ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ν. ΧΡΙΣΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ, Αρ. Υπόθεσης: 24498/13, 29/1/2014 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:KDLEM:2014:3 ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Ι. Ιωαννίδη, Π.Ε.Δ. Γ. Στυλιανίδη, Α.Ε.Δ. Η. Γεωργίου, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 24498/13 ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ v. ΧΡΙΣΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ Κατηγορουμένου .............. Ημερομηνία: 29.1.2014 Εμφανίσεις: Για τη Δημοκρατία: κα Δ. Θεοδώρου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας Α΄ Για τον Κατηγορούμενο: κ. Χρ. Πουργουρίδης Κατηγορούμενος παρών Π Ο Ι Ν Η Ο κατηγορούμενος, ηλικίας 42 ετών, κατόπιν δικής του παραδοχής βρέθηκε ένοχος σε κατηγορία ένοπλης ληστείας, κατά παράβαση των άρθρων 282 και 283 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ.
- Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες της κατηγορίας, ο κατηγορούμενος την 1.11.2013 στο χωριό Όμοδος της επαρχίας Λεμεσού, ενώ ήταν οπλισμένος με επιθετικό όπλο, δηλαδή ένα κουζινομάχαιρο, έκλεψε το χρηματικό ποσό των €6.850 σε μετρητά, περιουσία της ΣΠΕ Ορεινών Θερέτρων «και κατά, αμέσως πριν, ή αμέσως μετά το χρόνο της κλοπής, χρησιμοποίησε ή απείλησε να χρησιμοποιήσει σωματική βία κατά της Άντριας Αγγελίδου από τη Λεμεσό με σκοπό να αποκτήσει και να κατακρατήσει τα πιο πάνω κλαπέντα». Τα γεγονότα ως έχουν εκτεθεί από την Κατηγορούσα Αρχή και έγιναν αποδεκτά από την Υπεράσπιση, έχουν ως εξής: «Την 1.11.2013 και περί ώρα 09:50 ο κατηγορούμενος στάθμευσε το αυτοκίνητο του σε σημείο του κύριου δρόμου Ομόδους Μανδριών, βόρεια του χωριού Ομόδους, μετέβηκε πεζός και κρύφτηκε σε πάρκο που εφάπτεται του κτιρίου στο ισόγειο του οποίου στεγάζεται η ΣΠΕ Ορεινών Θερέτρων. Σε κάποια στιγμή αφίχθηκε έξω από το υποκατάστημα της ΣΠΕ η Δομινίκη Χ"Γιάγκου η οποία διαμένει στο χωριό Όμοδος η οποία είδε τον κατηγορούμενο κρυμμένο κάτω από τον πεύκο και νομιζόμενη ότι επρόκειτο για άλλο πρόσωπο τον χαιρέτησε, αλλά αυτός δεν απάντησε κάτι που την παραξένεψε. Μόλις έφτασε έξω από την είσοδο της ΣΠΕ την είδε η υπάλληλος ταμίας της ΣΠΕ, Άντρια Αγγελίδου, που εκείνη τη στιγμή βρισκόταν μόνη της στο υποκατάστημα και πάτησε το κουμπί για να περάσει μέσα. Τότε ο κατηγορούμενος αφού προηγουμένως φόρεσε περούκα με μαύρα μαλλιά και κάλυψε το πρόσωπο του με ένα κοντό μαύρο παντελονάκι, φόρεσε στο δεξί του χέρι μαύρη κάλτσα και, κρατώντας ένα κουζινομάχαιρο με μαύρη χειρολαβή, πετάχτηκε πάνω από εκεί που κρυβόταν και πλησιάζοντας την Δομινίκη Χ"Γιάγκου, θυμωμένα και απειλώντας την να προχωρήσει, της ζήτησε να μπει μέσα στο υποκατάστημα. Στην αρχή η Δομινίκη Χ"Γιάγκου αντέδρασε αρνούμενη να υπακούσει. Τότε ο κατηγορούμενος απειλώντας την κατάφερε είσοδο εντός του καταστήματος της ΣΠΕ. Η Δομινίκη Χ"Γιάγκου φοβήθηκε και προχώρησε μέσα στο υποκατάστημα και μαζί της πέτυχε είσοδο και ο κατηγορούμενος. Μόλις ο κατηγορούμενος μπήκε μέσα κατευθύνθηκε στην ταμία Άντρια Αγγελίδου και αφού την πλησίασε δείχνοντας της το μαχαίρι της είπε με απειλητικό ύφος να μην κτυπήσει το συναγερμό και να του δώσει τα λεφτά που υπήρχαν στο ταμείο. Η ταμίας υπό το κράτος της απειλής του μαχαιριού του έδωσε όλα τα λεφτά του ταμείου που ανέρχονταν στο ποσό των 6.
- ευρώ, και αφού αυτός τα έβαλε σε ένα νάιλον σακούλι που κρατούσε έφυγε τρέχοντας, από την πίσω πόρτα κατευθυνόμενος βόρεια του υποκαταστήματος προς τον κύριο δρόμο Πλατρών Ομόδους Αμέσως μετά η ταμίας Άντρια Αγγελίδου τρέχοντας από την πίσω πόρτα του υποκαταστήματος άρχισε να φωνάζει "Ληστεία, Ληστεία". Το γεγονός πληροφορήθηκαν οι Λοχ.4657 Α. Λεωνίδα και Αστ.1923 Γ. Ταμάνης του ΟΠΕ Λεμεσού οι οποίοι βρίσκονταν ειδικό καθήκον στο χωριό Όμοδος. Αφού ενημερώθηκαν από την ταμία τι έγινε και ότι ο δράστης κατευθύνθηκε βόρεια με ιδιωτικό όχημα έτρεξαν προς αναζήτηση του δράστη. Στα απόσταση 400 μέτρων ο Αστ. 1923 Γ. Ταμάνης αντιλήφθηκε κίνηση μέσα σε ακακίες σε όχθο στην άκρια του δρόμου. Αφού κατέβηκαν από το αυτοκίνητο και κατευθύνθηκαν προς τις ακακίες εντόπισαν τον κατηγορούμενο να είναι κρυμμένος εκεί φορώντας ακόμα την περούκα, έχοντας καλυμμένο το πρόσωπο του και να κρατά το κουζινομάχαιρο. Αρχικά ο κατηγορούμενος προσπάθησε να διαφύγει αλλά ανακόπηκε από τους Λοχ.4657 Α. Λεωνίδα και Αστ.1923 Γ. Ταμάνης και συνελήφθηκε για το αυτόφωρο αδίκημα της μαχαιροφορίας. Αφού του επεστήθη η προσοχή του στο Νόμο αυτός απάντησε «έχω τζιαί τα ριάλια τζιαί εν να σου τα δώσω». Κατόπιν σωματικής έρευνας που ακολούθησε παραλήφθηκαν μεταξύ άλλων και ένα νάιλον σακούλι που περιείχε το ποσό των 6.850 ευρώ σε χαρτονομίσματα. Για όλα τα παραληφθέντα του επιστήθηκε η προσοχή του στο Νόμο και αυτός απάντησε « εν ούλα τούτα που έκλεψα». Ακολούθησαν εξετάσεις της Αστυνομίας και περί ώρα 10:15 - 10:40 λήφθηκε από την Αστυνομία θεληματική κατάθεση του κατηγορούμενου στην οποία παραδέχτηκε ότι αυτός διέπραξε την ληστεία. Ο κατηγορούμενος μεταφέρθηκε στην ΑΔΕ Λεμεσού όπου την 1.11.2013 και ώρα 13:20 συνελήφθηκε κατόπιν δικαστικού εντάλματος σύλληψης για το αδίκημα της ένοπλης ληστείας. Αφού του επεστήθη η προσοχή του στο Νόμο αυτός απάντησε «είμαι σε άσχημη ψυχολογική κατάσταση». Ο κατηγορούμενος κρατήθηκε στον Κεντρικό Αστυνομικό Σταθμό Λεμεσού και την 2.11.2013 παρουσιάστηκε ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού το οποίο διέταξε την προσωποκράτηση του για 6 ημέρες. Ακολούθως και μετά την διαδικασία προσωποκράτησης ο κατηγορούμενος οδήγησε την Αστυνομία στο χωριό Όμοδος όπου προέβηκε σε υποδείξεις σκηνών. Ο κατηγορούμενος παραπέμφθηκε στις 8.11.2013 από το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού σε απευθείας δίκη από το Κακουργιοδικείο Λεμεσού στις 5.12.2013 και διέταξε όπως ο κατηγορούμενος αφεθεί ελεύθερος με όρους. Στις 5.12.2013 ο κατηγορούμενος κατηγορήθη ενώπιον του Κακουργιοδικείου Λεμεσού και παραδέχτηκε αμέσως. Ο κατηγορούμενος δεν βαρύνεται με προηγούμενες καταδίκες.» Ο ευπαίδευτος συνήγορος του κατηγορούμενου με την εμπεριστατωμένη και προσεγμένη αγόρευσή του, χωρίς να παραβλέπει τη σοβαρότητα του αδικήματος της ένοπλης ληστείας, κάλεσε το Δικαστήριο να κρίνει τον κατηγορούμενο με επιείκεια αφού, ως ανέφερε, συντρέχουν εδώ τέτοιοι μετριαστικοί παράγοντες που δικαιολογούν κάτι τέτοιο. Έχουμε θέσει ενώπιον μας τα όσα ανέφερε και θα σταθούμε σε αυτά όπου ήθελε κριθεί αναγκαίο. Εκ προοιμίου αναφέρουμε πως λαμβάνουμε υπόψη όλους τους μετριαστικούς παράγοντες στους οποίους έκανε αναφορά. Περαιτέρω λαμβάνουμε υπόψη και το περιεχόμενο της έκθεσης του Γραφείου Ευημερίας που ετοιμάστηκε γύρω από την κοινωνικοοικονομική κατάσταση του κατηγορουμένου. Το αδίκημα της ένοπλης ληστείας είναι ένα από τα πλέον σοβαρά αδικήματα του Ποινικού Κώδικα και αυτό αντανακλάται από την προβλεπόμενη από τον Νόμο ποινή που είναι αυτή της φυλάκισης διά βίου. Η προβλεπόμενη από το Νόμο ανώτατη ποινή είναι ενδεικτική της έκτασης της σοβαρότητας ενός αδικήματος και αυτό είναι ένα στοιχείο που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στην επιμέτρηση της ποινής, όπως και το είδος της ποινής που θα επιβληθεί (βλ. Souilmi v. Αστυνομίας
(1992)2 ΑΑΔ 248, Γεν. Εισαγγελέας v. Πέτρου
(1993)2 ΑΑΔ 9). Όπως τέθηκε στην υπόθεση Λεβέντης v. Αστυνομίας
(1999)2 ΑΑΔ 632: «το μέγιστο ύψος της ποινής που προβλέπεται από το νόμο είναι η βάση από την οποία ξεκινά το Δικαστήριο για να επιμετρήσει την ποινή». Βεβαίως, τα Δικαστήρια δεν βασίζονται μόνο στην προβλεπόμενη από το νόμο ποινή αλλά λαμβάνουν υπόψη και τις προσωπικές περιστάσεις ενός κατηγορούμενου και τις περιστάσεις διάπραξης των αδικημάτων. Θα πρέπει εδώ να σχολιάσουμε ότι δυστυχώς τα τελευταία χρόνια, αδικήματα που αφορούν σε ληστείες, διαρρήξεις και κλοπές, παρουσιάζουν έξαρση στην Κύπρο και σε τέτοια περίπτωση το στοιχείο της αποτροπής για προστασία του κοινωνικού συνόλου υπερτερεί έντονα. Στην Ιωάννου κ.ά v. Δημοκρατίας
(2003)2 ΑΑΔ 171 επισημαίνεται ότι: «Οι ληστείες τραπεζικών καταστημάτων και καταστημάτων συνεργατικών εταιρειών άρχισαν να προσλαμβάνουν ανησυχητικές διαστάσεις και η ανάγκη αποτελεσματικής εφαρμογής του νόμου εμφανίζεται επιτακτική.» Πληθώρα αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου, καταπιάνονται με την επιβολή ποινών για αδικήματα της φύσεως που ο κατηγορούμενος διέπραξε. Θα αναφερθούμε σε ορισμένες από αυτές γνωρίζοντας ότι οι προηγούμενες αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου, αναφορικά με τις επιβληθείσες ποινές, είναι ενδεικτικές του μέτρου τιμωρίας συγκεκριμένων εγκλημάτων και των παραμέτρων του καθορισμού της ποινής. Δεν έχουν τον δεσμευτικό χαρακτήρα, που ενέχει ο καθορισμός αρχών δικαίου. Και τούτο, γιατί η ποινή που επιβάλλεται σε κάθε υπόθεση είναι αλληλένδετη με τις ιδιαιτερότητες των γεγονότων που την συνθέτουν και με τις ιδιαιτερότητες των συνθηκών του παραβάτη (βλ. Χαραλάμπους v. Δημοκρατίας
(2000)2 ΑΑΔ 1 και Μιχαήλ v. Δημοκρατίας
(2003)2 ΑΑΔ 123). Η όποια αναφορά σε παρόμοιες υποθέσεις γίνεται για να υπάρχει, όσο είναι δυνατό, κοινή προσέγγιση στην αντιμετώπιση των παραβατών (βλ. Γρηγορίου ν. Αστυνομίας
(1996)2 ΑΑΔ 217). Στην πρόσφατη απόφαση Σαμπή ν. Δημοκρατίας Ποιν. Έφ. 124/10, ημερομηνίας 22.2.12, το Εφετείο επανέλαβε ότι: «.. δεν υπάρχει προκαθορισμένο πλαίσιο και ακριβής προσδιορισμός της επιβαλλόμενης ποινής αναλόγως των προηγούμενων αποφάσεων. Η κάθε υπόθεση εξετάζεται στα πλαίσια των ιδιαιτεροτήτων που υπάρχουν και η κρίση της ορθότητας μιας ποινής εάν δηλαδή είναι έκδηλα υπερβολική ή όχι συναρτάται με τα περιστατικά της υπόθεσης, την προβλεπόμενη από το Νόμο ποινή και τις προσωπικές συνθήκες έκαστου εφεσείοντα, όπου είναι δυνατόν». Στην υπόθεση Σωκράτους ν. Αστυνομίας
(1994)2 ΑΑΔ 132, επιβλήθηκε στον κατηγορούμενο, που παραδέχθηκε το αδίκημα του άρθρου 282, ποινή φυλάκισης 4 ετών. Ο κατηγορούμενος απέσπασε με τη χρήση βίας που συνίστατο σε γροθιά, τσάντα με χρήματα συνολικού ύψους £4.782 αφού παραπλάνησε το διευθυντή υπεραγοράς που την κατείχε. Ο κατηγορούμενος δεν βαρύνετο με προηγούμενες καταδίκες και το Κακουργιοδικείο δέχθηκε ότι το αδίκημα αποτελούσε μία, εκτός χαρακτήρα, ενέργεια του κατηγορούμενου. Επίσης, το Δικαστήριο έλαβε υπόψη και τη μικρή συνδρομή του στη διαλεύκανση του αδικήματος καθώς και τη γνήσια μεταμέλεια του. Η ποινή επικυρώθηκε από το Εφετείο. Στην υπόθεση Χαράκη κ.ά. ν. Αστυνομίας
(1996)2 ΑΑΔ 183, για το ίδιο αδίκημα (ένοπλης ληστείας) επιβλήθηκε ποινή φυλακίσεως 4 ετών, η οποία δεν κρίθηκε από το Εφετείο υπερβολική. Οι κατηγορούμενοι οπλισμένοι με ξύλινο ρόπαλο και με την κεφαλή και το πρόσωπο καλυμμένα με κράνος και κουκούλα, εισέβαλαν σε υποκατάστημα της Τράπεζας Κύπρου στη Λακατάμεια και με την απειλή βίας στους υπαλλήλους και πελάτες της τράπεζας απέσπασαν το ποσό των £13.040,00 και διέφυγαν με κλοπιμαία μοτοσικλέτα αφού προηγουμένως κτύπησαν και τραυμάτισαν διαβάτη που προσπάθησε να τους ανακόψει. Οι κατηγορούμενοι δεν βαρύνοντο με προηγούμενες καταδίκες και παραδέχθηκαν ενοχή ενώπιον του Κακουργιοδικείου. Στην υπόθεση Φανάρας κ.α. ν. Δημοκρατίας
(1999)2 ΑΑΔ σελ. 50, οι κατηγορούμενοι ηλικίας 19 και 23 ετών, παραδέχθηκαν ενοχή σε δυο κατηγορίες ληστείας, κατά παράβαση των άρθρων 255, 282, 283 και 20 του Ποινικού Κώδικα. Οι δυο κατηγορούμενοι κουκουλοφόροι και οπλισμένοι με μαχαίρια, εισέβαλαν σε διαμέρισμα δυο αλλοδαπών γυναικών και υπό την απειλή βίας και αφού τις κτύπησαν, απέσπασαν το ποσό των £65. Τα γεγονότα της υπόθεσης κρίθηκαν ως εξαιρετικά σοβαρά. Στους κατηγορούμενους επιβλήθηκε ποινή φυλακίσεως 8 ετών που επικυρώθηκε από το Εφετείο. Σημειώνεται ότι οι κατηγορούμενοι είχαν λευκό ποινικό μητρώο και παραδέχθηκαν ενοχή στο Κακουργιοδικείο μετά από μερική ακρόαση. Στην υπόθεση Κωνσταντίνου ν. Δημοκρατίας
(1999)2 ΑΑΔ σελ. 411 επιβλήθηκε στον κατηγορούμενο, που ήταν ένας από τους δυο δράστες που υπό την απειλή όπλου απέσπασαν το ποσό των £4.582 από κατάστημα τραπέζης, ποινή φυλακίσεως 10 ετών. Ο κατηγορούμενος βαρύνετο με μία προηγούμενη καταδίκη για ένοπλη ληστεία, ήταν πατέρας ενός ανήλικου παιδιού και είχε ψυχολογικά προβλήματα. Η ποινή επικυρώθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο. Στην υπόθεση Γρηγορίου ν. Δημοκρατίας
(2001)2 ΑΑΔ 571, ο κατηγορούμενος μετά από ακροαματική διαδικασία βρέθηκε ένοχος για ένοπλη ληστεία, όπου με τη χρήση όπλου απέσπασε το ποσό των £11.300. Το πρωτόδικο Δικαστήριο επέβαλε σ' αυτόν ποινή φυλακίσεως 10 ετών, αφού έλαβε υπόψη ότι ο κατηγορούμενος δεν βαρύνετο με προηγούμενες καταδίκες, τις προσωπικές του περιστάσεις και τα ψυχολογικά προβλήματα που αντιμετώπιζε. Το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε την ποινή αναφέροντας τα ακόλουθα στη σελ. 593: «..Για το κακούργημα της ληστείας προβλέπεται ποινή ισόβιας φυλάκισης. Αυτό είναι ευθέως προσδιοριστικό της σοβαρότητας του και, περαιτέρω, όπως τόνισε το Κακουργιοδικείο, εδώ έχουμε σαφή προσχεδιασμό και χρήση πυροβόλου όπλου. Ο εφεσείων, αφού τρομοκράτησε τους πάντες, με προφανές και το ενδεχόμενο άλλων εξελίξεων που θα μπορούσε να ήταν τραγικές, απέσπασε σοβαρό ποσό, το οποίο και δεν ανακτήθηκε....». Φυλάκιση 10 ετών επιβλήθηκε και στον κατηγορούμενο στην υπόθεση Σταύρου «Φάντη» v. Δημοκρατίας
(2002)2 ΑΑΔ 61. Ο κατηγορούμενος, μεταμφιεσμένος και υπό την απειλή όπλου, εξανάγκασε τον υπάλληλο τράπεζας να πέσει στο έδαφος. Ακολούθως, τον κλείδωσε στο αποχωρητήριο του υποκαταστήματος και ανενόχλητος πήρε όλα τα χρήματα από το χρηματοκιβώτιο της τράπεζας. Από το ποσό της ληστείας, ένα ποσό πέραν των Λ.Κ.60.000 σε κυπριακές λίρες και ξένα χαρτονομίσματα δεν ανευρέθηκε. Ο κατηγορούμενος βαρύνετο με μια προηγούμενη παρόμοια καταδίκη. Η ποινή επικυρώθηκε από το Εφετείο. Στην Ποράς κ.ά. ν. Αστυνομίας
(2005)2 ΑΑΔ 452 οι κατηγορούμενοι ηλικίας 20 και 19 ετών αντίστοιχα παραδέχθηκαν ενώπιον Επαρχιακού Δικαστηρίου το αδίκημα της ένοπλης ληστείας. Πρωτόδικα τους επιβλήθηκαν ποινές φυλάκισης 4 και 3 ½ ετών αντίστοιχα. Το Εφετείο αφού έλαβε υπόψη του το πολύ νεαρό της ηλικίας τους, τα ιδιαίτερα προβλήματα που αυτοί αντιμετώπιζαν και τις περιστάσεις κάτω από τις οποίες διέπραξαν το αδίκημα, έκρινε ότι αισθητά μικρότερης έκτασης ποινή θα εξυπηρετούσε όλους τους σκοπούς. Μείωσε τις ποινές φυλάκισης σε 3 και 2 ½ έτη αντίστοιχα. Η αυξητική τάση των αδικημάτων ληστειών παρουσιάζεται ανάγλυφη στην υπόθεση Talal Faeg Mahmoud Abed ν. Δημοκρατίας
(2007)2 ΑΑΔ 128 στην οποία αφού επικυρώνεται ποινή φυλάκισης 9 ετών για αδίκημα ένοπλης ληστείας, σημειώνονται τα εξής: «Τα δικαστήρια μας, εκδηλώνοντας την έντονη αγωνία του κοινού, αντιμετωπίζουν, και δικαιολογημένα, με αυστηρότητα την παρανομία. Οι κάτοικοι της χώρας μας θυμούνται τους καιρούς που ένιωθαν και ζούσαν την ασφάλεια. Την άνεση π.χ. να αφήνουν ανοικτές τις πόρτες και τα παράθυρα των σπιτιών τους, ξεκλείδωτα τα αυτοκίνητα τους, εκτεθειμένη την περιουσία τους και κυρίως να διακινούνται χωρίς να αισθάνονται οποιοδήποτε κίνδυνο από ελλοχεύοντες εγκληματίες. Η διαπίστωση της πραγματικής και άκρως ανησυχητικής κατάστασης που επικρατεί σήμερα στον τόπο μας είναι επαρκής λόγος για να δράσουν τα δικαστήρια προς την κατεύθυνση της πάταξης της παρανομίας. Μέχρις ότου οι ψυχολόγοι, κοινωνιολόγοι και εγκληματολόγοι προσφέρουν τις μακροπρόθεσμες δικές τους υπηρεσίες στην καλυτέρευση της κοινωνίας, τα δικαστήρια δεν έχουν άλλη επιλογή, αντίθετα είναι καθήκον τους, να διασφαλίσουν τη νομιμότητα. Το έγκλημα έχει, δυστυχώς, προσλάβει νέα μορφή. Εν πολλοίς, εξελίχθηκε, σε επάγγελμα. Μισθοφόροι διαπράττουν εγκλήματα, ενώ σε πολλές περιπτώσεις εγκληματίες αποσπούν με τη χρήση βίας ενίοτε σκληρής και άγριας περιουσιακά στοιχεία που ανήκουν σε φιλήσυχους και ανυποψίαστους πολίτες όπως στην περίπτωση που είναι ενώπιον μας. Η ποινή που επέβαλε στον εφεσείοντα το κακουργιοδικείο είναι αυστηρή. Επικροτούμε όμως και την αυστηρότητα και το ύψος της. Οι προσωπικές περιστάσεις με τα γνωστά στοιχεία που αφορούν στις οικογενειακές κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες του κατηγορούμενου αποτελούν μετριαστικούς παράγοντες όταν το έγκλημα και οι περιστάσεις που διεπράχθη δεν είναι του είδους που περιγράφουμε πιο πάνω. Σε εγκλήματα προσχεδιασμένα και όπου ο σκοπός είναι η παράνομη απόσπαση οικονομικού οφέλους χωρίς σεβασμό στην προσωπικότητα και ακεραιότητα των θυμάτων μόνο η παραδοχή και απολογία αποτελούν σοβαρό παράγοντα που λαμβάνεται ευνοϊκά υπόψη στην επιμέτρηση της ποινής. Οι υπόλοιποι παράγοντες είναι πράγματι περιθωριακοί». Στην Zak κ.ά. ν. Δημοκρατίας
(2008)2 ΑΑΔ 854, οι κατηγορούμενοι, Σλοβάκοι, φορώντας κουκούλες και κρατώντας πιστόλια εισήλθαν σε υποκατάστημα του Συνεργατικού Ταμιευτηρίου Δασκάλων Λτδ. Υπό την απειλή των πιστολιών ζήτησαν να τους παραδοθούν τα χρήματα. Οι κατηγορούμενοι πήραν όσα χρήματα μπόρεσαν, ενώ κατά την αναχώρηση τους έδωσαν οδηγίες στους υπαλλήλους και πελάτη του Ταμιευτηρίου, να πέσουν στο έδαφος. Είχαν προηγούμενες καταδίκες στη χώρα τους. Τους επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 8 ετών στην κατηγορία της ληστείας. Λήφθηκε υπόψη η άμεση παραδοχή τους και ότι ενώ σχεδίασαν τα αδικήματα, έδρασαν επιπόλαια και εν τέλει δεν αποκόμισαν οποιοδήποτε ποσό από τη ληστεία. Το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε την πιο πάνω ποινή. Στην Abunazha v. Δημοκρατίας
(2009)2 ΑΑΔ 551, ο κατηγορούμενος κατόπιν δικής του παραδοχής βρέθηκε ένοχος σε κατηγορία ένοπλης ληστείας, κατά παράβαση των άρθρων 282, 283 και 20 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154. Του επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 8 ετών, η οποία επικυρώθηκε από το Εφετείο. Στην υπόθεση Λέανδρος Κωστάκη Κυριάκου ν. Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση 211/12, απόφαση ημερομηνίας 25.1.2013, επικυρώθηκε ποινή φυλάκισης οκτώ ετών για το αδίκημα της ληστείας με έμφορτο όπλο. Να σημειωθεί ότι ο κατηγορούμενος είχε παραδεχθεί το αδίκημα. Το Ανώτατο Δικαστήριο ανέφερε τα ακόλουθα: «Κατ' αρχάς, το αδίκημα της ένοπλης ληστείας, ιδιαίτερα με την έξαρση την οποία έχει πάρει, καθίσταται και εκ των πραγμάτων σοβαρό και ακόμα σοβαρότερο όταν διαπράττεται με έμφορτο όπλο. Αυτή η διάσταση δεν μπορεί να μείνει εκτός των παραμέτρων της κρίσης του Δικαστηρίου ως προς την ποινή, αφού εξυπακούει τη δυνατότητα χρήσης η οποία συνειδητά γίνεται όταν το όπλο φορτίζεται.» Η ίδια προσέγγιση υπήρξε και στην απόφαση Παναγιώτης Μακρή ν. Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση 33/12, απόφαση ημερομηνίας 15.1.2013, όπου και εδώ επικυρώθηκε ποινή φυλάκισης οκτώ ετών για το αδίκημα της ληστείας με έμφορτο όπλο. Να σημειωθεί ότι και εδώ ο κατηγορούμενος είχε παραδεχθεί το αδίκημα. Το Ανώτατο Δικαστήριο ανέφερε τα ακόλουθα: «Η έξαρση των αδικημάτων αυτών αλλά και η ίδια η φύση τους, ως η δια της βίας και της επίδειξης βίας προς εκφοβισμό και εξαναγκασμό, συνιστούν τέτοια ενέργεια που παραβιάζει κάθε έννοια της πολιτισμένης συμπεριφοράς. Είναι, λοιπόν, δικαίως που το αδίκημα της ένοπλης ληστείας θεωρείται από τα σοβαρότερα του Ποινικού Κώδικα, για να μην αναφερθούμε περαιτέρω στις ενδεχόμενες συνέπειες που μπορεί να προκύψουν. Εδώ, δυστυχώς, η ληστεία διεπράχθη όχι με τρόπο που να μη εξυπάκουε κίνδυνο, αλλά με έμφορτο όπλο χωρίς να δοθεί η παραμικρή εξήγηση.» Λαμβάνουμε προς όφελος του κατηγορουμένου ότι το προϊόν της ληστείας επιστράφηκε από τον κατηγορούμενο, ο οποίος αμέσως δήλωσε στον αστυνομικό που τον συνέλαβε «έχω τζιαι τα ριάλια τζιαι εν να σου τα δώσω». Από την άλλη σημειώνουμε ότι η ανάκτηση αυτή οφειλόταν όχι στην ουσιαστική συνδρομή του κατηγορούμενου αλλά στο γεγονός ότι αμέσως μετά τη διάπραξη της ένοπλης ληστείας, ο κατηγορούμενος ανακόπηκε και συνελήφθηκε με τα κλοπιμαία στην κατοχή του (για το θέμα αυτό παραπέμπουμε στην Nteni Bezanidis κ.ά. ν. Δημοκρατίας, Ποινικές Εφέσεις 57 και 58/2013, απόφαση ημερομηνίας 5.12.2013). Ιδιαίτερη βαρύτητα δίδουμε στην παραδοχή του κατηγορούμενου ενώπιον του Δικαστηρίου. Έχει επανειλημμένα τονιστεί ότι η παραδοχή πρέπει να αμείβεται με σχετική έκπτωση στην ποινή. Αυτό ενθαρρύνει τους αδικοπραγούντες να παραδέχονται ενοχή με αποτέλεσμα να μην σπαταλείται πολύτιμος χρόνος στην εκδίκαση υποθέσεων (βλ. Χαρτούπαλλος ν. Δημοκρατίας
(2002)1 ΑΑΔ 28). Θα θεωρήσουμε δε την παραδοχή του ως άμεση (βλ. Gorko κ.ά. ν. Δημοκρατίας
(2010)2 ΑΑΔ 458, 463) και ότι αυτή συνοδεύεται από έκφραση μεταμέλειας, η οποία μέσω της αγόρευσης του ευπαίδευτου συνηγόρου του ήταν ρητή και χωρίς περιστροφές ή προϋποθέσεις (βλ. CCC Laundries (Paphos) Ltd κ.ά. ν. Θεοφάνους
(2010)2 ΑΑΔ 288, 296). Βαρύτητα δίδουμε και στη συνεργασία του με την αστυνομία αφού μόλις συνελήφθηκε παραδέχθηκε σε θεληματική του κατάθεση τη διάπραξη του αδικήματος. Η συνεργασία του συνεχίστηκε και μετά τη διαδικασία προσωποκράτησής του, αφού οδήγησε την Αστυνομία στο χωριό Όμοδος όπου προέβηκε σε υποδείξεις σκηνών. Έχουμε σημειώσει και έχουμε λάβει υπόψη στον βαθμό που μπορούμε σε σοβαρά αδικήματα, ως η παρούσα υπόθεση, την κατάσταση της ψυχικής υγείας του κατηγορουμένου. Πρόκειται για άνθρωπο ο οποίος εμφανίζει έντονες και χρόνιες αγχώδεις εκδηλώσεις (ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή), διαταραχή ελέγχου των παρορμήσεων (έντονες εκρήξεις θυμού, παθολογική ενασχόληση με τζόγο, έντονος παρορμητισμός). Περαιτέρω κάνει συχνά κατάχρηση αλκοόλ, λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή και τυγχάνει ψυχοθεραπευτικής στήριξης. Είναι νομολογημένο ότι οι πιο πάνω παράγοντες έχουν την σημασία τους αλλά σε σοβαρά αδικήματα τείνουν να είναι μικρότερης αξίας. Στην υπόθεση Παναγιώτου ν. Αστυνομίας
(2001)2 ΑΑΔ 540, λέχθηκαν τα ακόλουθα στις σελ.544 και 545: «.Από την άλλη είναι καλά θεμελιωμένο ότι οι προσωπικές περιστάσεις του κατηγορούμενου και τα ιδιαίτερα ψυχολογικά προβλήματα που αντιμετωπίζει είναι παράγοντες που πρέπει να συνυπολογίζονται κατά την επιμέτρηση της ποινής. Σε σοβαρά όμως αδικήματα όπου η συχνότητα διάπραξης τους επιβάλλει την επιβολή αποτρεπτικής και αυστηρής ποινής, οι παράγοντες αυτοί είναι ήσσονος σημασίας. Προέχει η αυστηρή τιμωρία για την προστασία της κοινωνίας». Είναι χαρακτηριστικό ότι στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν. Τσαπατσάρης κ.ά.
(2000)2 ΑΑΔ σελ. 304, όπου επίσης τέθηκαν, μεταξύ άλλων, ως μετριαστικός παράγων τα ψυχιατρικά προβλήματα των κατηγορουμένων, τονίστηκε η ανεπάρκεια της ποινής που επέβαλε το Κακουργιοδικείο, που ήταν δυο χρόνια φυλάκιση με αναστολή εκτέλεσης, για το αδίκημα της ένοπλης ληστείας, με την ισχυρή παρατήρηση ότι υπήρξε πασιφανής έλλειψη αντιστοιχίας μεταξύ της σοβαρότητας του εγκλήματος και της ποινής και ουσιώδης απόκλιση της ποινής από το μέτρο που οριοθετεί η νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Επισημαίνεται επίσης από το Ανώτατο Δικαστήριο ότι δεν έχει εντοπιστεί απόφαση στην οποία να επικυρώνεται ή έστω να επιδοκιμάζεται η επιβολή ποινής φυλάκισης δυο ετών σε δράστη ένοπλης ληστείας. Η νομολογία, σταθερά καταδεικνύει ότι το αδίκημα της ένοπλης ληστείας τιμωρείται με ποινή πολυετούς φυλάκισης. Θα λέγαμε ότι η μεμονωμένη παράνομη δράση του κατηγορούμενου δύναται κατ΄ αρχάς να ερμηνευθεί από τα προβλήματα που παρουσιάζει η προσωπικότητα του, όπως άλλωστε αποδόθηκε και από την Υπεράσπιση, ειδικά την παθολογική εξάρτηση του από τον τζόγο, η οποία τον οδήγησε στα χρέη και στους τοκογλύφους, οι οποίοι τον απειλούσαν. Ως ελέχθη, η ληστεία ήταν προϊόν της απελπισίας κάτω από την οποία περιήλθε ο κατηγορούμενος τη δεδομένη στιγμή. Είναι καλά γνωστό πως όπου το στοιχείο της αποτροπής προβάλλει ως επιτακτική ανάγκη, οι προσωπικές περιστάσεις ενός κατηγορούμενου έχουν περιθωριακή σημασία. Γνωρίζουμε βέβαια πως η σοβαρότητα των αδικημάτων δεν εξουδετερώνει το στοιχείο της εξατομίκευσης της ποινής, το οποίο στις περιπτώσεις όπου τα αδικήματα παρουσιάζουν έξαρση έρχεται σε δεύτερη μοίρα (Λαζάρου κ.ά. ν. Δημοκρατίας
(2010)2 ΑΑΔ 633). Το καθήκον όμως του Δικαστηρίου να λάβει υπόψη και τις προσωπικές περιστάσεις ενός κατηγορούμενου και να εξατομικεύσει την ποινή, δεν ατονεί στις περιπτώσεις όπου οι ποινές θα πρέπει να είναι αποτρεπτικές. (Βλέπε Χρυσοστόμου «Κανάρη» ν. Αστυνομίας
(1990)2 ΑΑΔ 18). Από την άλλη εξατομίκευση της ποινής δεν εξουδετερώνει τη σοβαρότητα του εγκλήματος, και το στοιχείο της αποτροπής (βλ. Σωκράτους ν. Δημοκρατίας
(1994)2 ΑΑΔ 132). Στην παρούσα υπόθεση έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, η άμεση παραδοχή του κατηγορούμενου, η συνεργασία του με την Αστυνομία, η έκφραση ουσιαστικής μεταμέλειας και το λευκό του ποινικό μητρώο. Περαιτέρω, η έλλειψη προσχεδιασμού και ο πρόχειρος σχεδιασμός, το μέσο που κατείχε για τη διάπραξη της ληστείας (το οποίο σε καμιά περίπτωση δεν χρησιμοποιήθηκε για τραυματισμό αλλά μόνο για απειλή) και η εξέλιξη, δεν αποκαλύπτουν δράση από σκληρό και αδίστακτο εγκληματία (δες για το θέμα αυτό τα όσα λέχθηκαν στην υπόθεση Ποράς κ.ά. ν. Αστυνομίας (πιο πάνω). Μαζί με όλα τα πιο πάνω, έρχονται να προστεθούν και οι οικογενειακές - προσωπικές περιστάσεις του κατηγορουμένου. Πρόκειται για οικογενειάρχη νυμφευμένο και πατέρα τριών παιδιών, τα δύο εκ των οποίων είναι ανήλικα ηλικίας 13 και 11 ετών, μαθητές σε γυμνάσιο και δημοτικό σχολείο αντίστοιχα. Το μεγαλύτερο παιδί της οικογένειας φοιτά σε ιδιωτικό πανεπιστήμιο στη Λευκωσία. Ο κατηγορούμενος εδώ και 17 χρόνια είναι εθελοντής οδηγός ασθενοφόρου στο Νοσοκομείο Πάνω Πλατρών. Σε αρκετές περιπτώσεις μέσα σε αυτά τα 17 χρόνια έχει κληθεί να προσφέρει τις υπηρεσίες του κατά τη διάρκεια όλου του εικοσιτετραώρου για να μεταφέρει ασθενείς από την ευρύτερη περιοχή Πλατρών είτε στο Νοσοκομείο Κυπερούντας είτε στο Νοσοκομείο Λεμεσού. Το 2002 είχε προσφέρει τις υπηρεσίες του σε ανθρώπους οι οποίοι είχαν τραυματιστεί σε σοβαρό τροχαίο δυστύχημα που έλαβε χώρα στο Μονιάτη. Συγκεκριμένα, ως ελέχθη, με κίνδυνο της ζωής του ανέσυρε μέσα από μια δεξαμενή ανθρώπους οι οποίοι είχαν τραυματιστεί από το τροχαίο δυστύχημα και τους μετέφερε στο Νοσοκομείο Λεμεσού. Γι΄ αυτό τον αλτρουϊσμό του τιμήθηκε από το Υπουργείο Υγείας και την Αστυνομία Λεμεσού με τιμητικές πλακέτες. Αναφορά έγινε και σε διάφορες θέσεις που κατείχε σε συνδέσμους, συμβούλια κλπ από τις οποίες φαίνεται, ως ελέχθη, ότι πρόκειται περί ενός ανθρώπου με πολύ αυξημένο το αίσθημα προσφοράς προς τα κοινά και περί ενός ανθρώπου ο οποίος ενδιαφέρεται για τους συνανθρώπους του. Τέλος, αναφορά έγινε και στα χρέη που έχει ο κατηγορούμενος και η οικογένεια του, και στις δυσκολίες που θα αντιμετωπίσουν από την ποινή φυλάκισης που θα του επιβληθεί. Να σημειωθεί ότι ο κατηγορούμενος πάσχει από διαβήτη και από το σύνδρομο άπνοιας και θα πρέπει να κοιμάται με μάσκα. Υπό το φως όλων των πιο πάνω μετριαστικών παραγόντων, θεωρούμε πως μπορούμε να ξεχωρίσουμε αυτή τη συγκεκριμένη υπόθεση από τις άλλες υποθέσεις ληστείας και να την κρίνουμε με επιείκεια όπως άλλωστε έγινε και στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν. Ελευθερίου
(1996)2 ΑΑΔ 192, όπου το Εφετείο αποφάσισε να μην επέμβει στην επιλογή του Πρωτόδικου Δικαστηρίου να κρίνει μια συγκεκριμένη περίπτωση με επιείκεια. Παρόμοια προσέγγιση υπήρξε και στις Ποινικές Εφέσεις 65/12 και 70/12 Sammy John Lee Trussler, απόφαση ημερ. 16.1.2013. Κρίνουμε ως αρμόζουσα την ποινή φυλάκισης των 4 (τεσσάρων) ετών, την οποία και επιβάλλουμε στον κατηγορούμενο. (Υπ.) .............. Ι. Ιωαννίδης, Π.Ε.Δ. (Υπ.) .............. Γ. Στυλιανίδης, Α.Ε.Δ. (Υπ.) .............. Η. Γεωργίου, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής .../ΣΤ Subject: Criminal/Assize Court/Sentence Αναφορά- ένοπλη ληστεία cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο