Τασούλα Λ.Κονέ ν. Χαράλαμπου Φλουρή κ.α., Αρ. Υπόθεσης 5351/12, 24/10/2013

(1)(β) του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ.155 σε σχέση με τις κατηγορίες 1 και

1. Η ειδική απολογία τους έγκειται στη θέση τους ότι αθωώθηκαν σε προηγούμενη υπόθεση για τα ίδια αδικήματα τα οποία αντιμετωπίζουν και στην παρούσα υπόθεση. Κατόπιν τούτου η υπόθεση ορίστηκε στις 24/10/13 έτσι ώστε να τεθούν τα γεγονότα εκείνα τα οποία θα ήταν επαρκή για να δύναται το Δικαστήριο να εξετάσει το προδικαστικό αίτημα των κατηγορουμένων στο στάδιο αυτό. Με βάση τα πιο πάνω οι δύο πλευρές κατέθεσαν τα ακόλουθα παραδεκτά γεγονότα τα οποία εγκρίθηκαν από το Δικαστήριο για σκοπούς εξέτασης και μόνο της προβαλλόμενης ειδικής απολογίας: «Το 2010 καταχωρήθηκε η υπόθεση με αρ.3682/10 (κατηγορητήριο επισυνάπτεται ως Τεκμήριο Β) με παραπονούμενη την ίδια ως η παρούσα υπόθεση και ακόμα ένα πρόσωπο και με τους ίδιους κατηγορουμένους. H υπόθεση ήταν ορισμένη για πρώτη φορά για σκοπούς απάντησης στο κατηγορητήριο την 11/10/
2. Η υπόθεση επαναορίστηκε για τους ίδιους σκοπούς στις 25/10/2010 όπου οι κατηγορούμενοι δεν παραδέχθηκαν ενοχή και η υπόθεση ορίστηκε για ακρόαση στις 16/10/
3. Μετά από κάποιες αναβολές η υπόθεση εν τέλει αποσύρθηκε από πλευράς κατηγορούσας αρχής στις 21/03/2011 και οι κατηγορούμενοι αθωώθηκαν και απαλλάχθηκαν. Κατά τις πιο πάνω ημερομηνίες, δεν κλήθηκαν μάρτυρες ούτε και ακούστηκε οποιαδήποτε μαρτυρία, αφού γίνοντο προσπάθειες για διευθέτηση της ισχυριζόμενης επέμβασης και παρανομίας μεταξύ των σημερινών κατηγορουμένων και του τότε παραπονούμενου Α.Καπίλλα. Στις 21/03/2011 και αφού υπήρχε η ως άνω προοπτική συμβιβασμού οι δικηγόροι των παραπονουμένων απέσυραν την υπόθεση. Δεν επετεύχθη οποιοσδήποτε συμβιβασμός και επανακαταχωρήθηκε η παρούσα υπόθεση με τις κατηγορίες 1 και 2 να είναι οι ίδιες ως οι κατηγορίες 1 και 2 της αποσυρθείσας υπόθεσης. Παράλληλα εκκρεμεί και αντιδικία μεταξύ των διαδίκων στα πλαίσια της αίτησης/έφεσης αρ. 75/11 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Αμμοχώστου.» Κατατέθηκε περαιτέρω ως παραδεκτό γεγονός και το κατηγορητήριο της υπόθεσης υπ΄ αρ. 3682/
4. Ενόψει των πιο πάνω και οι δύο πλευρές προχώρησαν σε αγορεύσεις υποστηρίζοντας η καθεμιά τις θέσεις της. Δεν θεωρώ σκόπιμο να παραθέσω εν εκτάσει τα όσα και οι δύο πλευρές ανάφεραν ενώπιον του Δικαστηρίου στις αγορεύσεις τους. Συνοπτικά όμως η πλευρά των κατηγορουμένων ανάφερε ότι οι κατηγορούμενοι 1 και 2 αντιμετώπισαν ακριβώς τις ίδιες κατηγορίες ως οι κατηγορίες 1 και 2 στο υπό κρίση κατηγορητήριο στην υπόθεση με αριθμό 3682/10 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Αμμοχώστου. Η εν λόγω υπόθεση αποσύρθηκε την 21/3/11 με αποτέλεσμα οι κατηγορούμενοι να αθωωθούν και να απαλλαγούν. Ως εκ τούτου τυγχάνει εφαρμογής το δόγμα autrefois acquit. Αντίθετη ήταν η θέση της πλευράς της Κατηγορούσας Αρχής. Ηταν η θέση της ότι για να υπάρχει δεδικασμένο θα πρέπει να ακουστεί μαρτυρία στην ουσία της υπόθεσης και κατόπιν τούτου να εκδοθεί καταδικαστική ή αθωωτική απόφαση. Στην παρούσα περίπτωση κάτι τέτοιο δεν έχει συμβεί. Στην υπόθεση Γεώργιος Χαραλάμπους Πουλλαούας ν. Αστυνομίας, Ποινική ΄Εφεση ημερ. 13.7.2001 στη σελίδα 5 αναφέρονται τα ακόλουθα σχετικά με τις αρχές που διέπουν το δεδικασμένο σε ποινικές υποθέσεις: "Συνοψίζονται ως εξής στον Archbold 1995, παρ. 4-149: «The doctrine of res judicata does apply to the criminal law in the form of the maxim nemo debet bis vexari pro eadem causa, or nemo debet bis puniri pro uno delicto - no - one should be twice put in jeopardy of being convicted and punished for the same offence (the rule against double jeopardy). The pleas of autrefois convict and acquit are founded on these maxims». Σε μετάφραση: « Το δόγμα του δεδικασμένου τυγχάνει εφαρμογής στη σφαίρα του ποινικού δικαίου υπό τον τύπο του αποφθέγματος nemo debet bis vexari pro eadem causa, or nemo debet bis puniri pro uno delicto - κανένας δεν μπορεί να τίθεται δύο φορές σε κίνδυνο καταδίκης για το ίδιο αδίκημα ( ο κανόνας κατά του διπλού κινδύνου). Οι αρχές του autrefois convict and acquit είναι θεμελιωμένες επί των πιο πάνω αποφθεγμάτων». Όπως υποδεικνύεται στο σύγγραμμα των Spencer Bower and Turner "The Doctrine of Res Judicata», 2nd ed,. σελ. 272: "Not only is the plea available in respect of any repetition of the actual charge of which the accused has previously been acquitted: he is also protected on counts on which the jury could have convicted him in the earlier proceedings, even though he was not in them made the subject of a formal acquittal on such counts". Σε μετάφραση: «Όχι μόνο το δόγμα είναι διαθέσιμο σε σχέση με οποιαδήποτε επανάληψη της πραγματικής κατηγορίας για την οποία ο κατηγορούμενος είχε προηγουμένως αθωωθεί αλλά επίσης προστατεύεται και για κατηγορίες για τις οποίες οι ένορκοι θα μπορούσαν να τον καταδικάσουν στην αρχική διαδικασία, έστω και αν σε σχέση με αυτές δεν είχε τύχει τυπικής αθώωσης». Η αρχή την οποία επικαλείται το πιο πάνω σύγγραμμα έχει τεθεί στην απόφαση της Δικαστικής Επιτροπής της Βουλής των Λόρδων στην Connelly v. Director of Public Prosecution

(1964)Α.C. 1254 - απόφαση του Lord Morris, στη σελ. 1311: "The authorities to which I have referred show that the plea of autrefois acquit has availed if the charge contained in a later indictment is one of which a man could have been convicted on the trial of the earlier indictment." Σε μετάφραση: «Οι αυθεντίες στις οποίες έχω αναφερθεί δείχνουν ότι μπορεί να γίνει επίκληση του δόγματος του autrefois acquit αν η κατηγορία που περιέχεται σε μεταγενέστερο κατηγορητήριο είναι μια για την οποία ένας θα μπορούσε να καταδικαστεί κατά την εκδίκαση του αρχικού κατηγορητηρίου». Στην ίδια απόφαση ο Lord Devlin θέτει το θέμα ως εξής στις σελ. 1339-1340: "For the doctrine of autrefois to apply it is necessary that the accused should have been put in peril of conviction for the same offence as that with which he is then charged. The word offence embraces both the facts which constitute the crime and the legal characteristics which make it an offence. For the doctrine to apply it must be the same offence both in fact and in law." Σε μετάφραση: «Για την εφαρμογή του δόγματος του autrefois είναι αναγκαίο όπως ο κατηγορούμενος να είχε τεθεί στον κίνδυνο καταδίκης για το ίδιο αδίκημα όπως εκείνο για το οποίο τώρα κατηγορείται. Η λέξη «αδίκημα» περιλαμβάνει τόσο τα γεγονότα τα οποία συνιστούν το έγκλημα και τα νομικά χαρακτηριστικά τα οποία το καθιστούν αδίκημα. Για την εφαρμογή του δόγματος πρέπει να είναι το ίδιο αδίκημα τόσο όσον αφορά τα γεγονότα όσο και το νόμο». Η προστασία από διπλή διακινδύνευση (Double Jeopardy) παρέχεται και από το Σύνταγμα. Η παράγραφος 2 του άρθρου 12 του Συντάγματος προνοεί: «Ο απαλλαγής ή καταδικασθείς, δεν δικάζεται εκ δευτέρου δια το αυτό αδίκημα. Ουδείς τιμωρείται εκ δευτέρου δια την αυτήν πράξιν ή παράλειψη, εκτός εάν συνεπεία αυτής προεκλήθη θάνατος.» Στο σύγγραμμα του Λοϊζου και Πική Criminal Procedure in Cyprus, αναφέρεται στη σελίδα 92 και 93 ότι για να υπάρχει επιτυχής επίκληση του Autrefois Acquit θα πρέπει όχι μόνο τα γεγονότα να είναι τα ίδια αλλά και το αδίκημα. Εάν τα συστατικά είναι διαφορετικά τότε δεν τίθεται θέμα εφαρμογής της ειδικής αυτής απολογίας. Ερχόμενος τώρα στην υπό εξέταση υπόθεση θα πρέπει να γίνει διαχωρισμός της περίπτωσης όπου καταχωρείται nolle prosequi και το οποίο όμως δεν επενεργεί ούτε ως αθωωτική αλλά ούτε και ως απαλλαγή κατηγορουμένου στην ουσία της υπόθεσης (βλ. G. Araouzos and son v. The Police

(1980)2 C.L.R. 131). Στην υπό κρίση περίπτωση βέβαια δεν έχει εξασφαλιστεί από πλευράς Κατηγορούσας Αρχής διακοπή της ποινικής δίωξης. Εξετάζοντας τις κατηγορίες 1 και 2 και στις δύο υποθέσεις δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τόσο η έκθεση αδικήματος όσο και οι λεπτομέρειες και των δύο κατηγοριών και στις δύο υποθέσεις είναι πανομοιότυπες. Είναι επίσης παραδεκτό γεγονός ότι η υπόθεση με αριθμό 3682/10 αποσύρθηκε στις 21/3/11 χωρίς να ακουστεί οποιαδήποτε μαρτυρία με αποτέλεσμα οι κατηγορούμενοι να αθωωθούν και να απαλλαγούν. Το ερώτημα τώρα που τίθεται είναι αν με τα πιο πάνω γεγονότα και δεδομένου ότι δεν τέθηκε οιαδήποτε μαρτυρία μπορεί να θεωρηθεί ότι υπάρχει δεδικασμένο. Εχει προαναφερθεί ότι η θέση της Κατηγορούσας Αρχής είναι ότι δεν μπορεί να υπάρχει δεδικασμένο η οποία βασίστηκε και στο Αγγλικό σύγγραμμα Blackstone's Criminal Practice όπου καταγράφεται κάτω από ποιες προϋποθέσεις μπορεί να εφαρμοστεί το δόγμα autrefois acquit. Η θέση αυτή της Κατηγορούσας Αρχής έχοντας υπόψη μου και τις ως άνω τεθείσες αρχές που διέπουν το θέμα δεν μπορεί να γίνει δεκτή. Κατ΄ αρχάς η πλευρά της παραπονούμενης εφόσον επιθυμούσε να επανέλθει εναντίον των κατηγορουμένων με τις ίδιες κατηγορίες ως η πρώτη καταχωρηθείσα υπόθεση, όφειλε να προβεί σε όλες τις ενέργειες για να εξασφαλίσει nolle prosequi από τον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας. Αντ΄ αυτού επέλεξε να αποσύρει την υπόθεση με αριθμό 3682/10 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Αμμοχώστου τη στιγμή που οι κατηγορούμενοι 1 και 2 είχαν δηλώσει μη παραδοχή στις κατηγορίες και ως τα παραδεκτά γεγονότα πριν την απόσυρση της αναβλήθηκε η υπόθεση για κάποιες φορές. Θεωρώ ότι η αθώωση των κατηγορουμένων σε προγενέστερη υπόθεση αφορούσε πανομοιότυπες κατηγορίες τόσο κατά νόμο όσο και στα γεγονότα. Το δεδομένο ότι στην υπόθεση υπ΄ αρ. 3682/10 δεν ακούστηκε οιαδήποτε μαρτυρία δεν μπορεί να διαφοροποιήσει την κατάσταση. Η αθώωση των κατηγορουμένων αφορούσε τα ίδια αδικήματα με τις ίδιες λεπτομέρειες που τα συνοδεύουν ως αυτά καταγράφονται και στα δύο κατηγορητήρια και επί των οποίων θα βασιστεί η Κατηγορούσα Αρχή στην παρούσα υπόθεση για στοιχειοθέτηση της υπόθεσης της δεδομένα όμως για τα οποία οι κατηγορούμενοι 1 και 2 έχουν αθωωθεί. Οι κατηγορούμενοι 1 και 2 με την καταχώρηση της παρούσας υπόθεσης τίθενται για δεύτερη φορά σε κίνδυνο καταδίκης για το ίδιο αδίκημα. Στο Αγγλικό σύγγραμμα Blackstone's Criminal Practice 2010 παρα. D12.25 αναφέρεται ένας εκ των λόγων για τον οποίον δεν μπορεί να εγερθεί η ειδική απάντηση του autrefois acquit και που είναι η Κατηγορούσα Αρχή να μην προσφέρει μαρτυρία για αδίκημα που διαπράχθηκε κατά παράβαση συγκεκριμένης διάταξης και μετά να θέσει κατηγορία κατά παράβαση άλλης διάταξης του ίδιου Νόμου. Παραπέμπει μάλιστα στην Brookes

(1995)Crim.L.R.

1. Στην παρούσα περίπτωση ως έχω προαναφέρει τόσο τα αδικήματα όσο και ο νόμος επί των οποίων βασίζονται οι κατηγορίες 1 και 2 είναι ίδια. Επιπλέον και σε συνάρτηση με τα πιο πάνω, αν γινόταν δεκτή η θέση της πλευράς της Κατηγορούσας Αρχής ότι δεν τέθηκε μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου και άρα δεν υπάρχει δεδικασμένο, έστω και αν οι κατηγορούμενοι έχουν αθωωθεί για ίδια αδικήματα, τότε δημιουργείται ο κίνδυνος η εκάστοτε Κατηγορούσα Αρχή να καταχωρεί υποθέσεις εναντίον προσώπων τα οποία πρόσωπα να δηλώνουν μη παραδοχή και σε κατοπινό στάδιο αν και εφόσον το αποφασίσει η κατηγορούσα αρχή να αποσύρει την υπόθεση με αποτέλεσμα την αθώωση των κατηγορουμένων. Αν όμως μεταγενέστερα αποφασίσει να επανέλθει να μην υπάρχει οιονδήποτε κώλυμα να το πράξει. Αυτό όμως δημιουργεί αδικία στους κατηγορουμένους αφού θα είναι πάντοτε με τον κίνδυνο καταχώρησης νέας υπόθεσης εναντίον τους κατά το δοκούν του οιουδήποτε παραπονουμένου και συνεπακόλουθα και τον κίνδυνο καταδίκης τους. Ως εκ τούτου και με βάση τα πιο πάνω κρίνω ότι στην παρούσα υπόθεση τυγχάνει εφαρμογής το δόγμα του autrefois acquit. Συνεπώς οι κατηγορούμενοι 1 και 2 απαλλάσσονται στις κατηγορίες 1 και
2. Υπ. ......... Λ.Μουγής, Ε.Δ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο