Κωνσταντίνου (Μ.Κ.1), υποδεικνύοντας κάποιες διαφοροποιήσεις μεταξύ των όσων η μάρτυρας καταγράφει στην γραπτή κατάθεσή της στην αστυνομία (τεκμήριο 1) και των όσων ανέφερε ενώπιον του Δικαστηρίου, δεν επέτυχε. Πρόκειται για ζητήματα που αφορούν συμπεριφορά του Θεράποντος, κατά τον ουσιώδη χρόνο, τα οποία είναι επουσιώδη και δεν επηρεάζουν την αξιοπιστία της μάρτυρος (Ομήρου ν. Αστυνομίας

(1998)2 Α.Α.Δ. 98). Ο αστυφύλακας 596 Μ. Μιχαηλάς (Μ.Κ.2) εδήλωσε πώς ο ίδιος εξέδωσε το παραπεμπτικό της Χάρης Κωνσταντίνου (Μ.Κ.1) στον επί καθήκοντι κυβερνητικό ιατρό (τεκμήριο 2) όταν αυτή, το απόγευμα της 18.09.2010, επεσκέφθηκε τον αστυνομικό σταθμό Ορόκλινης και κατήγγειλε επίθεση εναντίον της. Ο Δρ. Ευστάθιος Χατζηθεορής (Μ.Κ.3), ο οποίος εξέτασε την Χάρης Κωνσταντίνου (Μ.Κ.1) στις 18.09.2010 στο Νοσοκομείο κατέγραψε, στο σχετικό έντυπο, τα εξής: «Εξέτασα .......... την Κωνσταντίνου Χάρης ........... από Λάρνακα σήμερα 18.09.10 Ευρήματα: Προσήλθε μετά από αναφερόμενη επίθεση - ξυλοδαρμό παρουσίαζε ερυθρότητα στην τραχηλική χώρα και στο θώρακα, εκδορές δ(εξιού) αντιβραχίου και άκρας χειρός. Επίσης παρουσίαζε ευαισθησία στο δ(εξιό) ημιθωράκιο, δ(εξιό) γόνατο και δ(εξιά) κροταφική χώρα. Χωρίς εμφανή παθολογικά ευρήματα από τον απεικονιστικό έλεγχο. Εξήλθε με οδηγίες .....». (τεκμήριο 2). Ενώπιον του Δικαστηρίου ο Δρ. Ευστάθιος Χατζηθεορής (Μ.Κ.3) υιοθέτησε τα ως άνω καταγεγραμμένα (τεκμήριο 2). Δια της ανωμοτί δήλωσής της η κατηγορουμένη, κατ΄ αρχάς, υιοθέτησε τη γραπτή κατάθεσή της στην αστυνομία ημερ. 20.09.2010 (τεκμήριο 4). Ακολούθως εδήλωσε πώς ουδέποτε επετέθηκε στη Χάρη Κωνσταντίνου (Μ.Κ.1) και πώς μόνον αμύνθηκε. Δια της γραπτής κατάθεσής της στην αστυνομία ημερ. 20.09.2010 (τεκμήριο 4) η κατηγορουμένη αναφέρεται σε περιστατικό επίθεσης και εξύβρισης σε δημόσιο χώρο, το οποίο συνέβηκε το πρωί της 18.09.2010, στο δρόμο έξω από την οικία της στα Λειβάδια, της επαρχίας Λάρνακας. Το επεισόδιο εξελήχθηκε μεταξύ της ιδίας και της συζύγου του υιού της Θεράποντος, Χάρης Κωνσταντίνου (Μ.Κ.1), παρουσία των δύο ανήλικων θυγατέρων της Χάρης Κωνσταντίνου (Μ.Κ.1) και του υιού της, Σταύρης και Μαρίας, ηλικίας οκτώ

(8)και δύο

(2)ετών, αντιστοίχως. Όμως, η κατηγορουμένη κατονομάζει ως δράστη των αδικημάτων τη Χάρη Κωνσταντίνου (Μ.Κ.1) και θύμα την ιδία και καταλήγει ως εξής: «Το μόνο που θυμάμαι σίγουρα είναι ότι αντέδρασα με τα χέρια μου την ώρα που με κρατούσε από τα μαλλιά μου. Δεν την κτύπησα εσκεμμένα αλλά ότι έγινε, έγινε διότι με είχε προκαλέσει. Εγώ ουδέποτε την κτύπησα και ουδέποτε είχα ποτέ μου πρόθεση να κάνω αυτό». Εξετάσθηκε η μαρτυρία της Χάρης Κωνσταντίνου (Μ.Κ.1) και διαπιστώνεται πώς αυτή παρουσιάζει λογική συνοχή και είναι αξιόπιστη. Επιπλέον των θετικών γνωρισμάτων της παρουσίας της μάρτυρος ενώπιον του Δικαστηρίου, στα οποία γίνεται αναφορά πιο πάνω, παρατηρείται πώς τα όσα αυτή ανέφερε περί τραυματισμού της εξ αιτίας της επίθεσης που δέχθηκε στις 18.09.2010 επιβεβαιώνονται από τον Δρ. Ευστάθιο Χατζηθεορή (Μ.Κ.3) και την έκθεση που αυτός εξέδωσε (τεκμήριο 2). Η επιβεβαίωση αυτή είναι ουσιώδης εφ΄ όσον σε υποθέσεις ως η προκειμένη, η ιατρική μαρτυρία είναι βοηθητική για την αξιολόγηση της αξιοπιστίας άλλων μαρτύρων (Σοφοκλή ν. Λεωνίδου

(1993)1 Α.Α.Δ. 1003, 1010, Knell v. Αστυνομίας

(1994)2 Α.Α.Δ. 51 και Γεωργίου ν. Αστυνομίας

(1997)2 Α.Α.Δ., 19.12.97). Χωρίς να χρειάζεται να επαναληφθούν τα όσα αξιόπιστα η Χάρις Κωνσταντίνου (Μ.Κ.1) εδήλωσε εν σχέσει με τα ουσιώδη γεγονότα, τα οποία άλλωστε, σκιαγραφόνται πιο πάνω, διαπιστώνεται πώς αυτά επαρκούν για να θεμελιώσουν την αντικειμενική και την υποκειμενική υπόσταση όλων των επίδικων αδικημάτων. Οι διαπιστωθείσες από τον Δρ. Ευστάθιο Χατζηθεορή (Μ.Κ.3) ερυθρότητα στην τραχηλική χώρα και στον θώρακα της Χάρης Κωνσταντίνου (Μ.Κ.1), οι εκδορές στο δεξιό αντιβραχιόνιο και το άκρο χέρι της καθώς και η ευαισθησία στο δεξιό ημιθωράκιο, το δεξιό γόνατο και τη δεξιά κροταφική χώρα, συνιστούν, οπωσδήποτε, «σωματική βλάβη» ως ο όρος απαντά στο άρθρο 3

(1)του Ν.119(Ι)/2000 (δείτε, για ανάλογη εφαρμογή, Αστυνομία ν. Ιωάννου

(1989)2 Α.Α.Δ. 61 και Georgiades v. Police

(1985)2 C.L.R. 56). Επίσης, οι λέξεις «σιήλα» και «πουτάνα», τις οποίες εξεστόμισε η κατηγορουμένη εναντίον της Χάρης Κωνσταντίνου (Μ.Κ.1), είναι οπωσδήποτε υβριστικές εφ΄ όσον η μεν πρώτη, απευθυνομένη σε γυναίκα, δηλώνει αυτήν με κακό και δύστροπο χαρακτήρα και καθώς και την πόρνη, η δε δεύτερη δηλώνει γυναίκα ανήθικη (δείτε Γ. Μπαμπινιώτη, Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, επανεκτύπωση, Αθήνα 1998, υπό τα λήμματα «σκύλα» και «πουτάνα»). Για την στοιχειοθέτηση του αδικήματος της δημόσιας εξύβρισης δεν απαιτείται να αποδειχθεί πώς στο άκουσμα των ύβρεων ορισμένος παρευρισκόμενος πράγματι αντέδρασε επιθετικά. Είναι αρκετό να καταδειχθεί το ενδεχόμενο τέτοιας αντίδρασης (Αχιλλέως ν. Αστυνομίας

(1996)2 Α.Α.Δ. 98 και Γενικός Εισαγγελέας ν. Καζίνα

(1992)2 Α.Α.Δ. 503). Τέλος, τα όσα αξιόπιστα εδήλωσε η Χάρης Κωνσταντίνου (Μ.Κ.1) για τα κλάματα και τις φωνές των ανήλικων θυγατέρων της, Σταύρης και Μαρίας, στη θέα της επίθεσης και στο άκουσμα των ύβρεων που η ιδία δέχθηκε από την κατηγορουμένη στοιχειοθετούν και το αδίκημα που διαγράφει το άρθρο 3

(3)του Ν.119(Ι)/2000. Η αντίδραση των ανηλίκων με κλάματα και φωνές αποδεικνύει την πρόκληση, σε αυτές, ψυχικής βλάβης. Πρόκειται για συμπέρασμα βασισμένο στην κοινή λογική και την ανθρώπινη εμπειρία. Δεν χρειάζεται να παρουσιασθεί, ως μαρτυρία, η άποψη ειδικού παιδοψυχολόγου, ως η εισήγηση του ευπαίδευτου συνηγόρου της κατηγορουμένης. Όσον αφορά στην υποκειμενική υπόσταση των αδικημάτων, δηλαδή όσον αφορά στην πρόθεση της δράστη, σημειώνεται πως αυτή προκύπτει ως εξυπακουομένη επί τη βάσει των αποδειχθέντων γεγονότων (Halsbury΄s Laws of England, Fourth ediotion, reissue, vol. 11

(1), σελ. 18 επ., Ακκελίδου ν. Αστυνομίας

(2005)2 Α.Α.Δ. 249, 270 επ. και Αθανασίου ν. Αστυνομίας

(2006)2 Α.Α.Δ. 367, 371-2). Για όλους τους πιο πάνω λόγους, η κατηγορούμενη κρίνεται ένοχη σε όλες τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει. (Υπ.) .............................................. Α. Κ. Λυκούργου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο