Δημοκρατία ν. Ευφροσύνης Ορθοδόξου Πούμπουρα, Αρ. Υπόθεσης: 31655/12, 28/2/2014 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:KDLEF:2014:6 ΜΟΝΙΜΟ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟΥ : Λ. Δημητριάδου-Ανδρέου, Π.Ε.Δ. Ε. Εφραίμ, Α.Ε.Δ. Χ. Χαραλάμπους, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 31655/12 Δημοκρατία v. Ευφροσύνης Ορθοδόξου Πούμπουρα Κατηγορουμένης -------------------------------- Ημερομηνία: 28 Φεβρουαρίου 2014 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τη Δημοκρατία: κ. Ν. Κέκκος για Γενικόν Εισαγγελέα Για την Κατηγορουμένη: κ. Γ. Γεωργίου Κατηγορούμενη παρούσα ---------------------------- Α Π Ο Φ Α Σ Η Η Κατηγορούμενη αντιμετωπίζει συνολικά 8 κατηγορίες. Η πρώτη αφορά το αδίκημα της κλοπής υπό υπαλλήλου, κατά παράβαση των άρθρων 255, 268 και 29 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154, όπως τροποποιήθηκε. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος, η Κατηγορούμενη, μεταξύ 1ης Μαΐου 2003 και 31ης Μαρτίου 2010, στη Λευκωσία, ενώ ήταν υπάλληλος της Εταιρείας Pharma Express Ltd, (εφεξής «η παραπονούμενη») έκλεψε το ποσό των €544.700,48, περιουσία της εν λόγω Εταιρείας. Η δεύτερη κατηγορία αφορά το αδίκημα της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, κατά παράβαση των άρθρων 2, 3, 4
(1)(ιιι) και
(2), 5, 7 και 8 του περί Παρεμπόδισης και Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες Νόμου 188(Ι)/2007, σχετικά με το προαναφερόμενο ποσό. Οι υπόλοιπες 6 κατηγορίες αφορούν τα αδικήματα των ψευδών λογαριασμών, κατά παράβαση των άρθρων 313(β) και 29 του Κεφ.
- Όπως αναφέρεται στο κατηγορητήριο, η Κατηγορούμενη, στις 10 Μαρτίου 2010, ενώ εκτελούσε χρέη υπεύθυνης λογιστηρίου και ταμία στην εν λόγω εταιρεία, με σκοπό την καταδολίευση προέβη σε ψευδείς καταχωρήσεις, δηλαδή με σκοπό να καλύψει έλλειμμα της Εταιρείας προέβη στο ηλεκτρονικό λογιστικό σύστημα σε έξι λογιστικές καταχωρήσεις των ποσών €79.583,77, €154.956,07, €119.088,24, €21.857,78, €45.920,64 και €98.377,27, αντίστοιχα. Μαρτυρία Κατηγορούσας Αρχής Ως Μ.Κ.1 κατέθεσε για την Κατηγορούσα Αρχή ο ανακριτής της υπόθεσης, Υπ/μος Χριστάκης Χριστοδούλου, ο οποίος κατά τον ουσιώδη χρόνο υπηρετούσε στο Γραφείο Διερεύνησης Οικονομικού Εγκλήματος στο Αρχηγείο Αστυνομίας. Ο Μ.Κ.1 αναφέρθηκε στις ενέργειες στις οποίες προέβη στο πλαίσιο διερεύνησης της παρούσας υπόθεσης και κατέθεσε αριθμό Τεκμηρίων ως ακολούθως: Activity Report της Εταιρείας Pharma Express Ltd από 1.1.2010-31.3.2010 - Τεκμήριο 1, Εκτύπωση User event history της Εταιρείας για τις 10.3.2010 - Τεκμήριο 2, Κατάσταση με τίτλο «cash in hand» για τον Μάρτιο του 2010 - Τεκμήριο 3, Επιστολή ημερ. 14.5.2010 προς την εταιρεία από τον Λογιστή κ. Στέλιο Μιχαηλίδη προς το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας με θέμα «Έλεγχος Ταμείου» και αναλυτική κατάσταση μετρητών για τα έτη 2003-2010 - Τεκμήριο 4, Αναλυτική Κατάσταση (Activity Report) για το Ταμείο της Εταιρείας από 1.1.2009-16.3.2010 - Τεκμήριο 5, Αναλυτική Κατάσταση (Activity Report) για τον λογαριασμό στην Τράπεζα της Εταιρείας από 1.1.2009-16.3.2010 - Τεκμήριο 6, Box File με αντίγραφα των καταστάσεων του τραπεζικού λογαριασμού της Εταιρείας στην Τράπεζα Κύπρου με αριθμό 0110-11-109243 για την περίοδο 2003-2010 - Τεκμήριο 7, Αναλυτική Κατάσταση (Activity Report) για το Ταμείο της Εταιρείας ανά έτος από το 2003 μέχρι τον Μάρτιο του 2010 - Τεκμήριο 8, Ψηφιακό Δίσκο που περιέχει ηλεκτρονικά δεδομένα της Εταιρείας - Τεκμήριο 9, Κατάσταση Cash Invoices Yesterday ημερ. 9.11.2009 - Τεκμήριο 10, Αναλυτική Κατάσταση κατ' έτος στην οποία αναγράφονται οι λανθασμένα καταχωρημένες αποδείξεις στις μερίδες των πελατών της Εταιρείας - Τεκμήριο 11, και Επιστολή του κ. Στέλιου Μιχαηλίδη προς την εταιρεία ημερ. 21.6.2010 αναφορικά με το ύψος του ποσού των λανθασμένων καταχωρήσεων - Τεκμήριο
- Ο Μ.Κ.1 κατέθεσε επίσης τις δύο ανακριτικές καταθέσεις που έλαβε από την Κατηγορουμένη ημερ. 2.6.2010 και 8.6.2010, Τεκμήρια 13 και 14 αντίστοιχα, καθώς και τη γραπτή κατηγορία της Κατηγορουμένης ημερ. 9.6.2010, Τεκμήριο 15, στην οποία η Κατηγορούμενη αρνήθηκε οποιαδήποτε γνώση και ανάμειξη στην υπόθεση. Ο Μ.Κ.1 είπε επίσης ότι η Κατηγορούμενη συνελήφθη δυνάμει δικαστικού εντάλματος σύλληψης στις 2.6.2010 και την επομένη εκδόθηκε διάταγμα προσωποκράτησης της για 6 μέρες. Στις 5.6.2010 ο Μ.Κ.1 μετέβη στις Κεντρικές Φυλακές όπου κρατείτο η Κατηγορούμενη. Τη ρώτησε προφορικά πώς έκανε τις πληρωμές της Εταιρείας για τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις και αυτή απάντησε ότι πάντα τις έκανε με επιταγές. Η Κατηγορούμενη αρνήθηκε να απαντήσει σε άλλες προφορικές ερωτήσεις. Στο πλαίσιο των ερευνών του, ο Μ.Κ.1 είχε λάβει επίσης τρία χάρτινα κιβώτια που περιείχαν τα receipt journals με τις ροζ αποδείξεις που αφορούσαν τις εισπράξεις των πελατών επί πιστώσει και πλήρωναν είτε με μετρητά είτε με επιταγή, τα οποία όμως επιστράφηκαν στον Διευθυντή και τον Λογιστή της Εταιρείας για περαιτέρω εξετάσεις. Στις 28.6.2010 ο Μ.Κ.1 παρέλαβε επιστολή από το Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λευκωσίας σχετικά με έρευνα ακίνητης ιδιοκτησίας επ΄ ονόματι του Παύλου Πούμπουρα (συζύγου της Κατηγορουμένης). Στις 30.6.2010 έλαβε κατάθεση από την κα Δέσποινα Αθηνοδώρου του Επαρχιακού Κτηματολογίου Πάφου σχετικά με την απόκτηση 7 τεμαχίων γης από τον κ. Πούμπουρα. Στις 30.5.2011 ο Μ.Κ.1 έλαβε ανακριτική κατάθεση από τον κ. Πούμπουρα, ο οποίος αρνήθηκε να υπογράψει την επίστηση και την κατάθεση. Τέλος, ο Μ.Κ.1 ανέφερε ότι για την παρούσα υπόθεση εκδόθηκαν διατάγματα αποκάλυψης για όλους τους τραπεζικούς οργανισμούς της Κύπρου σχετικά με λογαριασμούς του κ. Παύλου Πούμπουρα και της Κατηγορουμένης. Όλα τα στοιχεία που παραλήφθηκαν δόθηκαν στη Λογίστρια του ΓΔΟΕ Λοχ. 4675, η οποία έκανε λογιστική έρευνα και επέστρεψε τα στοιχεία μαζί με την Έκθεση της για τα αποτελέσματα της οικονομικής/λογιστικής έρευνας της στον μάρτυρα. Κατά την αντεξέταση του ο Μ.Κ.1 διευκρίνισε πώς περιήλθαν στην κατοχή του τα έγγραφα τα οποία παρουσίασε ως Τεκμήρια και επανέλαβε ότι επέστρεψε τα κιβώτια με τις ροζ αποδείξεις στον Διευθυντή της Εταιρείας Σταύρο Μακρίδη (Μ.Κ.8) γιατί οι ιθύνοντες της παραπονούμενης επιθυμούσαν να προβούν σε περαιτέρω έλεγχο αναφορικά με την κλοπή επιπλέον ποσού. Ο Μ.Κ.1 ανέφερε ακόμα ότι όλα τα έγγραφα είχαν φωτοτυπηθεί πριν επιστραφούν στην εταιρεία και έχει στην κατοχή του τα αντίγραφα. Η Εμανουέλλα Σιαχινιάν, Μ.Κ.2, εργάζεται στην Εταιρεία Pharma Express Ltd στο Τμήμα τιμολόγησης (Invoicing Department) από τον Ιούλιο του
- Η Μ.Κ.2 περιέγραψε τα δύο είδη πελατών της Εταιρείας, ήτοι αυτούς που πληρώνουν τοις μετρητοίς (cash) και αυτούς που πληρώνουν επί πιστώσει (on credit). Επίσης επεξήγησε ότι το λογισμικό σύστημα της Εταιρείας αποτελείται από διάφορους ξεχωριστούς τομείς, την τιμολόγηση (invoicing) και το λογιστικό κομμάτι (accounting). Η Μ.Κ.2 όπως και οι άλλες 3 κοπέλες στο Τμήμα της έχουν πρόσβαση μόνο στο πρώτο χρησιμοποιώντας το όνομα χρήστη (user name) και τον προσωπικό τους κωδικό. Η ίδια δεν έχει δώσει σε κανένα τον προσωπικό της κωδικό. Επίσης η Μ.Κ.2 περιέγραψε τα καθήκοντα της και τον τρόπο καταχώρησης στο σύστημα των τιμολογίων των εισαγωγών και ακολούθως των παραγγελιών. Επίσης επεξήγησε αναλυτικά τον τρόπο έκδοσης τιμολογίων, την ετοιμασία και εκτέλεση των παραγγελιών για φάρμακα και την καταχώρηση τους στο σύστημα. Η Μ.Κ.2 ανέφερε ακόμα ότι η είσπραξη χρημάτων από τους διανομείς της Εταιρείας ήταν αποκλειστική δουλειά της Κατηγορουμένης η οποία εργαζόταν στο Λογιστήριο και ήταν η μοναδική υπάλληλος που χειριζόταν και το λογιστικό σύστημα της Εταιρείας. Επιπλέον η Κατηγορούμενη ετοίμαζε τα έντυπα κατάθεσης στην Τράπεζα τα οποία έδινε σε συναδέλφους διανομείς για να κάνουν καταθέσεις στον τραπεζικό λογαριασμό της Εταιρείας. Όταν η Κατηγορούμενη απουσίαζε από τη δουλειά της δεν γινόταν είσπραξη χρημάτων από τους διανομείς οι οποίοι και περίμεναν μέχρι την επιστροφή της για να παραδώσουν τις εισπράξεις από τους πελάτες. Η Κατηγορούμενη είχε στο γραφείο της μεταλλικό χρηματοκιβώτιο όπου έβαζε μέσα τις εισπράξεις της ημέρας και το κλείδωνε με κλειδί που κρατούσε η ίδια. Το χρηματοκιβώτιο ήταν τοποθετημένο στο γραφείο της Κατηγορουμένης μέσα σε ερμάρι το οποίο κλείδωνε και το κλειδί είχε η Κατηγορούμενη. Ακολούθως η Μ.Κ.2 αναφέρθηκε στην πρόσληψη της Έλενας Κατσικίδου (Μ.Κ.3) στο Τμήμα της τον Ιούλιο του 2008 και στην κατοπινή ανάθεση σε εκείνη από την Κατηγορουμένη μέρους της εργασίας της τελευταίας. Ένα τελευταίο θέμα που αναφέρθηκε από τη Μ.Κ.2 ήταν η καταμέτρηση του Ταμείου στην Εταιρεία η οποία έγινε μέσα Μαρτίου του 2010, αφού είχε έρθει στο γραφείο τους ο Διευθυντής της Εταιρείας κ. Μακρίδης και είχε ζητήσει από τη Μ.Κ.3 να μετρηθεί το Ταμείο και να παραδοθεί στην Κατηγορουμένη. Η Μ.Κ.2 δεν είχε οποιαδήποτε εμπλοκή στη διαδικασία της μέτρησης. Θυμάται όμως ότι σε εκείνο το στάδιο η Κατηγορούμενη πηγαινοερχόταν και διακατείχετο από νευρικότητα. Σύμφωνα με τη Μ.Κ.2 η Κατηγορούμενη αρχικά ντυνόταν απλά ενώ στην πορεία ξαφνικά άρχισε να ντύνεται με ακριβά ρούχα, να φορά ακριβά κοσμήματα και να κρατά ακριβές τσάντες. Η Μ.Κ.2 τότε διερωτήθηκε πώς η Κατηγορούμενη απέκτησε ξαφνικά όλα αυτά τα ακριβά πράγματα, ειδικότερα εφόσον ο μισθός της ήταν €1.100 μηνιαίως. Αυτές τις σκέψεις τις κράτησε για τον εαυτό της. Η Έλενα Κατσικίδου, Μ.Κ.3, με τη σειρά της αναφέρθηκε εκτεταμένα στα δικά της καθήκοντα στην Εταιρεία από την ημερομηνία πρόσληψης της με ειδική αναφορά στα καθήκοντα που της ανέθεσε η Κατηγορούμενη. Αρχικά το 2008 ανέλαβε τη συμπλήρωση των εντύπων κατάθεσης των εισπραχθεισών επιταγών από πελάτες στην Τράπεζα και μετά, το 2009 ανέλαβε την είσπραξη των πελατών τοις μετρητοίς οι οποίοι πλήρωναν είτε με μετρητά, είτε με επιταγή της ημέρας. Σε πρώτο στάδιο η Μ.Κ.3 ανέλαβε μόνο την είσπραξη την οποία παρέδιδε στην Κατηγορουμένη. Αργότερα η Κατηγορούμενη της έδωσε ένα μεταλλικό κουτί το οποίο κράτησε κοντά της. Σ΄ αυτό η Μ.Κ.3 τοποθετούσε τις εισπράξεις και από αυτό έδινε ρέστα στους διανομείς. Η Μ.Κ.3 κατέστησε σαφές ότι αυτή είχε μόνο τη μερίδα των πελατών τοις μετρητοίς που ήταν ένα μικρός αριθμός και αφορούσε μικρά ποσά, για τους οποίους εκδίδονταν cash invoices yesterday. Οι πελάτες με τα μεγάλα ποσά μετρητών και επιταγών για τους οποίους εκδίδονταν ροζ αποδείξεις παρέμειναν εξ ολοκλήρου στην Κατηγορουμένη. Η Κατηγορούμενη ζήτησε από τη Μ.Κ.3 να αφήνει πίσω ένα ποσό για να προβαίνει εκείνη σε πληρωμές, χωρίς να της δίνει λεπτομέρειες ή παρουσιάζει τιμολόγια, και σε κάποιες περιπτώσεις της είχε ζητήσει από το Ταμείο γύρω στις €3000 σε μετρητά και άλλη φορά γύρω στις €5000 για να πληρώσει τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις. Σε κατοπινό στάδιο ανατέθηκε στη Μ.Κ.3 να ετοιμάζει τα έντυπα των καταθέσεων και για τα μετρητά, κάτι το οποίο μέχρι τότε έκανε η Κατηγορούμενη. Κάθε φορά, πριν η Μ.Κ.3 ετοιμάσει την κατάθεση για την Τράπεζα, έπρεπε να ρωτήσει την Κατηγορουμένη και να την ενημερώσει για τα διαθέσιμα μετρητά στο Ταμείο, καθότι όλα αυτά τα ζητήματα, όπως εισπράξεις από διανομείς, πληρωμές εξόδων της Εταιρείας και καταθέσεις στην Τράπεζα γίνονταν από την Κατηγορουμένη. Η διαδικασία κατάθεσης προχωρούσε μόνο κατόπιν έγκρισης της Κατηγορουμένης. Από τον Ιούνιο του 2009 η Μ.Κ.3 είχε τον κωδικό της Κατηγορουμένης με σκοπό μόνο να εκτυπώνει σε ηλεκτρονική μορφή τα cash invoices yesterday που θα τη βοηθούσε στην είσπραξη των πελατών. Αρχές του 2010 η Κατηγορούμενη ζήτησε από τη Μ.Κ.3 να τη βοηθήσει στην εξόφληση των πελατών τοις μετρητοίς στο λογιστικό σύστημα της Εταιρείας. Για τον σκοπό αυτό η Κατηγορούμενη της έδειξε τον τρόπο και η Μ.Κ.3 το έκανε μέσω του κωδικού της Κατηγορουμένης. Όμως η Μ.Κ.3 διευκρίνισε ότι ουδέποτε έκανε οποιαδήποτε καταχώρηση στο λογιστικό σύστημα της Εταιρείας στους λογαριασμούς του Ταμείου ή της Τράπεζας. Ο λόγος ήταν γιατί δεν ήξερε ούτε και υπήρχε λόγος. Για το θέμα αυτό εκπαιδεύτηκε από τον Φοίβο Λογγίνο στις 12.4.2010 και στις 15.4.2010 (μετά από την αποχώρηση της Κατηγορουμένης από την εταιρεία εφόσον της είχε ανατεθεί αυτή η εργασία από τον Διευθυντή της) (Τεκμήριο 17). Ακολούθως η Μ.Κ.3 αναφέρθηκε στο τι έγινε μετά το αίτημα του Διευθυντή (Μ.Κ.8) στις 10.3.2010 να γίνει καταμέτρηση του Ταμείου και παράδοση του στην Κατηγορουμένη. Έκπληξη προκάλεσε στη μάρτυρα η απάντηση της Κατηγορουμένης ότι δεν ήταν έτοιμη για την καταμέτρηση. Πριν την καταμέτρηση του Ταμείου και την παράδοση του στην Κατηγορουμένη στις 16.3.2010, ο κ. Μακρίδης ζήτησε από τη Μ.Κ.3 να ετοιμάσει μια κατάσταση σε Excel όλων των επιταγών που είχε στην κατοχή της και να την παραδώσει μαζί με τις επιταγές στην Κατηγορουμένη, όπως και έγινε. Πρόκειται για το Τεκμήριο
- Οι επιταγές από τους πελάτες επί πιστώσει πήγαιναν πάντοτε στην Κατηγορουμένη όμως η Κατηγορούμενη τις έφερνε στη Μ.Κ.3 για να τις ετοιμάσει για κατάθεση, γι΄ αυτό και τις είχε στην κατοχή της. Στη συνέχεια ο κ. Μακρίδης ζήτησε εξηγήσεις από τη Μ.Κ.3 γιατί κάποιοι πελάτες τοις μετρητοίς φαίνονταν στο λογιστικό σύστημα της Εταιρείας απλήρωτοι. Τότε η Μ.Κ.3 πήγε στην Κατηγορουμένη ζητώντας εξηγήσεις γιατί, εφόσον είχε σημειωμένο ότι εισπράχθηκαν αυτοί οι πελάτες, δεν είχαν ενημερωθεί οι μερίδες τους. Η Μ.Κ.3 αναφέρθηκε στις συνθήκες κάτω από τις οποίες η Κατηγορούμενη της είπε να δείξει ότι ένας συγκεκριμένος πελάτης δεν είχε πληρώσει ενώ η μάρτυρας είχε σημειωμένο ότι ο πελάτης είχε εξοφλήσει. Αυτό αφορά την κατάσταση, Τεκμήριο 10, για την οποία η Μ.Κ.3 ενημέρωσε ειδικά τον κ. Μακρίδη. Ο Φοίβος Λογγίνος, Μ.Κ.4, είναι ιδιοκτήτης της Εταιρείας ΔΙΟΡΑΤΙΚΗ ΙΤ SOLUTIONS μαζί με τον αδελφό του. Η Εταιρεία αυτή εισάγει και μεταπωλεί λογιστικά προγράμματα από το 2002, και μεταξύ των πελατών τους είναι και η Εταιρεία Pharma Express. Συγκεκριμένα, ο Μ.Κ.4 εγκατέστησε το λογιστικό πρόγραμμα στην εν λόγω Εταιρεία το 2003 και εκπαίδευσε το προσωπικό της για να μπορεί να χειρίζεται το πρόγραμμα. Μεταξύ των πρώτων προσώπων που έτυχαν εκπαίδευσης ήταν και η Κατηγορούμενη. Σύμφωνα με τον Μ.Κ.4, κάθε υπάλληλος που είχε εκπαιδευτεί μπορούσε να εισέλθει στο πρόγραμμα με το user name του και τον προσωπικό του κωδικό που του είχε δώσει η Εταιρεία. Ο Μ.Κ.4 εξήγησε ότι ο κωδικός παρέχει στον κάθε υπάλληλο πρόσβαση στο σύστημα αλλά υπάρχει περιορισμός ανάλογα με τη φύση της εργασίας του κάθε υπαλλήλου. Ακολούθως ο Μ.Κ.4 εξήγησε τον τρόπο λειτουργίας του συστήματος της Εταιρείας και των ανάλογων καταχωρήσεων σε αυτό αναφορικά με τη διεξαγωγή των εργασιών της Εταιρείας, η οποία ασχολείται με την αγορά και πώληση προϊόντων σε φαρμακεία. Δήλωσε ότι όταν μία εγγραφή γίνει 'posted', δηλαδή κλειδώσει, τότε δεν μπορεί να αλλοιωθεί ή να τύχει οποιασδήποτε παρέμβασης. Στο πλαίσιο της αντεξέτασης του ο Μ.Κ.4 ανέφερε ότι στο σύστημα μπορεί να παρουσιαστούν λάθη λόγω λανθασμένου χειρισμού αυτού. Αναγνώρισε ότι πολλές φορές έλαβε τηλεφωνήματα από υπαλλήλους της Εταιρείας για να κάνει διορθώσεις σε λάθη που γίνονταν. Στην παρουσία και καθ΄ υπόδειξη των υπευθύνων της Εταιρείας, γίνονταν διορθωτικές λογιστικές αλλαγές. Επίσης τον φώναξαν αρκετές φορές στην Εταιρεία για να μπει στο σύστημα όταν ερχόταν ο ελεγκτής για να εξακριβώσει ή επιβεβαιώσει κάποιους αριθμούς. Περί τα τέλη του 2006, όταν η Εταιρεία θα έκλεινε τους ισολογισμούς της για το έτος, υπήρχε ένα πρόβλημα με μία λανθασμένη εγγραφή στο σύστημα ποσού Λ.Κ.150.000, και ο Διευθυντής και ο Λογιστής της Εταιρείας του ζήτησαν να βρει τρόπο να διαγραφεί. Ο Μ.Κ.4 τους είπε ότι δεν γινόταν κάτι τέτοιο αλλά μπορούσε μόνο να γίνει μία άλλη καταγραφή που το μηδενίζει. Αυτό δεν έγινε δεκτό και εξ΄ όσων ο ίδιος ο μάρτυρας γνωρίζει, αυτό το θέμα παραμένει σε εκκρεμότητα μέχρι σήμερα. Ο Μ.Κ.4 είπε επίσης ότι στο σύστημα έγινε η μετατροπή από Λίρες Κύπρου σε ευρώ με τη δική του βοήθεια. Το σύστημα δεν μηδενίστηκε αλλά μηδενίστηκαν οι λογαριασμοί με τη μετατροπή τους σε ευρώ. Τα συνολικά υπόλοιπα τα οποία υπήρχαν στο σύστημα και ήταν σε Λ.Κ. μετατράπηκαν σε ευρώ, ενώ ο Μ.Κ.4 έδωσε οδηγίες στον κ. Μακρίδη και την Κατηγορουμένη τι έπρεπε να κάνουν για τη μετατροπή για εγγραφές που θα γίνονταν μετά τις 29.12.2007, που αφορούσαν επιταγές που ήταν σε Λ.Κ., ήταν μεταχρονολογημένες και δεν είχαν κατατεθεί στην Τράπεζα. Ο Μ.Κ.4 χαρακτήρισε το πρόγραμμα ως ένα αξιόπιστο λογιστικό πρόγραμμα. Το 2010, κατόπιν αιτήματος του Διευθυντή της Εταιρείας, κ. Σταύρου Μακρίδη, ο Μ.Κ.4 ετοίμασε αναλυτική κατάσταση εισπράξεων και πληρωμών κατά μήνα και έτος, ως επίσης κατά είδος πληρωμής ή είσπραξης (Τεκμήριο 18). Ο Μ.Κ.4 την παρέδωσε στον κ. Μακρίδη ο οποίος του εξέφρασε τις ανησυχίες του ότι κάτι δεν πήγαινε καλά στην Εταιρεία. Ο κ. Μακρίδης ρώτησε επίσης τον Μ.Κ.4 κατά πόσο μπορούν να γίνουν προχρονολογημένες εγγραφές, δηλαδή μία εγγραφή που να φαίνεται ότι έγινε στο παρελθόν να έγινε στην πραγματικότητα μεταγενέστερα. Ο Μ.Κ.4 του απάντησε ότι μπορούν να γίνουν τέτοιες εγγραφές, και ο κ. Μακρίδης του είπε ότι είχε διαπιστώσει ότι τέτοιες εγγραφές μάλλον είχαν γίνει. Ο Μιχάλης Χρυσοστόμου, Μ.Κ.5, εργάστηκε στην εταιρεία Pharma Express από το 2003 μέχρι τον Ιούνιο του 2008 ως διανομέας φαρμάκων. Ο Μ.Κ.5 περιέγραψε τον τρόπο εργασίας της Εταιρείας για τη διανομή φαρμάκων σε περίπου 55 φαρμακεία σε περιοχές της Λευκωσίας. Από τον Νοέμβριο του 2006 μέχρι τον Ιούνιο του 2008 ο Μ.Κ.5 είχε επιφορτιστεί με το καθήκον παραλαβής μετρητών και επιταγών από την Κατηγορουμένη και κατάθεσης τους στην Τράπεζα. Το τελευταίο διάστημα παρατήρησε ότι τα μετρητά που του παρέδιδε η Κατηγορούμενη ήταν δυσανάλογα, δηλαδή πολύ λιγότερα, συγκριτικά με τις εισπράξεις των προηγούμενων ημερών που ο ίδιος έκανε. Ενώ ο ίδιος εισέπραττε από φαρμακεία Λ.Κ.2.000, και παρέδιδαν μετρητά και άλλοι διανομείς και εισπράκτορες, μετά από 2-3 μέρες όταν η Κατηγορούμενη ετοίμαζε τα χρήματα για κατάθεση τα μετρητά ήταν μόνο Λ.Κ.200-
- Ο επόμενος μάρτυρας, Κώστας Καζαμίας, Μ.Κ.6, εργάζεται στην Εταιρεία από το 2003 ως εισπράκτορας. Ο Μ.Κ.6 εξήγησε ότι εισπράττει μόνο τα τιμολόγια επί πιστώσει από πελάτες όλων των επαρχιών πλην της Λευκωσίας. Το 99% των πελατών επί πιστώσει πληρώνουν με επιταγές οι οποίες είναι συνήθως πληρωτέες στο τέλος του τρέχοντος μηνός. Υπάρχουν όμως και ελάχιστες περιπτώσεις όπου πελάτες επί πιστώσει πληρώνουν σε μετρητά. Ο Μ.Κ.6 ανέφερε ότι κάθε 2-3 μέρες πήγαινε στο γραφείο της Κατηγορουμένης και της παρέδιδε τις εισπράξεις των προηγούμενων ημερών, δηλαδή τις ροζ αποδείξεις και τις επιταγές. Η Κατηγορούμενη αναλάμβανε να ενημερώσει τις μερίδες των πελατών και ουδέποτε προέκυψε πρόβλημα από κάποιον πελάτη που έχει πληρώσει και να φαίνεται ότι δεν πλήρωσε. Όταν η Κατηγορούμενη απουσίαζε από το γραφείο της, ο Μ.Κ.6 άφηνε τις αποδείξεις και τις επιταγές στο συρτάρι του γραφείου της για να τα παραλάβει αργότερα. Τέλος, ο Μ.Κ.6 εξέφρασε την έκπληξη του όταν πληροφορήθηκε από τον κ. Μακρίδη για το έλλειμμα που εντοπίστηκε στο Ταμείο της Εταιρείας και ότι η Κατηγορούμενη ήταν με υποχρεωτική άδεια. Επίσης ανέφερε ότι ο ίδιος γνωρίζει την ίδια και τον σύζυγο της προσωπικά, πάντα άρεσε στην Κατηγορουμένη το καλό ντύσιμο και θεωρούσε ότι η οικονομική τους κατάσταση ήταν καλή. Ο Σάββας Χ΄΄Παυλή, Μ.Κ.7, εργάζεται στην Εταιρεία από το 2006 ως διανομέας προϊόντων σε φαρμακεία στη Λεμεσό έναντι τιμολογίων τοις μετρητοίς και εισπράττει από αυτούς. Αυτοί είναι 4-5, ενώ οι υπόλοιποι, γύρω στους 40-50, είναι επί πιστώσει. Ο Μ.Κ.7 παρέδιδε τα μετρητά ή τις επιταγές που εισέπραττε την επομένη μέρα στο λογιστήριο της Εταιρείας, και συγκεκριμένα στην Κατηγορουμένη που ήταν το μόνο πρόσωπο που εισέπραττε. Προς το τέλος του 2009 η Κατηγορούμενη είπε στον μάρτυρα ότι τις εισπράξεις πλέον θα τις αναλάμβανε η Μ.Κ.3, και έτσι από τότε ο Μ.Κ.7 παρέδιδε τις εισπράξεις σε αυτή. Ο Μ.Κ.7 θυμάται πολύ έντονα ότι περί το τέλος του 2007 με αρχές του 2008 η Κατηγορούμενη του είπε να παραλάβει ένα φάκελο από αυτή και να τον παραδώσει στη Λεμεσό. Ο Μ.Κ.7 παρέλαβε ένα φάκελο από την Κατηγορουμένη πριν ξεκινήσει για τη διανομή του, και η Κατηγορούμενη του είπε ότι αυτός περιείχε το ποσό των Λ.Κ.50.000 και έπρεπε να παραδοθεί στον νονό του συζύγου της (Παύλου) ο οποίος θα τον περίμενε στην έξοδο της Λεμεσού. Η Κατηγορούμενη του είπε ακόμα ότι είχαν πουλήσει ένα χωράφι και τα χρήματα ήταν το μερίδιο αυτού του ανθρώπου. Κάποιες φορές που τύγχαινε να μην πληρώσουν άμεσα όλοι οι πελάτες, η Κατηγορούμενη έλεγε στον Μ.Κ.7 να κρατήσει τα χρήματα μέχρι να τον πληρώσουν όλοι και μετά να της παραδώσει όλα τα χρήματα μαζί. Ο Σταύρος Μακρίδης, Μ.Κ.8, είναι ο Διευθυντής της Εταιρείας Pharma Express Ltd από τις 14.11.
- Ο Μ.Κ.8 κατέθεσε λεπτομερώς για τη φύση των εργασιών και τον τρόπο λειτουργίας της Εταιρείας. Ειδικότερα ανέφερε ότι την αποκλειστική ευθύνη του Λογιστηρίου από της ιδρύσεως της Εταιρείας είχε η Κατηγορούμενη με μηνιαίο μισθό €1.
- Μεταξύ των καθηκόντων της Κατηγορουμένης ήταν και η συμπλήρωση των επιταγών για τους μηνιαίους μισθούς των υπαλλήλων βάσει της κατάστασης πληρωμών που της έδιδε κάθε μήνα ο λογιστής/ελεγκτής της Εταιρείας, η πληρωμή των προμηθευτών, η πληρωμή των εξόδων της Εταιρείας κ.λ.π. Από το Ταμείο η Κατηγορούμενη είχε την ευχέρεια να κάνει μερικές πληρωμές, ύψους περίπου €1.500-€2.000 τον μήνα έναντι των σχετικών αποδείξεων. Περί το τέλος Μαΐου 2009 η Κατηγορούμενη ανέφερε στον Μ.Κ.8 ότι είχε πρόθεση να ζητήσει βοήθεια για τις εισπράξεις τοις μετρητοίς και εισηγήθηκε ως κατάλληλο πρόσωπο τη Μ.Κ.
- Έτσι, από τις 2.6.2009 η Μ.Κ.3 άρχισε να εισπράττει τους πελάτες τοις μετρητοίς. Οι οδηγίες του Μ.Κ.8 προς την Κατηγορουμένη ήταν ότι η Μ.Κ.3 απλώς θα εισέπραττε και θα παρέδιδε στην ίδια η οποία και θα συνέχιζε να έχει την ευθύνη της ηλεκτρονικής ενημέρωσης των μερίδων των πελατών, κάτι το οποίο η Κατηγορούμενη αποδέχθηκε. Περί τον Δεκέμβριο του 2009 ο Μ.Κ.8 δέχθηκε τηλεφώνημα από την Τράπεζα Κύπρου με το οποίο τον πληροφορούσαν ότι δύο επιταγές που είχαν εκδοθεί από την Εταιρεία δεν μπορούσαν να πληρωθούν λόγω έλλειψης ρευστότητας. Η εξήγηση που δόθηκε από την Κατηγορουμένη όταν ρωτήθηκε από τον Μ.Κ.8 ήταν ότι το γεγονός αυτό πιθανόν να οφειλόταν σε κάποιους μεγάλους πιστωτές της Εταιρείας που πλήρωναν με μεταχρονολογημένες επιταγές. Περί το τέλος Φεβρουαρίου του 2010 ο Μ.Κ.8 δέχθηκε ξανά τηλέφωνο από την Τράπεζα Κύπρου και του είπαν ότι δεν μπορούσαν να πληρωθούν επιταγές της Εταιρείας λόγω έλλειψης ρευστότητας. Στις 10.3.2010 ο Μ.Κ.8 ζήτησε από την Κατηγορουμένη να μετρήσουν το Ταμείο. Στις 16.3.2010 ο Μ.Κ.8 έκανε πρόχειρο έλεγχο του Ταμείου στην παρουσία της Μ.Κ.3 και της Κατηγορουμένης. Τότε έμαθε για πρώτη φορά ότι η Κατηγορούμενη είχε αναθέσει επιπρόσθετα καθήκοντα στη Μ.Κ.3, συμπεριλαμβανομένου του μικρού Ταμείου, κάτι το οποίο η Κατηγορούμενη έκανε χωρίς την έγκριση και ενημέρωση του. Ο Μ.Κ.8 έλαβε και το Τεκμήριο 16 το οποίο ετοίμασε η Μ.Κ.3 και από τον έλεγχο του προέκυψε πλεόνασμα €140.714,
- Αυτό δεν ήταν λογικό να συμβαίνει και γι΄ αυτό ο Μ.Κ.8 ζήτησε τη βοήθεια του λογιστή/ελεγκτή της Εταιρείας κ. Στέλιου Μιχαηλίδη (Μ.Κ.9) ο οποίος και προέβη σε λεπτομερή έλεγχο του Ταμείου. Ο Μ.Κ.8 αναφέρθηκε εκτεταμένα στο αποτέλεσμα του ελέγχου του Μ.Κ.9 και ειδικότερα στον εντοπισμό ελλείμματος και 6 εικονικών καταχωρίσεων εν σχέσει με καταθέσεις. Ο Μ.Κ.8 προέβη σε δικό του έλεγχο και εντόπισε αυτές τις καταχωρίσεις. Διαπίστωσε ότι έγιναν στην πραγματικότητα στις 10.3.2010 αλλά έδειχναν προγενέστερη ημερομηνία καταχώρησης, όπως απεικονίζονται στο Τεκμήριο
- Ακολούθως ο Μ.Κ.8 αναφέρθηκε στο Τεκμήριο 9, αναγνωρίζοντας το ως ψηφιακό δίσκο (cd) στον οποίο έχει μεταφέρει όλα τα δεδομένα του ηλεκτρονικού συστήματος της Εταιρείας και συγκεκριμένα τα πιο κάτω: Þ Bank Activity Report για την περίοδο από το 2003 μέχρι 31.3.2010 Þ Ταμείο Activity Report για την περίοδο από το 2003 μέχρι 31.3.2010 Þ Detail Report (εισπράξεις σε μετρητά και επιταγές) για την περίοδο από το 2003 μέχρι 31.3.2010 Þ Summary Report (εισπράξεις σε μετρητά και επιταγές), πληρωμές σε μετρητά και επιταγές για την περίοδο από το 2003 μέχρι 31.3.2010 Επίσης ο Μ.Κ.8 μετέφερε στο Τεκμήριο 9 και τις τραπεζικές καταστάσεις λογαριασμού της Εταιρείας (αρ. 0110-11-109243) για τα έτη 2003-31.3.2010, αφού τις έλαβε σε ηλεκτρονική μορφή από την Τράπεζα. Ο Μ.Κ.8 ανέφερε ότι στις 27.5.2010 τον επισκέφθηκε η φαρμακοποιός και πελάτης της Εταιρείας Αντριάνα Αναστασίου για κλείσιμο του λογαριασμού της επειδή θα έκλεινε το φαρμακείο της. Στα πλαίσια της διαδικασίας κλεισίματος του λογαριασμού της και τακτοποίησης του υπολοίπου της, αυτή είπε ότι πάντοτε πλήρωνε με μετρητά. Το σχόλιο αυτό παραξένεψε τον Μ.Κ.8 αφού η συγκεκριμένη πελάτης ήταν επί πιστώσει. Έτσι ο Μ.Κ.8 ανέτρεξε στη μερίδα της και έκανε έλεγχο. Διαπίστωσε ότι η μερίδα ήταν ενημερωμένη με την ένδειξη "CK", δηλ. ότι η πελάτης πλήρωνε με επιταγή ενώ ήταν ελάχιστες οι περιπτώσεις που η μερίδα έδειχνε πληρωμή με μετρητά, δηλ. με την ένδειξη "C" (Cash-μετρητά) (Τεκμήριο 23). Τότε ο Μ.Κ.8 ξεκίνησε έλεγχο των receipt journal δηλαδή των καταστάσεων πελατών μαζί με όλες τις ροζ αποδείξεις είσπραξης για τους επί πιστώσει πελάτες ξεκινώντας από τον Μάρτιο του 2010 και πηγαίνοντας πίσω μέχρι το
- Αποκλειστικά υπεύθυνη για εισπράξεις επί πιστώσει έναντι έκδοσης των σχετικών ροζ αποδείξεων ήταν η Κατηγορούμενη η οποία πάντα και αποκλειστικά παραλάμβανε τις ροζ αποδείξεις μέχρι την ημέρα που έφυγε από την Εταιρεία. Αυτή επίσης ενημέρωνε τις μερίδες των πελατών. Ο Μ.Κ.8 διαπίστωσε και πάλι ότι γίνονταν λανθασμένες καταχωρήσεις και παρέδωσε το υλικό στον Μ.Κ.9 για να ελέγξει τις καταχωρήσεις (Τεκμήρια 19-22). Ο Μ.Κ.8 έκανε αναφορά και στην παρόμοια περίπτωση των πελατών MEGA CROSS σε σχέση με 48 ροζ αποδείξεις είσπραξης. Γι αυτές παρατηρήθηκε και καθυστέρηση στην καταχώρηση τους στο σύστημα της Εταιρείας (σε σχέση με την είσπραξη τους) και ακόμα η ίδια λανθασμένη καταχώρηση ως προς τον τρόπο πληρωμής τους (Τεκμήριο 24). Ο Μ.Κ.8 αναφέρθηκε εκτεταμένα στον τρόπο ελέγχου του στοκ της Εταιρείας με το οποίο ασχολείτο ο ίδιος, διευκρινίζοντας ότι δεν ασχολείτο με το λογιστικό κομμάτι της Εταιρείας. Επεσήμανε ακόμα το γεγονός ότι για τους μήνες Νοέμβριο, Δεκέμβριο του 2008 και Ιανουάριο του 2009 δεν έγινε ούτε ένα σεντ σε μετρητά κατάθεση στην Τράπεζα. Αυτό και πάλι δεν δικαιολογείτο με βάση τις εισπράξεις και πληρωμές της Εταιρείας σε μετρητά. Τέλος, ο Μ.Κ.8 αναφέρθηκε και σε έλεγχο του Ταμείου που έγινε το 2007 όπου ο ίδιος πληροφορήθηκε μεταγενέστερα από την Κατηγορουμένη ότι υπήρχε και Λ.Κ.300 πλεόνασμα. Όπως εκ των υστέρων προέκυψε η Κατηγορούμενη είχε κάνει ψεύτικες εγγραφές στο σύστημα και παράπεμψε στο Activity Report (Τεκμήριο 8). Η θέση του Μ.Κ.8 είναι ότι στην προκειμένη περίπτωση είχαν γίνει πλαστές εγγραφές από την Κατηγορουμένη για να μειώσει το Ταμείο της. Ο Στέλιος Μιχαηλίδης, Μ.Κ.9, διατηρεί λογιστικό/ελεγκτικό γραφείο στη Λευκωσία. Μεταξύ των πελατών του είναι και η Εταιρεία Pharma Express Ltd με την οποία συνεργάζεται από της ιδρύσεως της, το
- Συγκεκριμένα, προβαίνει σε λογιστικό έλεγχο της Εταιρείας και υποβάλλει τις ελεγμένες οικονομικές καταστάσεις στον Φόρο Εισοδήματος, καθώς επίσης και αντίγραφο στον Έφορο Εταιρειών μαζί με την ετήσια έκθεση της Εταιρείας. Όλα τα στοιχεία για την ετοιμασία των λογαριασμών της Εταιρείας τού τα έδιδε η Κατηγορούμενη, η οποία εργαζόταν ως υπεύθυνη του Λογιστηρίου της Εταιρείας. Στις 19.3.2010 του ζητήθηκε από τον Μ.Κ.8 όπως προβεί σε εξισωτική κατάσταση της Τράπεζας (bank reconciliation statement) διότι όπως τον πληροφόρησε πιθανόν να υπήρχε λάθος στο υπόλοιπο του Τραπεζικού λογαριασμού στα βιβλία της Εταιρείας. Συγκεκριμένα ο Μ.Κ.8 του είχε πει ότι εντόπισε διπλές εγγραφές στο Ταμείο της Εταιρείας. Τότε ο Μ.Κ.9 ήλεγξε όλες τις εγγραφές μεταξύ του Ταμείου και της Τράπεζας για την περίοδο 1.1.2009 μέχρι και 16.3.2010, αφού τα προηγούμενα χρόνια αυτό είχε ήδη γίνει. Πρόκειται για την κατάσταση Cash in Hand για Μάρτιο 2010 (Τεκμήριο 3), την οποία ο μάρτυρας ανέλυσε ενώπιον του Δικαστηρίου. Ο Μ.Κ.9 εντόπισε διαφορά που υπήρχε στο Ταμείο της Εταιρείας ποσού €386.521,
- Ενόψει αυτού ο Μ.Κ.9 πήρε οδηγίες από τον Μ.Κ.8 να κάνει έλεγχο του Ταμείου από την ημερομηνία έναρξης εργασιών της Εταιρείας, δηλ. από τον Μάιο του
- Του δόθηκε εντολή να προχωρήσει να ελέγξει τα μετρητά που εισπράχθηκαν και πληρώθηκαν από την Εταιρεία για να βρεθεί ο ακριβής αριθμός μετρητών που έλειπε από το Ταμείο της Εταιρείας. Όλη η διεργασία του Μ.Κ.9 φαίνεται στο Τεκμήριο 4, το οποίο επεξήγησε αναλυτικά. Αποτέλεσμα του πιο πάνω ελέγχου ήταν να διαπιστώσει ότι το έλλειμμα του Ταμείου της Εταιρείας κατά τα έτη 2003-16.3.2010 ήταν €404.093,68 μείον το ποσό των €270,35 που, όπως πληροφορήθηκε ο Μ.Κ.9 από τον Μ.Κ.8, βρισκόταν στο Ταμείο της Εταιρείας. Κατά την αντεξέταση του ο Μ.Κ.9 ρωτήθηκε για τη διαφορά των ποσών που αναφέρονται στα Τεκμήρια 3 και 4, καθώς επίσης και για το γεγονός ότι αυτός δεν εντόπισε έλλειμμα κατά την ετοιμασία των ετήσιων οικονομικών καταστάσεων. Ο Μ.Κ.9 έδωσε τις απαντήσεις του για τα εν λόγω θέματα. Ο Μ.Κ.9 ρωτήθηκε και για τον έλεγχο που έκανε στις 31.10.2007, Τεκμήριο 39, και πάλι εξήγησε τον τρόπο του ελέγχου και το αποτέλεσμα αυτού. Ο Μ.Κ.9 αρνήθηκε την υποβολή ότι ο τρόπος με τον οποίο ήλεγχε τους λογαριασμούς της Εταιρείας από την πρώτη μέχρι και την τελευταία μέρα ήταν εντελώς λανθασμένος και αντεπιστημονικός και ότι πάντα κατέληγε σε εσφαλμένα συμπεράσματα, προσθέτοντας ότι οι λογαριασμοί κατατέθηκαν στον Φόρο Εισοδήματος και έχουν εγκριθεί. Αρνήθηκε επίσης την υποβολή ότι ο τρόπος που εργάστηκε για να καταλήξει το 2010 ότι υπήρχαν διαχρονικά ελλείμματα είναι επιστημονικά λανθασμένος, με ελλείψεις ελέγχου σε όλους τους τομείς, πρόχειρος και επιπόλαιος και ότι γι΄ αυτό κατέληξε σε λάθος αποτελέσματα. Διερωτήθηκε μάλιστα τι άλλο έπρεπε να κάνει και προκάλεσε τον συνήγορο Υπεράσπισης να του υποδείξει ποια είναι η άλλη/ορθή μέθοδος που υπάρχει. Αρνήθηκε τέλος ότι το έλλειμμα που παρουσίασε ήταν εικονικό. O Γιώργος Σταμάτης, M.K.10, είναι μέτοχος της Εταιρείας Γ. Α. Σταμάτης. Η εν λόγω Εταιρεία είναι εκ των μετόχων της Παραπονούμενης Εταιρείας. Ο Μ.Κ.10 ασχολήθηκε με τις εργασίες της Παραπονούμενης στις αρχές που αυτή δημιουργήθηκε και συγκεκριμένα από την ημέρα ενάρξεως των εργασιών της το 2003 για περίοδο ενός περίπου χρόνου. Η παρουσία του Μ.Κ.10 ήταν, όπως τη χαρακτήρισε, περισσότερο οργανωτική. Όσον καιρό ασχολείτο με την Εταιρεία ο Μ.Κ.10 ασχολείτο με τις εισπράξεις και πληρωμές της Εταιρείας διευκρινίζοντας ότι ποτέ δεν έκανε καταχωρήσεις εισπράξεων μέσα στο σύστημα γιατί δεν το γνώριζε εφόσον δεν είχε τύχει εκπαίδευσης. Αναφορικά με τις λογιστικές πράξεις στο λογιστικό σύστημα της Εταιρείας ανέφερε ότι αυτές τις έκανε η Κατηγορούμενη. Ερωτηθείς αν ήταν ο ίδιος που έδινε τις εντολές για να γίνουν οι καταθέσεις στην Τράπεζα, απάντησε ότι αυτό το έκανε ορισμένες φορές, όχι όλες. Σε άλλη ερώτηση ανάφερε ότι δεν εισέπραττε πάντα ο ίδιος χρήματα γιατί δεν ήταν συνέχεια στα γραφεία της Παραπονούμενης Εταιρείας, αλλά τα εισέπρατταν η Κατηγορούμενη ή οι άλλες κοπέλες που ήταν εκεί. Μαρτυρία Υπεράσπισης Μετά την ολοκλήρωση της μαρτυρίας της Κατηγορούσας Αρχής και αφού το Δικαστήριο ικανοποιήθηκε ότι είχε αποδειχθεί εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον της Κατηγορουμένης στις κατηγορίες που αντιμετωπίζει, κάλεσε αυτή σε απολογία και της εξηγήθηκαν τα δικαιώματα της. Ανώμοτη Δήλωση Κατηγορούμενης Η Κατηγορούμενη επέλεξε όπως προβεί σε ανώμοτη δήλωση. Αφού εν πρώτοις επανέλαβε ότι δεν παραδέχεται καμία από τις κατηγορίες που της προσάπτονται δηλώνοντας την αθωότητα της ανέφερε, όπως μπορούμε να συνοψίσουμε, τα ακόλουθα: Προσελήφθη στην Εταιρεία τον Απρίλιο του 2003 ως Γραμματέας και τηλεφωνήτρια. Είναι απόφοιτη του PITMANS στον κλάδο ιδιαιτέρων γραμματέων. Δεν είχε ούτε και απέκτησε ποτέ προσόντα λογιστή και αυτό το γνώριζαν οι εργοδότες της. Καθ΄ όλο το 2003 η δουλειά της ήταν να δέχεται τηλεφωνικά παραγγελίες από πελάτες, τις οποίες διαβίβαζε για διεκπεραίωση. Στο διάστημα αυτό το Ταμείο της Εταιρείας το κρατούσε ο κ. Γ. Σταμάτη που ήταν ένας από τους μετόχους και Διευθυντές της Εταιρείας. Στην Εταιρεία εγκαταστάθηκε τον Απρίλη του 2003 σύστημα μηχανογράφησης από τον κ. Λογγίνο. Για τον τρόπο λειτουργίας του συστήματος έγινε ομαδικό σεμινάριο στο οποίο παρακάθισε όλο το προσωπικό της Εταιρείας και οι Διευθυντές. Μετά από αυτό οι Διευθυντές της Εταιρείας έδωσαν στον κάθε υπάλληλο έναν κωδικό πρόσβασης ο οποίος δεν ήταν εμπιστευτικός γιατί ήταν τα τρία πρώτα γράμματα του ονόματος του κάθε υπαλλήλου. Μέσα στο 2004 ο κ. Γ. Σταμάτη ανέθεσε στην Κατηγορουμένη, πέραν των καθηκόντων της ως τηλεφωνήτριας, να παραλαμβάνει από τους πλασιέ της Εταιρείας τις εισπράξεις και να ετοιμάζει τις καταθέσεις για την Τράπεζα. Εκείνος εξακολουθούσε να κάνει τις πληρωμές και να κρατά τα βιβλιάρια των επιταγών. Αργότερα τον ίδιο χρόνο ανέθεσε σε αυτή να περνά τα τιμολόγια, τις αποδείξεις και τις εισπράξεις στο λογιστικό σύστημα χωρίς να της γίνει οποιαδήποτε εκπαίδευση σε θέματα λογιστικής. Η Κατηγορούμενη έκανε τις καταχωρήσεις με βάση τα όσα ήξερε και τα όσα θυμόταν από το σεμινάριο του
- Μέχρι το 2008 κανείς δεν της είπε ότι υπήρχε οποιοδήποτε πρόβλημα με τον τρόπο που χειριζόταν το λογιστικό σύστημα. Κάθε τέλος του χρόνου γινόταν λογιστικός έλεγχος από τον κ. Στέλιο Μιχαηλίδη, έκλειναν τα βιβλία και ετοιμάζονταν οι λογαριασμοί για τον Φόρο Εισοδήματος. Ποτέ δεν διαπιστώθηκε οποιοδήποτε πρόβλημα, έλλειμμα ή λάθος και κανένας δεν της είπε ότι υπήρχε κάποιο πρόβλημα με το Ταμείο. Μόνο σε μία περίπτωση άκουσε ότι ο Λογιστής βρήκε ένα ποσό Λ.Κ.150.000 διαφορά, χωρίς να γνωρίζει κατά πόσο ήταν έλλειμμα ή περίσσευμα. Ήταν δε παρούσα όταν οι Διευθυντές και ο Λογιστής ζητούσαν από τον κ. Λογγίνο να το διαγράψει από το σύστημα και αυτός τους είπε ότι δεν γίνεται. Η εκκρεμότητα αυτή υπήρχε μέχρι την ημέρα που η Κατηγορούμενη έφυγε από την Εταιρεία. Το καλοκαίρι του 2008 με εντολή του κ. Μακρίδη η Κατηγορούμενη ανέθεσε στην Έλενα Κατσικίδου την ευθύνη να ετοιμάζει τις καταθέσεις των επιταγών στην Τράπεζα. Τον Νοέμβριο ή Δεκέμβριο του 2008, πάλι με εντολή του κ. Μακρίδη, παρέδωσε στην Έλενα Κατσικίδου την ευθύνη για τη διαχείριση των εισπράξεων σε μετρητά. Επίσης πάλι με εντολή του κ. Μακρίδη τής αποκάλυψε τον προσωπικό της κωδικό πρόσβασης στο σύστημα της Εταιρείας παρόλο που ήδη τον γνώριζε. Η Κατηγορούμενη δεν γνωρίζει αν υπάρχει έλλειμμα. Άκουσε από τους μάρτυρες ότι υπάρχει ένα πολύ μεγάλο έλλειμμα. Αυτό που ξέρει είναι ότι η ίδια δεν έκλεψε οποιοδήποτε ποσό. Έγινε εξονυχιστικός έλεγχος των περιουσιακών στοιχείων της ίδιας και της οικογένειας της, και τίποτα δεν έχει ανευρεθεί. Ένα τόσο μεγάλο ποσό δεν κρύβεται. Αν η Κατηγορούμενη το έπαιρνε, αυτό θα φαινόταν στην περιουσία τη δική της ή της οικογένειας της. Σε σχέση με τις αναφορές σε διάφορες εγγραφές στο λογιστικό σύστημα με τον κωδικό της, η ίδια δεν ξέρει ούτε πώς, ούτε πότε, ούτε από ποιον έγιναν. Η ίδια δεν έκανε οποιαδήποτε εγγραφή στο σύστημα παράνομα ή δόλια. Εξ όσων γνωρίζει αυτές οι εγγραφές δεν έγιναν από τον δικό της ηλεκτρονικό υπολογιστή. Ο κωδικός της ήταν γνωστός σε όλους στην Εταιρεία και οποιοσδήποτε μπορούσε να τον χρησιμοποιήσει από οποιοδήποτε τερματικό για να κάνει εγγραφές. Η ίδια δεν γνωρίζει κατά πόσο υπάρχει έλλειμμα. Αν όντως υπάρχει, αυτή δεν φέρει ευθύνη ούτε και γνωρίζει ποιος ευθύνεται γι΄ αυτό. Λάθη στις λογιστικές καταχωρήσεις μπορεί να έχει κάνει αλλά καλόπιστα και γιατί δεν ξέρει λογιστική. Όμως σκόπιμα λάθος ή ψεύτικες καταχωρήσεις δεν έκανε ποτέ. Γι΄ αυτό καταλήγει επαναλαμβάνοντας ότι είναι αθώα. Μαρτυρία Μ.Υ.1 Ο μοναδικός μάρτυρας για την Υπεράσπιση ήταν ο Μάριος Καλλίας, (Μ.Υ.1) Λογιστής και μέλος του Institute of Chartered Accountants. Εξασκεί το επάγγελμα του Λογιστή από το 1994 και διατηρεί γραφείο από το
- Του ανατέθηκε από τον συνήγορο Υπεράσπισης να γνωματεύσει κατά πόσο οι υπολογισμοί που προκύπτουν από τη μαρτυρία του κ. Στέλιου Μιχαηλίδη στα πλαίσια της παρούσας υπόθεσης είναι επιστημονικά ορθοί και τεκμηριωμένοι και κατά πόσο το αποτέλεσμα τους αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα. Ο Μ.Υ.1 ετοίμασε σχετική Έκθεση Πραγματογνωμοσύνης ημερ. 19.11.2013, η οποία αποτέλεσε την κυρίως εξέταση του, Έγγραφο
- Σε αυτή ο Μ.Υ.1 επισημαίνει παραλείψεις στη μέθοδο υπολογισμού του ελλείμματος και στην ελεγκτική εργασία που έκανε ο Μ.Κ.
- Ο Μ.Υ.1 καταλήγει ότι «ο έλεγχος που έγινε από τον κ. Μιχαηλίδη είναι παντελώς ανεπαρκής, καθαρά αντιεπιστημονικός με αποτέλεσμα αυτός να μην μπορεί να οδηγήσει σε σωστά συμπεράσματα ως προς το εάν πράγματι υπάρχει έλλειμμα, αν υπάρχει ποιο είναι το ποσό του ελλείμματος, αλλά και κυρίως του ποιος ευθύνεται για το τυχόν έλλειμμα». Αξιολόγηση μαρτυρίας -Ευρήματα Είναι γεγονός πως η ακρόαση της παρούσας υπόθεσης ολοκληρώθηκε σε λιγότερο χρόνο απ' ό,τι πιθανόν κάποιος θα υπολόγιζε αρχικά λαμβάνοντας υπόψιν τη φύση των θεμάτων, την περίοδο που καλύπτει και τον όγκο κυρίως του έγγραφου μαρτυρικού υλικού. Συνολικά αριθμήθηκαν 55 τεκμήρια τα οποία στην πραγματικότητα περιλαμβάνουν χιλιάδες σελίδες με διάφορες καταχωρήσεις, κυρίως εισπράξεις, πληρωμές και καταθέσεις. Καθόλου παράξενο βεβαίως αφού η Παραπονούμενη είναι, ως θα διαφανεί, εταιρεία η οποία προοδευτικά έφθασε στο σημείο να έχει εργασίες εκατομμυρίων. Λαμβάνοντας υπόψιν την έκταση και τη φύση του υλικού που πρέπει να αξιολογηθεί θεωρούμε πως ορθότερος τρόπος για την καλύτερη κατανόηση είναι όπως μετά την καταγραφή της εντύπωσης την οποία σχηματίσαμε για κάθε μάρτυρα και την αξιολόγηση της αξιοπιστίας της μαρτυρίας τους, προχωρήσουμε στη διατύπωση ευρημάτων όσον αφορά τα γεγονότα κατά θέμα, τηρώντας, όπου είναι δυνατόν, τη χρονική σειρά εξέλιξης των γεγονότων και εντάσσοντας τμήματα από τη μαρτυρία στα θέματα αυτά. Αξιολόγηση μαρτυρίας Κατηγορούσας Αρχής Μέσα στα πλαίσια της ζωντανής ατμόσφαιρας της δίκης είχαμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε με προσοχή όλους τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον μας. Αξιολογήσαμε τη μαρτυρία τους με βάση το περιεχόμενο, την ποιότητα και τη σύγκριση της με την υπόλοιπη μαρτυρία και καθοδηγούμενοι από σειρά παραγόντων όπως, μεταξύ άλλων, τη σαφήνεια και την αμεσότητα των απαντήσεων, τη λογικοφάνεια και την αληθοφάνεια της εκδοχής τους, την ύπαρξη ή μη υπερβολών ή ουσιωδών αντιφάσεων, την ύπαρξη οποιουδήποτε προσωπικού συμφέροντος ή προκατάληψης και διάφορα άλλα στοιχεία τα οποία κατά περίπτωση θα αναφερθούν κατωτέρω. Η αξιολόγηση μας δεν έχει περιοριστεί μόνο στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας του κάθε μάρτυρα ξεχωριστά, αλλά την έχουμε συσχετίσει, αντιπαραβάλει και διερευνήσει με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων, δηλαδή, υποβάλλοντας τη στη βάσανο της συνεκτίμησης στο πλαίσιο του συνόλου της μαρτυρίας με βάση την προσέγγιση που η Νομολογία μας επιτάσσει στο θέμα αυτό[1]. Αξιολόγηση μαρτυρίας Μ.Κ.1 Αξιολογώντας εν πρώτοις τη μαρτυρία του Μ.Κ. 1, ο οποίος ήταν ο ανακριτής της υπόθεσης, λέμε ότι με σαφήνεια και θετικότητα αναφέρθηκε στο σύνολο των ενεργειών που προέβη στα πλαίσια διερεύνησης της υπόθεσης. Ανάμεσα σε αυτές ήταν και η λήψη δύο ανακριτικών καταθέσεων από την Κατηγορουμένη ως και η υποβολή σε αυτήν προφορικά κάποιων ερωτήσεων ενώ η τελευταία τελούσε υπό κράτηση κατόπιν έκδοσης διατάγματος προσωποκράτησης. Σε κατοπινό στάδιο, όπως προέκυψε, ο Μ.Κ.1 είχε λάβει και νέα ανακριτική κατάθεση από την Κατηγορουμένη στην οποία αυτή αρνήθηκε να απαντήσει σε οποιαδήποτε από τις ερωτήσεις που της υποβλήθηκαν. Η μαρτυρία του δεν έτυχε αμφισβήτησης, παρά μόνο επιδιώχθηκε από τον συνήγορο Υπεράσπισης η εξασφάλιση κάποιων περαιτέρω διευκρινίσεων και εξηγήσεων, τις οποίες ο μάρτυρας έδωσε με την ίδια σαφήνεια και θετικότητα που απαντούσε και στο προηγούμενο στάδιο της κυρίως εξέτασης του. Επισημαίνουμε ιδιαίτερα πως παρέμεινε αναντίλεκτη η αναφορά του ότι όταν στις 5.6.2010 ρώτησε την Κατηγορουμένη με ποιο τρόπο πλήρωνε τις υποχρεώσεις της παραπονουμένης στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις η Κατηγορούμενη απάντησε ότι πλήρωνε πάντα με επιταγή. Αυτό επιβεβαίωσε και ο Μ.Κ.
- Μεταξύ δε άλλων κλήθηκε να εξηγήσει, και το έπραξε δεόντως, τον τρόπο με τον οποίο περιήλθαν στην κατοχή του διάφορα έγγραφα τα οποία είχε καταθέσει ως τεκμήρια. Δεν θεωρούμε ότι προκύπτει οτιδήποτε το επιλήψιμο εν σχέσει με την ενέργεια του να επιστρέψει κάποια στιγμή τις ροζ αποδείξεις (Τεκμήρια 20-22) στην παραπονούμενη για περαιτέρω ελέγχους. Άλλωστε αφενός είχαν φωτοτυπηθεί πριν το πράξει και αφετέρου αυτές παρουσιάστηκαν ενώπιον μας χωρίς, τελικά, να τεθεί ζήτημα ως προς την γνησιότητα τους. Χωρίς κανένα ενδοιασμό ή δυσκολία καταλήγουμε ότι η μαρτυρία του Μ.Κ.1 υπήρξε απόλυτα ειλικρινής και αξιόπιστη. Την αποδεχόμαστε στο σύνολό της. Αξιολόγηση μαρτυρίας Μ.Κ.10 Η μαρτυρία του Μ.Κ.10, η οποία περιορίστηκε στη δική του ανάμειξη και εμπλοκή στις εργασίες της παραπονούμενης Εταιρείας κατά το στάδιο που αυτή ξεκίνησε τη λειτουργία της ήταν απόλυτα σαφής και θετική. Ο μάρτυρας αυτός κατέθεσε με άνεση και φυσικότητα αυτά που γνώριζε. Ήταν ξεκάθαρος ότι ουδέποτε είχε προβεί ο ίδιος σε καταχωρήσεις εισπράξεων στο σύστημα της Εταιρείας κατά τη διάρκεια της παρουσίας του και ότι ήταν η Κατηγορούμενη που έκαμνε τις λογιστικές πράξεις στο λογιστικό σύστημα. Εξετάζοντας τη μαρτυρία του Μ.Κ.10 στο σύνολο της καταλήγουμε ότι ήταν πλήρως αξιόπιστη. Επισημαίνουμε ακόμη ότι ανεξαρτήτως τούτου δεν έτυχε και αποιασδήποτε αμφισβήτησης από την Υπεράσπιση κατά το στάδιο της αντεξέτασης. Ως εκ τούτου γίνεται αποδεκτή. Αξιολόγηση μαρτυρίας Μ.Κ.2 Αξιολογώντας στη συνέχεια τη μαρτυρία της Μ.Κ.2 πρέπει να πούμε από την αρχή ότι η μάρτυρας αυτή μας έχει κάνει πολύ καλή εντύπωση τόσο για τη σαφήνεια των όσων κατάθεσε, όσο και για τη θετικότητα που χαρακτήριζε τη μαρτυρία της. Ήταν απόλυτα επεξηγηματική όταν κλήθηκε να περιγράψει τα καθήκοντά της στην παραπονούμενη Εταιρεία σε σχέση με τον τρόπο λειτουργίας της Εταιρείας και τις συναφείς αρμοδιότητες των υπαλλήλων σε κάθε στάδιο της διαδικασίας που αφορούσε το Τμήμα Τιμολόγησης (Invoicing Department) στο οποίο η ιδία εργάζετο. Ξεκαθάρισε δε πλήρως ότι τόσο η ίδια, όσο και οι άλλες κοπέλες του Τμήματος της δεν ασχολούνταν με την είσπραξη χρημάτων από τους διανομείς της Εταιρείας. Εξήγησε πειστικά ότι αυτό ήταν αποκλειστική δουλειά της Κατηγορουμένης, η οποία εργαζόταν στο Λογιστήριο της Εταιρείας και ήταν η μοναδική υπάλληλος που χειρίζετο και το λογιστικό σύστημα της Εταιρείας. Η μη αμφισβήτηση της Μ.Κ.2 ως προς την αναφορά της ότι η Κατηγορούμενη ήταν η μοναδική υπάλληλος που χειρίζετο το λογιστικό Τμήμα του συστήματος έχει ιδιαίτερη σημασία καθότι πρόκειται για υπάλληλο που εργάζεται από τον Ιούλιο του
- Η μη αντίκρουση της σ΄ αυτό το θέμα δεν προκαλεί οποιαδήποτε εντύπωση, καθότι συνάδει απολύτως και με τη θέση της ίδιας της Κατηγορουμένης, όπως την εξέφρασε στην αρχική κατάθεση της στην Αστυνομία (Τεκμήριο 13). Απόλυτα κατατοπιστική και διαφωτιστική ήταν η Μ.Κ.2 και σε σχέση με την εργασία και τα καθήκοντα που είχε η Μ.Κ.3 όταν η τελευταία εργοδοτήθηκε στην παραπονούμενη Εταιρεία τον Μάρτιο του 2008 και συγκεκριμένα στο Τμήμα Τιμολόγησης. Επιβεβαίωσε ότι η Μ.Κ.3 έκαμνε αυτά που έκαναν και οι υπόλοιπες κοπέλες που εργάζονταν σε αυτό το Τμήμα. Εκ των πραγμάτων η Μ.Κ.2 είχε γνώση και στη συνέχεια περιέγραψε με σαφήνεια τι ακριβώς είχε ανατεθεί στην Μ.Κ.3 από την Κατηγορουμένη σε διάφορα χρονικά στάδια. Επιπλέον, χωρίς η ίδια να έχει εμπλοκή στη διαδικασία καταμέτρησης του Ταμείου, η οποία έγινε μέσα του Μαρτίου 2010 όταν αυτή η διαδικασία ζητήθηκε από τον Διευθυντή να διενεργηθεί, περιέγραψε με θετικό τρόπο όσα υπέπεσαν τη συγκεκριμένη μέρα στην αντίληψη της. Τονίζουμε την αναφορά της ότι όταν ζητήθηκε η καταμέτρηση η Κατηγορούμενη πηγαινοερχόταν και διακατείχετο από νευρικότητα. Κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης της δεν διαπιστώσαμε να υπήρξε οποιαδήποτε αμφισβήτηση των όσων κατέθεσε στην κυρίως εξέταση της. Σε όλες τις ερωτήσεις που της υποβλήθηκαν προς τον σκοπό παροχής περαιτέρω λεπτομερειών και επεξηγήσεων έδωσε άμεσες και ξεκάθαρες απαντήσεις παραμένοντας συνεπής και σταθερή στη μαρτυρία της. Κλήθηκε και επανέλαβε κατά τρόπο κατηγορηματικό και ξεκάθαρο το τι ακριβώς είχε ανατεθεί στη Μ.Κ.3 από την Κατηγορουμένη να κάνει προς τον σκοπό υποβοήθησης της τελευταίας στην εργασία της, τονίζοντας ότι βασικά αφορούσε την είσπραξη από τους διανομείς των εισπράξεων της τρέχουσας ημέρας, των λεγόμενων «cash invoices yesterday» και όχι του συνόλου των μετρητών που αφορούσαν τον μεγάλο αριθμό των πελατών επί πιστώσει (credit) εφόσον γι' αυτά υπεύθυνη ήταν η Κατηγορούμενη. Ξεκάθαρη ήταν η Μ.Κ.2 όταν κλήθηκε να δώσει περαιτέρω διευκρινίσεις και για το θέμα της εκπαίδευσης της οποίας είχαν τύχει οι κοπέλες στο Τμήμα της αναφορικά με το λογισμικό σύστημα της Εταιρείας Everest. Επανέλαβε κατά την αντεξέταση της ότι το μόνο που γνώριζαν για το οποίο είχαν εκπαιδευτεί και στο οποίο είχαν πρόσβαση ήταν το μέρος που αφορούσε το «invoicing», όπως το έθεσε και όχι το λογιστικό, το «accounting». Έχοντας λοιπόν εξετάσει με προσοχή το σύνολο της μαρτυρίας της Μ.Κ.2 λέμε ανενδοίαστα ότι μας έκανε πολύ καλή εντύπωση ως μάρτυρας της αλήθειας και, ως εκ τούτου, αποδεχόμαστε τη μαρτυρία της στο σύνολό της ως πλήρως αξιόπιστη. Αξιολόγηση μαρτυρίας Μ.Κ.3 Προχωρώντας στη συνέχεια στη μαρτυρία της Μ.Κ.3 λέμε ότι η μάρτυρας αυτή μας έχει κάνει εξαιρετική εντύπωση τόσο για τη σαφήνεια των όσων κατέθεσε όσο και για τη θετικότητα που χαρακτήριζε τη μαρτυρία της. Έδωσε μια πλήρως κατατοπιστική εικόνα τόσο σε σχέση με τα καθήκοντα και τις αρμοδιότητες που είχε στην παραπονούμενη Εταιρεία όσο και σε σχέση με τον τρόπο που λειτουργούσε η Εταιρεία. Ήταν ξεκάθαρη ότι είχε προσληφθεί ως τηλεφωνήτρια και ότι αρχικά τα καθήκοντα της ήταν να απαντά τα τηλέφωνα και να λαμβάνει παραγγελίες από πελάτες μέσω τηλεφώνου και φαξ. Εξήγησε δε τη διαδικασία που ακολουθείτο μετά τη λήψη της παραγγελίας που περιλάμβανε την καταγραφή της παραγγελίας και στη συνέχεια την είσοδο της, μέσω του προσωπικού κωδικού της, στο λογισμικό σύστημα παραγγελιών της Εταιρείας όπου και περνούσε ηλεκτρονικά την παραγγελία και εξέδιδε ηλεκτρονικά το σχετικό τιμολόγιο. Εν συνεχεία τα τιμολόγια στέλλονταν στην αποθήκη για να εκτελεστεί η παραγγελία του πελάτη. Όπως η Μ.Κ.3 εξήγησε, αυτή την εργασία συνέχισε να την κάνει αποκλειστικά μέχρι τα τέλη του Μάρτη
- Με σαφήνεια περιέγραψε το είδος των καθηκόντων που της ανέθεσε η Κατηγορούμενη, η οποία ήταν υπεύθυνη του Ταμείου και αυτή που έκανε τις λογιστικές καταχωρήσεις στο σύστημα. Τα νέα καθήκοντα της ανατέθηκαν μετά πάροδο 2 - 3 μηνών εργασίας στην Εταιρεία. Αφορούσαν στην συμπλήρωση των εντύπων κατάθεσης για τις εισπραχθείσες από τους πελάτες επιταγές και εν συνεχεία την παράδοσή τους σε διανομέα της Εταιρείας για σκοπούς κατάθεσης στην Τράπεζα. Σε κατοπινό δε στάδιο, όπως εξήγησε, της ανατέθηκε πάλι από την Κατηγορουμένη και η ετοιμασία των εντύπων τραπεζικής κατάθεσης και για τα μετρητά, πέραν δηλαδή των επιταγών. Δίδοντας δε την ολοκληρωμένη εικόνα της σχετικής διαδικασίας που ακολουθείτο ήταν ξεκάθαρη στη μαρτυρία της ότι τα αντίγραφα των εντύπων καταθέσεων σφραγισμένα από την Τράπεζα επιστρέφονταν από τους διανομείς πίσω στην Κατηγορουμένη. Επιπλέον εξήγησε ότι της είχε ανατεθεί από την Κατηγορουμένη εντός των καλοκαιρινών αδειών του 2009 και η είσπραξη μετρητών από τους διανομείς, ήτοι σε πρώτο στάδιο από τους διανομείς της Λευκωσίας και σε μεταγενέστερο στάδιο από διανομείς και των άλλων πόλεων. Πλήρως επεξηγηματική ήταν και σε σχέση με την περιγραφή των πελατών οι οποίοι ενέπιπταν σε δύο κατηγορίες. Η μία αφορούσε τους πελάτες τοις μετρητοίς οι οποίοι πλήρωναν με την παράδοση του τιμολογίου του διανομέα σε μετρητά ή με επιταγή της ημέρας. Αυτοί αποτελούσαν μια μικρή μερίδα των πελατών. Η άλλη κατηγορία, που αφορούσε και το μεγαλύτερο μέρος των πελατών της Εταιρείας, ήταν οι επί πιστώσει οι οποίοι πλήρωναν κατά κανόνα με μεταχρονολογημένη επιταγή. Υπήρχαν, ωστόσο, μερικοί από αυτούς που πλήρωναν σε μετρητά. Όπως επανειλημμένα τόνισε στη μαρτυρία της η Μ.Κ.3, η ίδια εισέπραττε μόνο την κατηγορία πελατών η οποία κάλυπτε μετρητά και επιταγές της ημέρας, δηλαδή τους πελάτες τοις μετρητοίς. Μέσα στα πλαίσια της μαρτυρίας της η Μ.Κ.3 περιέγραψε με ξεκάθαρο αλλά ταυτόχρονα και κατηγορηματικό τρόπο τις αρμοδιότητες και καθήκοντα της Κατηγορουμένης τονίζοντας, μεταξύ άλλων, ότι οι ροζ αποδείξεις που έρχονταν από τους εισπράκτορες της Εταιρείας και αφορούσαν τους πελάτες επί πιστώσει (που πλήρωναν με επιταγή ή μετρητά) παραδίδονταν πάντοτε στην Κατηγορουμένη η οποία, εν συνεχεία, ενημέρωνε το ηλεκτρονικό σύστημα. Ξεκάθαρη και σαφέστατη ήταν και σε σχέση με το είδος χρήσης που η ίδια έκαμνε του λογισμικού συστήματος της Εταιρείας. Συγκεκριμένα εξήγησε ότι από τον Ιούνιο του 2009 είχε τον κωδικό της Κατηγορουμένης με σκοπό μόνο να τυπώνει σε ηλεκτρονική μορφή τα λεγόμενα "cash invoices yesterday" για τους πελάτες τοις μετρητοίς, πράγμα λογικό για να μπορεί να τα συγκρίνει με τα αντίστοιχα έγγραφα που είχαν στην κατοχή τους οι διανομείς και της παρέδιδαν μαζί με την είσπραξη. Στη συνέχεια εξήγησε ότι όταν αρχές του 2010 η Κατηγορούμενη τής ζήτησε να τη βοηθήσει στην εξόφληση των πελατών τοις μετρητοίς στο λογισμικό σύστημα, η Μ.Κ.3 ξεκίνησε να ενημερώνει ηλεκτρονικά τις μερίδες των πελατών για τις πληρωμές που έκαμναν μέσω του κωδικού της Κατηγορουμένης. Ταυτόχρονα αποσαφήνισε ότι ουδέποτε είχε κάνει η ίδια οποιαδήποτε καταχώρηση στο λογιστικό σύστημα της Εταιρείας στους λογαριασμούς του Ταμείου ή της Τράπεζας γιατί, όπως χαρακτηριστικά το έθεσε, δεν ήξερε, δεν έτυχε εκπαίδευσης και ούτε υπήρχε λόγος. Είναι ενδεικτικό της εντιμότητας και της αξιοπιστίας της Μ.Κ.3 ότι από μόνη της προέβη σε διευκρίνιση - διόρθωση της γραπτής κατάθεσης για να εξηγήσει ότι διέθετε τον κωδικό της Κατηγορουμένης από τα μέσα του 2009 και όχι αρχές του 2010 όπως εκ λάθους είχε καταγραφεί στην αρχική κατάθεση της. Περαιτέρω αξίζει να σημειωθεί πως σε κανένα σημείο της αντεξέτασης της δεν τής έχει υποβληθεί είτε ότι χρησιμοποίησε τον κωδικό της Κατηγορουμένης για να προβεί η ίδια σε κάποιαν από τις καταχωρήσεις για τις οποίες παραπονείται η παραπονούμενη, είτε ότι εμπλέκεται με άλλον τρόπο σε τυχόν ατασθαλίες που αφορούν τα οικονομικά της εν λόγω Εταιρείας. Ήταν δε κατηγορηματική ότι με τον δικό της κωδικό μπορούσε να μπει μόνο στην τιμολόγηση και ότι ο κωδικός τον οποίο διέθετε δεν της επέτρεπε πρόσβαση στο λογιστικό μέρος του συστήματος της Εταιρείας. Ένα άλλο θέμα που κάλυψε η Μ.Κ.3 με τη μαρτυρία της με την ίδια σαφήνεια και θετικότητα ήταν και το τι έλαβε χώρα στις 10.3.2010 όταν της είχε ζητηθεί από τον Διευθυντή της Εταιρείας να μετρήσει το Ταμείο της και να το παραδώσει στην Κατηγορούμενη. Ξεκαθάρισε ότι επρόκειτο για το μεταλλικό κουτί που κρατούσε για τα μετρητά από τους λίγους πελάτες τοις μετρητοίς και όχι το Ταμείο της Εταιρείας που περιείχε τις επιταγές και τα μετρητά που η Κατηγορούμενη παραλάμβανε από τους διανομείς. Διευκρίνισε δε ότι, όσον αφορά τις επιταγές αυτές, αφού καταχωρούνταν στο σύστημα από την Κατηγορουμένη, δίδονταν στη Μ.Κ.3 μόνο για σκοπούς προώθησης της κατάθεσης τους στην Τράπεζα. Απόλυτα παραστατική υπήρξε η Μ.Κ.3 σε σχέση με την περιγραφή που έδωσε για την αντίδραση της Κατηγορουμένης όταν η Μ.Κ.3 είχε ζητήσει εξηγήσεις από την πρώτη αναφορικά με τους πελάτες των οποίων δεν είχαν ενημερωθεί σχετικά οι μερίδες τους ενώ η ίδια η Μ.Κ.3 είχε σημειωμένο ότι είχαν πληρώσει. Ήταν δε χαρακτηριστικός ο τρόπος που περιέγραψε την επιβλητική διαταγή της Κατηγορουμένης όταν εκείνη είχε υποδείξει με θυμωμένο ύφος στη Μ.Κ.3, με τρόπο ώστε να μη γίνει αντιληπτή από άλλους συναδέλφους, να σημειώσει στο Τεκμήριο 10 - που αφορούσε το "cash invoices yesterday" για τις 9.11.2009 - με μαρκαδόρο τη φράση "not paid" δίπλα από όνομα πελάτη ο οποίος είχε στην πραγματικότητα πληρώσει. Καθόλη τη διάρκεια της μαρτυρίας της διαπιστώσαμε ότι η Μ.Κ.3 ήταν πλήρως επεξηγηματική σε όλες τις αναφορές της και έδιδε κάθε λεπτομέρεια στις απαντήσεις της. Απαντούσε δε κάθε ερώτηση που τής υποβάλλετο με άνεση και φυσικότητα. Υπήρξε δε σταθερή και συνεπής στη μαρτυρία της σε όλα τα στάδια της εξέτασης της ενώπιον του Δικαστηρίου. Επισημαίνουμε ότι κατά το στάδιο της αντεξέτασης δεν αμφισβητήθηκε η μαρτυρία της. Κλήθηκε, ωστόσο, να απαντήσει σε αριθμό ερωτήσεων που είχαν ως επίκεντρο τόσο τη δική της εμπλοκή και ρόλο όσο και εκείνη της Κατηγορουμένης στην όλη διαδικασία που ακολουθείτο σε σχέση με τις εισπράξεις από τις πωλήσεις προϊόντων σε φαρμακεία. Σε όλες τις ερωτήσεις η Μ.Κ.3 έδωσε άμεσες και σαφείς απαντήσεις. Έχοντας εξετάσει με προσοχή τη μαρτυρία της Μ.Κ.3 δεν έχουμε καμία δυσκολία ή ενδοιασμό να πούμε ότι η Μ.Κ.3 ήταν μία απόλυτα ειλικρινής και αξιόπιστη μάρτυρας της οποίας τη μαρτυρία αποδεχόμαστε εξ΄ ολοκλήρου. Αξιολόγηση μαρτυρίας Μ.Κ.8 Ο Μ.Κ.8 με τη σειρά του μας έχει κάνει επίσης εξαιρετική εντύπωση για τη σαφήνεια και θετικότητα που χαρακτήριζε τη μαρτυρία του. Αφού εν πρώτοις υιοθέτησε το περιεχόμενο των γραπτών καταθέσεων που έδωσε στην Αστυνομία όπου, μεταξύ άλλων, δίδεται μια ξεκάθαρη και ολοκληρωμένη εικόνα του τρόπου λειτουργίας της Εταιρείας, στη συνέχεια περιέγραψε και επεξήγησε πειστικά διάφορα τεκμήρια που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο και αφορούσαν, μεταξύ άλλων, βιβλία της Εταιρείας, όπως το Ταμείο - Activity Report (Λογαριασμός Ταμείου της Εταιρείας) Τεκμήριο 1 και το Activity Report της Εταιρείας για τον λογαριασμό στην Τράπεζα (Τεκμήριο 6) αλλά και το Τεκμήριο 7 που αφορά αντίγραφα των καταστάσεων του τραπεζικού λογαριασμού της Εταιρείας στην Τράπεζα Κύπρου. Αναφέρθηκε συναφώς με σαφήνεια στο τι περιλαμβάνονται τόσο στο Τεκμήριο 1, όσο και στο Τεκμήριο 6, καθώς και στον τρόπο που γίνονται οι σχετικές καταχωρήσεις σε αυτά. Πλήρως κατατοπιστικός ήταν και σε σχέση με το τι έλαβε χώρα στις 10.3.2010, αφού δηλαδή είχαν δημιουργηθεί κάποιες υποψίες στον ίδιο σε σχέση με την καταμέτρηση του Ταμείου, περιγράφοντας τη διαδικασία που ο ίδιος ακολούθησε για να μετρήσει «φυσικά» το Ταμείο της Εταιρείας. Όπως εξήγησε με σαφήνεια, ενόψει του αποτελέσματος που προέκυψε από τον φυσικό έλεγχο του Ταμείου και της σύγκρισης του με το ποσό που υπήρχε καταχωρημένο στο λογισμικό σύστημα της Εταιρείας που οδηγούσε κατά ένα παράδοξο τρόπο στη διαπίστωση ύπαρξης πλεονάσματος, δόθηκαν οδηγίες στον Ελεγκτή της Εταιρείας Μ.Κ.9 να προβεί σε λεπτομερή έλεγχο του Ταμείου. Μέσα στα πλαίσια της μαρτυρίας του ο Μ.Κ.8 εξήγησε με απόλυτα κατατοπιστικό τρόπο και το ζήτημα που είχε προκύψει με συγκεκριμένες εγγραφές που είχαν γίνει στο λογισμικό σύστημα της Εταιρείας, οι 4 εκ των οποίων με ημερ. 1.2.2010 και οι 2 με ημερ. 1.1.2010 και την ανάλυση που έκανε για να καταλήξει ότι στην πραγματικότητα οι εν λόγω εγγραφές είχαν γίνει όλες στις 10.3.2010 από τις 12.07 μ.μ. μέχρι τις 12.41 μ.μ. Όπως εξήγησε, η συγκεκριμένη ανάλυση που έγινε και ονομάζεται "user event history" μπορούσε να γίνει μόνο από τον ίδιο ως Διευθυντή της Εταιρείας και ότι μέσω αυτής μπορούσε να ανατρέξει σε οποιοδήποτε κωδικό υπάρχει στην εταιρεία οποιουδήποτε υπαλλήλου και να εξασφαλίσει πληροφορίες αυτού του χρήστη (user) αναφορικά με το τι «δουλειές» έκανε ο συγκεκριμένος χρήστης στο σύστημα. Πλήρως επεξηγηματικός ήταν και σε σχέση με τον τρόπο που δημιουργείται κάθε φορά ο νέος αύξων αριθμός της κάθε πράξης (transaction) ο οποίος στο σύστημα εντοπίζεται ως αριθμός που καταχωρείται του journal transaction και για τη ροή που ακολουθείται ούτως ώστε να μπορεί κάποιος να εντοπίσει το χρονικό στάδιο κατά το οποίο έγινε η σχετική καταχώρηση. Όπως χαρακτηριστικά δε το έθεσε, το σύστημα δεν σε αφήνει να αλλοιώσεις τον αριθμό του journal transaction με βάση τη σωστή ροή των αριθμών που ακολουθείται και ότι κάθε φορά που γίνεται μια καταχώριση ο αριθμός του journal transaction αλλάζει αυτομάτως. Ένα άλλο ζήτημα που η μαρτυρία του κάλυψε με πληρότητα ήταν και αυτό που προέκυψε με τις λανθασμένες καταχωρήσεις σε σχέση με αποδείξεις εισπράξεων της Εταιρείας όπου ενώ σ' αυτές - που είχε ελέγξει - αναγραφόταν ότι είχε γίνει είσπραξη χρημάτων σε μετρητά (cash), στο σύστημα η σχετική καταχώρηση γινόταν με την ένδειξη "CK", δηλαδή φαινόταν ότι εισπράχθηκε με επιταγή. Ο Μ.Κ.8 ήταν πλήρως διαφωτιστικός για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες προέκυψε το εν λόγω ζήτημα και που τον οδήγησαν να ξεκινήσει ο ίδιος έλεγχο των καταστάσεων των πελατών (receipt journal) μαζί με τις ροζ αποδείξεις είσπραξης για τους επί πιστώσει πελάτες ξεκινώντας από τον Μάρτιο του 2010 και πηγαίνοντας πίσω μέχρι και το 2007, διευκρινίζοντας ότι προηγουμένως, δηλ. τα προηγούμενα έτη 2006, 2005, 2004 και 2003 ήταν σωστές οι καταχωρήσεις και ότι ήταν από το 2007 που άρχισε, όπως το έθεσε ο ίδιος χαρακτηριστικά, «αυτός ο παράδοξος τρόπος ενημέρωσης του συστήματος». Κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης του ο Μ.Κ.9 κλήθηκε να απαντήσει σε σειρά ερωτήσεων που κάλυπταν οτιδήποτε μπορούσε να είναι σχετικό με την παρούσα υπόθεση ως, επίσης και να επεξηγήσει πλείστα των ζητημάτων τα οποία είχε καλύψει στην κυρίως εξέτασή του. Εκείνο το οποίο διαπιστώσαμε ήταν ότι και σ΄ αυτό το στάδιο της εξέτασης του ο Μ.Κ.8 συνέχισε να είναι πλήρως διαφωτιστικός και κατατοπιστικός. Με άνεση, χωρίς καμία απολύτως δυσκολία, έδωσε άμεσες, σαφείς και πειστικές απαντήσεις για κάθε ζήτημα που ενέπιπτε εντός της δικής του γνώσης ή αρμοδιότητας παραμένοντας συνεπής και σταθερός στη μαρτυρία του. Επανέλαβε με τον ίδιο ξεκάθαρο και θετικό τρόπο όπως και στο στάδιο της κυρίως εξέτασης του ότι μέσω του δικού του κωδικού είχε τη δυνατότητα να μπαίνει στο λογισμικό σύστημα της Εταιρείας και να βλέπει όλους τους χρήστες σε αυτό για το τι δουλειά κάνουν, πού μπήκαν, τι πράξεις έκαναν και τι journal δημιούργησε ο κάθε κωδικός. Ήταν δε κατηγορηματικός ότι δεν χρειαζόταν το password του κάθε υπάλληλου για να εκτυπώσει το «user event history» γιατί μπορούσε να το κάνει αυτό μέσω του δικού του κωδικού, διευκρινίζοντας ότι γνώριζε ο ίδιος, όπως και όλοι οι υπάλληλοι, το όνομα χρήστη (user name) του κάθε υπαλλήλου, π.χ. για την Κατηγορούμενη το FRO ή για την Έλενα το ELE. Ξεκαθάρισε δε ότι η Εταιρεία είχε δώσει στους υπαλλήλους της τον κωδικό (password) με οδηγίες να τον αλλάξουν στη συνέχεια οι ίδιοι. Ένα ζήτημα συναφές με αυτό το θέμα που απασχόλησε κατά την αντεξέταση του Μ.Κ.8 ήταν και οι συγκεκριμένες εγγραφές που, σύμφωνα με την κυρίως εξέταση του είχαν γίνει στις 10.3.2010 και το «user event history» που είχε καταθέσει ως Τεκμήριο
- Εξήγησε ξανά ότι ο ίδιος είχε εκτυπώσει το «history» του συγκεκριμένου χρήστη, δηλαδή του κωδικού της Κατηγορουμένης ανατρέχοντας προηγουμένως σε διάφορα journal και ότι οι συγκεκριμένες εγγραφές προέκυψαν βασικά μετά που αυτές απομονώθηκαν έχοντας προηγουμένως τοποθετήσει πολλές ημερομηνίες στα πλαίσια του ελέγχου του. Επανέλαβε δε ξεκάθαρα ότι οι συγκεκριμένες εγγραφές του εν λόγω Τεκμηρίου είχαν γίνει όλες στις 10.3.2010 σε διάρκεια μισής ώρας. Αντεξετάστηκε επίσης και σε σχέση με τις εισπράξεις μετρητών και τις σχετικές αρμοδιότητες που είχε στο θέμα αυτό η Μ.Κ.
- Ο Μ.Κ.8 ήταν κατηγορηματικός ότι η Μ.Κ.3 εκείνο που εισέπραττε ήταν τα λεγόμενα «cash invoices yesterday» μόνο - από τα μέσα 2009 - και ότι το μεγαλύτερο κομμάτι αναφορικά με τις εισπράξεις μετρητών είχε η Κατηγορούμενη μέχρι και την τελευταία ημέρα που αυτή ευρίσκετο στην Εταιρεία. Όπως ξεκάθαρα επανέλαβε απαντώντας σχετικές ερωτήσεις του συνηγόρου Υπεράσπισης για το θέμα αυτό, ήταν η Κατηγορούμενη που παραλάμβανε μέχρι και την τελευταία ημέρα που ήταν στην εργασία της τις ροζ αποδείξεις και ότι αυτές οι εισπράξεις κατέληγαν στο Ταμείο της Κατηγορουμένης, ενώ η Μ.Κ.3 κρατούσε ένα μόνο μικρό μέρος των μετρητών και συγκεκριμένα τα μετρητά των «cash invoices yesterday». Ένα άλλο θέμα για το οποίο κλήθηκε να απαντήσει σε διάφορες ερωτήσεις κατά την αντεξέταση ήταν και τα όσα είχε καταθέσει αναφορικά με εκείνα που είχε εντοπίσει σχετικά με τον τρόπο ενημέρωσης του συστήματος για τις εισπράξεις που αφορούσαν τις ροζ αποδείξεις και για την αναφορά που είχε κάνει για την περίπτωση των πελατών MEGA GROSS σε σχέση με 48 ροζ αποδείξεις είσπραξης (Τεκμήριο 24). Ο Μ.Κ.8, αφού για μια ακόμη φορά κατηγορηματικά τόνισε ότι μέχρι τις 31.3.2010 όλες οι ροζ αποδείξεις κατέληγαν στην Κατηγορούμενη γιατί μόνο αυτή ήξερε να ενημερώνει το σύστημα της Εταιρείας με αυτές, επανέλαβε ότι, ενώ τα έτη από το 2003 μέχρι 2006 ευλαβικά ενημερώνονταν όλες οι αποδείξεις σωστά, από το 2007 η Κατηγορούμενη το ενημέρωνε με λάθος τρόπο. Συγκεκριμένα ενημέρωνε το σύστημα λάθος με την ένδειξη "CK" (cheque), ενώ οι εισπράξεις ήταν σε μετρητά και έπρεπε στο σύστημα να ενημερώνεται με την ένδειξη "C" (cash). Ο Μ.Κ.8 ρωτήθηκε και για το απόθεμα (stock) της Εταιρείας και τον έλεγχο που εγίνετο και απάντησε ότι μέσα στις δικές του αρμοδιότητες ήταν να εξισώνει το απόθεμα (stock) της Εταιρείας κάθε τέλος του μήνα ξεκαθαρίζοντας ότι η συμφιλίωση του αποθέματος (stock) δεν ήταν μια λογιστική πράξη, ούτε περνούσε από το λογιστικό μέρος αυτή η διαδικασία, η οποία αφορούσε αυξομειώσεις του αποθέματος (stock). Αντεξεταζόμενος και ερωτηθείς σε σχέση με την αναφορά του ότι τους μήνες Νοέμβριο και Δεκέμβριο του 2008 και Ιανουάριο του 2009 δεν είχε γίνει κατάθεση στην Τράπεζα σε μετρητά, επανέλαβε ξεκάθαρα ότι δεν είχε γίνει αυτή την περίοδο ούτε ένα σεντ σε μετρητά κατάθεση ενώ οι εισπράξεις μετρητών την εν λόγω περίοδο ανέρχονταν σε €41.000 περίπου διευκρινίζοντας ότι πολύ μικρό ποσό είχε πληρωθεί από την Εταιρεία σε τρίτους. Όταν μάλιστα του τέθηκε ότι αυτή την περίοδο ήταν η Μ.Κ.3 που κρατούσε το Ταμείο μετρητών ο Μ.Κ.8 με κατηγορηματικό τρόπο, αφού τόνισε ξανά ότι η Μ.Κ.3 κρατούσε ένα μεταλλικό κουτί για τις εισπράξεις των «cash invoices yesterday» και ότι το μεγαλύτερο μέρος του Ταμείου το κρατούσε η Κατηγορούμενη, διευκρίνισε ότι η Μ.Κ.3 είχε αρχίσει να εισπράττει τα «cash invoices yesterday» από τα μέσα του 2009, δηλαδή μία εντελώς διαφορετική χρονική περίοδο από εκείνη για την οποία είχε ρωτηθεί. Σ' όλα τα ζητήματα που αποτέλεσαν αντικείμενο διερεύνησης από την Υπεράσπιση στο στάδιο της αντεξέτασης στις σχετικές ερωτήσεις που του υποβάλλονταν προσέξαμε ότι ο Μ.Κ.8 έδιδε ακριβείς και ξεκάθαρες απαντήσεις διευκρινίζοντας κάθε τι που προέκυπτε κάθε φορά, παραμένοντας αταλάντευτα σταθερός στη μαρτυρία και εκδοχή του όπως την προώθησε κατά το στάδιο της κυρίως εξέτασης του. Προσέξαμε, επίσης, πως ό,τι κατέθετε το αιτιολογούσε, ενώ φάνηκε ότι ήταν ένας απολύτως αντικειμενικός μάρτυρας. Δεν διαπιστώσαμε σε οποιοδήποτε στάδιο της μαρτυρίας του να θέλει να πει οτιδήποτε σε βάρος της Κατηγορουμένης πέραν εκείνων για τα οποία είχε σχετικά στοιχεία. Μάλιστα ήταν χαρακτηριστική η απάντηση που έδωσε κατά το στάδιο της αντεξέτασης του όταν ζητήθηκε η γνώμη του για την Κατηγορούμενη και χωρίς περιστροφές ή ενδοιασμό απάντησε ότι έχοντας συνεργαστεί μαζί της πάρα πολλές φορές αυτή ήταν συνεργάσιμη και ήξερε τη δουλειά της καλά. Έχοντας εξετάσει με προσοχή τη μαρτυρία του Μ.Κ.8 λέμε ότι η μαρτυρία του σε κανένα σημείο δεν έχει κλονιστεί, ούτε διαφοροποιηθεί, αλλά, αντίθετα, ο μάρτυρας αυτός κάλυψε με εμπεριστατωμένο και λεπτομερή τρόπο κάθε πτυχή που του τέθηκε. Χωρίς κανένα ενδοιασμό θεωρούμε τη μαρτυρία του Μ.Κ.8 ως απόλυτα αξιόπιστη και ταυτόχρονα τεκμηριωμένη. Ως αποτέλεσμα η μαρτυρία του γίνεται στο σύνολο της αποδεκτή. Αξιολόγηση μαρτυρίας Μ.Κ.9 Ο M.K.9 ο οποίος είναι ο ελεγκτής/λογιστής της παραπονούμενης Εταιρείας από της ιδρύσεώς της, τόσο στις καταθέσεις που έδωσε στην Αστυνομία και τις οποίες αργότερα υιοθέτησε ενώπιον του Δικαστηρίου ως μέρος της κυρίως εξέτασης, όσο και κατά τη μαρτυρία του ενώπιον του Δικαστηρίου αναφέρθηκε με εμπεριστατωμένο τρόπο στη συνεργασία που είχε με την Εταιρεία. Σημαντικό μέρος των υπηρεσιών που παρείχε στην παραπονούμενη, όπως ξεκάθαρα προέκυψε από τη μαρτυρία του, ήταν η διενέργεια λογιστικού ελέγχου της παραπονούμενης Εταιρείας και η ετοιμασία και υποβολή των ελεγμένων οικονομικών καταστάσεων στον Φόρο Εισοδήματος και στον Έφορο Εταιρειών. Ξεκαθάρισε δε ότι όλα τα στοιχεία για την ετοιμασία των λογαριασμών της Εταιρείας τα εξασφάλιζε από την Κατηγορουμένη η οποία του έδιδε το ισοζύγιο της Εταιρείας και οποιεσδήποτε αναλύσεις ο ίδιος θεωρούσε αναγκαίες για τον έλεγχο της Εταιρείας. Αναφέρθηκε δε συγκεκριμένα σε όλους τους οικονομικούς ελέγχους που διενήργησε και κατέθεσε για τον σκοπό αυτό, όταν του ζητήθηκε κατά το στάδιο της αντεξέτασης, ως τεκμήρια τις σχετικές οικονομικές καταστάσεις. Πλήρως κατατοπιστικός ήταν και σε σχέση με την εργασία που του ανατέθηκε στις 19.3.2010 από τον Διευθυντή της Εταιρείας να διενεργήσει και αφορούσε την ετοιμασία εξισωτικής κατάστασης της Τράπεζας (bank reconciliation statement) εξηγώντας παράλληλα τις συνθήκες κάτω από τις οποίες κρίθηκε αναγκαίο να γίνει κάτι τέτοιο. Περιέγραψε δε με αρκετή λεπτομέρεια τη φύση αυτής της εργασίας όπως και το αποτέλεσμα αυτής επεξηγώντας αναλυτικά την όλη διαδικασία που ακολούθησε παραπέμποντας και σε σχετικά τεκμήρια που κατατέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου. Το ίδιο αναλυτικός και κατατοπιστικός υπήρξε και σε σχέση με την εργασία που διενήργησε μετά που του δόθηκε σχετική εντολή από τον Μ.Κ.8 προς τον σκοπό εντοπισμού και υπολογισμού τυχόν ελλείμματος σε μετρητά στο Ταμείο της Εταιρείας. Σε αυτό το στάδιο περιοριζόμαστε να πούμε ότι η μαρτυρία του αυτή σε σχέση με το τι έλαβε υπόψη του για να φτάσει στο αποτέλεσμα που κατέληξε ήταν θετική και αξιόπιστη. Σε άλλο σημείο της απόφασής μας θα ασχοληθούμε με το άλλο ζήτημα που εγείρεται και αφορά στην ορθότητα της μεθοδολογίας που ακολούθησε προς εντοπισμό τυχόν ελλείμματος στα πλαίσια που θα αξιολογείται παράλληλα και η μαρτυρία του Μ.Υ.
- Σημαντικό μέρος της μαρτυρίας του Μ.Κ.9 είναι και τα όσα κατέθεσε σε σχέση με τον έλεγχο Ταμείου που είχε διενεργήσει στις 31.10.
- Για το θέμα αυτό έδωσε πλήρη στοιχεία και επεξήγησε με σαφήνεια τον λόγο που ο έλεγχος τότε οδήγησε στη διαπίστωση ότι υπήρχε στο Ταμείο της Εταιρείας πλεόνασμα, εξηγώντας ότι είχαν παρουσιαστεί από την Κατηγορούμενη εισπράξεις οι οποίες ήταν μεταγενέστερες της ημερομηνίας που έγινε ο έλεγχος ως εισπράξεις της ημερομηνίας του ελέγχου. Για τον σκοπό αυτό ο Μ.Κ.9 παρέπεμψε συγκεκριμένα στο Activity Report της Εταιρείας για το έτος 2007, στις δύο τελευταίες σελίδες του Τεκμηρίου 39, όπου εντοπίζονται επιταγές σχετικά με εισπράξεις που είχαν γίνει στις 2.11.2007 και οι οποίες καταχωρήθηκαν στα βιβλία με ημερ. 2.11.2007 ενώ τα ποσά των επιταγών αυτών παρουσιάστηκαν ότι υπήρχαν στις 31.10.
- Έχοντας εξετάσει με τη δέουσα προσοχή τη μαρτυρία του Μ.Κ.9 θεωρούμε ότι κατέθεσε με ειλικρίνεια αλλά και με αντικειμενικό τρόπο τα σχετικά γεγονότα που αφορούσαν το σύνολο των ενεργειών του και των σχετικών ελέγχων που διενήργησε μέσα στα πλαίσια των υπηρεσιών που παρείχε ως ελεγκτής/λογιστής προς την παραπονούμενη Εταιρεία. Ως αποτέλεσμα την αποδεχόμαστε. Αξιολόγηση μαρτυρίας διανομέων Εξετάζοντας τη μαρτυρία του Μ.Κ.5 ο οποίος περιορίστηκε στην υιοθέτηση της γραπτής κατάθεσης που είχε δώσει στην Αστυνομία, διαπιστώσαμε ότι περιέγραψε με σαφήνεια τη διαδικασία που ακολουθούσε στα πλαίσια των καθηκόντων του ως διανομέας στην παραπονούμενη Εταιρεία για σκοπούς εκτέλεσης των παραγγελιών των φαρμακείων. Κατά την αντεξέταση τού ζητήθηκε να εξηγήσει περαιτέρω τη θέση που διατύπωσε στην κατάθεση του ότι το τελευταίο διάστημα είχε παρατηρήσει ότι τα μετρητά που τού παρέδιδε η Κατηγορούμενη ήταν πολύ λιγότερα από τις εισπράξεις των προηγουμένων ημερών που έκανε και το έπραξε. Αν και αναγνώρισε ότι υπάλληλοι της Εταιρείας εξαργύρωναν τις επιταγές τους από το Ταμείο της Εταιρείας με αποτέλεσμα να μειώνονται τα μετρητά, ο Μ.Κ.5 παρέμεινε σταθερός στη θέση του επισημαίνοντας ότι δεν ήταν ο μόνος διανομέας της Εταιρείας. Όπως θα διαφανεί η εισροή μετρητών στα Ταμεία της Εταιρείας εν συγκρίσει με τις διάφορες πληρωμές σε μετρητά καθιστούν δικαιολογημένη την παρατήρηση του εν λόγω μάρτυρα. Δεν διαπιστώσαμε να υπάρχει οποιαδήποτε άλλη αμφισβήτηση από πλευράς Υπεράσπισης επί των όσων κατέθεσε ο Μ.Κ.
- Ανεξαρτήτως τούτου κρίνουμε ότι ο Μ.Κ.5 ήτο ένας απόλυτα ειλικρινής μάρτυρας ο οποίος κατέθεσε στο Δικαστήριο αυτά που γνώριζε και είχαν σχέση με τα καθήκοντα του και τον τρόπο εργασίας του. Ως αποτέλεσμα η μαρτυρία του γίνεται αποδεκτή στο σύνολο της. Όσον αφορά τη μαρτυρία του Μ.Κ.6 ο οποίος εργάζεται στην παραπονούμενη Εταιρεία από το 2003 ως εισπράκτορας διαπιστώσαμε ότι στη σύντομη μαρτυρία του υιοθετώντας τη γραπτή κατάθεση που έδωσε στην Αστυνομία, περιέγραψε με ξεκάθαρο τρόπο το πώς εκτελεί τα καθήκοντα του που αφορούν στις εισπράξεις από πελάτες της Εταιρείας. Στα πλαίσια της μαρτυρίας του τόνισε ότι κάθε 2-3 μέρες παρέδιδε στην Κατηγορούμενη τις εισπράξεις των προηγούμενων ημερών, δηλ. τις ροζ αποδείξεις και τις επιταγές (ή τα μετρητά σε σπάνιες περιπτώσεις) και ότι η Κατηγορούμενη αναλάμβανε να ενημερώσει τις μερίδες των πελατών. Ήταν σαφής ότι ουδέποτε είχε προκύψει πρόβλημα από κάποιο πελάτη που να έχει πληρώσει αλλά να μην παρουσιάζεται αυτό το γεγονός, επιβεβαιώνοντας με αυτό τον τρόπο ότι ως προς το ύψος των χρεώσεων και πιστώσεων, γίνονταν ορθές καταχωρήσεις για κάθε πελάτη. Η μαρτυρία του Μ.Κ.6 δεν έτυχε αντεξέτασης και παρέμεινε αναντίλεκτη. Πέραν τούτου κρίνεται ειλικρινής και αξιόπιστη και, ως εκ τούτου, την αποδεχόμαστε πλήρως. Προχωρώντας στη συνέχεια στην αξιολόγηση της μαρτυρίας του Μ.Κ.7 διανομέα προϊόντων στην παραπονούμενη Εταιρεία σε φαρμακεία από το 2006, διαπιστώσαμε ότι στη γραπτή κατάθεση που υιοθέτησε ενώπιον του Δικαστηρίου περιγράφει ξεκάθαρα τον τρόπο εργασίας του που αφορούσε διανομή προϊόντων έναντι τιμολογίων τοις μετρητοίς. Ήταν σαφής ότι μέχρι το τέλος του 2009 το μόνο πρόσωπο στο οποίο παρέδιδε ο ίδιος την επόμενη μέρα στο λογιστήριο της Εταιρείας τα μετρητά ή τις επιταγές ήταν η Κατηγορούμενη. Κατ΄εκείνο το στάδιο η Κατηγορούμενη τον είχε πληροφορήσει ότι τις εισπράξεις πλέον θα τις αναλάμβανε η Μ.Κ.3 και γι΄αυτό ο Μ.Κ.7 από τότε παρέδιδε τις εισπράξεις σ' αυτή. Όπως επισήμανε ο ίδιος ασχολείτο μόνο με πελάτες που πλήρωναν τοις μετρητοίς και ήταν 4-
- Όσον αφορά δε τις εισπράξεις που άρχισε από το τέλος του 2009 να παραδίδει στη Μ.Κ.3 ήταν ξεκάθαρος ότι επρόκειτο για τις εισπράξεις που προέρχονταν από τους πελάτες που πλήρωναν μετρητά. Η Υπεράσπιση δεν αντεξέτασε τον μάρτυρα αυτό και, επομένως, η μαρτυρία του παρέμεινε αναντίλεκτη και αδιαμφισβήτητη. Ανεξαρτήτως του γεγονότος αυτού θεωρούμε ότι η μαρτυρία του Μ.Κ.7 ήταν απόλυτα ειλικρινής και, συνεπώς, την αποδεχόμαστε εξ' ολοκλήρου. Αξιολόγηση μαρτυρίας Μ.Κ.4 Αξιολογώντας στη συνέχεια τη μαρτυρία του Μ.Κ.4 διαπιστώσαμε ότι περιέγραψε με σαφήνεια το λογιστικό σύστημα που εγκατέστησε η εταιρεία του στην παραπονούμενη Εταιρεία και, επίσης, το είδος των επαφών που είχε ιδιαιτέρως με τον Διευθυντή της παραπονούμενης Εταιρείας σε κάποιο χρονικό στάδιο που προσδιόρισε ότι ήταν περί τις αρχές του 2010 αναφορικά με το εν λόγω σύστημα καθώς και τη βοήθεια και συνδρομή που παρείχε στον Διευθυντή για συγκεκριμένα ζητήματα που του ζήτησε. Ήταν ξεκάθαρος ότι στο σύστημα υπήρχαν περιορισμοί ανάλογοι με τη φύση της εργασίας του κάθε υπαλλήλου στο να εκτελέσει ορισμένες εργασίες ή να εισέλθει σε συγκεκριμένο μέρος του προγράμματος. Αναφερόμενος στην εμπλοκή που είχε καθόσον αφορά το πιο πάνω λογιστικό πρόγραμμα στην περίοδο που μετατράπηκε το νόμισμά μας από Λίρα σε Ευρώ, εξήγησε ότι, μετά που τού ζητήθηκε από την παραπονούμενη, βοήθησε στη μετατροπή του νομίσματος μέσα στο πρόγραμμα. Ήταν πλήρως κατατοπιστικός και για το ζήτημα αυτό εξηγώντας ότι η εν λόγω διαδικασία είχε ξεκινήσει μήνες πριν με όλους τους πελάτες του και ότι εν προκειμένω επιτεύχθη η μετάβαση στο σύστημα των αριθμών από Λίρες σε Ευρώ τονίζοντας ότι επρόκειτο, στην πραγματικότητα, για ένα μόνο πολλαπλασιασμό. Ήταν, επίσης, απόλυτα ξεκάθαρος ότι όταν μία εγγραφή γίνει "posted" δηλαδή κλειδώσει, τότε δεν μπορεί να αλλοιωθεί ή να σβηστεί ή γενικώς να τύχει οποιασδήποτε παρέμβασης. Κατά την αντεξέταση ο Μ.Κ.4 κλήθηκε να απαντήσει πάνω σε διάφορα ζητήματα που αφορούσαν το σύστημα και έδωσε άμεσες και ευθείς απαντήσεις. Ξεκαθάρισε ότι για τη μετατροπή σε Ευρώ το σύστημα δεν μηδενίστηκε αλλά μηδενίστηκαν οι λογαριασμοί με τη μετατροπή τους σε Ευρώ, ενώ είχε δώσει οδηγίες για τον τρόπο χειρισμού στον Διευθυντή και την Κατηγορουμένη τι, δηλαδή, έπρεπε να κάνουν για τη μετατροπή και τις εγγραφές που θα γίνονταν μετά τις 29.12.2007 και οι οποίες αφορούσαν μεταχρονολογημένες επιταγές σε Λίρες Κύπρου που δεν είχαν κατατεθεί στην Τράπεζα πριν τη μετατροπή. Πρέπει να διευκρινιστεί ότι αναλυτικές εγγραφές που είχαν γίνει στο σύστημα πριν τις 31.12.2007 δεν έχουν μετατραπεί σε Ευρώ, αλλά παρέμειναν σε Λίρες. Εκείνο που έχει μετατραπεί σε Ευρώ είναι τα συνολικά υπόλοιπα. Δέχτηκε ότι τέλος του 2006 όταν η Εταιρεία θα έκλεινε τους ισολογισμούς της για το έτος υπήρχε ένα πρόβλημα με μια λανθασμένη εγγραφή στο σύστημα ποσού Λ.Κ.150.000 και ο Διευθυντής και ο λογιστής της Εταιρείας του ζήτησαν να βρει τρόπο να διαγραφεί, αλλά αυτός τους είχε πει ότι δεν γινόταν κάτι τέτοιο αλλά ότι μπορούσε, μόνο, να γίνει μια άλλη καταγραφή που να το μηδενίζει. Διευκρίνισε δε ότι, χωρίς να γνωρίζει λεπτομέρειες, απ΄ ό,τι ξέρει το ζήτημα αυτό παραμένει σε εκκρεμότητα μέχρι σήμερα. Δεν διαπιστώσαμε να υπήρξε αμφισβήτηση της μαρτυρίας του Μ.Κ.4 στο στάδιο της αντεξέτασης. Εκείνο το οποίο προέκυψε είναι ότι σ' αυτό το στάδιο η Υπεράσπιση επεδίωξε να εξασφαλίσει από τον μάρτυρα κάποιες περαιτέρω διευκρινίσεις και επεξηγήσεις τις οποίες ο μάρτυρας έδωσε καταθέτοντας με τον ίδιο σαφή και θετικό τρόπο όπως και στο στάδιο της κυρίως εξέτασης του. Εξετάζοντας τη μαρτυρία του στο σύνολό της την κρίνουμε απόλυτα ειλικρινή και αξιόπιστη με αποτέλεσμα αυτή να γίνει αποδεκτή. Αξιολόγηση Ανακριτικών Καταθέσεων Κατηγορουμένης Η Κατηγορούσα Αρχή στο πλαίσιο προσκόμισης της μαρτυρίας της και στα πλαίσια του καθήκοντος της να δώσει ολοκληρωμένη εικόνα της υπόθεσης[2], παρουσίασε και τις δύο ανακριτικές καταθέσεις που λήφθηκαν από την Κατηγορούμενη (Τεκμήρια 13 και 14). Είναι νομολογιακά θεμελιωμένη αρχή ότι σχετικά με την αξιολόγηση κατάθεσης ενός Κατηγορούμενου κάθε μέρος αυτής που γίνεται δεκτό αποτελεί μαρτυρία που αξιολογείται για την αλήθεια των γεγονότων στα οποία αναφέρεται και όχι μόνο το μέρος εκείνο που συνιστά άμεσα ή έμμεσα παραδοχή του αδικήματος. Κάθε μέρος της κατάθεσης λαμβάνεται υπόψη, το δε Δικαστήριο προβαίνει σε εκτίμηση των ισχυρισμών που προβάλλονται. Δύναται, όμως, να δώσει, όπως αυτό κρίνει ότι επιβάλλεται, διαφορετική βαρύτητα σε διαφορετικά μέρη της κατάθεσης ή και μικρότερη σημασία ή και να απορρίψει ένα ή περισσότερα μέρη αυτής. Είναι, με άλλα λόγια, η εκτίμηση κατάθεσης θέμα που ανάγεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου στο πλαίσιο της συνολικής αξιολόγησης που επιβάλλεται[3]. Προχωρώντας στην αξιολόγηση των Ανακριτικών Καταθέσεων που έδωσε η Κατηγορούμενη στην Αστυνομία έχουμε να παρατηρήσουμε τα ακόλουθα: Είναι σημαντικό να επισημάνουμε ότι η Κατηγορούμενη δέχεται στην πρώτη ανακριτική της κατάθεση (Τεκμήριο 13) ότι η ίδια έμπαινε στο πρόγραμμα και έκανε τις καταχωρήσεις για το Ταμείο της Εταιρείας και κανένας άλλος δεν έμπαινε στο πρόγραμμα για να κάμει καταχωρήσεις καθώς ήταν δική της ευθύνη[4] και ότι το σύστημα το χειριζόταν η ίδια μέχρι την τελευταία ημέρα που εργάστηκε στην Εταιρεία, λίγο πριν το Πάσχα του
- Μάλιστα, στην ίδια της την κατάθεση σε ερώτηση γιατί η Έλενα Κατσικίδου, εφόσον ήταν ισχυρισμός της Κατηγορουμένης ότι το τελευταίο διάστημα είχε αναλάβει το Ταμείο, δεν έκανε εκείνη τις καταχωρήσεις στο σύστημα, απάντησε ότι αυτό δεν έγινε γιατί, όπως το έθεσε «δεν σκευτήκαμε (sic) ότι έπρεπε να αναλάβει η Έλενα τις καταχωρήσεις στο Πρόγραμμα»[5]. Οι πιο πάνω αναφορές της βρίσκουν όντως έρεισμα και συνάδουν με την προσαχθείσα από μέρους της Κατηγορούσας Αρχής μαρτυρία την οποία κρίναμε αξιόπιστη και από την οποία προέκυψε ότι οι λογιστικές εγγραφές και καταχωρήσεις στο σύστημα της Εταιρείας γίνονταν κατ΄ αποκλειστικότητα από την ίδια. Σημαντική είναι, επίσης, η αναφορά της ότι για κάθε καταγραφή που γινόταν στο σύστημα φαινόταν και ο χρήστης που την έκανε, η οποία αναφορά συνάδει και με αυτά που κατέθεσε ο Διευθυντής της Εταιρείας Μ.Κ.8 αναφορικά με τις δυνατότητες που είχε ο ίδιος να εντοπίσει στο σύστημα μέσω σχετικής ανάλυσης (το «user event history») και να απομονώσει εγγραφές οποιουδήποτε χρήστη σε οποιοδήποτε χρονικό στάδιο. Βεβαίως εντοπίσαμε και διάφορες άλλες αναφορές που δεν συνάδουν ή έρχονται σε αντίθεση με τη μαρτυρία που έχουμε αποδεκτεί ως αξιόπιστη. Θα δώσουμε κάποια παραδείγματα: § Ο ισχυρισμός της ότι η ανάθεση κάποιων καθηκόντων στην Έλενα Κατσικίδου από την ίδια έγινε εν γνώσει του Διευθυντή της Εταιρείας δεν ανταποκρίνεται πλήρως στην πραγματικότητα. Ο κ. Μακρίδης ήταν απόλυτα κατηγορηματικός ότι για πρώτη φορά έμαθε για το ότι η Κατσικίδου εκτελούσε ορισμένα από τα καθήκοντα της Κατηγορουμένης στις 10.3.2010 όταν ζήτησε να γίνει η καταμέτρηση του Ταμείου. Το μόνο που ο Μ.Κ.8 γνώριζε ήταν ότι τα μετρητά που αφορούσαν τα «cash invoices yesterday» τα εισέπραττε από τα μέσα του 2009 η Μ.Κ.3 και ότι στη συνέχεια τα παρέδιδε στην Κατηγορουμένη την ίδια μέρα. Αυτές ήταν εξάλλου και οι ρητές οδηγίες του προς την Κατηγορουμένη ότι, δηλαδή, η Μ.Κ.3, απλώς, θα εισέπραττε από τους πελάτες τοις μετρητοίς και στη συνέχεια θα παρέδιδε τις εισπράξεις στην Κατηγορουμένη. Δεν γνώριζε, ωστόσο, ότι η Μ.Κ.3 διατηρούσε το μεταλλικό κουτί για να μπορεί να δίδει ρέστα στους διανομείς. § Ο ισχυρισμός της ότι τον κωδικό πρόσβασης της στο λογιστικό σύστημα της Εταιρείας τον γνώριζε ο Διευθυντής. Προέκυψε από την αξιόπιστη μαρτυρία του Μ.Κ.8 ότι, αντίθετα, δεν γνώριζε τον κωδικό της Κατηγορουμένης και ότι, εν πάση περιπτώσει, δεν υπήρχε λόγος να τον γνωρίζει εφόσον είχε τη δυνατότητα να μπαίνει στο σύστημα και να βλέπει όλους τους χρήστες αναφορικά με τις καταχωρήσεις που έκαμναν σ' αυτό σε οποιοδήποτε χρονικό στάδιο χρησιμοποιώντας τον δικό του κωδικό. Στη δεύτερη ανακριτική της κατάθεση (Τεκμήριο 14) η Κατηγορούμενη δεν απάντησε τις ερωτήσεις που της τέθηκαν. Περιορίστηκε απλώς να δηλώσει ότι είχε ήδη δώσει κατάθεση, ό,τι έχει να πει θα το πει στο Δικαστήριο και ότι είναι αθώα. Τρόπος Αξιολόγησης Ανώμοτης Δήλωσης Όσον αφορά την εκδοχή που πρόβαλε η Υπεράσπιση έχουμε ήδη αναφερθεί πιο πάνω στο περιεχόμενο της ανώμοτης δήλωσης της Κατηγορουμένης. Προτού το αξιολογήσουμε θεωρούμε σκόπιμο να σημειώσουμε εν σχέσει με την νομική πτυχή του ζητήματος ότι όπου ο Κατηγορούμενος παραλείπει είτε να δώσει ενόρκως μαρτυρία, είτε να καλέσει μάρτυρες προς υπεράσπιση, το Δικαστήριο εξετάζει κατά πόσο η μαρτυρία της Κατηγορούσας Αρχής είναι (α) αξιόπιστη και, αν ναι, (β) κατά πόσον είναι ικανοποιητική για να αποδείξει την κατηγορία καθότι ο Κατηγορούμενος συνταγματικά και νομολογιακά τεκμαίρεται αθώος μέχρις ότου η Κατηγορούσα Αρχή αποδείξει την ενοχή του στο επίπεδο του πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Είναι νομολογιακά αποσαφηνισμένο ότι η χωρίς όρκο δήλωση του Κατηγορούμενου εξετάζεται και αξιολογείται μέσα στο σύνολο της μαρτυρίας ανάλογα με το πώς ταιριάζει στην συγκεκριμένη περίπτωση. Δεν εξομοιώνεται, όμως, με ένορκη μαρτυρία που υπόκειται σε έλεγχο μέσω αντεξέτασης[6]. Όπως αναφέρεται στο Σύγγραμμα Η ΑΠΟΔΕΙΞΗ
(1983)του Κακογιάννη, το Δικαστήριο μπορεί να λάβει υπόψη του ότι η δήλωση του Κατηγορούμενου έγινε χωρίς όρκο και ότι, επομένως, δεν μπήκε στη δοκιμασία της αντεξέτασης. Το Δικαστήριο, όμως, έχει την υποχρέωση να της δώσει το βάρος που της αρμόζει και να τη λάβει υπόψη του πριν φτάσει στο συμπέρασμα κατά πόσο η Κατηγορούσα Αρχή έχει αποδείξει την υπόθεση της. Στην R. v. Coughlan
(1976)64 Cr. App. R. 11, λέχθηκε στη σελίδα 17 από το Λόρδο Shaw το εξής (σε ελεύθερη μετάφραση): "Αυτό που λέγεται σε μια τέτοια κατάθεση, δεν πρέπει να παραμερίζεται ολότελα, αλλά η ενδεχόμενη αξία της είναι πειστική μάλλον παρά αποδεικτική. Δεν μπορεί να αποδείξει γεγονότα που δεν είναι με άλλο τρόπο αποδεδειγμένα, με μαρτυρία που βρίσκεται μπροστά στους ενόρκους, μπορεί όμως να κάμει τους ενόρκους να δουν τα αποδεδειγμένα γεγονότα και τα συμπεράσματα που πρέπει να βγουν από αυτά με διαφορετικό φως". Στην υπόθεση του Ανωτάτου Δικαστηρίου Πολύβιος Σίφουνας κ.ά. ν. Αστυνομίας
(2007)2 Α.Α.Δ. 91 επαναλήφθηκε η νομολογιακή αρχή ότι η αξία της ανώμοτης δήλωσης του κατηγορουμένου είναι μάλλον περιορισμένη αφού δεν υποβάλλεται στη δοκιμασία της αντεξέτασης. Η ανώμοτη δήλωση έχει πειστική παρά αποδεικτική αξία[7]. Αξιολόγηση ανώμοτης δήλωσης της Κατηγορουμένης Εξετάζοντας στη συνέχεια την ανώμοτη δήλωση της Κατηγορουμένης λέμε ότι υπήρξε σε αυτή μια γενικόλογη αναφορά με προφανή σκοπό να υποβαθμίσει τον ρόλο της, τη δική της εμπλοκή σε ό,τι αφορά τις λογιστικές καταχωρήσεις στο σύστημα της Εταιρείας και σε κάποιο βαθμό τις ικανότητες της σε λογιστικά καθήκοντα. Επιπλέον αποσκοπούσε να εμπλέξει στην όλη διαδικασία που αφορούσε τον τομέα εισπράξεων και λογιστικών καταχωρήσεων και άλλα άτομα όπως τον Μ.Κ.10 και την Μ.Κ.3 ούτως ώστε να αποσυνδέσει στον βαθμό που μπορούσε τον εαυτό της από τον ρόλο της υπεύθυνης του λογιστηρίου με αποκλειστική ενασχόληση τις εισπράξεις και τις λογιστικές καταγραφές στο σύστημα. Μέσα σε αυτά τα πλαίσια ήταν και η αναφορά της ότι ο κωδικός πρόσβασης στο σύστημα του κάθε υπαλλήλου της Εταιρείας δεν ήτο μυστικός. Μάλιστα εδώ εντοπίσαμε μια σύγχυση με την ταύτιση του ονόματος χρήστη (username) με τον κωδικό πρόσβασης (password) εφόσον ανέφερε ότι ήταν τα τρία πρώτα γράμματα του ονόματος του κάθε υπαλλήλου για να παρουσιάσει ότι, ως τέτοιος, ο κωδικός δεν ήταν εμπιστευτικός. Δεν πιστεύουμε ότι η ίδια δεν γνώριζε τη διαφορά μεταξύ του ονόματος χρήστη και του κωδικού πρόσβασης. Εξετάζοντας τη δήλωση της Κατηγορουμένης στο σύνολο της και για τους λόγους που παραθέσαμε, θεωρούμε ότι δεν μπορούμε να της προσδώσουμε οποιαδήποτε βαρύτητα. ΕΥΡΗΜΑΤΑ-ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ Έχοντας παραθέσει την εντύπωση την οποία αποκομίσαμε γενικά για όλους τους μάρτυρες της Κατηγορούσας Αρχής σε όποιο μέρος η μαρτυρία τους αφορά τα γεγονότα, σε συνδυασμό με τον γενικό σχολιασμό των γραπτών καταθέσεων και την ανώμοτη δήλωση της Κατηγορουμένης, θεωρούμε - όπως έχουμε προαναφέρει - αναγκαία στην συνέχεια την πιο λεπτομερή ενασχόλησή μας με όλα τα ουσιώδη γεγονότα και την παράλληλη εξαγωγή των αναγκαίων ευρημάτων ως προς αυτά. Τονίζουμε, βεβαίως, ότι σημαντικό μέρος των γεγονότων παρέμειναν ουσιαστικά αναντίλεκτα και αποτέλεσαν κοινό έδαφος μεταξύ των δύο πλευρών, όπως θα διαφανεί κατωτέρω. Είναι, πιστεύουμε αυτονόητος ο λόγος που οι απόψεις του Μ.Υ.1 ως ειδικού δεν παρατίθενται ή εξετάζονται σ' αυτό το σημείο, πράγμα που ισχύει και για το αντίστοιχο μέρος της μαρτυρίας του Μ.Κ.
- (I) ΙΔΡΥΣΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΜΕΑΣ ΕΝΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΤΗΣ Η εταιρεία Pharmaexpress Ltd ιδρύθηκε περί τον Μάιο του
- Ιδιοκτήτες της Εταιρείας είναι οι Άκης Παναγιώτου και Υιός Λτδ, Α. Potamitis Medicare Ltd, G.A. Stamatis and Co Ltd και Crownhead Ltd. Η εταιρεία ασχολείται με τη χονδρική πώληση προϊόντων σε φαρμακεία. Κατά το 2010 είχε περίπου 470 πελάτες σε όλη την Κύπρο και για σκοπούς διανομής εργοδοτούσε έξι διανομείς. Επίσης διαθέτει Λογιστήριο. Προμηθευτές (Vendors) της Εταιρείας είναι οι πιο πάνω μέτοχοι της. Στην Εταιρεία από το 2003, δηλαδή από της ιδρύσεως της είχε εγκατασταθεί σχετικό λογισμικό πρόγραμμα (Everest) που προμήθευσε σε αυτή η εταιρεία ΔΙΟΡΑΤΙΚΗ ΙΤ SOLUTION, του Μ.Κ.
- Το προσωπικό της Pharmaexpress Ltd έτυχε εκπαίδευσης από την Εταιρεία που το εγκατέστησε για να μπορεί να χειρίζεται το πρόγραμμα. Όπως εξήγησε ο Μ.Κ.4, μεταξύ των πρώτων προσώπων που έτυχαν εκπαίδευσης στο λογιστικό σύστημα ήταν και η Κατηγορούμενη. Κάθε υπάλληλος που είχε εκπαιδευτεί μπορούσε να εισέλθει στο πρόγραμμα τοποθετώντας το δικό του όνομα χρήστη (user name) και τον προσωπικό του κωδικό (password) που του είχε δώσει η εταιρεία. Περαιτέρω, όπως προέκυψε από τη μαρτυρία του Μ.Κ.8, κάθε υπάλληλος είχε ως όνομα χρήστη (user name) τα πρώτα 3 γράμματα του ονόματος του και η Εταιρεία αρχικά έδιδε στον κάθε υπάλληλο κωδικό πρόσβασης (password) με οδηγίες να τον αλλάξουν στη συνέχεια. (II) ΤΡΟΠΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ - ΚΑΘΗΚΟΝΤΑ/ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ Από το σύνολο της μαρτυρίας που έχουμε δεχθεί ως αξιόπιστη διαπιστώνεται σαφώς ο τρόπος λειτουργίας της Εταιρείας. Μάλιστα δεν έχει προκύψει στοιχείο ότι υπήρξε διαφοροποίηση στον βασικό τρόπο λειτουργίας από το 2003 μέχρι σήμερα. Αγορές Φαρμάκων από Παραπονούμενη Όσον αφορά τις παραλαβές και τον έλεγχο των εισαγωγών φαρμάκων που παραδίδονταν από τους προμηθευτές της Εταιρείας (που ήταν και οι μέτοχοι της Εταιρείας) προκύπτει πως αφού καταχωρηθούν τα τιμολόγια των εισαγωγών στο λογισμικό σύστημα της Εταιρείας αρχειοθετούνται στον φάκελο του κάθε προμηθευτή (vendor) ξεχωριστά. Επειδή η παραπονούμενη Εταιρεία ασχολείτο με την αγορά και πώληση προϊόντων σε φαρμακεία, η πρώτη δουλειά που γινόταν στο σύστημα ήταν η αγορά των προϊόντων, δηλαδή άνοιγμα μερίδας προμηθευτή και μερίδας προϊόντος. Με την παραλαβή των φαρμάκων γινόταν έλεγχος από τον αποθηκάριο ότι είχαν έλθει οι σωστές ποσότητες και τα σωστά log numbers των φαρμάκων. Στη συνέχεια ετοιμαζόταν και αποστέλλετο από τους προμηθευτές (Vendors) το Δελτίο Αγοράς (purchase receipt) στην Εταιρεία το οποίο παραλάμβανε ο υπεύθυνος της αποθήκης και το παρέδιδε στο Τμήμα της Μ.Κ.2 για να γίνει η σχετική καταχώρηση στο σύστημα. Πωλήσεις Φαρμάκων από Παραπονούμενη Σε σχέση με την πώληση προϊόντων σε φαρμακεία βασικά προέκυψε ότι η εταιρεία λάμβανε παραγγελίες τηλεφωνικώς και με φαξ στο τηλεφωνικό Τμήμα όπου εργάζοντο συνήθως τρία άτομα. Μετά τα πιο πάνω γινόταν η διαδικασία πωλήσεων, δηλαδή δημιουργείτο η μερίδα του πελάτη και εκδίδετο από το σύστημα τιμολόγιο το οποίο καταχωρείτο στη μερίδα του πελάτη. Ακολούθως, οι παραγγελίες εκτελούντο, δηλαδή εκδίδοντο ηλεκτρονικά τιμολόγια σε δύο αντίτυπα, το ένα έμενε στο γραφείο για αρχειοθέτηση και το άλλο το παραλάμβανε ο υπεύθυνος της αποθήκης και το τοποθετούσε στις θυρίδες των διανομέων. Οι διανομείς εκτελούσαν τις παραγγελίες, δηλαδή φόρτωναν στα αυτοκίνητα τους τα προϊόντα που αναφέροντο στα τιμολόγια και στη συνέχεια τα παρέδιδαν στους πελάτες. Εκτέλεση παραγγελιών από Φαρμακεία - Κατηγορίες πελατών - Τρόπος πληρωμής από Πελάτες Προχωρούμε να περιγράψουμε τη διαδικασία που ακολουθείτο όσον αφορά την εκτέλεση των παραγγελιών των φαρμακείων. Οι διανομείς φαρμάκων της παραπονούμενης Εταιρείας αφού λάμβαναν τις παραγγελίες/τιμολόγια πήγαιναν στην αποθήκη φαρμάκων της Εταιρείας και διαχώριζαν σε πλαστικές τσάντες τα φάρμακα που παράγγελλε το κάθε φαρμακείο. Ακολουθούσε η παράδοση των φαρμάκων στους φαρμακοποιούς. Ανοίγουμε εδώ μία παρένθεση για να πούμε ότι οι πελάτες της παραπονούμενης Εταιρείας χωρίζονταν σε δύο κατηγορίες. Η μία, η οποία ήταν και η μεγαλύτερη και αφορούσε το 95% αυτών, ήταν πελάτες με πίστωση που πλήρωναν με μεταχρονολογημένη επιταγή (post dated). Είχαν δε πίστωση ένα ή δύο μήνες. Υπήρχαν επιπλέον και περιπτώσεις πελατών με πίστωση που πλήρωναν σε μετρητά. Ενώ η άλλη κατηγορία που αφορούσε το υπόλοιπο 5% και αριθμούσε σε 20 περίπου πελάτες πλήρωναν τοις μετρητοίς ή με επιταγή της ημέρας κατά την παράδοση του τιμολογίου του διανομέα. Σε περίπτωση που η πληρωμή γινόταν σε μετρητά οι διανομείς όταν παρέδιδαν το εμπόρευμα εισέπρατταν τα μετρητά ή την επιταγή της ημέρας και έδιναν το τιμολόγιο - cash invoice - στον πελάτη. Αντίγραφο του τιμολογίου κρατείτο από την Εταιρεία. Για τις παραγγελίες επί πιστώσει στο τέλος κάθε μήνα η Εταιρεία εξέδιδε καταστάσεις που αφορούσαν τις παραγγελίες του κάθε φαρμακείου για τον μήνα. Στις αρχές του επόμενου μήνα οι διανομείς έπαιρναν την κατάσταση - credit invoice - στους πελάτες οι οποίοι πλήρωναν με επιταγή. Οι διανομείς εξέδιδαν αποδείξεις είσπραξης από μπλοκ όπου το άσπρο, το πρωτότυπο, παραδίδεται στον πελάτη, αντίγραφο αυτών (χρώματος ροζ) επιστρέφεται στο λογιστήριο μαζί με την αντίστοιχη επιταγή, ενώ το κίτρινο παραμένει στο μπλοκ αποδείξεων. Όλες οι εισπράξεις, είτε σε μετρητά, είτε σε επιταγές, παραδίδονταν από τους διανομείς την επομένη της είσπραξης στην υπεύθυνη λογιστηρίου της Εταιρείας. Η υπεύθυνη του Λογιστηρίου είχε την ευθύνη να ενημερώνει τις μερίδες των πελατών ηλεκτρονικά στο λογιστικό σύστημα . Συγκεκριμένα εξέδιδε μια κατάσταση (cash invoices yesterday) με την οποία ήλεγχε τα ποσά που είχαν υποχρέωση οι διανομείς να της παραδώσουν. Αφού παραλάμβανε τα χρήματα από τους διανομείς και έκαμνε τους πιο πάνω ελέγχους ενημέρωνε στη συνέχεια τις μερίδες των πελατών ηλεκτρονικά. Η υπεύθυνη του λογιστηρίου ενημέρωνε, επίσης, τις μερίδες των πελατών και σε σχέση με τις εισπράξεις επί πιστώσει για τις οποίες εκδίδονταν ροζ αποδείξεις. Στη συνέχεια η υπεύθυνη του Λογιστηρίου συμπλήρωνε σε τακτά χρονικά διαστήματα έντυπο κατάθεσης το οποίο και παρέδιδε με το ανάλογο ποσό είτε μετρητά, είτε επιταγές στους διανομείς για να κάνουν κατάθεση. Η κατάθεση γινόταν στην Τράπεζα Κύπρου στην οποία η εταιρεία διατηρεί τρεχούμενο λογαριασμό με αρ. 0110-11-109243 (εφεξής «ο τραπεζικός λογαριασμός»). Αφού γινόταν η κατάθεση, οι διανομείς επέστρεφαν στην υπεύθυνη Λογιστηρίου και της παρέδιδαν τις αποδείξεις κατάθεσης σφραγισμένες από την Τράπεζα και βάσει αυτών η ίδια προέβαινε επίσης στις ανάλογες ηλεκτρονικές καταχωρήσεις. Ακόμα και όταν η Κατηγορούμενη απουσίαζε από τη δουλειά της οι διανομείς μεριμνούσαν όπως οι εισπράξεις καταλήξουν στην ίδια, όπως εξάλλου παραδέχεται και η ίδια η Κατηγορούμενη (στην πρώτη ανακριτική της κατάθεση), διότι ο τομέας των εισπράξεων ενέπιπτε στη δική της αποκλειστική αρμοδιότητα. Όταν ο πελάτης πλήρωνε η πληρωμή καταχωρείτο στο λογιστικό πρόγραμμα. Αν δεν υπήρχε υπόλοιπο, με την πληρωμή η μερίδα του πελάτη μηδενίζετο και γίνετο η σχετική καταχώρηση για τα χρήματα που έμεναν 'φυσικά' στο Ταμείο της Εταιρείας. Αφού κατετίθεντο τα χρήματα στην Τράπεζα, ακολουθούσε η ανάλογη καταχώρηση στο σύστημα. Καθήκοντα Κατηγορουμένης Επανερχόμενοι στον τρόπο λειτουργίας της Εταιρείας καθόσον αφορά τις εισπράξεις από τις πωλήσεις προϊόντων σε φαρμακεία η Κατηγορούμενη η οποία ήταν υπεύθυνη του Λογιστηρίου από της ιδρύσεως της Εταιρείας είχε την ευθύνη της άμεσης ενημέρωσης του συστήματος σχετικά με το λογιστικό μέρος και στη συνέχεια αρχειοθετούσε τις αποδείξεις της Τράπεζας σε σχετικό box-file. Η είσπραξη χρημάτων από τους διανομείς της Εταιρείας ήταν αποκλειστική δουλειά της Κατηγορουμένης η οποία ήταν και η μοναδική υπάλληλος της Εταιρείας που χειρίζετο το λογιστικό σύστημα της Εταιρείας. Μάλιστα συνεκτιμώντας τα όσα ανέφερε ο Μ.Κ.10 για το θέμα αυτό πρέπει να επισημάνουμε πως ο ίδιος ασχολήθηκε με την εταιρεία μόνο στα αρχικά στάδια λειτουργίας και τούτο κυρίως εν σχέσει με οργανωτικά θέματα. Από τη μαρτυρία του παρέμεινε αναντίλεκτο ότι εξωτερικός λογιστής ήταν από την αρχή ο Μ.Κ.9 και ότι εσωτερικά στις λογιστικές καταχωρίσεις στο σύστημα προέβαινε αποκλειστικά η Κατηγορούμενη. Ο Μ.Κ.10 δεν είχε τύχει εκπαίδευσης στο σύστημα και είναι εύλογη η θέση του ότι δεν το γνώριζε. Βασικά, λοιπόν, η ενασχόληση του Μ.Κ.10 περιορίζετο στη φυσική είσπραξη, κάποτε, χρημάτων τα οποία έφερναν οι διανομείς από τους πελάτες. Η περιορισμένη εμπλοκή αυτή του Μ.Κ.10 κράτησε μόνο για ένα έτος περίπου. Μεταξύ των καθηκόντων της Κατηγορουμένης ήταν και η συμπλήρωση των επιταγών για τους μηνιαίους μισθούς των υπαλλήλων βάσει της κατάστασης πληρωμών που της έδιδε κάθε μήνα ο λογιστής/ελεγκτής της Εταιρείας, η πληρωμή των προμηθευτών, η πληρωμή των εξόδων της Εταιρείας κ.λ.π. Από το Ταμείο μπορούσε να κάνει μερικές πληρωμές περίπου €1.500-€2.000 τον μήνα έναντι των σχετικών αποδείξεων. Όταν η Κατηγορούμενη ενημέρωνε το λογιστικό σύστημα της Εταιρείας για τις καταθέσεις που γίνονταν στην Τράπεζα, είτε σε μετρητά, είτε σε επιταγές, το σύστημα έδιδε αυτόματα αύξοντα αριθμό συναλλαγής (Journal Transaction). Όσον αφορά τις λογιστικές καταχωρήσεις στο λογισμικό σύστημα δεν μπορεί κανένας υπάλληλος να επέμβει για να αλλάξει ή να αλλοιώσει τη ροή του αύξοντος αριθμού. Όταν μια εγγραφή γινόταν «posted», δηλαδή κλείδωνε, τότε δεν μπορούσε να αλλοιωθεί ή να τύχει οποιασδήποτε παρέμβασης. Την αποκλειστική ευθύνη του Λογιστηρίου της Εταιρείας είχε η Κατηγορούμενη η οποία είχε ως όνομα χρήστη για την πρόσβαση της στο λογισμικό σύστημα της Εταιρείας το FRO. Είχε και αυτή, όπως και οι υπόλοιποι υπαλλήλοι και το προσωπικό της Εταιρείας, κωδικό πρόσβασης (password). Για σκοπούς φύλαξης των χρημάτων η εταιρεία παρείχε ένα χρηματοκιβώτιο του οποίου το κλειδί κρατούσε μόνο η Κατηγορούμενη. Τονίζουμε πως οι αναφορές όλων των μαρτύρων σχετικά με τα καθήκοντα της Κατηγορουμένης συνάδουν απολύτως και με όσα η ίδια δήλωσε στην γραπτή κατάθεση της (Τεκμήριο 13). Κρίνουμε λοιπόν σκόπιμο να παραθέσουμε πιο κάτω αυτούσιο το σχετικό απόσπασμα στο οποίο εξηγεί τα καθήκοντα τα οποία της ανέθεσε ο Μ.Κ.10: «Συγκεκριμένα μου ανέθεσε να εισπράττω από τους διανομείς και από τον εισπράκτορα τις πληρωμές των πελατών είτε σε μετρητά ή σε επιταγές, ενημέρωνα τις μερίδες των πελατών ότι πληρώσαν και δεν οφείλουν οτιδήποτε στην εταιρεία, ετοίμαζα τα δελτία καταθέσεων, δηλαδή, συμπλήρωνα δελτία καταθέσεων της Τράπεζας Κύπρου που ήταν ο λογαριασμός της Εταιρείας μας, τα έδειδα (sic) σε κάποιον υπάλληλο της Εταιρείας που αναλάμβανε να κάνει την κατάθεση στην Τράπεζα, στη συνέχεια μου το παρέδιδε και εγώ με τη σειρά μου λογιστικοποιούσα τις καταθέσεις, δηλαδή έπαιρνα από τον λογαριασμό του Ταμείου και τα έβαζα στον λογαριασμό της Τράπεζας. Ξέχασα να σας αναφέρω ότι σχετικά με την παραλαβή των χρημάτων από τους διανομείς εγώ αφού παραλάμβανα τα χρήματα και τις επιταγές και τα έλεγχα ότι ήταν σωστά σε σχέση με το δελτίο Yesterday Cash Invoices τα τοποθετούσα σε μεταλλικό χρηματοκιβώτιο το οποίο δεν κλείδωνε και το τοποθετούσα σε ερμαράκι δίπλα από το γραφείο μου. Κανένα άλλο άτομο δεν είχε οδηγίες σε εκείνο το χρονικό σημείο να εισπράττει, να τοποθετεί στο μεταλλικό χρηματοκιβώτιο, να ετοιμάζει έντυπα τραπεζικών καταθέσεων εκτός αν απουσίαζα με άδεια οπόταν σε αυτή την περίπτωση αναλάμβανε κοπέλα από τις τηλεφωνήτριες και εισέπραττε τα χρήματα τα οποία τοποθετούσε σε φάκελο τον οποίο είχαν στην κατοχή τους μέχρι να επιστρέψω. Όταν επέστρεφα πίσω στην δουλειά μου, μου παρέδιδαν όλους τους φακέλους και αναλάμβανα εγώ την ενημέρωση της μερίδας των πελατών και την ετοιμασία των καταθέσεων για την Τράπεζα. Πρέπει να αναφέρω επίσης ότι από τα χρήματα που υπήρχαν στο Ταμείο από τις εισπράξεις των πελατών πλήρωνα σε μετρητά διάφορα έξοδα της Εταιρείας με τις σχετικές αποδείξεις όσον αφορά τοις μετρητοίς και καταχωρούσα τις πράξεις αυτές στο λογιστικό σύστημα της Εταιρείας, δηλαδή έπαιρνα από το λογαριασμό του Ταμείου (αφαιρούσα) και έβαζα στον λογαριασμό του ανάλογου εξόδου. Ερώτηση 2: Μέχρι πότε ήταν αποκλειστική η ευθύνη της είσπραξης των χρημάτων από εσένα και της κατάθεσης χρημάτων στην Τράπεζα στον λογαριασμό της Εταιρείας; Απάντηση 2: Κατά το 2008 όταν είχε προσληφθεί στην εταιρεία η Έλενα Κατσικίδου ως τηλεφωνήτρια...» Καθήκοντα υπολοίπων υπαλλήλων Όπως ήδη επισημάνθηκε ανωτέρω, ο Μ.Κ.10 ασχολήθηκε με τις εργασίες της παραπονούμενης στις αρχές που αυτή δημιουργήθηκε και συγκεκριμένα από την ημέρα ενάρξεως των εργασιών της το 2003 για περίοδο ενός περίπου χρόνου. Η παρουσία του Μ.Κ.10 ήταν περισσότερο οργανωτική. Όσον καιρό ασχολείτο με την εταιρεία ο Μ.Κ.10 έκαμνε «φυσικά» τις εισπράξεις και πληρωμές της Εταιρείας που έκαμναν οι διανομείς. Δεν έκαμνε ο ίδιος εισπράξεις μέσα στο σύστημα γιατί δεν το γνώριζε εφόσον δεν είχε τύχει εκπαίδευσης. Τις λογιστικές πράξεις στο λογιστικό σύστημα της Εταιρείας τις έκαμνε η Κατηγορούμενη. Αποτελεί θέμα κοινής λογικής με δεδομένο ότι ο Μ.Κ.10 (Γιώργος Σταμάτη) στον οποίον αναφέρεται, δεν είχε εκπαιδευθεί στο λογιστικό σύστημα, πως όλες οι πιο πάνω εργασίες σ΄ αυτό της ανατέθηκαν από τον Μ.Κ.10 με την εγκατάσταση του συστήματος και την εκπαίδευση της. Βασικά όταν ο Μ.Κ.10 αναφέρει στην κυρίως εξέταση του ότι «είχε γίνε εκπαίδευση στον κάθε ένα υπάλληλο της Εταιρείας για το τι θα κάνει» εννοεί αναλόγως των καθηκόντων για τα οποία προορίζετο ο κάθε υπάλληλος όταν εγκαθίστατο το σύστημα. Γι΄ αυτό κατέληξε αμέσως μετά ότι «Όσον αφορά τις πράξεις τις λογιστικές στο λογιστικό τμήμα, γίνονταν από την κυρία Πούμπουρα». Η Μ.Κ.2 εργάζεται στην εταιρεία PharmaExpress Ltd στο Τμήμα τιμολόγησης (Invoicing Department) από τον Ιούλιο του
- Εντός των καθηκόντων της ήταν να απαντά τα τηλέφωνα, να δέχεται τηλεφωνικές και μέσω φαξ παραγγελίες φαρμάκων, να παραλαμβάνει και να ελέγχει τις εισαγωγές φαρμάκων. Τόσο η Μ.Κ.2 όσο και οι άλλες κοπέλες του Τμήματος της δεν ασχολούνταν με την είσπραξη χρημάτων από τους διανομείς της Εταιρείας. Στο Τμήμα της Μ.Κ.2 υπήρχαν συνολικά τέσσερις κοπέλες. Κάθε κοπέλα στο Τμήμα της Μ.Κ.2 είχε πρόσβαση με τον δικό της προσωπικό κωδικό (password) και όνομα χρήστη (user name) στο λογισμικό σύστημα της Εταιρείας. Με τον κωδικό της αυτό η Μ.Κ.2 είχε πρόσβαση στο σύστημα καταχώρησης παραγγελιών και όχι στο λογιστικό σύστημα. Η Μ.Κ.3 ήλθε στην Εταιρεία και συγκεκριμένα στο Τμήμα της Μ.Κ.2 τον Ιούλιο του 2008 και ασχολείτο με την ίδια εργασία που έκαναν και οι υπόλοιπες κοπέλες που εργάζονταν σε αυτό. Είχε προσληφθεί ως τηλεφωνήτρια και τα καθήκοντα της ήταν να απαντά τα τηλέφωνα, να λαμβάνει παραγγελίες από πελάτες μέσω τηλεφώνου και μέσω φαξ. Αφού κατέγραφε την παραγγελία, με τον προσωπικό της κωδικό εισερχόταν στο λογισμικό σύστημα παραγγελιών της Εταιρείας όπου και καταχωρούσε ηλεκτρονικά την παραγγελία του κάθε πελάτη και εξέδιδε ηλεκτρονικά το σχετικό τιμολόγιο. Τα τιμολόγια στέλλονταν στην αποθήκη για να ετοιμαστεί η παραγγελία του κάθε πελάτη. Η συγκεκριμένη εργασία συνέχισε να είναι αποκλειστικό καθήκον της Μ.Κ.3 μέχρι και τα τέλη του Μάρτη του
- Λίγους μήνες μετά την πρόσληψη της Μ.Κ.3, η Κατηγορούμενη άρχισε να παραδίδει στη Μ.Κ.3 μέρος της εργασίας της για βοήθεια. Αρχικά τής ανέθεσε να ετοιμάζει τα έντυπα κατάθεσης των επιταγών που εισέπρατταν από τους πελάτες τις οποίες θα έστελλε στην Τράπεζα για κατάθεση. Η Μ.Κ.3 απλώς ετοίμαζε τα έντυπα και τα επέστρεφε στην Κατηγορούμενη. Σε μεταγενέστερο στάδιο η Κατηγορούμενη είχε, επίσης, ζητήσει από τη Μ.Κ.3 να ετοιμάζει τα έντυπα τραπεζικής κατάθεσης και για τα μετρητά που μέχρι τότε τα έκανε η ίδια μαζί με τα έντυπα κατάθεσης των επιταγών των οποία την ετοιμασία ήδη είχε αναλάβει η Μ.Κ.
- Η Μ.Κ.3 παρέδιδε τα έντυπα αυτά μαζί με τις επιταγές και τα μετρητά στους διανομείς για να γίνει η κατάθεση στην Τράπεζα. Αφού οι διανομείς πήγαιναν στη Τράπεζα και έκαναν την κατάθεση στη συνέχεια έφερναν πίσω στην Κατηγορούμενη τα αντίγραφα των εντύπων καταθέσεων σφραγισμένα από την Τράπεζα. Κάθε φορά πριν να ετοιμάσει η Μ.Κ.3 την κατάθεση για την Τράπεζα έπρεπε οπωσδήποτε να ρωτήσει την Κατηγορουμένη και να την ενημερώσει για τα διαθέσιμα μετρητά στο Ταμείο. Πάντοτε η Κατηγορούμενη τής έλεγε ότι έπρεπε να μαζευτεί ένα ποσό γύρω στις €5.000 για να γίνει κατάθεση στην Τράπεζα. Όταν γινόταν αυτό η Μ.Κ.3 ενημέρωνε σχετικά την Κατηγορούμενη η οποία στη συνέχεια της έδινε την έγκριση για να προχωρήσει στη διαδικασία κατάθεσης. Μετά το καλοκαίρι του 2009 η Κατηγορούμενη άρχισε να αναθέτει στη Μ.Κ.3 και μέρος των εισπράξεων από τους διανομείς αλλά συνέχισε και η ίδια να εισπράττει ταυτόχρονα. Συγκεκριμένα αυτή την περίοδο η Κατηγορούμενη της ζήτησε να αρχίσει να εισπράττει από τους διανομείς της Λευκωσίας όπως και έγινε. Όλες τις εισπράξεις που έκανε η Μ.Κ.3 στο τέλος της ημέρας τις παρέδιδε στην Κατηγορουμένη για τα περαιτέρω. Οι εισπράξεις των άλλων πόλεων κατέληγαν στην Κατηγορούμενη. Μετά από λίγο χρονικό διάστημα της ανέθεσε και των άλλων πόλεων. Θα πρέπει να καταστεί όμως ξεκάθαρο ότι η Μ.Κ.3 εισέπραττε μόνο μετρητά και επιταγές της ημέρας που αφορούσαν τα τιμολόγια της προηγούμενης μέρας (τα «cash invoices yesterday»). Τις υπόλοιπες εισπράξεις σε μετρητά για τις οποίες εκδίδονταν ροζ αποδείξεις τις έπαιρναν οι διανομείς στην Κατηγορούμενη. Υπήρχαν κάποιοι πελάτες επί πιστώσει οι οποίοι πλήρωναν τοις μετρητοίς μεγάλα ποσά. Συγκεκριμένα υπήρχαν 3-4-5 φαρμακεία που πλήρωναν σε μετρητά €2.500, €3.000, €4.000 γιατί δεν ήθελαν να δώσουν επιταγή. Αυτοί οι πελάτες ως πελάτες επί πιστώσει εξακολουθούσαν να παίρνουν ροζ αποδείξεις. Οι εντολές προς τους διανομείς ήταν να παραδίδουν αυτές τις εισπράξεις στην Κατηγορουμένη. Ουσιαστικά η Κατηγορούμενη ήταν αποκλειστικά υπεύθυνη για εισπράξεις επί πιστώσει έναντι έκδοσης των σχετικών ροζ αποδείξεων η οποία τις παραλάμβανε μέχρι την ημέρα που έφυγε από την Εταιρεία. Αυτή ενημέρωνε τις μερίδες των πελατών. Αρχικά ό,τι εισέπραττε η Μ.Κ.3 τα παρέδιδε στην Κατηγορουμένη αφού προηγουμένως τα καταμετρούσε και τα κατέγραφε. Από κάποιο στάδιο και μετά τα λεφτά που εισέπραττε η Μ.Κ.3, τα έβαζε μέσα στο μικρό κουτί που της είχε φέρει η Κατηγορούμενη. Συγκεκριμένα λόγω του ότι η Μ.Κ.3 χρειαζόταν να δίδει ρέστα στους διανομείς και πήγαινε και ζητούσε από την Κατηγορούμενη, η οποία κρατούσε το Ταμείο, να της δίνει ρέστα, η Κατηγορούμενη της έδωσε το μεταλλικό κουτί που κρατούσε και της είπε να το έχει για να δίνει ρέστα και να μην την ενοχλεί συνέχεια. Δεν μετρήθηκε το κουτί αυτό εκείνη την ημέρα. Από τότε το κουτί αυτό το κρατούσε η Μ.Κ.3 στο γραφείο της για να μπορεί με ευκολία να δίδει ρέστα στους διανομείς. Το κουτί αυτό η Μ.Κ.3 το είχε στο συρτάρι του γραφείου της το οποίο κλείδωνε. Η Κατηγορούμενη είχε πρόσβαση στο γραφείο της Μ.Κ.3 όταν η τελευταία δεν ήταν εκεί και έμπαινε και έπαιρνε χρήματα από το κουτί χωρίς να δίνει αναφορά στη Μ.Κ.3, στις δε περιπτώσεις που η Μ.Κ.3 απουσίαζε με άδεια, της άφηνε το κλειδί του συρταριού. Αρκετές φορές, συνήθως τέλος του μήνα, η Κατηγορούμενη ζητούσε από τη Μ.Κ.3 να αφήνει πίσω ένα σταθερό ποσό πάνω από €100 για να πληρώσει έξοδα της Εταιρείας χωρίς να της δίνει περαιτέρω αναφορά ή να της παρουσιάζει τιμολόγια. Η Μ.Κ.3 έκανε όπως της έλεγε η Κατηγορούμενη και της έδιδε τα λεφτά που ζητούσε. Η Κατηγορούμενη ζητούσε μετρητά τα οποία της έδιδε η Μ.Κ.3, για να εξοφλήσει η Κατηγορούμενη διάφορους λογαριασμούς, όπως τηλεφώνων, ρεύματος, νερού. Μάλιστα σύμφωνα με αναντίλεκτη αναφορά της Μ.Κ.3 υπήρξε και συγκεκριμένη περίπτωση κατά την οποία η Κατηγορούμενη της είχεν αναφέρει ότι πλήρωσε με μετρητά και εισφορές της παραπονουμένης στο Τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων[8]. Όμως, όπως προκύπτει από την σχετική δήλωση της Κατηγορουμένης προς τον Μ.Κ.1, καθώς και από άλλη επιβεβαιωτική αναφορά του Μ.Κ.8, τόσον οι κοινωνικές ασφαλίσεις, όσον και άλλα μεγάλα ποσά, (π.χ. ψηλοί λογαριασμοί ρεύματος) πληρώνονταν πάντα με επιταγές και όχι με μετρητά[9]. Το γεγονός αυτό, βεβαίως, δεν το γνώριζε τότε η Μ.Κ.3 και δικαιολογημένα, κατά τη γνώμη μας, δεν υποψιάστηκε οτιδήποτε, δεδομένου ότι δεν ασχολείτο η ίδια με τέτοιου είδους θέματα. Από τον Ιούνιο του 2009 η Μ.Κ.3 είχε τον κωδικό της Κατηγορουμένης με σκοπό να εκτυπώνει και μόνο σε ηλεκτρονική μορφή. Αρχές του 2010 η Κατηγορούμενη ζήτησε να τη βοηθήσει η Μ.Κ.3 στην εξόφληση των πελατών τοις μετρητοίς στο λογιστικό σύστημα της Εταιρείας. Συγκεκριμένα της έδειξε στο σύστημα πώς εξοφλούνται οι πελάτες και η Μ.Κ.3 ξεκίνησε να ενημερώνει ηλεκτρονικά τη μερίδα του πελάτη για τις πληρωμές που έκαμνε. Όμως ουδέποτε έκανε οποιαδήποτε καταχώρηση στο λογιστικό σύστημα της Εταιρείας στους λογαριασμούς του Ταμείου ή της Τράπεζας. Ο λόγος ήταν γιατί δεν ήξερε, δεν έτυχε εκπαίδευσης, ούτε υπήρχε λόγος. Ηλεκτρονικά Δεδομένα Θα πρέπει να καταστεί σαφές πως όλες οι οικονομικής φύσεως δραστηριότητες της Εταιρείας και ειδικά όσες σχετίζοντο με πωλήσεις φαρμάκων, με εισπράξεις από πελάτες, με πληρωμές από την ίδια και με καταθέσεις έπρεπε να καταχωρούνται στο ηλεκτρονικό πρόγραμμα, ήτοι το λογισμικό σύστημα (everest). Δεν παραγνωρίζουμε, βεβαίως, ότι πέραν των καταχωρήσεων αυτών στο σύστημα, αναπόφευκτα χρησιμοποιούντο και κάποια έγγραφα, όπως π.χ. οι αποδείξεις είσπραξης, τα έντυπα κατάθεσης επιταγών κ.λ.π. πλην, όμως, σημασία έχει ότι κάθε πράξη αγοράς, πώλησης, είσπραξης, πληρωμής και κατάθεσης σε Τράπεζα κατέληγε στο σύστημα με σχετική καταχώρηση φροντίδι των υπαλλήλων και αναλόγως των καθηκόντων του καθενός απ' αυτούς. Όπως έχει διαφανεί το σύστημα αυτό υποδιαιρείτο σε δύο βασικά τμήματα ήτοι το Τμήμα Τιμολόγησης (Invoicing) και το Λογιστικό Τμήμα (Accounting). Η Κατηγορούμενη ήταν υπεύθυνη για το τελευταίο. Άλλωστε, όπως έχει καταδειχθεί πιο πριν, αυτό παραδέχεται στην κατάθεσή της (Τεκμήριο 13) λέγοντας μεταξύ άλλων: (i) για τις εισπράξεις είτε σε μετρητά, είτε σε επιταγές ότι: «...ενημέρωνα τις μερίδες των πελατών ότι πληρώσαν και δεν οφείλουν οτιδήποτε..» (ii) για τις καταθέσεις στην Τράπεζα ότι «...εγώ με τη σειρά μου λογιστικοποιούσα τις καταθέσεις..» και (iii) για τις πληρωμές σε μετρητά ότι: «..καταχωρούσα τις πράξεις αυτές στο λογιστικό σύστημα της Εταιρείας». Επαναλαμβάνουμε πως κάθε καταχώρηση λάμβανε δικό της μοναδικό αύξοντα αριθμό αυτομάτως από το σύστημα, δικλίδα που έδιδε τη δυνατότητα εξακρίβωσης, μεταξύ διαφόρων άλλων στοιχείων για την καταχώρηση (π.χ. είδος, ποσό κ.λ.π) και του ακριβούς χρόνου, αλλά και της ταυτότητας του χρήστη ο οποίος είχε προβεί στην καταχώρηση. Αυτό ήταν δυνατό με τη χρήση του «user event history» (όπως και έπραξε το 2010 ο Μ.Κ.8). Βασικά το σύστημα παρείχε την ευχέρεια παρουσίασης και εκτύπωσης διαφόρων στοιχείων ή καταστάσεων αναλόγως των εκάστοτε αναγκών της επιχείρησης (π.χ. το Τεκμήριο 10 - Kατάσταση Cash Invoices Yesterday ημερ. 9.11.2009 κ.α.). Συνάγεται από όλα τα πιο πάνω και κυρίως από τη μαρτυρία του Μ.Κ.8 πως όσον αφορά τις πωλήσεις το σύστημα ενημερώνετο καθ' όσον αφορά το λογιστικό-οικονομικό μέρος με: - τις χρεοπιστώσεις στις μερίδες των πελατών - τις πληρωμές σε μετρητά και επιταγές από την εταιρεία - τις καταθέσεις στην Τράπεζα. Να σημειωθεί το αυτονόητο ότι πληρωμές με επιταγές της ίδιας της παραπονουμένης εφαίνοντο στις τραπεζικές καταστάσεις του σχετικού λογαριασμού της και όπως θα διαφανεί επίσης λογιστικοποιούντο στο εταιρικό σύστημα. Η εταιρεία όμως δεν αρκείτο στις καταστάσεις τις οποίες λάμβανε από την Τράπεζα. Φρόντισε και διατηρούσε στο σύστημα της δύο λογαριασμούς, οι οποίοι θα μπορούσαν να αποκληθούν ως «λογαριασμός Ταμείου της Εταιρείας» και «λογαριασμός στην Τράπεζα τηρούμενος από την Εταιρεία». Αυτούς εννοεί η Κατηγορούμενη στην κατάθεση της (Τεκμήριο 13) όταν, εξηγώντας τη λογιστικοποίηση, αναφέρει πως «έπαιρνε» από τον λογαριασμό του Ταμείου και τα «έβαζε» στον λογαριασμό της Τράπεζας (αυτόν που τηρούσε η ίδια δηλαδή στο ηλεκτρονικό σύστημα). Με βάση τα προαναφερθέντα ο Μ.Κ.8 προέβαλε τη θέση πως όλα τα δεδομένα της Εταιρείας αποτυπώνοντο σε ό,τι αφορούσε τις τιμολογήσεις, πωλήσεις, εισπράξεις, πληρωμές και καταθέσεις στην Τράπεζα, σε διάφορες καταστάσεις, οι οποίες ανά πάσα στιγμή μπορούσαν να εκτυπωθούν από το σύστημα για οποιαδήποτε ζητηθείσα περίοδο από πρόσωπο το οποίο είχε ευχέρεια πρόσβασης. Σε διάφορα στάδια της δίκης κατατέθηκαν τμήματα ή και ολόκληρες τέτοιες καταστάσεις από το σύστημα (π.χ. Τεκμήρια 1, 5, 6, 8, 18). Ως συνολική, όμως, απεικόνιση των καταστάσεων αυτών παρουσιάστηκε από τον εξεταστή (Μ.Κ.1) και αναγνωρίστηκε αργότερα από τον Μ.Κ.8 ψηφιακός δίσκος (cd) ο οποίος κατατέθηκε ως Τεκμήριο
- Σημειώνουμε πως ο δίσκος παρουσιάστηκε με τη ρητή θέση τόσο του Μ.Κ.1, όσο και του Μ.Κ.8 ότι περιλαμβάνει όλα τα δεδομένα του ηλεκτρονικού συστήματος της παραπονουμένης. Ο Μ.Κ.8 είχε την ευκαιρία (με τη χρήση του αναγκαίου ηλεκτρονικού εξοπλισμού) να προβάλει στο Δικαστήριο τα περιεχόμενα του δίσκου κατά τη μαρτυρία του και, κυρίως, να εξηγήσει διάφορους όρους, κωδικούς και εγγραφές. Σημειώνουμε, βεβαίως, πως εκτός των καταστάσεων από το εταιρικό σύστημα ο δίσκος περιέχει σε 6 φακέλους αυτούσιες τραπεζικές καταστάσεις του τραπεζικού λογαριασμού από το 2003 έως 31.3.2010, όπως αυτές δόθηκαν από την Τράπεζα Κύπρου στον Μ.Κ.
- Επί του παρόντος, όμως, ενδιαφέρουν οι καταστάσεις της ίδιας της Εταιρείας. Έχουμε τη μαρτυρία του Μ.Κ.8 αναφορικά με το περιεχόμενο του ψηφιακού δίσκου αλλά και την υπόλοιπη του μαρτυρία κατά την οποία προέβη σε εκτενή αναφορά και επεξήγηση των στοιχείων όπως αυτά καταχωρούνται στο σύστημα και απεικονίζονται στις καταστάσεις, όπως επίσης το σύνολο της υπόλοιπης μαρτυρίας επί του θέματος αυτού. Με βάση αυτά ικανοποιούμαστε ότι έχει τεθεί το αναγκαίο υπόβαθρο για να είμαστε σε θέση να μελετήσουμε όλο το υλικό που περιέχεται στο Τεκμήριο
- Ουσιαστικά αυτό βρίσκεται ενώπιον μας σε ηλεκτρονική αντί έγγραφη μορφή. Μπορούμε να ανατρέξουμε σε αυτό και να προβούμε σε διαπιστώσεις οι οποίες προκύπτουν από μόνες τους ως θέμα κοινής γνώσης και λογικής αλλά και στον βαθμό που αυτές επιβεβαιώνονται από την ενώπιον μας μαρτυρία και η οποία μας βοηθά να αντιληφθούμε τα στοιχεία, χωρίς να κάνουμε επιστημονική ανάλυση και επεξεργασία των στοιχείων αυτών. Προκύπτει λοιπόν, από όσα μας εξηγήθηκαν και τα οποία διαπιστώνουμε ιδίοις όμμασι πως στο Τεκμήριο 9: (α) Υπό τον τίτλο «Details» εντοπίζονται Καταστάσεις Πληρωμών και Εισπράξεων κατά Μέθοδο Πληρωμής για τα έτη 2003 έως 31.3.2010 (αναφερθείσες ήδη ως Monthly Payments and Receipts by Pay Method). Επιβεβαιώνεται από το περιεχόμενο των φακέλων αυτών πως το σύστημα παρέχει την επιλογή εκτύπωσης «λεπτομερώς ή συνοπτικώς» (Detail ή Summary). Ανοίγοντας την κατάσταση του 2003, περαιτέρω επιβεβαιώνεται από τα αναγραφόμενα ότι αυτή περιέχει μόνον καταχωρίσεις που είχαν «κλειδωθεί» («The report lists only posted transactions») και επίσης ότι εδώ προφανώς φαίνεται η λεπτομερής απεικόνιση (detail). Ο αριθμός συναλλαγής (journal transaction) προφανώς αποτυπώνεται εν συντομία ως «J/T», ενώ οι άλλες στήλες αφορούν τον αριθμό και το είδος εσωτερικού λογαριασμού (π.χ. Ταμείο - Α0 10110 ή A/R Control Account - A0 10400), την ημερομηνία, τον τύπο αναφοράς, τον αριθμό εγγράφου και το αν πρόκειται για χρέωση ή πίστωση. Από συγκεκριμένο παράδειγμα που ανέλυσε ο Μ.Κ.8 συνάγεται πως ο κωδικός «SI» παραπέμπει σε «serial invoice» και με αυτό εννοείται ο αριθμός του εκδοθέντος σχετικού τιμολογίου. Η φράση "Type Reference" αναφέρεται σε στοιχεία των σχετικών εγγραφών (π.χ. MRE manual receipt). Όπως προκύπτει και από τον τίτλο της συγκεκριμένης κατάστασης, οι διάφορες εισπράξεις και πληρωμές διαχωρίζονται σ΄ αυτήν αναλόγως και του τρόπου πληρωμής (μετρητά ή επιταγή). Επιβεβαιώνεται δε πως εδώ υπάρχουν δύο κατηγορίες, ήτοι η μία που συμβολίζεται με το γράμμα «C» και δίπλα της αναφορά «CASH» και η άλλη με τα γράμματα «CK» και δίπλα της αναφορά «CHECK». Ελέγχοντας την πρώτη καταχώριση (ως εξήγησε και ο Μ.Κ.8) παρατηρείται ότι φέρει ως αριθμό J/T το 1/1 και αφορά το τιμολόγιο SI-1008 για ποσό £47,21[10]. Στις 26.5.2003 υπάρχει καταχώριση με πίστωση του A/R Control Account Α0 10400, προφανώς δηλ. και πάλι του Ταμείου, δυνάμει του τιμολογίου και την ίδια μέρα χρεώθηκε και ο λογαριασμός Ταμείου Α0 10110 με το ισόποσο επειδή το ποσόν εισπράχθηκε τοις μετρητοίς. Όπως εξήγησε ο Μ.Κ.8 αυτό σημαίνει πως «ήρθαν τα cash μέσα» στην Εταιρεία και με αυτό τον τρόπο έγινε εξόφληση στο σύστημα. Στη σελ. 3, Details 2003, όπου αρχίζουν οι επιταγές, εντοπίζεται η δεύτερη καταχώρηση με αρ. J/T 1/2 για το τιμολόγιο SI-
- Παρατηρείται και εδώ η πίστωση με £27,12 και την ίδια μέρα χρέωση για το ισόποσο αφού υπήρξε εξόφληση μέσω της επιταγής PB
- Κατ΄ αναλογίαν ισχύουν τα ίδια και ως προς τις υπόλοιπες καταστάσεις μέχρι το 2010 (συνολικά 8018 σελίδες). Παρατηρείται ότι σε κάποιες άλλες καταστάσεις χρησιμοποιούνται και άλλοι τίτλοι για εισπράξεις ή πληρωμές σε μετρητά, οι οποίοι όμως είναι ευκολονόητοι και δεν δημιουργούν δυσκολίες στην εξαγωγή συμπερασμάτων. Για παράδειγμα στην κατάσταση Details 2005 (σελ. 62) χρησιμοποιείται ο όρος "Receipt Journals" "CP - Cash Payment", που και πάλιν υποδηλώνει εισπράξεις σε μετρητά και πιο κάτω ο όρος "Payment Journals CP- Cash Payment", ο οποίος υποδηλώνει πληρωμές σε μετρητά. Δραττόμαστε της ευκαιρίας να πούμε ότι και η λειτουργία του Λογαριασμού A/R Control Account A0 10400 είναι αυτονόητη, αφού εξάγεται ότι μέχρι τα οφειλόμενα ποσά να εξοφληθούν από τους πελάτες, αυτά καταχωρούντο ως credit στον εν λόγω λογαριασμό A/R Control Account A0
- Για παράδειγμα στην μόλις προαναφερθείσα σελ. 62 η συναλλαγή με J/T 146/123 ημερ. 17.1.2005 αφορά 3 τιμολόγια (συνολικής αξίας £123,85) τα οποία ο αρμόδιος υπάλληλος καταχώρησε αρχικά αναλυτικά στη στήλη Credit. Ο Μ.Κ.8 εξήγησε ότι ο όρος MRE σημαίνει "Manual Receipt". Ο έλεγχος έντυπων αποδείξεων που έχουμε στη διάθεση μας (π.χ. για την περίπτωση Mega Cross) επιβεβαιώνει ότι ο κωδικός "MRE" αναφέρεται στον αριθμό τέτοιων (έντυπων) αποδείξεων. Στο εξεταζόμενο παράδειγμα διαπιστώνεται ότι δυνάμει της απόδειξης MRE 5994 εισπράχθηκαν στις 17.1.2005 £123,85 οπότε το ποσόν μεταφέρθηκε στη στήλη Debit ως εξοφληθέν. (β) Υπό τον τίτλο «Summary» περιέχονται σε οκτώ φακέλους τα πιο πάνω στοιχεία, αλλά εκτυπωμένα συνοπτικώς ανά μήνα και σε υποσύνολα εισπράξεων και πληρωμών τοις μετρητοίς και με επιταγές. (γ) Υπό τον τίτλο «Ταμείο Activity Report» περιέχονται οκτώ φακέλοι για τις καταχωρήσεις που έγιναν στο Ταμείο - Α010110 από το 2003 έως 31.3.2010 (συνολικά 776 σελίδες). Εδώ περιλαμβάνονται με αριθμό συναλλαγής - καταχώρισης (J/T) που αναφέρεται όμως ως «Jr/Tran» οι πράξεις της Εταιρείας εν σχέσει με πωλήσεις, εισπράξεις, καταθέσεις και πληρωμές. Για παράδειγμα η προαναφερθείσα καταχώρηση J/T 1/1 που αφορούσε πληρωμή (για αγορά της Ελένης Αγαπίου[11]) για £47,21 καταγράφεται ως πρώτη με ανάλογη χρέωση του Λογαριασμού Ταμείου και η υπ' αρ. J/T 1/2 που αφορούσε πληρωμή με επιταγή υπ΄ αρ. ΡΒ 156907 (για αγορά της Μάγδας Μιτσή) για £27,12 καταγράφεται ως δεύτερη με επίσης ανάλογη χρέωση του Λογαριασμού Ταμείου, αφού και αυτή εξοφλήθηκε. Η συναλλαγή J/T 146/123 εμφαίνεται στη σελ. 4 του Activity Report Ταμείου 2005 από την οποία επιβεβαιώνεται η είσπραξη £123,
- Θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι όπως εξηγήθηκε και όπως ευλόγως συνάγεται, στην περίπτωση που η Εταιρεία εισπράττει, τότε λογιστικά το Ταμείο χρεώνεται (debit) προφανώς ως οφειλέτης προς την ίδια την Εταιρεία, ενώ όταν η Εταιρεία πληρώνει κάποια υποχρέωση ή διορθώνει καταχώριση που ισοδυναμεί με πληρωμή τότε το Ταμείο πιστώνεται (credit). Για παράδειγμα στο τέλος του 2003 οι αριθμοί καταδεικνύουν ότι αφενός το Ταμείο εισέπραξε, άρα χρεώθηκε με £1.966.338,19 και αφετέρου ότι πλήρωσε ή κατέθεσε, άρα πίστωσε την Εταιρεία με £1.651.542,40 και συνεπώς παρέμεινε με οφειλόμενο υπόλοιπο προς την εταιρεία ύψους £314.795,79 (όπως και αναγράφεται). Σημειώνουμε ότι στις καταστάσεις αυτές εκτός από τους αριθμούς επιταγών και τα μετρητά που έχει παραλάβει η Εταιρεία, περιλαμβάνονται επίσης μεταξύ άλλων: · στοιχεία για καταθέσεις στην Τράπεζα με τους κωδικούς «MG» που σημαίνει ως έχει εξηγηθεί, Manual Journal (π.χ. 17.7.2003 με J/T 118/1[12]) · εξηγήσεις για πληρωμές λογαριασμών ή εξόδων (π.χ. 18.7.2003 για τη CYTA με J/T 127/1[13] ή στις 21.7.2003 για βιβλιοπωλείο με J/T 132/1[14]). · διορθώσεις με νέες εγγραφές για πιστώσεις (π.χ. 21.10.20033 με J/T 64/286-302[15] όπου αναγράφεται η φράση: «This invoice was payed by mistake. This is a refund for correction». Αλλού αναγράφεται μόνον η λέξη «Correction» (π.χ. 27.1.04[16]). · χρεωστικές σημειώσεις με ανάλογη χρέωση στο Ταμείο, όπου αυτές εκδόθηκαν (π.χ. 14.11.03 με J/T 1037/01[17]) · καταγραφές με τους κωδικούς «Unposted Debit Note» (π.χ. 22.1.04 με J/T 1232/1[18]) ή «Unposted Deposit» (π.χ. 28.1.04 με J/T 1209/1 στις σελ. 10[19] και άλλες[20]) · πληρωμές ακόμα και για πάρα πολύ μικρά ποσά (π.χ. 3.2.04 με J/T 456/6 για ποσόν £1.10 προς Akis Express[21]) · καταγραφές για ποσά που είχαν εκ λάθους κλειδωθεί («wrongly posted») π.χ. στις 31.1.05 με J/T 1385/1 για £179.795,42[22]. · καταγραφές με την εξήγηση «reversal of wrong» (π.χ. 30.9.05 με J/T 1461/1 για £1,00[23]). · διορθώσεις (adjustments) π.χ. 31.12.05 για £2.000 (J/T 1493/5)[24]. (δ) Υπό τον τίτλο «Bank Activity Report» περιέχονται στον δίσκο οκτώ φάκελοι οι οποίοι αφορούν την πορεία του τραπεζικού λογαριασμού της Εταιρείας για την περίοδο 7.3.2003 έως 31.3.
- Πρόκειται για τον Λογαριασμό που τηρούσε η παραπονούμενη με κωδικό Α0 10201 σχετικά με τον λογαριασμό της στην Τράπεζα Κύπρου. Είναι προφανές πως ο τραπεζικός λογαριασμός είχε ανοιχθεί νωρίτερα, δηλαδή κατά την προετοιμασία έναρξης λειτουργίας της Εταιρείας και γι' αυτό οι όποιες καταχωρήσεις στον εσωτερικό εταιρικό αυτό λογαριασμό κατά τους πρώτους μήνες αφορούν μόνον τραπεζικά δικαιώματα ή τόκους, των οποίων η καταγραφή στη στήλη "credit" δεικνύει ότι η Εταιρεία χρωστούσε αυτά προς την πιστώτρια Τράπεζα. Η πρώτη χρέωση αφορά το ποσό των £1.055,58 στις 27.5.2003 και σε συνδυασμό με την αντίστοιχη πίστωση του Ταμείου της Εταιρείας (Activity Report του Ταμείου 2003, σελ. 2) συνάγεται ότι αυτή ήταν η πρώτη κατάθεση στην Τράπεζα, προφανώς των μετρητών ή μέρους αυτών που είχαν εισπραχθεί τις πρώτες μέρες λειτουργίας της. Η δεύτερη χρέωση ύψους £1.279,92 εντοπίζεται πράγματι και αυτή ως η δεύτερη πίστωση του Ταμείου (Activity Report 2003, του Ταμείου, σελ. 2, 29.5.2003) η οποία μειώνει περαιτέρω το υπόλοιπο του Ταμείου, καταδεικνύοντας έτσι ότι πρόκειται επίσης για κατάθεση (επιταγής) στην Τράπεζα και ούτω καθεξής για όλα τα επόμενα έτη. Σημασία των Ηλεκτρονικών Δεδομένων Απομένει να εξεταστεί η σημασία των πιο πάνω ηλεκτρονικών δεδομένων. Πριν από αυτό θα πρέπει να υπενθυμίσουμε πως εκτός από τον Μ.Κ.8 και την Κατηγορουμένη, στον τρόπο λειτουργίας και στα στοιχεία τα οποία καταχωρούντο στο σύστημα αναφέρθηκαν και οι υπάλληλοι της παραπονούμενης, όπως οι Μ.Κ.2 και Μ.Κ.
- Εκείνος όμως που μετέφερε τη θέση στο Δικαστήριο ότι το Τεκμήριο 9 είναι ο δίσκος «με οτιδήποτε report αφορά το λογιστικό κομμάτι της Εταιρείας, συν τα statement της Τράπεζας από την ημέρα ανοίγματος μέχρι 31/3/2010 σε PDF» είναι βασικά ο Μ.Κ.
- Αυτή η θέση του σε συνδυασμό με την αμέσως επόμενη, ότι δηλαδή το περιεχόμενο του δίσκου «είναι οι εγγραφές που γίνονταν στο σύστημα της Εταιρείας» και ακόμα περαιτέρω ειδικά σε συνδυασμό με τη δήλωση στην κατάθεση του (Έγγραφο 8Γ) ότι ο δίσκος περιέχει «όλα τα δεδομένα του συστήματος» σαφώς εμπεριέχουν τους αυτονόητους ισχυρισμούς ότι οι προαναφερθείσες καταστάσεις περιλαμβάνουν όλες τις οικονομικές συναλλαγές της Εταιρείας και αφετέρου ότι αυτές οι καταστάσεις είναι ορθές ως προς το περιεχόμενο των καταγραφόμενων συναλλαγών τους, με εξαίρεση βεβαίως τις περιπτώσεις τις οποίες η ίδια η Εταιρεία εντόπισε και τις οποίες προβάλλει ως δόλιες καταχωρήσεις, δηλαδή ψευδείς ή εικονικές ή διπλές (π.χ. οι έξι στο κατηγορητήριο, όσες αφορούν τις κατατεθείσες ροζ αποδείξεις ή το Megacross ή την κα Αναστασίου). Προς εξαγωγή των αναγκαίων συμπερασμάτων λαμβάνουμε υπόψιν ότι: (i) Σε καμία περίπτωση δεν έχουν αμφισβητηθεί κατά την αντεξέταση του Μ.Κ.8 (ή και άλλων μαρτύρων) οι πιο πάνω θέσεις του. Θεωρούμε πως αν υπήρχε ισχυρισμός, είτε ότι κάποια συναλλαγή δεν είχε εγγραφεί καθόλου στο σύστημα, είτε ότι υπήρξε άλλη ανακριβής καταγραφή, εκτός από αυτές τις οποίες ισχυρίζεται η παραπονούμενη, ένας τέτοιος ισχυρισμός θα έπρεπε να υποβληθεί στον αρμοδιότερο όλων, ήτοι τον Μ.Κ.8, πράγμα που δεν συνέβη. Είναι ενδεικτικό ότι ο Μ.Κ.8 προέβη κατά την αντεξέταση του και σε συγκεκριμένες αναφορές με παραδείγματα από εγγραφές στο σύστημα, στη βάση των οποίων ακολουθούσαν σχετικές ερωτήσεις χωρίς να αμφισβητηθούν οι σχετικές πληροφορίες όπως ήταν καταγραμμένες. Ούτε αμφισβητήθηκε η μονιμότητα στο σύστημα. Η αποτύπωση της όλης γραμμής κατά την αντεξέταση του πιστεύουμε ότι προκύπτει από το εξής απόσπασμα (στη σελ. 27): «Ε. Κύριε, έχουμε ένα δεδομένο. Ό,τι γράφετουν πάνω στο κομπιούτερ δεν σβήνετουν. Α. Βεβαίως. Ε. Άρα εάν τη φωνάζατε να ήταν εκεί, δεν μπορούσε να κάνει τίποτε για να τα σβήσει, δεν σβήνονταν.» (ii) Με την επιφύλαξη κάποιων διαφοροποιήσεων που επήλθαν μετά την πρόσληψη της Μ.Κ.3 (με τις οποίες ασχολούμαστε κατωτέρω) το σύστημα λογιστικά ενημερώνετο πάντοτε καθ΄ όλη την επίδικη περίοδο από την Κατηγορουμένη. Αυτό που προέβαλε ο Μ.Κ.8 στο Δικαστήριο είναι πως, εκτός από τις αναφερθείσες περιπτώσεις, οι εγγραφές της Κατηγορουμένης στο σύστημα ως εσωτερικής λογίστριας ήταν όλες και είχαν γίνει ορθά. Ο Μ.Κ.8 δεν είναι ένας απλός υπάλληλος της Εταιρείας. Είναι ο Διευθυντής της για πάρα πολλά χρόνια και βεβαίως έχει τη δυνατότητα και τις γνώσεις να επιβεβαιώσει θετικά τις οικονομικές συναλλαγές της Εταιρείας του, ακόμα και για τα 2 έτη που προηγήθηκαν της ανάληψης των καθηκόντων του, βάσει επισήμων στοιχείων της Εταιρείας του, τα οποία έχει στην κατοχή του. (iii) Τ