Ζαχαρίας Καρίπης ν. Ματθαίου Ματθαίου, Υπόθεση αρ.: 3417/2012, 25/2/2014

(1)του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155) ex tempore ----------------------- Ο κατηγορούμενος διώκεται για το αδίκημα της έκδοσης ακάλυπτης επιταγής, ως αυτό διαγράφεται από το άρθρο 305Α

(2)του Ποινικού Κώδικα (Κεφ. 154, ως αυτό τροποποιήθηκε στη συνέχεια). Επίδικη είναι η επιταγή υπ΄ αριθμόν 92023423 για το ποσόν των €30.

1. Η επιταγή εξεδόθηκε επί του τραπεζικού οργανισμού «Τράπεζα Κύπρου», από το λογαριασμό υπ΄ αριθμόν 0661-11-002151 και ήταν πληρωτέα στις 20.12.
2. Ως δικαιούχος της επιταγής αναγράφεται, επί του σώματός της, ο Γιώργος Ξιούρουππας, ο οποίος, σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος, «έναντι νομίμου και καλού ανταλλάγματος την οπισθογράφησε και την παρέδωσε στον παραπονούμενο». Παρουσιασθείσα στην τράπεζα, η επιταγή δεν ετιμήθηκε. Εσφραγίσθηκε δε με την ένδειξη «Η πληρωμή έχει ανακληθεί από τον εκδότη της επιταγής». Ο κατηγορούμενος αρνείται ενοχή και η υπόθεση οδηγήθηκε σε ακρόαση. Για να αποδειχθεί η υπόθεση κλήθηκε και κατέθεσε ενόρκως ο παραπονούμενος Ζαχαρίας Καρίπης (Μ.Κ.1). Επιπλέον της προφορικής του μαρτυρίας, αυτός κατέθεσε και έγγραφη μαρτυρία: την επιταγή (τεκμήριο 1), το τιμολόγιο υπ΄ αριθμόν 0093, ημερ. 20.10.2011, εκδοθέν από την εταιρεία «C.L.M. Karipi Motors Ltd» (τεκμήριο 2), την απάντηση στην υπεράσπιση του εναγομένου αρ. 1 η οποία κατεχωρίστηκε στα πλαίσια της αγωγής αρ. 637/2012 (Ε.Δ. Λάρνακας) Ζαχαρίας Καρίπης ν.
3. Ματθαίου Ματθαίου κ.α. (τεκμήριο 3)) και τραπεζικό έγγραφο ημερ. 05.12.2011 με τις οδηγίες του κατηγορουμένου για την ανάκληση της επιταγής (τεκμήριο 4). Η ακροαματική διαδικασία διευκολύνθηκε με την εκ συμφώνου κατάθεση κατάστασης του λογαριασμού υπ΄αριθμόν 066105007826 (τεκμήριο 5) και με την κοινή δήλωση περί παραδεκτών γεγονότων. Εδηλώθηκαν, ως παραδεκτά, και ενεκρίθηκαν ως τέτοια τα εξής γεγονότα: «
4. Ο κατηγορούμενος είναι κάτοικος Πάφου όπου και διαμένει και σε κάθε περίπτωση διέμενε κατά τον ουσιώδη χρόνο.
5. Ο παραπονούμενος είναι κάτοικος Λάρνακας όπου και διαμένει και σε κάθε περίπτωση διέμενε κατά τον ουσιώδη χρόνο.
6. Η επίδικη επιταγή εκδόθηκε από τον κατηγορούμενο στην Πάφο επί του υποκαταστήματος της Τράπεζας Κύπρου που βρίσκεται στην Πόλη Χρυσοχούς με δικαιούχο τον Γεώργιο Ξιούρουππα ο οποίος την οπισθογράφησε και την παρέδωσε στον παραπονούμενο στην Λάρνακα.
7. Η επίδικη επιταγή ανακλήθηκε από τον εκδότη της κ. Ματθαίο Ματθαίου στις 05.12.2011 γραπτώς με λόγο ανάκλησης, κατ΄ ισχυρισμό του κατηγορουμένου, αθέτηση συμφωνίας» (έγγραφο αρ. 1). Ερωτήσεις και υποβολές, οι οποίες ετέθηκαν στον παραπονούμενο Ζαχαρία Καρίπη (Μ.Κ.1) ανέδειξαν, ως υπεράσπιση, και την προκριματική θέση πώς αυτός δεν νομιμοποιείται στην καταχώριση της προκείμενης ιδιωτικής ποινικής υπόθεσης εφ΄ όσον δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί ως το θύμα τυχόν αδικοπραγίας εκ μέρους του κατηγορουμένου. Την θέση αυτή ανέπτυξε ο ευπαίδευτος συνήγορος του κατηγορουμένου αγορεύοντας στο στάδιο της εκ πρώτης όψεως υπόθεσης. Αντίθετη άποψη εξέφρασε ο ευπαίδευτος συνήγορος του παραπονουμένου. Ας σημειωθεί πώς η αναντίλεκτη δυνατότητα ιδιωτικής ποινικής δίωξης, η οποία «αποτελεί χρήσιμη συνταγματική εγγύηση εναντίον της παράλειψης ή άρνησης των αρμόδιων αρχών να διώξουν αδικοπραγούντες λόγω ιδιοτροπίας, διαφθοράς ή μεροληψίας» (Αιπεία Λτδ ν. Sirocco Estates Co Ltd κ.α.

(1997)2 Α.Α.Δ. 434, 437) προσφέρεται σε οιονδήποτε επηρεάζεται αμέσως από την εγκληματική ενέργεια (Toffinis v. Theocharides and another

(1983)2 C.L.R. 363, Χαραλαμπίδης ν. Κωμοδρόμου

(2002)2 Α.Α.Δ. 522). Ας σημειωθεί, επίσης, πώς η προκριματική υπεράσπιση σύμφωνα με την οποία ο παραπονούμενος δεν νομιμοποιείται να καταχωρίσει ιδιωτική ποινική υπόθεση δύναται να εξετασθεί στο παρόν στάδιο της εκ πρώτης όψεως υπόθεσης εφ΄όσον «...ένας κατηγορούμενος δεν καλείται σε απολογία όταν, (Ι). Δεν στοιχειοθετείται εξ αντικειμένου η υπόθεση της κατηγορίας λόγω της απουσίας ενός ή περισσότερων συστατικών στοιχείων του αδικήματος, ή (ΙΙ). Η μαρτυρία είναι τόσο αντινομική ή στερείται πειστικότητας, σε βαθμό που κανένα λογικό Δικαστήριο δεν θα μπορούσε να βασίσει πάνω σε αυτή την καταδίκη του κατηγορουμένου» (Technotent K. Γ. Γιώργατσος Λτδ ν. Ορφανίδου

(2004)2 Α.Α.Δ. 388, 392). Εάν η μαρτυρία που παρουσιάζει η κατηγορούσα αρχή είναι τέτοιας ποιότητας ώστε θα ήταν επισφαλές να εκδοθεί καταδικαστική απόφαση επί τη βάσει αυτής και μόνον, τότε η υπόθεση απορρίπτεται και ο κατηγορούμενος δεν καλείται σε απολογία. (Γενικός Εισαγγέλεας ν. Κουννίδη

(1993)2 Α.Α.Δ. 82, 86-7). Για το θεμιτό της συζήτησης, κατά το στάδιο του εκ πρώτης όψεως, θεμελιακών ζητημάτων που αφορούν στην ευθύνη του κατηγορουμένου, εφ΄όσον οι συνθήκες το επιτρέπουν, παρατίθεται το ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση του Εντίμου Δικαστού κ. Ναθαναήλ στις Ποινικές Εφέσεις αρ. 5/2012 κ.α. Γενικός Εισαγγελέας ν. Ανδρέα Δράκου κ.α. ημερ. 11.12.2012: «.......... το εκ πρώτης όψεως στάδιο αποτελεί θεμελιώδες στάδιο της ποινικής δίκης προστατεύοντας τον κατηγορούμενο από τη συνέχιση της δίκης ασκόπως ή για λόγους που δεν άπτονται ή δεν αφορούν την καθαυτή και καλώς νοούμενη απονομή της δικαιοσύνης. Στο εκ πρώτης όψεως στάδιο, η κατηγορούσα αρχή έχει ήδη ολοκληρώσει την υπόθεση της. Έχει παραθέσει όλη τη μαρτυρία που έχει στη διάθεση της εναντίον του κατηγορουμένου, (Charalambos Savva "Pambos" v. Police

(1986)2 C.L.R. 30). Αν η μαρτυρία αυτή εκτιμώμενη στο απόγειο της δεν στοιχειοθετεί ή θεμελιώνει ένα ή περισσότερα από τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος ή είναι αντινομική και εγγενώς συγκρουόμενη μεταξύ της, σε βαθμό που κανένα λογικό Δικαστήριο δεν θα άφηνε την υπόθεση να προχωρήσει, τότε ο κατηγορούμενος δικαιούται απαλλαγής από το στάδιο αυτό. Όπως το θέτει ο Murphy on Evidence, 8η έκδ., σελ. 77: «The case is fatally defective in law. The defendant could safely refuse to call any evidence, and if the judge found for the claimant, the judgment would be set aside on appeal.» Σε μετάφραση: «Η υπόθεση είναι θνησιγενώς ελαττωματική κατά νόμο. Ο κατηγορούμενος με ασφάλεια μπορεί να αρνηθεί να καλέσει οποιαδήποτε μαρτυρία, και αν ο δικαστής αποφασίσει υπέρ της κατηγορούσας αρχής, η απόφαση θα ακυρωθεί κατ΄ έφεση.» Τόσο θεμελιώδες είναι το εκ πρώτης όψεως στάδιο που το ίδιο το Δικαστήριο, ακόμη και αν δεν θέσει ζήτημα ο κατηγορούμενος, είναι υποχρεωμένο να σταματήσει την υπόθεση εάν συντρέχουν τα προαναφερθέντα. Αυτό, διότι η κατηγορούσα αρχή δεν μπορεί να είναι βεβαίως σε καλύτερη μοίρα από απόψεως στοιχειοθέτησης της υπόθεσης ή αποτίμησης της μαρτυρίας, εάν ο κατηγορούμενος καταθέσει προς υπεράσπιση του και παρουσιάσει μαρτυρία. Άλλωστε, το εκ πρώτης όψεως βάρος που έχει να υπερπηδήσει η κατηγορούσα αρχή, μετατρέπεται στο αποδεικτικό βάρος απόδειξης της υπόθεσης της πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Και συμβαίνει, ενίοτε, κληθείς ο κατηγορούμενος να υπερασπιστεί τον εαυτό του, να αθωωθεί και να απαλλαγεί χωρίς καν να προσφέρει οποιαδήποτε μαρτυρία, με μόνη την εναπόθεση αυτού του μεγαλύτερου βάρους απόδειξης στην κατηγορούσα αρχή με την ολοκλήρωση της υπόθεσης. Δεν υπάρχει λοιπόν εγγενώς οποιοδήποτε νομικό πρόβλημα ή εμπόδιο για ένα Δικαστήριο να απαλλάξει τον κατηγορούμενο από το εκ πρώτης όψεως στάδιο, εφόσον καθοδηγείται ορθά από τις νομολογιακές παραμέτρους. Αντίθετα επιβάλλεται, όταν οι συνθήκες της υπόθεσης το απαιτούν.» Επί του προκριματικού ζητήματος της νομιμοποίησής του, ο παραπονούμενος Ζαχαρίας Καρίπης (Μ.Κ.1) ανέφερε τα εξής: Η επιταγή (τεκμήριο 1) εξεδόθηκε από τον κατηγορούμενο προς όφελος του Γιώργου Ξιούρουππα ως το τίμημα αγοράς ακινήτου. Ακολούθως, ο Γιώργος Ξιούρουππας αγόρασε από την εταιρεία «C.L.M. Karipi Motors Ltd» («η εταιρεία») ένα αυτοκίνητο αξίας €33.000, ως το τιμολόγιο υπ΄ αριθμόν 0093 (τεκμήριο 2) παρουσιάζει. Η εταιρεία «ιδρύθηκε» από τον ίδιον, είναι οικογενειακή και σε αυτήν εργάζονται ο ίδιος και τα τέκνα του. Προς εξόφληση της αξίας του αυτοκινήτου (τεκμήριο 2) ο ίδιος παρέλαβε, εκ μέρους της εταιρείας, από τον Γιώργο Ξιούρουππα το ποσόν των €3.000 τοις μετρητοίς. Ακολούθως, ο Γιώργος Ξιούρουππας οπισθογράφησε την επιταγή (τεκμήριο 1), την οποίαν ο ίδιος, ως εκπρόσωπος της εταιρείας παρέλαβε. Ο ίδιος κατέθεσε την επιταγή (τεκμήριο 1) στον προσωπικό του λογαριασμό. Όμως, πρόθεσή του ήταν, εφ΄ όσον η επιταγή (τεκμήριο 1) επληρωνόταν, να μεταφέρει το ποσόν των €30.000 στην εταιρεία. Οι δηλώσεις αυτές του παραπονουμένου Ζαχαρία Καρίπη (Μ.Κ.1) αποκαλύπτουν πώς η μη εξόφληση της επιταγής (τεκμήριο 1) επηρεάζει αμέσως μόνον την εταιρεία «C.L.M. Karipi Motors Ltd», η οποία επώλησε στον Γιώργο Ξιούρουππα ένα αυτοκίνητο έναντι του ποσού των €33.000 (τεκμήριο 2) και η οποία, προς το σκοπό εξόφλησης της τιμής πώλησης, έλαβε, δια της οπισθογραφήσεως, την επιταγή (τεκμήριο 1). Εφ΄ όσον η επιταγή (τεκμήριο 1) κατέληξε ακάλυπτη, οικονομική ζημιά υπέστηκε μόνον η πωλήτρια εταιρεία «C.L.M. Karipi Motors Ltd» και όχι ο παραπονούμενος, ακόμη και εάν αυτός θεωρηθεί ως ο «ιδρυτής» αυτής, μέτοχος ή διευθυντής της. Συναφώς υποδεικνύεται η διακεκριμένη νομική προσωπικότητα μίας εταιρείας. Συναφώς υποδεικνύεται, επίσης, πώς εν προκειμένω, μόνη νομιμοποιουμένη κάτοχος της επιταγής (τεκμήριο 1) είναι η εταιρεία «C.L.M. Karipi Motors Ltd» γιατί αυτή επώλησε το αυτοκίνητο (αντιπαροχή) για την αποπληρωμή της αξίας του οποίου οπισθογραφήθηκε η επιταγή (απόφαση στην Ποινική Έφεση αρ. 153/2011 Κλεάνθης Δημοσθένους ν. Τύχωνα Τύχωνος, ημερ. 16.01.2013). Εφ΄ όσον διαπιστώνεται πώς η προκείμενη ποινική υπόθεση κατεχωρίστηκε από πρόσωπο μη νομιμοποιούμενο ως προς τούτο, αυτή οδηγείται σε απόρριψη. Η υπόθεση απορρίπτεται. Ο κατηγορούμενος αθωώνεται και απαλλάσσεται από την κατηγορία που αντιμετωπίζει. (Υπ.) .............................................. Α. Κ. Λυκούργου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο