Αστυνομικός Διευθυντής Λάρνακας ν. Μάρθας Αναστάση, Υπόθεση αρ.: 14734/2012, 31/1/2014

(1)του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155) ----------------------- Η κατηγορουμένη διώκεται γιατί κατείχε σκύλο χωρίς άδεια από την αρμόδια αρχή (άρθρο 18(α) του περί Σκύλων Νόμου, Ν. 184

(1)/2002 - 1η κατηγορία) και γιατί επέτρεψε ή ανέχθηκε την πρόκληση, εκ μέρους σκύλου τον οποίον εφρόντιζε, θορύβου με συνεχές γαύγισμα προκαλόν οχληρία στο κοινό (άρθρο 18(ε)(i) του Ν.184(Ι)/2002 - 2η κατηγορία). Μεταφέρονται επί λέξει, και με τα όποια γραμματικά και συντακτικά λάθη, οι καταγεγραμμένες, στο κατηγορητήριο, λεπτομέρειες των επίδικων αδικημάτων: «Η κατηγορούμενη στις 23.05.2012 στην οδό Αγίου Δομετίου στα Λειβάδια της Επαρχίας Λάρνακας είχε στην κατοχή της 8 σκύλους χωρίς άδεια από την Αρμόδια Αρχή» (1η κατηγορία). «Ο κατηγορούμενος κατά τον ίδιο τόπο και χρόνο που αναφέρονται στην πρώτη κατηγορία ενώ είχε κάτω από την ευθύνη της σκύλους, επέτρεψε/ανέχθηκε όπως οι σκύλοι του προκαλούσαν θόρυβο με γαύγισμα ο οποίος ήταν τόσο δυνατός και συνεχής ώστε προκαλούσε οχληρία στους ενοίκους υποστατικών της γειτονιάς». (2η κατηγορία) Εξ αρχής σημειώνεται η υποχρέωση της κατηγορούσας αρχής να καθορίσει, στο κατηγορητήριο, τα ιδιαίτερα πρωτογενή γεγονότα τα οποία στοιχειοθετούν το εκάστοτε επίδικο αδίκημα. Πρόκειται για υποχρέωση αυστηρή, πηγάζουσα από το Σύνταγμα και τη νομολογία, η οποία διασφαλίζει το δικαίωμα του κατηγορουμένου να μην παραπλανηθεί και να μπορέσει να ετοιμάσει την υπεράσπισή του (Δημοκρατία ν. Σπύρου

(2000)2 Α.Α.Δ. 107, 144). Επακόλουθο της υποχρέωσης αυτής αποτελεί η ανάγκη όπως η μαρτυρία που θα προσκομίσει η πλευρά της κατηγορούσας αρχής να συνάδει προς το πλαίσιο των γεγονότων που καθορίζεται στο κατηγορητήριο. Μαρτυρία η οποία βρίσκεται εκτός του πλαισίου αυτού δεν μπορεί να γίνει δεχτή (Σταυρινίδης ν. Δήμου Λεμεσού

(2000)2 Α.Α.Δ. 429, 433). Σημειώνεται, ακόμη, το βάρος της κατηγορούσας αρχής να επικαλεστεί και να στοιχειοθετήσει κάθε επιμέρους συστατικό του επίδικου αδικήματος. Ως προς την ύπαρξη γεγονότων δεν επιτρέπονται υποθέσεις, όσον εύλογες και αν είναι αυτές. Κενά εν σχέσει με την συνδρομή πρωτογενών γεγονότων που στοιχειοθετούν και αποδεικνύουν το αδίκημα αφήνουν την κατηγορία ατεκμηρίωτη και έκθετη σε απόρριψη (Λοίζου ν. Αστυνομία

(1989)2 Α.Α.Δ. 363, 365-6). Εν προκειμένω, ως ιδιαίτερο πρωτογενές γεγονός, το οποίο στοιχειοθετεί τα επίδικα αδικήματα, καθορίζεται, στο κατηγορητήριο, η εκδήλωση των αδικοπραγιών στις 23.05.

1. Σε αυτήν τη συγκεκριμένη ημερομηνία ανάγονται όλες οι υπόλοιπες λεπτομέρειες των επίδικων αδικημάτων. Για να αποδειχθεί η υπόθεση κλήθηκαν και κατέθεσαν ο Τάκης Μαραγκός (Μ.Κ.1), γείτονας της κατηγορουμένης, η Αντρούλα ή Τούλα Ναθαναήλ (Μ.Κ.2), Κτηνιατρική Επιθεωρήτρια, και ο εξεταστής της υπόθεσης αστυφύλακας 3919 Α. Μπάκας (Μ.Κ.3). Επιπλέον της ένορκης προφορικής μαρτυρίας τους, τα πρόσωπα αυτά επαρουσίασαν και έγγραφη μαρτυρία: Επαρουσιάσθηκαν οι γραπτές καταθέσεις που έδωσαν στην αστυνομία ο Τάκης Μαραγκός (Μ.Κ.1) ημερ. 17.06.2012 (τεκμήριο 1) και η Ανδρούλα ή Τούλα Ναθαναήλ (Μ.Κ.2) ημερ. 21.06.2012 (τεκμήριο 4), η γραπτή κατάθεση του αστυφύλακα 3919 Α. Μπάκα (Μ.Κ.3), ημερ. 05.07.2012 (τεκμήριο 5), γραπτό παράπονο του Τάκη Μαραγκού (Μ.Κ.1) προς τις αρχές του Δήμου Λειβαδιών ημερ. 14.09.2012 και σχετική επιστολή του Προϊσταμένου Υγειονομικών Υπηρεσιών (Τμήμα Ιατρικών Υπηρεσιών και Υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας, Υπουργείο Υγείας) ημερ. 08.10.2012 (τεκμήριο 2), γραπτό παράπονο του Τάκη Μαραγκού (Μ.Κ.1) προς τις αρχές του Δήμου Λειβαδιών ημερ. 29.12.2006 (τεκμήριο 3) και δέσμη 6 αδειών κατοχής σκύλου εκδοθεισών επ΄ ονόματι της κατηγορουμένης (τεκμήριο 6). Ακολουθεί η παρουσίαση και σχολιασμός της προσκομισθείσας μαρτυρίας: Δια της γραπτής κατάθεσής του στην αστυνομία ημερ. 17.06.2012 (τεκμήριο 1), την οποίαν ανέγνωσε και υιοθέτησε ενώπιον του Δικαστηρίου, ο Τάκης Μαραγκός (Μ.Κ.1) αναφέρει τα εξής: «Διαμένω στην ....... οδό (Αγίου Δομετίου 23) στα Λειβάδια, μαζί με την οικογένειά μου, ............... Εδώ και χρόνια, εγώ και η οικογένεια μου, αντιμετωπίζουμε το εξής πρόβλημα με την γειτόνισσα μας, την Μάρθα Αναστάση. Η Μάρθα διαμένει, δίπλα από το σπίτι μου, στην οικία 21 και οι βεράντες μας είναι κολλητές. Η Μάρθα έχει 14 σκύλλους οι οποίοι περιφέρονται στο σπίτι της και στο ισόγειο της που είναι κολλητό με τη βεράντα μου. Το θέμα δεν είναι ότι περιφέρονται, αλλά η φασαρία και η δυσοσμία που προκαλούν, αφού γαυγίζουν συνέχεια. Γαυγίζουν συνεχώς και μέρα και νύκτα και δεν αφήνουν ούτε εμένα ούτε την οικογένεια μου να ηρεμήσουμε. Αυτό κατάντησε φαινόμενο καθημερινό αφού οι σκύλλοι γαυγίζουν συνέχεια και μέρα και μεσημέρι και καθ΄όλη την διάρκεια της νύχτας. Η δυσοσμία που υπάρχει είναι ανυπόφορη καθότι είναι πολλοί οι σκύλλοι και τα περιττώματα τους, προκαλούν άσχημη μυρωδιά». Απαντώντας σε ερωτήσεις, τόσον κατά την κυρίως εξέταση όσον και κατά την αντεξέτασή του, ο Τάκης Μαραγκός (Μ.Κ.1) συνέχισε να περιγράφει τα προβλήματα, την αναστάτωση, τη δυσοσμία, τον θόρυβο και την εν γένει οχληρία που δημιουργούν στη γειτονιά οι σκύλοι της κατηγορουμένης χωρίς, όμως, να αναφερθεί ειδικότερα στις 23.05.
2. Ο μάρτυρας ανεφέρθηκε σε «14-16 σκύλους» της κατηγορουμένης και ισχυρίσθηκε ότι «η υπόθεση είναι πολύ παλιά», πώς υπέβαλε το πρώτο του παράπονο κατά το έτος 2006 και πώς η οχληρία συνεχίζει έως και σήμερα. Δια της γραπτής της κατάθεσής της στην αστυνομία ημερ. 21.06.2012 (τεκμήριο 4), την οποίαν ανέγνωσε και υιοθέτησε ενώπιον του Δικαστηρίου, η Αντρούλα ή Τούλα Ναθαναήλ, (Μ.Κ.2) αναφέρει τα εξής: «Είμαι Κτηνιατρικός Επιθεωρητής και εργάζομαι στο Επαρχιακό Κτηνιατρικό γραφείο Λάρνακας. Μέρος των καθηκόντων μου είναι οι διερευνήσεις παραπόνων για κακομεταχείριση ζώων, έτσι συχνά επισκέπτομαι διάφορες οικίες. Την 13.06.2012 και κατά η ώρα 1130, επισκέφθηκα μαζί με συνοδεία της Αστυνομίας και μέλος του Δήμου Λειβαδιών, την οικία της Μάρθας Αναστάση στην οδό Αγίου Δομετίου 21, στα Λειβάδια. Μαζί με την Μάρθα, προχωρήσαμε στο υπόγειο της οικίας της όπου εντόπισα 14 σκύλλους, οι οποίοι ήταν σε καλή φυσική κατάσταση ως επίσης βρίσκονταν σε καλές συνθήκες υγιεινής. Επίσης θέλω να σου αναφέρω ότι κατά την επίσκεψη μου δεν παρατήρησα οποιαδήποτε περιττώματα από τους σκύλλους, ως επίσης το ισόγειο της Αναστάση, ήταν με τέτοιο τρόπο διαμορφωμένο, ούτως ώστε να εξασφαλίζεται η ελεύθερη κίνησή τους». Αντεξετασθείσα η Αντρούλα ή Τούλα Ναθαναήλ (Μ.Κ.2) εδήλωσε πώς κατά την επίσκεψή της στην οικία της κατηγορουμένης στις 13.06.2013 δεν αντελήφθηκε οιανδήποτε δυσοσμία και ούτε αντελήφθηκε οιανδήποτε οχληρία. Δια της γραπτής κατάθεσής του ημερ. 05.07.2012 (τεκμήριο 5), την οποίαν ανέγνωσε και υιοθέτησε ενώπιον του Δικαστηρίου, ο αστυφύλακας 3919 Α. Μπάκας (Μ.Κ.3) αναφέρει τα εξής: «Υπηρετώ στην Αστυνομική διεύθυνση Λάρνακας και είμαι τοποθετημένος στον Αστυνομικό σταθμό Ορόκλινης. Την 13.06.2012 και ώρα 1130, μετέβηκα μαζί με μέλος των κτηνιατρικών υπηρεσιών Λάρνακας καθώς και του Δήμου Λειβαδιών, στην οικία της Μάρθας Αναστάση, ΔΤ 704591, στην οδό Αγίου Δομετίου 21, στα Λειβάδια, εναντίον της οποίας, στάληκε επιστολή παραπόνων, που αφορούσαν την δυσοσμία και οχληρία, που προκαλούν οι σκύλοι που κατέχει. Από τις εξετάσεις που διενέργησαν οι αρμόδιες υπηρεσίες, διαπιστώθηκε ότι στο υπόγειο της οικίας της Αναστάση, υπήρχαν 14 σκύλοι, εκ των οποίων, όπως διεφάνη αργότερα, οι 8, δεν είχαν εξασφαλισμένη άδεια κατοχής. Την 01.07.2012 και ώρα 1930, πληροφόρησα την Μάρθα Αναστάση, ότι θα καταγγελθεί, επί του ότι κατείχε 8 σκύλους χωρίς άδεια κατοχής και για την πρόκληση θορύβου από τα γαβγίσματα των σκύλων και αφού της επέστησα την προσοχή της στο Νόμο, απάντησε «Αυτοί οι 8 σκύλοι που δεν έχω άδεια, εν που την προστασία ζώων και φιλοξενώ τους». Παρά το ότι, μετά το πέρας προσαγωγής μαρτυρίας εκ μέρους της κατηγορούσας αρχής, η υπεράσπιση επέλεξε να μην υποβάλει οιανδήποτε εισήγηση, εντούτοις, το Δικαστήριο, εκ καθήκοντος, θα εξετάσει, στο στάδιο αυτό, κατά πόσο στοιχειοθετείται εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον της κατηγορουμένης. Ας σημειωθεί πώς «...ένας κατηγορούμενος δεν καλείται σε απολογία όταν, (Ι). Δεν στοιχειοθετείται εξ αντικειμένου η υπόθεση της κατηγορίας λόγω της απουσίας ενός ή περισσότερων συστατικών στοιχείων του αδικήματος, ή (ΙΙ). Η μαρτυρία είναι τόσο αντινομική ή στερείται πειστικότητας, σε βαθμό που κανένα λογικό Δικαστήριο δεν θα μπορούσε να βασίσει πάνω σε αυτή την καταδίκη του κατηγορουμένου» (Technotent K. Γ. Γιώργατσος Λτδ ν. Ορφανίδου

(2004)2 Α.Α.Δ. 388, 392). Το βάρος απόδειξης που φέρει η κατηγορούσα αρχή στο στάδιο που περατώνει την υπόθεσή της διαφέρει από αυτό που επιφορτίζεται στο τέλος της δίκης. Στην πρώτη περίπτωση είναι αρκετό για την κατηγορούσα αρχή να παρουσιάσει αξιόπιστη μαρτυρία (credible evidence) τέτοιας φύσης η οποία να δημιουργεί υπόθεση ενοχής εκ πρώτης όψεως. Εάν η μαρτυρία που παρουσιάζει η κατηγορούσα αρχή είναι τέτοιας ποιότητας ώστε θα ήταν επισφαλές να εκδοθεί καταδικαστική απόφαση επί τη βάσει αυτής και μόνον, τότε η υπόθεση απορρίπτεται και ο κατηγορούμενος δεν καλείται σε απολογία. Γενικός Εισαγγέλεας ν. Κουννίδη

(1993)2 Α.Α.Δ. 82, 86-7. Όμως, στο τελικό στάδιο, το κριτήριο για τον καθορισμό της ενοχής του κατηγορουμένου είναι αυστηρό. Τα εξαχθέντα συμπεράσματα πρέπει να είναι τόσον ισχυρά ώστε η ενοχή να αποδεικνύεται πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας (Γενικός Εισαγγελέας ν. Θεοδώρου

(2002)2 Α.Α.Δ. 9). Για το θεμιτό της συζήτησης, κατά το στάδιο του εκ πρώτης όψεως, θεμελιακών ζητημάτων που αφορούν στην ευθύνη του κατηγορουμένου, εφ΄όσον οι συνθήκες το επιτρέπουν, παρατίθεται το ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση του Εντίμου Δικαστού κ. Ναθαναήλ στις Ποινικές Εφέσεις αρ. 5/2012 κ.α. Γενικός Εισαγγελέας ν. Ανδρέα Δράκου κ.α. ημερ. 11.12.2012. «.......... το εκ πρώτης όψεως στάδιο αποτελεί θεμελιώδες στάδιο της ποινικής δίκης προστατεύοντας τον κατηγορούμενο από τη συνέχιση της δίκης ασκόπως ή για λόγους που δεν άπτονται ή δεν αφορούν την καθαυτή και καλώς νοούμενη απονομή της δικαιοσύνης. Στο εκ πρώτης όψεως στάδιο, η κατηγορούσα αρχή έχει ήδη ολοκληρώσει την υπόθεση της. Έχει παραθέσει όλη τη μαρτυρία που έχει στη διάθεση της εναντίον του κατηγορουμένου, (Charalambos Savva "Pambos" v. Police

(1986)2 C.L.R. 30). Αν η μαρτυρία αυτή εκτιμώμενη στο απόγειο της δεν στοιχειοθετεί ή θεμελιώνει ένα ή περισσότερα από τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος ή είναι αντινομική και εγγενώς συγκρουόμενη μεταξύ της, σε βαθμό που κανένα λογικό Δικαστήριο δεν θα άφηνε την υπόθεση να προχωρήσει, τότε ο κατηγορούμενος δικαιούται απαλλαγής από το στάδιο αυτό. Όπως το θέτει ο Murphy on Evidence, 8η έκδ., σελ. 77: «The case is fatally defective in law. The defendant could safely refuse to call any evidence, and if the judge found for the claimant, the judgment would be set aside on appeal.» Σε μετάφραση: «Η υπόθεση είναι θνησιγενώς ελαττωματική κατά νόμο. Ο κατηγορούμενος με ασφάλεια μπορεί να αρνηθεί να καλέσει οποιαδήποτε μαρτυρία, και αν ο δικαστής αποφασίσει υπέρ της κατηγορούσας αρχής, η απόφαση θα ακυρωθεί κατ΄ έφεση.» Τόσο θεμελιώδες είναι το εκ πρώτης όψεως στάδιο που το ίδιο το Δικαστήριο, ακόμη και αν δεν θέσει ζήτημα ο κατηγορούμενος, είναι υποχρεωμένο να σταματήσει την υπόθεση εάν συντρέχουν τα προαναφερθέντα. Αυτό, διότι η κατηγορούσα αρχή δεν μπορεί να είναι βεβαίως σε καλύτερη μοίρα από απόψεως στοιχειοθέτησης της υπόθεσης ή αποτίμησης της μαρτυρίας, εάν ο κατηγορούμενος καταθέσει προς υπεράσπιση του και παρουσιάσει μαρτυρία. Άλλωστε, το εκ πρώτης όψεως βάρος που έχει να υπερπηδήσει η κατηγορούσα αρχή, μετατρέπεται στο αποδεικτικό βάρος απόδειξης της υπόθεσης της πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Και συμβαίνει, ενίοτε, κληθείς ο κατηγορούμενος να υπερασπιστεί τον εαυτό του, να αθωωθεί και να απαλλαγεί χωρίς καν να προσφέρει οποιαδήποτε μαρτυρία, με μόνη την εναπόθεση αυτού του μεγαλύτερου βάρους απόδειξης στην κατηγορούσα αρχή με την ολοκλήρωση της υπόθεσης. Δεν υπάρχει λοιπόν εγγενώς οποιοδήποτε νομικό πρόβλημα ή εμπόδιο για ένα Δικαστήριο να απαλλάξει τον κατηγορούμενο από το εκ πρώτης όψεως στάδιο, εφόσον καθοδηγείται ορθά από τις νομολογιακές παραμέτρους. Αντίθετα επιβάλλεται, όταν οι συνθήκες της υπόθεσης το απαιτούν.» Η εξέταση της μαρτυρίας την οποίαν επαρουσίασε η κατηγορούσα αρχή σε συνάρτηση με τα όσα καταγράφονται στο κατηγορητήριο ως πρωτογενή γεγονότα τα οποία στοιχειοθετούν τα επίδικα αδικήματα αποκαλύπτει ουσιώδη κενά. Κατά πρώτον, ουδεμία μαρτυρία υπάρχει για τον ακριβή αριθμό των σκύλων τους οποίους κατείχε η κατηγορουμένη την κρίσιμη ημερομηνία, δηλ. στις 23.05.2012, και ουδεμία μαρτυρία υπάρχει για το εάν κατά την ημερομηνία αυτή η κατηγορουμένη κατείχε «8 σκύλους χωρίς άδεια από την Αρμόδια Αρχή» (ως οι λεπτομέρειες αδικήματος της 1ης κατηγορίας). Ο εξεταστής της υπόθεσης αστυφύλακας 3919 Α. Μπάκας (Μ.Κ.3) ανεφέρθηκε σε έρευνα που διενεργήθηκε στην οικία της κατηγορουμένης στις 13.06.2012, από την οποία προέκυψε πώς εκεί «υπήρχαν 14 σκύλοι, εκ των οποίων ........ οι 8 δεν είχαν εξασφαλισμένη άδεια κατοχής» (δείτε το τεκμήριο 5). Κατά δεύτερον, ουδεμία μαρτυρία υπάρχει για το εάν κατά την κρίσιμη ημερομηνία, δηλ. στις 23.05.2012, στην οδό Αγίου Δομετίου στα Λειβάδια, επαρχία Λάρνακας, η κατηγορουμένη «ενώ είχε στην κατοχή της σκύλους, επέτρεψε, ανέχθηκε όπως οι σκύλοι .... προκαλούσαν θόρυβο με γαύγισμα ο οποίος θα ήταν τόσο δυνατός και συνεχής ώστε προκαλούσε οχληρία στους ενοίκους υποστατικών της γειτονιάς» (ως οι λεπτομέρειες αδικήματος της 2ης κατηγορίας). Είναι, βεβαίως, γεγονός πώς ο Τάκης Μαραγκός (Μ.Κ.1) ανεφέρθηκε σε οχληρία, η οποία προκαλείται στην οδό Αγίου Δομετίου στα Λειβάδια, επαρχία Λάρνακας, από το συνεχές και δυνατό γαύγισμα των σκύλων της κατηγορουμένης και η οποία ξεκίνησε πριν από πολλά χρόνια και συνεχίζει έως και σήμερα. Όμως, ουδεμία ειδική αναφορά έγινε από τον μάρτυρα αυτό στην κατάσταση που επικρατούσε στις 23.05.2012. Η ύπαρξη, στις 23.05.2012, της οχληρίας η οποία περιγράφεται στο κατηγορητήριο, μόνον ως υπόθεση εμφανίζεται και όχι ως μαρτυρία. Και, βεβαίως, η υπόθεση πώς στις 23.05.2012 επεκρατούσε η κατάσταση οχληρίας την οποίαν ο Τάκης Μαραγκός (Μ.Κ.1) περιέγραψε γενικώς, δεν αποτελεί μαρτυρία. Τέτοια υπόθεση όσον εύλογη και εάν είναι δεν επιτρέπεται να ληφθεί υπ΄ όψιν (Λοίζου ν. Αστυνομίας (ανωτέρω)). Εν όψει των πιο πάνω διαπιστώνεται πώς δεν στοιχειοθετήθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον της κατηγορουμένης. Η υπόθεση απορρίπτεται. Η κατηγορουμένη αθωώνεται και απαλλάσσεται από τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει. (Υπ.) .............................................. Α. Κ. Λυκούργου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο