Δημοκρατία ν. Reza Sahamidolatyari κ.α., Αρ. Υπόθ.: 24908/13, 10/1/2014

(1)/04, όπως αυτός τροποποιήθηκε. 4η κατηγορία - μεταφορά πιστολιού, κατά παράβαση των σχετικών άρθρων της πιο πάνω νομοθεσίας. 5η κατηγορία - κατοχή εκρηκτικών υλών χωρίς την άδεια του επιθεωρητή εκρηκτικών υλών, κατά παράβαση των άρθρων 4

(4)(δ) και 4

(5)του περί Εκρηκτικών Υλών Νόμου Κεφ. 54, όπως τροποποιήθηκε. 6η κατηγορία - μεταφορά των πιο πάνω εκρηκτικών υλών, κατά παράβαση της πιο πάνω νομοθεσίας. Ο 1ος κατηγορούμενος παραδέχτηκε επίσης άλλες δύο κατηγορίες, την 8η και την 9η κατηγορία. Η 8η κατηγορία αφορά σε επίθεση που προκαλεί πραγματική σωματική βλάβη, κατά παράβαση των άρθρων 242 και 243 του Ποινικού Κώδικα. Η 9η κατηγορία αφορά σε παράνομη είσοδο στην Δημοκρατία από μη εγκεκριμένο λιμάνι, κατά παράβαση των άρθρων 2, 3 και 12

(5)του περί Αλλοδαπών και Μετανάστευσης Νόμου, Κεφ. 105, όπως έχει τροποποιηθεί. Παρόμοιες με τις δύο πιο πάνω κατηγορίες παραδέχτηκε και ο 2ος κατηγορούμενος. Πρόκειται για την 7η και 10η κατηγορία. Τέλος η κατηγορούμενη 3 παραδέχτηκε την 11η κατηγορία η οποία αφορά σε παράνομη είσοδο στη Κυπριακή Δημοκρατία από μη εγκεκριμένο λιμάνι, κατά παράβαση των άρθρων 2, 3 και 12

(5)του περί Αλλοδαπών και Μετανάστευσης Νόμου, Κεφ. 105, όπως έχει τροποποιηθεί. Τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης ως έχουν εκτεθεί από την Κατηγορούσα Αρχή και δεν έχουν αμφισβητηθεί από την Υπεράσπιση παρατίθενται αυτολεξεί:

1. «Στις 06/11/2013 και περί ώρα 10:00 ο 1ος κατηγορούμενος μαζί με άλλο φιλικό του πρόσωπο εισήλθαν στο χρυσοχοείο "ERA" που βρίσκεται στη γωνία των οδών Ανεξαρτησίας και Αγίου Ανδρέα στη Λεμεσό και παρίσταναν τους πελάτες στην υπάλληλο του χρυσοχοείου Dessislava Tocheva.
2. Καθώς η υπάλληλος τους έδειχνε χρυσαφικά, ο 1ος κατηγορούμενος ο οποίος βρισκόταν πίσω από την υπάλληλο, την άρπαξε και της έφραξε το στόμα με τα χέρια του. Ταυτόχρονα εισήλθε μέσα στο χρυσοχοείο ο 2ος κατηγορούμενος ο οποίος βοήθησε τον 1ο κατηγορούμενο να μεταφέρει την υπάλληλο στο πίσω μέρος του καταστήματος, όπου, με κολλητική ταινία της φίμωσαν το στόμα και της έδεσαν τα χέρια και τα πόδια. Οι 2 κατηγορούμενοι αφού έκλεψαν μεγάλη ποσότητα χρυσαφικών εγκατέλειψαν το κατάστημα μαζί με το ως άνω φιλικό τους πρόσωπο, κλειδώνοντας κατά την έξοδο τους την πόρτα εισόδου/εξόδου. Η υπάλληλος κατάφερε να αφαιρέσει την κολλητική ταινία από το στόμα της και κάλεσε σε βοήθεια. Πολίτες που ευρίσκονταν έξω από το κατάστημα, ειδοποίησαν την αστυνομία, μέλη της οποίας εντόπισαν τους κατηγορούμενους στην οδό 28ης Οκτωβρίου την ώρα που αυτοί προσπαθούσαν να επιβιβαστούν σε υπεραστικό ταξί. Όταν οι κατηγορούμενοι αντιλήφθηκαν την αστυνομία τράπηκαν σε φυγή πεζοί.
3. Ο 2ος κατηγορούμενος, ο οποίος κρατούσε στον ώμο του τσάντα με τα κλοπιμαία, επιτέθηκε στον Ε/Αστ.5130 που τον καταδίωκε και για να τον αποφύγει τον χτύπησε με το κεφάλι του στο πρόσωπο, με αποτέλεσμα να τον τραυματίσει. Παρόλα αυτά ο Ε/Αστ.5130 με τη βοήθεια άλλων συναδέλφων του που αφίχθηκαν στη σκηνή κατάφεραν να τον ακινητοποιήσουν. Ο 1ος κατηγορούμενος εντοπίστηκε σε κοντινή απόσταση και ακινητοποιήθηκε από τον Λοχ.4557, ο οποίος στην προσπάθεια του να τον ακινητοποιήσει δέχθηκε επίθεση από τον 1ο κατηγορούμενο, με αποτέλεσμα να τραυματιστεί. Οι 2 κατηγορούμενοι, αφού ακινητοποιήθηκαν, μεταφέρθηκαν στο ΤΑΕ Λεμεσού για ανάκριση. Οι κατηγορούμενοι παραδέχθηκαν σε θεληματική τους κατάθεση τη διάπραξη των αδικημάτων
4. Από σωματική έρευνα που έγινε στον 1ο και στον 2ο κατηγορούμενο ανευρέθηκε ποσότητα χρυσαφικών με τις ετικέτες του ανωτέρω αναφερθέντος χρυσοχοείου.
5. Οι τραυματίες αστυνομικοί μεταφέρθηκαν με ασθενοφόρο στο τμήμα πρώτων βοηθειών του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού, όπου διαπιστώθηκε ότι ο Ε/ΑΣΤ.5130 μεταξύ άλλων, έφερε κάταγμα ρινικού οστού, ενώ ο Λοχ.4557 έφερε μεταξύ άλλων μώλωπες και εκδορές σε διάφορα μέρη του σώματος του. Αμφότεροι κρατήθηκαν για νοσηλεία.
6. Κατά την εξέταση της σκηνής, εντός του χρυσοχοείου εντοπίστηκαν μία τσάντα ώμου μαύρου χρώματος και ένα αντρικό σακάκι χρώματος πράσινου και άσπρου, στην εσωτερική τσέπη του οποίου ανευρέθηκε ένα εμφορτο πιστόλι με επιγραφή Fabrique National D'Armes με αριθμό Η
7. Εντός της γεμιστήρας του όπλου υπήρχαν 5 φυσίγγια διαμετρήματος 9 χιλιοστών.
8. Τόσο οι κατηγορούμενοι 1 και 2, όσο και η 3η κατηγορούμενη εισήλθαν στο έδαφος της Δημοκρατίας από μη ελεγχόμενο από τις κυπριακές αρχές λιμένα.
9. Σύμφωνα με τον έλεγχο στον οποίο προέβη ο ιδιοκτήτης του προαναφερθέντος χρυσοχοείου Κυριάκος Ανδρονίκου, η συνολική αξία των κλοπιμαίων ανέρχεται στις €111,
10. Όλα τα αντικείμενα επιστράφηκαν στον νόμιμο ιδιοκτήτη τους.
11. Όλοι οι κατηγορούμενοι είναι λευκού ποινικού μητρώου και τελούν υπό κράτηση από τις 06/11/2013». Διευκρινίστηκε και έγινε παραδεκτό από την Υπεράσπιση ότι οι κατηγορούμενοι 1 και 2 συμφώνησαν να διαπράξουν τη ληστεία με έμφορτο όπλο το οποίο κατείχε κατά το χρόνο της ληστείας ο 2ος κατηγορούμενος εν γνώσει του 1ου κατηγορούμενου. Το όπλο όμως δεν χρησιμοποιήθηκε. Με τη συγκατάθεση του Γενικού Εισαγγελέα λαμβάνεται υπόψη και η ποινική υπόθεση 5517/13 του Κακουργιοδικείου Λάρνακας η οποία αφορά σε ομοειδή αδικήματα. Αντίγραφο του κατηγορητηρίου έχει τεθεί ενώπιον μας. Τα γεγονότα της υπόθεσης αυτής παρατίθενται αυτολεξεί:
12. «Στις 06/09/2013 και περί ώρα 10:30 οι κατηγορούμενοι 1 και 2, μαζί με τρίτο φιλικό τους πρόσωπο, εισήλθαν στο χρυσοχοείο VENEZIA ORO στην οδό Κρύου Νερού στην Αγία Νάπα. Στο εν λόγω χρυσοχοείο εργάζονταν τη δεδομένη ώρα δύο πωλήτριες, η Γιάννα Κοτζιάπαση και η Λουκία Γεωργίου. Το τρίτο πρόσωπο παριστάμενο τον πελάτη, αποτάθηκε στην πρώτη πωλήτρια, από την οποία ζήτησε να της δείξει χρυσά δακτυλίδια που βρίσκονταν στη βιτρίνα. Ενώ η πρώτη πωλήτρια ήταν απασχολημένη, ο 1ος κατηγορούμενος με τη χρήση βίας την έριξε στο πάτωμα και την ακινητοποίησε. Ακολούθως τη μετέφερε στην κουζίνα, όπου με κολλητική ταινία της φίμωσε το στόμα και της έδεσε τα χέρια και τα πόδια.
13. Παράλληλα ο 2ος κατηγορούμενος, ανέσυρε πιστόλι, το οποίο προέταξε εναντίον της 2ης πωλήτριας, την οποία οδήγησε στην κουζίνα όπου με κολλητική ταινία της φίμωσε το στόμα και της έδεσε τα χέρια και τα πόδια. Οι κατηγορούμενοι αφού έκλεψαν μεγάλη ποσότητα χρυσαφικών και πολύτιμων λίθων, έφυγαν πεζοί από το χρυσοχοείο. Σύμφωνα με τους ιδιοκτήτες του χρυσοχοείου, κλάπηκαν χρυσαφικά συνολικής αξίας €156,523, €500 ευρώ σε μετρητά και ένα σταντ χρυσαφικών αξίας €
14. Τα κλοπιμαία δεν ανεβρέθηκαν.
15. Οι κατηγορούμενοι παραδέχθηκαν σε θεληματική τους κατάθεση τη διάπραξη των αδικημάτων.» Η ευπαίδευτη συνήγορος των κατηγορουμένων με την εμπεριστατωμένη αγόρευση της κάλεσε το Δικαστήριο να δώσει ιδιαίτερη βαρύτητα στην άμεση παραδοχή των κατηγορουμένων ενώπιον του Δικαστηρίου, στο λευκό τους ποινικό μητρώο και στη συνεργασία τους με την αστυνομία, η οποία βοήθησε στη διαλεύκανση όλων των αδικημάτων που διέπραξαν, τόσο της παρούσας υπόθεσης, όσο και της υπόθεσης που λαμβάνεται υπόψη. Εστίασε επίσης την αγόρευση της στο γεγονός ότι οι κατηγορούμενοι 1 και 2 αν και κατείχαν το έμφορτο πιστόλι δεν το χρησιμοποίησαν. Σε σχέση με τις κοινωνικοοικονομικές τους καταστάσεις ανέφερε ότι και οι τρεις κατάγονται από το Ιράν, με άσχημη οικονομική κατάσταση, την οποία βίωναν στη χώρα τους και η οποία δεν ήταν άσχετη με τα γενικότερα κίνητρα τους για τη διάπραξη των ληστειών. Οι κατηγορούμενοι 1 και 3 είναι σύζυγοι και έχουν ένα ανήλικο τέκνο ηλικίας 7 ετών, το οποίο βρίσκεται στο Ιράν. Ο 1ος κατηγορούμενος είναι ηλικίας 32 ετών, ο 2ος κατηγορούμενος 38 ετών και η 3η κατηγορούμενη ηλικίας 30 ετών. Το αδίκημα της ένοπλης ληστείας είναι ένα από τα πλέον σοβαρά αδικήματα του Ποινικού Κώδικα και αυτό αντανακλάται από την προβλεπόμενη από τον Νόμο ποινή που είναι αυτή της φυλάκισης διά βίου. Η προβλεπόμενη από το Νόμο ανώτατη ποινή είναι ενδεικτική της έκτασης της σοβαρότητας ενός αδικήματος και αυτό είναι ένα στοιχείο που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στην επιμέτρηση της ποινής, όπως και το είδος της ποινής που θα επιβληθεί (βλ. Souilmi v. Αστυνομίας

(1992)2 ΑΑΔ 248, Γεν. Εισαγγελέας v. Πέτρου

(1993)2 ΑΑΔ 9). Όπως τέθηκε στην υπόθεση Λεβέντης v. Αστυνομίας

(1999)2 ΑΑΔ 632: «το μέγιστο ύψος της ποινής που προβλέπεται από το νόμο είναι η βάση από την οποία ξεκινά το Δικαστήριο για να επιμετρήσει την ποινή». Βεβαίως, τα Δικαστήρια δεν βασίζονται μόνο στην προβλεπόμενη από το νόμο ποινή αλλά λαμβάνουν υπόψη και τις προσωπικές περιστάσεις ενός κατηγορούμενου και τις περιστάσεις διάπραξης των αδικημάτων. Εδώ οι περιστάσεις διάπραξης των αδικημάτων είναι ιδιαίτερα επιβαρυντικές για τους κατηγορούμενους 1 και 2. Οι τελευταίοι αφού συμφώνησαν να διαπράξουν ληστεία, έθεσαν σε εφαρμογή το σχέδιο που κατάστρωσαν. Αρχικά εισήλθε στο χρυσοχοείο «ERA» ο κατηγορούμενος 1 με άλλο πρόσωπο παριστάνοντας τους πελάτες στην υπάλληλο του χρυσοχοείου για να της αποσπάσουν ουσιαστικά την προσοχή και εκτελέσουν έτσι το παράνομο σχέδιο τους. Καθώς η υπάλληλος τους έδειχνε χρυσαφικά, ο 1ος κατηγορούμενος της επιτέθηκε και της έφραξε το στόμα με τα χέρια του. Ταυτόχρονα εισήλθε εντός του χρυσοχοείου και ο 2ος κατηγορούμενος οπλισμένος με έμφορτο πιστόλι. Στη συνέχεια και οι δύο κατηγορούμενοι μετέφεραν την υπάλληλο στο πίσω μέρος του χρυσοχοείου όπου με κολλητική ταινία της φίμωσαν το στόμα και της έδεσαν τα χέρια και τα πόδια. Αφού έκλεψαν αντικείμενα αξίας 111,000.= ευρώ περίπου, εγκατέλειψαν το χρυσοχοείο κλειδώνοντας κατά την έξοδο τους την πόρτα εισόδου - εξόδου αυτού, αδιαφορώντας πλήρως για τη ζωή της πωλήτριας την οποία είχαν προηγουμένως δέσει και φιμώσει. Συνάγεται από τα πιο πάνω πως οι κατηγορούμενοι ενήργησαν με γκανγκστερικό τρόπο. Είναι δε από ευτυχείς συγκυρίες που δεν πρόλαβαν να απομακρυνθούν αφού η υπάλληλος κατάφερε να αφαιρέσει την κολλητική ταινία και να καλέσει σε βοήθεια. Οι κατηγορούμενοι τελικά εντοπίστηκαν από μέλη της αστυνομικής δύναμης τα οποία τους καταδίωξαν και τους ακινητοποίησαν. Να σημειωθεί ότι καθ΄ον χρόνο καταδιώκονταν από τα μέλη της αστυνομικής δύναμης, με τα κλοπιμαία στην κατοχή τους, επιτέθηκαν στους αστυνομικούς και τους τραυμάτισαν προκαλώντας τους πραγματικές σωματικές βλάβες. Οι κατηγορούμενοι ενήργησαν με προσχεδιασμό και τα γεγονότα αποδεικνύουν πως ήταν έτοιμοι για όλα. Μάλιστα το όπλο που κατείχαν ήταν έμφορτο με 5 φυσίγγια. Είναι αλήθεια ότι δεν το χρησιμοποίησαν, όπως ορθά υπέδειξε η κα. Πιερούδη, όμως έχουν θέση τα όσα λέχθηκαν στην υπόθεση Παναγιώτης Μακρή ν. Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση 33/12, Απόφαση ημερομηνίας 15.1.2013, τα οποία υιοθετούμε και παραθέτουμε: «Όμως, στην προκείμενη περίπτωση το όπλο ήταν έμφορτο. Η δυναμική που υπάρχει σε τέτοια περίπτωση είναι ότι μπορεί να εκδηλωθεί σε οποιαδήποτε στιγμή. Γι΄ αυτό και το αδίκημα χαρακτηρίζεται ως ιδιαίτερα σοβαρό στην προκείμενη περίπτωση, γεγονός που δεν διέλαθε της προσοχής του Κακουργιοδικείου και το οποίο δεν μπορεί να αγνοηθεί από το Εφετείο ως το κύριο χαρακτηριστικό της υπόθεσης αυτής». Ούτε τα οικονομικά προβλήματα των κατηγορουμένων, οι οποίοι εισήλθαν παράνομα στην Κυπριακή Δημοκρατία, δικαιολογούν τη διάπραξη τέτοιων σοβαρών και ειδεχθών εγκλημάτων. Δεν χρειάζεται να επαναλάβουμε το αυτονόητο, ότι κανένας δεν νομιμοποιείται κατ΄ επίκληση οικονομικών προβλημάτων να διαπράττει σοβαρά αδικήματα. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρθηκε στην Παναγιώτης Μακρή (πιο πάνω), «Όμως, αν τα οικονομικά προβλήματα, συνδεόμενα και με άλλα προβλήματα ευρύτερα, οικογενειακά ή υγείας, μπορούσαν να δικαιολογήσουν την παρανομία, αυτό θα ήταν η οριστική κατάρρευση κάθε ηθικής αρχής αλλά και κάθε αρχής τάξης και δικαίου.» Το ίδιο και στην Ποινική Έφεση 211/12, Λέανδρος Κωστάκη Κυριάκου ν. Δημοκρατίας, Απόφαση ημερομηνίας 25.1.2013, όπου λέχθηκε ότι «Κυρίως δε, όμως, να τονίσουμε το γεγονός, το οποίο τονίσαμε και στη Μακρή, ότι κανένας, μα κανένας, λόγω προσωπικών αναγκών ή περιστάσεων, δεν μπορεί να δικαιολογήσει την προσφυγή στο έγκλημα και, ιδιαίτερα, εγκλήματα του είδους τα οποία πλήττουν το θεμέλιο της όλης ασφάλειας των πολιτών.» Θα πρέπει εδώ να σχολιάσουμε ότι δυστυχώς τα τελευταία χρόνια αδικήματα που αφορούν σε ληστείες, διαρρήξεις, κλοπές παρουσιάζουν έξαρση στην Κύπρο και σε τέτοια περίπτωση το στοιχείο της αποτροπής για προστασία του κοινωνικού συνόλου υπερτερεί έντονα. Στην Ιωάννου κ.ά v. Δημοκρατίας

(2003)2 ΑΑΔ 171 επισημαίνεται ότι: «Οι ληστείες τραπεζικών καταστημάτων και καταστημάτων συνεργατικών εταιρειών άρχισαν να προσλαμβάνουν ανησυχητικές διαστάσεις και η ανάγκη αποτελεσματικής εφαρμογής του νόμου εμφανίζεται επιτακτική.» Στην υπόθεση Λουκά Μιχαήλ ν. Αστυνομίας

(1999)2 ΑΑΔ 577, λέχθηκε πως η αυξητική τάση του εγκλήματος θα έχει και την ανάλογη αντιμετώπιση από τα Δικαστήρια, δηλαδή με την ανύψωση των ποινών. Στις Ποινικές Εφέσεις 57 και 58/2013, Nteni Bezanidis κ.ά. ν. Δημοκρατίας, Απόφαση ημερομηνίας 5.12.2013, το Εφετείο κάνοντας αναφορά σε προηγούμενες αποφάσεις τόνισε πως αυτές είχαν αποφασιστεί σε πολύ προγενέστερο του παρόντος χρόνου, και ότι σήμερα τα αδικήματα αυτά παρουσιάζουν έξαρση αντί μείωση. Όπως αναφέρθηκε και στην Abunazha v. Δημοκρατίας

(2009)2 ΑΑΔ 551, εκεί που παρατηρείται έξαρση και επιμονή στη διάπραξη παρόμοιων αδικημάτων παρά τις επιβληθείσες ποινές, δικαιολογείται η επιβολή ακόμη αυστηρότερων ποινών προς αποτροπή. Βρίσκουμε, για το λόγο που έχουμε αναφέρει πιο πάνω, πως στις υποθέσεις ένοπλης ληστείας δικαιολογείται κάτι τέτοιο. Πληθώρα αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου, καταπιάνονται με την επιβολή ποινών για αδικήματα της φύσεως που οι κατηγορούμενοι διέπραξαν. Θα αναφερθούμε σε ορισμένες από αυτές γνωρίζοντας ότι οι προηγούμενες αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου, αναφορικά με τις επιβληθείσες ποινές, είναι ενδεικτικές του μέτρου τιμωρίας συγκεκριμένων εγκλημάτων και των παραμέτρων του καθορισμού της ποινής. Δεν έχουν όμως τον δεσμευτικό χαρακτήρα, που ενέχει ο καθορισμός αρχών δικαίου. Και τούτο, γιατί η ποινή που επιβάλλεται σε κάθε υπόθεση είναι αλληλένδετη με τις ιδιαιτερότητες των γεγονότων που την συνθέτουν και με τις ιδιαιτερότητες των συνθηκών του παραβάτη (βλ. Χαραλάμπους v. Δημοκρατίας

(2000)2 ΑΑΔ 1 και Μιχαήλ v. Δημοκρατίας

(2003)2 ΑΑΔ 123). Η όποια αναφορά σε παρόμοιες υποθέσεις γίνεται για να υπάρχει, όσο είναι δυνατό, κοινή προσέγγιση στην αντιμετώπιση των παραβατών (βλ. Γρηγορίου ν. Αστυνομίας

(1996)2 ΑΑΔ 217). Στην πρόσφατη απόφαση Σαμπή ν. Δημοκρατίας Ποιν. Έφ. 124/10, ημερομηνίας 22.2.12, το Εφετείο επανέλαβε ότι: «.. δεν υπάρχει προκαθορισμένο πλαίσιο και ακριβής προσδιορισμός της επιβαλλόμενης ποινής αναλόγως των προηγούμενων αποφάσεων. Η κάθε υπόθεση εξετάζεται στα πλαίσια των ιδιαιτεροτήτων που υπάρχουν και η κρίση της ορθότητας μιας ποινής εάν δηλαδή είναι έκδηλα υπερβολική ή όχι συναρτάται με τα περιστατικά της υπόθεσης, την προβλεπόμενη από το Νόμο ποινή και τις προσωπικές συνθήκες έκαστου εφεσείοντα, όπου είναι δυνατόν». Στην υπόθεση Φανάρας κ.α. ν. Δημοκρατίας

(1999)2 ΑΑΔ σελ. 50, οι κατηγορούμενοι ηλικίας 19 και 23 ετών, παραδέχθηκαν ενοχή σε δυο κατηγορίες ληστείας, κατά παράβαση των άρθρων 255, 282, 283 και 20 του Ποινικού Κώδικα. Οι δυο κατηγορούμενοι κουκουλοφόροι και οπλισμένοι με μαχαίρια, εισέβαλαν σε διαμέρισμα δυο αλλοδαπών γυναικών και υπό την απειλή βίας και αφού τις κτύπησαν, απέσπασαν το ποσό των £65. Τα γεγονότα της υπόθεσης κρίθηκαν ως εξαιρετικά σοβαρά. Στους κατηγορούμενους επιβλήθηκε ποινή φυλακίσεως 8 ετών που επικυρώθηκε από το Εφετείο. Σημειώνεται ότι οι κατηγορούμενοι είχαν λευκό ποινικό μητρώο και παραδέχθηκαν ενοχή στο Κακουργιοδικείο μετά από μερική ακρόαση. Στην υπόθεση Κωνσταντίνου ν. Δημοκρατίας

(1999)2 ΑΑΔ σελ. 411 επιβλήθηκε στον κατηγορούμενο, που ήταν ένας από τους δυο δράστες που με την απειλή όπλου απέσπασαν το ποσό των £4.582 από κατάστημα τραπέζης, ποινή φυλακίσεως 10 ετών. Ο κατηγορούμενος βαρύνετο με μία προηγούμενη καταδίκη για ένοπλη ληστεία, ήταν πατέρας ενός ανήλικου παιδιού και είχε ψυχολογικά προβλήματα. Η ποινή επικυρώθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο. Στην υπόθεση Γρηγορίου ν. Δημοκρατίας

(2001)2 ΑΑΔ 571, ο κατηγορούμενος μετά από ακροαματική διαδικασία βρέθηκε ένοχος για ένοπλη ληστεία, όπου με τη χρήση όπλου απέσπασε το ποσό των £11.300. Το πρωτόδικο Δικαστήριο επέβαλε σ' αυτόν ποινή φυλακίσεως 10 ετών, αφού έλαβε υπόψη ότι ο κατηγορούμενος δεν βαρύνετο με προηγούμενες καταδίκες, τις προσωπικές του περιστάσεις και τα ψυχολογικά προβλήματα που αντιμετώπιζε. Το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε την ποινή αναφέροντας τα ακόλουθα στη σελ. 593: «..Για το κακούργημα της ληστείας προβλέπεται ποινή ισόβιας φυλάκισης. Αυτό είναι ευθέως προσδιοριστικό της σοβαρότητας του και, περαιτέρω, όπως τόνισε το Κακουργιοδικείο, εδώ έχουμε σαφή προσχεδιασμό και χρήση πυροβόλου όπλου. Ο εφεσείων, αφού τρομοκράτησε τους πάντες, με προφανές και το ενδεχόμενο άλλων εξελίξεων που θα μπορούσε να ήταν τραγικές, απέσπασε σοβαρό ποσό, το οποίο και δεν ανακτήθηκε....». Φυλάκιση 10 ετών επιβλήθηκε και στον κατηγορούμενο στην υπόθεση Σταύρου «Φάντη» v. Δημοκρατίας

(2002)2 ΑΑΔ 61. Ο κατηγορούμενος, μεταμφιεσμένος και υπό την απειλή όπλου, εξανάγκασε τον υπάλληλο τράπεζας να πέσει στο έδαφος. Ακολούθως, τον κλείδωσε στο αποχωρητήριο του υποκαταστήματος και ανενόχλητος πήρε όλα τα χρήματα από το χρηματοκιβώτιο της τράπεζας. Από το ποσό της ληστείας, ένα ποσό πέραν των Λ.Κ.60.000 σε κυπριακές λίρες και ξένα χαρτονομίσματα δεν ανευρέθηκε. Ο κατηγορούμενος βαρύνετο με μια προηγούμενη παρόμοια καταδίκη. Η ποινή επικυρώθηκε από το Εφετείο. Στην υπόθεση Κωνσταντίνου ν. Δημοκρατίας

(2003)2 ΑΑΔ σελ. 83 επισημαίνεται ότι τα εγκλήματα ληστείας βρίσκονται σε έξαρση γεγονός το οποίο καθιστά το στοιχείο της αποτροπής εντονότερο στον καθορισμό της ποινής. Στην Ιωάννου (πιο πάνω) οι κατηγορούμενοι διέπραξαν ένοπλη ληστεία σε βάρος υποκαταστήματος τράπεζας αποκομίζοντας ποσό £70.000 περίπου σε κυπριακά και ξένα χαρτονομίσματα. Ο εφεσείων κατόπιν δίκης κρίθηκε ένοχος, μεταξύ άλλων, σε κατηγορία ένοπλης ληστείας για την οποία του επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 15 ετών. Είχε προηγούμενη καταδίκη στην Αγγλία για απόπειρα ληστείας για την οποία του επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 10 ετών. Εξέτισε μέρος της ποινής αυτής στην Αγγλία ενώ για την έκτιση του υπολοίπου, μεταφέρθηκε στην Κύπρο. Διέπραξε το υπό κρίση αδίκημα τρία χρόνια μετά την αποφυλάκιση του και ενώ βρισκόταν σε ισχύ όρος για αναστολή της ποινής. Παρόλο ότι το Εφετείο έκρινε αυστηρή την ποινή που του επιβλήθηκε πρωτόδικα δεν την θεώρησε ως έκδηλα υπερβολική και την επικύρωσε. Η αυξητική τάση των αδικημάτων ληστειών παρουσιάζεται ανάγλυφη στην υπόθεση Talal Faeg Mahmoud Abed ν. Δημοκρατίας

(2007)2 ΑΑΔ 128 στην οποία αφού επικυρώνεται ποινή φυλάκισης 9 ετών σε αδίκημα ένοπλης ληστείας, σημειώνονται τα εξής: «Τα δικαστήρια μας, εκδηλώνοντας την έντονη αγωνία του κοινού, αντιμετωπίζουν, και δικαιολογημένα, με αυστηρότητα την παρανομία. Οι κάτοικοι της χώρας μας θυμούνται τους καιρούς που ένιωθαν και ζούσαν την ασφάλεια. Την άνεση π.χ. να αφήνουν ανοικτές τις πόρτες και τα παράθυρα των σπιτιών τους, ξεκλείδωτα τα αυτοκίνητα τους, εκτεθειμένη την περιουσία τους και κυρίως να διακινούνται χωρίς να αισθάνονται οποιοδήποτε κίνδυνο από ελλοχεύοντες εγκληματίες. Η διαπίστωση της πραγματικής και άκρως ανησυχητικής κατάστασης που επικρατεί σήμερα στον τόπο μας είναι επαρκής λόγος για να δράσουν τα δικαστήρια προς την κατεύθυνση της πάταξης της παρανομίας. Μέχρις ότου οι ψυχολόγοι, κοινωνιολόγοι και εγκληματολόγοι προσφέρουν τις μακροπρόθεσμες δικές τους υπηρεσίες στην καλυτέρευση της κοινωνίας, τα δικαστήρια δεν έχουν άλλη επιλογή, αντίθετα είναι καθήκον τους, να διασφαλίσουν τη νομιμότητα. Το έγκλημα έχει, δυστυχώς, προσλάβει νέα μορφή. Εν πολλοίς, εξελίχθηκε, σε επάγγελμα. Μισθοφόροι διαπράττουν εγκλήματα, ενώ σε πολλές περιπτώσεις εγκληματίες αποσπούν με τη χρήση βίας ενίοτε σκληρής και άγριας περιουσιακά στοιχεία που ανήκουν σε φιλήσυχους και ανυποψίαστους πολίτες όπως στην περίπτωση που είναι ενώπιον μας. Η ποινή που επέβαλε στον εφεσείοντα το κακουργιοδικείο είναι αυστηρή. Επικροτούμε όμως και την αυστηρότητα και το ύψος της. Οι προσωπικές περιστάσεις με τα γνωστά στοιχεία που αφορούν στις οικογενειακές κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες του κατηγορούμενου αποτελούν μετριαστικούς παράγοντες όταν το έγκλημα και οι περιστάσεις που διεπράχθη δεν είναι του είδους που περιγράφουμε πιο πάνω. Σε εγκλήματα προσχεδιασμένα και όπου ο σκοπός είναι η παράνομη απόσπαση οικονομικού οφέλους χωρίς σεβασμό στην προσωπικότητα και ακεραιότητα των θυμάτων μόνο η παραδοχή και απολογία αποτελούν σοβαρό παράγοντα που λαμβάνεται ευνοϊκά υπόψη στην επιμέτρηση της ποινής. Οι υπόλοιποι παράγοντες είναι πράγματι περιθωριακοί». Στην Ζακ κ.ά. ν. Δημοκρατίας

(2008)2 ΑΑΔ 854, στην οποία οι εφεσείοντες, αλλοδαποί φορώντας κουκούλες και υπό την απειλή πιστολιών, λήστεψαν Συνεργατικό Ταμιευτήριο Δασκάλων αποκομίζοντας μεγάλο χρηματικό ποσό, ενώ κατά την αναχώρηση τους έδωσαν οδηγίες σε υπαλλήλους και πελάτη να πέσουν στο έδαφος. Τους επεβλήθηκε ποινή φυλάκισης 8 ετών στην κατηγορία της ληστείας, ενώ οι δράστες είχαν προηγούμενες καταδίκες. Τονίσθηκε το γεγονός της άμεσης παραδοχής τους και ότι ενώ σχεδίασαν τα αδικήματα, έδρασαν επιπόλαια και εν τέλει δεν αποκόμισαν οποιοδήποτε ποσό. Το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε την πιο πάνω ποινή. Στην πρόσφατη απόφαση Muhannad Mohammad Mustafa Abunazha v. Δημοκρατία

(2009)2 ΑΑΔ 551, κατόπιν παραδοχής του εφεσείοντα του επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης οκτώ ετών σε κατηγορία για ένοπλη ληστεία, κατά παράβαση των άρθρων 282, 283 και 20 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154, η οποία επικυρώθηκε. Στην υπόθεση Λέανδρος Κωστάκη Κυριάκου (πιο πάνω) επικυρώθηκε ποινή φυλάκισης οκτώ ετών για το αδίκημα της ληστείας με έμφορτο όπλο. Να σημειωθεί ότι ο κατηγορούμενος είχε παραδεχθεί το αδίκημα. Το Ανώτατο Δικαστήριο ανέφερε τα ακόλουθα: «Κατ' αρχάς, το αδίκημα της ένοπλης ληστείας, ιδιαίτερα με την έξαρση την οποία έχει πάρει, καθίσταται και εκ των πραγμάτων σοβαρό και ακόμα σοβαρότερο όταν διαπράττεται με έμφορτο όπλο. Αυτή η διάσταση δεν μπορεί να μείνει εκτός των παραμέτρων της κρίσης του Δικαστηρίου ως προς την ποινή, αφού εξυπακούει τη δυνατότητα χρήσης η οποία συνειδητά γίνεται όταν το όπλο φορτίζεται.» Η ίδια προσέγγιση υπήρξε και στην απόφαση Παναγιώτης Μακρή (πιο πάνω) όπου και εδώ επικυρώθηκε ποινή φυλάκισης οκτώ ετών για το αδίκημα της ληστείας με έμφορτο όπλο. Να σημειωθεί ότι και εδώ ο κατηγορούμενος είχε παραδεχθεί το αδίκημα. Το Ανώτατο Δικαστήριο ανέφερε τα ακόλουθα: «Η έξαρση των αδικημάτων αυτών αλλά και η ίδια η φύση τους, ως η δια της βίας και της επίδειξης βίας προς εκφοβισμό και εξαναγκασμό, συνιστούν τέτοια ενέργεια που παραβιάζει κάθε έννοια της πολιτισμένης συμπεριφοράς. Είναι, λοιπόν, δικαίως που το αδίκημα της ένοπλης ληστείας θεωρείται από τα σοβαρότερα του Ποινικού Κώδικα, για να μην αναφερθούμε περαιτέρω στις ενδεχόμενες συνέπειες που μπορεί να προκύψουν. Εδώ, δυστυχώς, η ληστεία διεπράχθη όχι με τρόπο που να μη εξυπάκουε κίνδυνο, αλλά με έμφορτο όπλο χωρίς να δοθεί η παραμικρή εξήγηση.» Σοβαρά αδικήματα είναι και αυτά της κατοχής και μεταφοράς πυροβόλου όπλου, κατηγορίας που απαγορεύεται, δηλαδή περιστρόφου (βλ. Σουτζιής ν. Δημοκρατίας

(2003)2 ΑΑΔ σελ. 424, Αθηνής ν. Δημοκρατίας

(1982)2 CLR 145 και Γαστεράτος ν. Δημοκρατίας

(1986)2 ΑΑΔ σελ. 178). Το ίδιο ισχύει και για τα αδικήματα κατοχής και μεταφοράς εκρηκτικών υλών. Δεν παραγνωρίζουμε ότι το προϊόν της ληστείας της παρούσας υπόθεσης ανακτήθηκε, η ανάκτηση όμως αυτή οφειλόταν όχι στην ουσιαστική συνδρομή των κατηγορουμένων αλλά στο γεγονός ότι αμέσως μετά τη διάπραξη της ένοπλης ληστείας οι κατηγορούμενοι ανακόπηκαν και συνελήφθηκαν με τα κλοπιμαία στην κατοχή τους (για το θέμα αυτό παραπέμπουμε στην υπόθεση Nteni Bezanidis (πιο πάνω). Να σημειώσουμε πως στην άλλη υπόθεση ληστείας που λαμβάνεται υπόψη, τα κλοπιμαία αξίας 159,000.= ευρώ δεν ανευρέθηκαν. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίδουμε στην παραδοχή των κατηγορουμένων ενώπιον του Δικαστηρίου. Έχει επανειλημμένα τονιστεί ότι η παραδοχή πρέπει να αμείβεται με σχετική έκπτωση στην ποινή. Αυτό ενθαρρύνει τους αδικοπραγούντες να παραδέχονται ενοχή με αποτέλεσμα να μην σπαταλείται πολύτιμος χρόνος στην εκδίκαση υποθέσεων (βλ. Χαρτούπαλλος ν. Δημοκρατίας

(2002)1 ΑΑΔ 28). Θα θεωρήσουμε δε την παραδοχή τους ως άμεση (βλ. Gorko κ.ά. ν. Δημοκρατίας

(2010)2 ΑΑΔ 458, 463) και ότι αυτή συνοδεύεται από έκφραση μεταμέλειας, η οποία μέσω της αγόρευσης της ευπαίδευτου συνηγόρου τους ήταν ρητή και χωρίς περιστροφές ή προϋποθέσεις (βλ. CCC Laundries (Paphos) Ltd κ.ά. ν. Θεοφάνους

(2010)2 ΑΑΔ 288, 296). Βαρύτητα δίδουμε και στη συνεργασία τους με την αστυνομία αφού μόλις συνελήφθηκαν παραδέχθηκαν σε θεληματικές τους καταθέσεις τη διάπραξη των αδικημάτων, τόσο της παρούσας υπόθεσης όσο και της άλλης που λαμβάνεται υπόψη. Ωστόσο, δεν αγνοούμε πως αν δεν συλλαμβάνονταν ουσιαστικά επ΄ αυτοφώρω, οι ένοπλες ληστείες που διέπραξαν ενδεχομένως να μην εξιχνιάζονταν. Στην υπόθεση Inloo v. Αστυνομίας

(2008)2 ΑΑΔ 441 λέχθηκε ότι «Η σημασία της παραδοχής και της μεταμέλειας, η οποία είναι νομολογιακά αναγνωρισμένο ότι αποτελεί ελαφρυντικό παράγοντα, δεν επιδρά κατά τρόπο απόλυτο. Εξαρτάται πάντοτε από τις περιστάσεις της συγκεκριμένης υπόθεσης. Όταν η μαρτυρία για απόδειξη του αδικήματος είναι συντριπτική, η παραδοχή είναι μικρής σημασίας μέχρι και ανύπαρκτη, οπόταν η ποινή που επιβάλλεται αντανακλά πλήρως τη σοβαρότητα του αδικήματος.» Παρόλο που δεν έχει εγερθεί από την Υπεράσπιση θα λάβουμε υπόψη μας προς όφελος των κατηγορουμένων 1 και 2 ότι η ποινική δίωξη εναντίον της κατηγορούμενης 3 αναστάληκε σε σχέση με το αδίκημα της ληστείας, έστω για ανθρωπιστικούς λόγους. Παρόλο που ο ρόλος της κατά τη διάπραξη των αδικημάτων δεν ήταν ο ίδιος με αυτό των κατηγορουμένων 1 και 2 και η ποινική της μεταχείριση δεν θα ήταν η ίδια, εντούτοις θεωρούμε επιβεβλημένο να λάβουμε υπόψη την παράμετρο αυτή στα πλαίσια του καθήκοντος μας για ικανοποίηση της συνταγματικά κατοχυρωμένης αρχής της ισότητας (Χριστόδουλου Δημητρίου ν. Δημοκρατίας

(1999)2 ΑΑΔ 141). Θεωρούμε ότι ο ρόλος των κατηγορουμένων 1 και 2 για τη διάπραξη και κατά τη διάπραξη των αδικημάτων, είναι ουσιαστικά ο ίδιος. Αφού θέσαμε ενώπιον μας τις προσωπικές και οικογενειακές τους περιστάσεις καθώς επίσης και τα κοινά ελαφρυντικά που έχουν, δεν βρίσκουμε ότι η ποινή που θα επιβληθεί σ΄ αυτούς θα πρέπει να διαφοροποιηθεί. Ορθά δεν υπήρξε τέτοια θέση. Σε σχέση με τα αδικήματα, αντικείμενο 9ης, 10ης και 11ης κατηγορίας που αφορούν και στους 3 κατηγορούμενους, παρατηρούμε τα ακόλουθα: Αδικήματα αυτής της φύσης, ενέχουν στοιχείο σοβαρότητας που επιβάλλει στο Δικαστήριο να τονίσει το καθήκον του για αποτροπή τέτοιων αδικημάτων εφόσον δια της διάπραξης τους τίθεται εν πολλοίς σε κίνδυνο η ασφάλεια της Δημοκρατίας όπως έχει τονιστεί σε σωρεία αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου (βλ. μεταξύ άλλων Khlef κ.ά. v. Αστυνομίας

(2002)2 ΑΑΔ 203). Στην εν λόγω υπόθεση τονίζεται η έξαρση που παρουσιάζουν αδικήματα που έχουν να κάνουν με παράνομη είσοδο αλλοδαπών στην Κυπριακή Δημοκρατία. Διαπιστώνουμε ότι εδώ και οι τρεις κατηγορούμενοι σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα εισήλθαν παράνομα στη Δημοκρατία δύο φορές. Μάλιστα οι κατηγορούμενοι 1 και 2, λίγες μέρες μετά την πρώτη παράνομη είσοδο τους στην Κυπριακή Δημοκρατία διέπραξαν το σοβαρό αδίκημα της ένοπλης ληστείας, (αντικείμενο της υπόθεσης που λαμβάνεται υπόψη). Στη συνέχεια εγκατέλειψαν την Κυπριακή Δημοκρατία για να επιστρέψουν και πάλι παράνομα, όπου διέπραξαν και πάλι ένοπλη ληστεία (αντικείμενο της παρούσας υπόθεσης). Είναι καλά γνωστό πως όπου το στοιχείο της αποτροπής προβάλλει ως επιτακτική ανάγκη, οι προσωπικές περιστάσεις ενός κατηγορούμενου έχουν περιθωριακή σημασία. Γνωρίζουμε βέβαια πως η σοβαρότητα των αδικημάτων δεν εξουδετερώνει το στοιχείο της εξατομίκευσης της ποινής, το οποίο στις περιπτώσεις όπου τα αδικήματα παρουσιάζουν έξαρση έρχεται σε δεύτερη μοίρα (Λαζάρου κ.ά. ν. Δημοκρατίας

(2010)2 ΑΑΔ 633). Το καθήκον όμως του Δικαστηρίου να λάβει υπόψη και τις προσωπικές περιστάσεις ενός κατηγορούμενου και να εξατομικεύσει την ποινή, δεν ατονεί στις περιπτώσεις όπου οι ποινές θα πρέπει να είναι αποτρεπτικές. (Βλέπε Χρυσοστόμου «Κανάρη» ν. Αστυνομίας

(1990)2 ΑΑΔ 18). Από την άλλη εξατομίκευση της ποινής δεν εξουδετερώνει τη σοβαρότητα του εγκλήματος, και το στοιχείο της αποτροπής (βλ. Σωκράτους ν. Δημοκρατίας

(1994)2 ΑΑΔ 132). Δεν παραβλέπουμε ότι οι κατηγορούμενοι 1 και 3 έχουν ένα ανήλικο τέκνο, το οποίο οι ίδιοι αποφάσισαν να αφήσουν στο Ιράν για να εισέλθουν παράνομα στην Κύπρο, στην επικράτεια της οποίας διέπραξαν σοβαρά αδικήματα. Στην υπόθεση Celik and Others ν. Αστυνομίας

(1993)2 ΑΑΔ 391, 394, οι κατηγορούμενοι ήταν προστάτες πολυμελών οικογενειών και το Εφετείο δεν επενέβηκε στην επιβολή της ποινής. Το ίδιο έγινε και στην υπόθεση Μακρή ν. Αστυνομίας

(2010)2 ΑΑΔ 42 όπου αναφέρθηκαν τα ακόλουθα στη σελίδα 47: «Δεν ευσταθεί ούτε το επιχείρημα, ότι δεν τονίστηκαν στο δικαστήριο οι επιπτώσεις στην αλλοδαπή σύζυγό του και στο μικρό βρέφος, από τυχόν φυλάκιση του Εφεσείοντος. Από τη στιγμή που η ύπαρξη των δύο μελών της οικογένειας του Εφεσείοντος αναφέρθηκε στο πρωτόδικο δικαστήριο, το θέμα ήταν υπόψη του δικαστηρίου και αξιολογήθηκε μέσα στα πλαίσια εξατομίκευσης της ποινής.» Έχουμε προβληματιστεί ιδιαίτερα, όχι για το είδος της ποινής αλλά για το ύψος της. Η σοβαρότητα διάπραξης του αδικήματος της ένοπλης ληστείας είναι δεδομένη. Η έξαρση του επίσης. Οι περιστάσεις διάπραξης του αδικήματος της ληστείας είναι επιβαρυντικές για τους κατηγορούμενους 1 και

1. Από την άλλη έχουμε ενώπιον μας και λαμβάνουμε υπόψη το λευκό τους ποινικό μητρώο, την παραδοχή τους, τη συνεργασία τους με την αστυνομία και τις προσωπικές - οικογενειακές τους περιστάσεις. Καταλήξαμε αφού λάβαμε υπόψη όλα τα πιο πάνω, ότι κατάλληλη και μόνη αρμόζουσα ποινή είναι αυτή της πολυετούς φυλάκισης για τους κατηγορούμενους 1 και
2. Αποφασίσαμε να μην επιβάλουμε ποινή στην 1η κατηγορία που αφορά στο αδίκημα της συνωμοσίας για διάπραξη ληστείας, αφού οι κατηγορούμενοι 1 και 2 έχουν διαπράξει το αδίκημα που συνωμότησαν (2η κατηγορία). Αποφασίσαμε επίσης να μην επιβάλουμε ποινές στην 3η, 4η, 5η και 6η κατηγορία οι οποίες αφορούν στην κατοχή και μεταφορά του έμφορτου πιστολιού και των εκρηκτικών υλών που οι κατηγορούμενοι 1 και 2 κατείχαν κατά τη διάπραξη της ληστείας. (Βλ. Βασιλείου ν. Αστυνομίας

(1991)2 ΑΑΔ 385 και Περικλέους ν. Αστυνομίας

(1996)2 ΑΑΔ 34). Εν κατακλείδι επιβάλλουμε τις ακόλουθες ποινές: Στη 2η κατηγορία ποινή φυλάκισης 10 ετών στους κατηγορούμενους 1 και

1. Στην 7η κατηγορία ποινή φυλάκισης 8 μηνών στον 2ο κατηγορούμενο. Στην 8η κατηγορία ποινή φυλάκισης 8 μηνών στον 1ο κατηγορούμενο. Στην 9η κατηγορία ποινή φυλάκισης 4 μηνών στον 1ο κατηγορούμενο. Στη 10η κατηγορία ποινή φυλάκισης 4 μηνών στον 2ο κατηγορούμενο. Στην 11η κατηγορία ποινή φυλάκισης 4 μηνών στην 3η κατηγορούμενη. Οι ποινές να συντρέχουν. Οι πιο πάνω ποινές μειώνονται κατά το χρονικό διάστημα που οι κατηγορούμενοι τελούσαν υπό κράτηση και δη από τις 6.11.
2. Το πιστόλι και τα φυσίγγια κατάσχονται. (Υπ.) .............. Ι. Ιωαννίδης, Π.Ε.Δ. (Υπ.) .............. Γ. Στυλιανίδης, Α.Ε.Δ. (Υπ.) .............. Η. Γεωργίου, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής .../ΣΤ Subject: Criminal/Assize Court/Sentence Αναφορά- ένοπλη ληστεία cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο