Αστυνομικός Διευθυντής Λάρνακας ν. Μάρως Ελευθερίου, Υπόθεση αρ.: 4230/2012, 28/4/2014

(1)του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155) Η κατηγορουμένη διώκεται για το πλημέλλημα της οδήγησης οχήματος κατά τρόπον αλόγιστο, βεβιασμένο ή αμελή ώστε να θέσει σε κίνδυνο ανθρώπινη ζωή (άρθρα 35 και 236(α) του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 ως αυτό τροποποιήθηκε στη συνέχεια). Ως λεπτομέρειες αδικήματος καταγράφονται οι εξής: «Η κατηγορουμένη στις 08.11.2011 στην οδό Τανταλίδη στη Λάρνακα της Επαρχίας Λάρνακας, οδηγούσε το μηχανοκίνητο όχημα με αλόγιστο τρόπο με αριθμούς εγγραφής XD 063 εναντίον της Μαρίας Γεωργίου με αλόγιστο / βεβιασμένο τρόπο με αποτέλεσμα να θέσει σε κίνδυνο τη ζωή της». Η κατηγορουμένη αρνείται ενοχή και η υπόθεση οδηγήθηκε σε ακρόαση. Για να αποδειχθεί η υπόθεση κλήθηκαν και κατέθεσαν η παραπονουμένη Μαρία Γεωργίου (Μ.Κ.1) και η μητέρα της Δέσπω Γεωργίου (Μ.Κ.2). Η εξεταστής της υπόθεσης γυναίκα αστυφύλακας 626 Κ. Πάρη, παρά το ότι αναφέρεται στο κατηγορητήριο ως μάρτυρας, εντούτοις, δεν επαρουσιάσθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου. Επιπλέον της ένορκης προφορικής μαρτυρίας τους, η Μαρία Γεωργίου (Μ.Κ.1) και η Δέσπω Γεωργίου (Μ.Κ.2) κατέθεσαν, ως τεκμήρια, γραπτές καταθέσεις οι οποίες φέρουν την υπογραφή τους (τεκμήρια 1 και 2, αντιστοίχως). Η ακροαματική διαδικασία διευκολύνθηκε με την εκ συμφώνου κατάθεση σελίδας από το «Ημερολόγιο Ενεργείας του Αστυνομικού Σταθμού Πόλεως Λάρνακας» («το Ημερολόγιο Ενεργείας») το οποίο περιέχει 3 καταχωρίσεις με ημερομηνίες 11.11.2011, 19.11.2011 και 23.11.

1. Μετά το πέρας προσαγωγής μαρτυρίας εκ μέρους της κατηγορούσας αρχής, ο ευπαίδευτος συνήγορος της κατηγορουμένης εισηγήθηκε πώς δεν απεδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον της πελάτιδάς του. Ο κ. Λουκαίδης υπέδειξε πώς υπάρχει αβεβαιότητα ως προς το χρόνο της κατ΄ ισχυρισμόν διάπραξης του επίδικου αδικήματος εφ΄ όσον στο κατηγορητήριο καταγράφεται, ως τέτοια ημερομηνία, η 08.11.2011, ενώ μαρτυρία αναφέρεται στις 09.11.2011 και στις 10.11.
2. Επίσης, ο κ. Λουκαίδης υπεστήριξε πώς, επί τη βάσει της προσαχθείσας μαρτυρίας, δεν έχει καταδειχθεί το actus reus του επίδικου αδικήματος εφ΄ όσον δεν έχει καταδειχθεί πώς οι εγκαλούμενες ενέργειες της κατηγορουμένης έθεσαν σε κίνδυνο τη ζωή της παραπονουμένης Μαρίας Γεωργίου (Μ.Κ.1). Αντίθετες θέσεις υπεστήριξε ο ευπαίδευτος συνήγορος της κατηγορούσας αρχής. Περαιτέρω, αγορεύοντας προς υποστήριξη της θέσης πώς κατεδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση, ο κ. Παπανικολάου υπέβαλε αίτημα για την τροποποίηση του κατηγορητηρίου δια της αντικατάστασης της ημερομηνίας «8/11/2011», ως αυτή καταγράφεται στις λεπτομέρειες αδικήματος, δια της ημερομηνίας «9/11/2011». Ο κος Λουκαίδης υπέβαλε ένσταση στο αίτημα για την τροποποίηση του κατηγορητηρίου. Ας σημειωθεί πώς «...ένας κατηγορούμενος δεν καλείται σε απολογία όταν, (Ι). Δεν στοιχειοθετείται εξ αντικειμένου η υπόθεση της κατηγορίας λόγω της απουσίας ενός ή περισσότερων συστατικών στοιχείων του αδικήματος, ή (ΙΙ). Η μαρτυρία είναι τόσο αντινομική ή στερείται πειστικότητας, σε βαθμό που κανένα λογικό Δικαστήριο δεν θα μπορούσε να βασίσει πάνω σε αυτή την καταδίκη του κατηγορουμένου» (Technotent K. Γ. Γιώργατσος Λτδ ν. Ορφανίδου

(2004)2 Α.Α.Δ. 388, 392). Το βάρος απόδειξης που φέρει η κατηγορούσα αρχή στο στάδιο που περατώνει την υπόθεσή της διαφέρει από αυτό που επιφορτίζεται στο τέλος της δίκης. Στην πρώτη περίπτωση είναι αρκετό για την κατηγορούσα αρχή να παρουσιάσει αξιόπιστη μαρτυρία (credible evidence) τέτοιας φύσης η οποία να δημιουργεί υπόθεση ενοχής εκ πρώτης όψεως. Εάν η μαρτυρία που παρουσιάζει η κατηγορούσα αρχή είναι τέτοιας ποιότητας ώστε θα ήταν επισφαλές να εκδοθεί καταδικαστική απόφαση επί τη βάσει αυτής και μόνον, τότε η υπόθεση απορρίπτεται και ο κατηγορούμενος δεν καλείται σε απολογία (Γενικός Εισαγγέλεας ν. Κουννίδη

(1993)2 Α.Α.Δ. 82, 86-7). Για το θεμιτό της συζήτησης, κατά το στάδιο του εκ πρώτης όψεως, θεμελιακών ζητημάτων που αφορούν στην ευθύνη του κατηγορουμένου, εφ΄όσον οι συνθήκες το επιτρέπουν, παρατίθεται το ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση του Εντίμου Δικαστού κ. Ναθαναήλ στις Ποινικές Εφέσεις αρ. 5/2012 κ.α. Γενικός Εισαγγελέας ν. Ανδρέα Δράκου κ.α., ημερ. 11.12.2012: «.......... το εκ πρώτης όψεως στάδιο αποτελεί θεμελιώδες στάδιο της ποινικής δίκης προστατεύοντας τον κατηγορούμενο από τη συνέχιση της δίκης ασκόπως ή για λόγους που δεν άπτονται ή δεν αφορούν την καθαυτή και καλώς νοούμενη απονομή της δικαιοσύνης. Στο εκ πρώτης όψεως στάδιο, η κατηγορούσα αρχή έχει ήδη ολοκληρώσει την υπόθεση της. Έχει παραθέσει όλη τη μαρτυρία που έχει στη διάθεση της εναντίον του κατηγορουμένου, (Charalambos Savva "Pambos" v. Police

(1986)2 C.L.R. 30). Αν η μαρτυρία αυτή εκτιμώμενη στο απόγειο της δεν στοιχειοθετεί ή θεμελιώνει ένα ή περισσότερα από τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος ή είναι αντινομική και εγγενώς συγκρουόμενη μεταξύ της, σε βαθμό που κανένα λογικό Δικαστήριο δεν θα άφηνε την υπόθεση να προχωρήσει, τότε ο κατηγορούμενος δικαιούται απαλλαγής από το στάδιο αυτό. Όπως το θέτει ο Murphy on Evidence, 8η έκδ., σελ. 77: «The case is fatally defective in law. The defendant could safely refuse to call any evidence, and if the judge found for the claimant, the judgment would be set aside on appeal.» Σε μετάφραση: «Η υπόθεση είναι θνησιγενώς ελαττωματική κατά νόμο. Ο κατηγορούμενος με ασφάλεια μπορεί να αρνηθεί να καλέσει οποιαδήποτε μαρτυρία, και αν ο δικαστής αποφασίσει υπέρ της κατηγορούσας αρχής, η απόφαση θα ακυρωθεί κατ΄ έφεση.» Τόσο θεμελιώδες είναι το εκ πρώτης όψεως στάδιο που το ίδιο το Δικαστήριο, ακόμη και αν δεν θέσει ζήτημα ο κατηγορούμενος, είναι υποχρεωμένο να σταματήσει την υπόθεση εάν συντρέχουν τα προαναφερθέντα. Αυτό, διότι η κατηγορούσα αρχή δεν μπορεί να είναι βεβαίως σε καλύτερη μοίρα από απόψεως στοιχειοθέτησης της υπόθεσης ή αποτίμησης της μαρτυρίας, εάν ο κατηγορούμενος καταθέσει προς υπεράσπιση του και παρουσιάσει μαρτυρία. Άλλωστε, το εκ πρώτης όψεως βάρος που έχει να υπερπηδήσει η κατηγορούσα αρχή, μετατρέπεται στο αποδεικτικό βάρος απόδειξης της υπόθεσης της πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Και συμβαίνει, ενίοτε, κληθείς ο κατηγορούμενος να υπερασπιστεί τον εαυτό του, να αθωωθεί και να απαλλαγεί χωρίς καν να προσφέρει οποιαδήποτε μαρτυρία, με μόνη την εναπόθεση αυτού του μεγαλύτερου βάρους απόδειξης στην κατηγορούσα αρχή με την ολοκλήρωση της υπόθεσης. Δεν υπάρχει λοιπόν εγγενώς οποιοδήποτε νομικό πρόβλημα ή εμπόδιο για ένα Δικαστήριο να απαλλάξει τον κατηγορούμενο από το εκ πρώτης όψεως στάδιο, εφόσον καθοδηγείται ορθά από τις νομολογιακές παραμέτρους. Αντίθετα επιβάλλεται, όταν οι συνθήκες της υπόθεσης το απαιτούν.» Εν προκειμένω, η εξέταση του συνόλου της προσκομισθείσας, από την κατηγορούσα αρχή, μαρτυρίας, αποκαλύπτει την αντινομία της και, κατ΄ ακολουθίαν, το γεγονός πώς η υπόθεση είναι «θνησιγενώς ελαττωματική» (δείτε, Γενικός Εισαγγελέας ν. Ανδρέου Δράκου κ.α. (ανωτέρω)). Συγκεκριμένα, σημειώνονται τα ακόλουθα:

(1)Στη γραπτή κατάθεση της παραπονουμένης Μαρίας Γεωργίου (Μ.Κ.1) (τεκμήριο 1), στην οποία περιγράφεται περιστατικό που έλαβε χώραν στις 09.11.2011, καταγράφεται ότι αυτή εκλήθηκε στον Αστυνομικό Σταθμό Πόλεως Λάρνακος, από την γυναίκα αστυφύλακα 626 Κ. Πάρη, στις 19.11.2011. Κατά την κυρίως εξέτασή της η μάρτυς ανεγνώρισε την κατάθεση αυτή ως δική της. Όμως, κατά την αντεξέταση της μάρτυρος τα πράγματα περιεπλάκησαν όταν αυτή ισχυρίσθηκε πώς πήγε στον Αστυνομικό Σταθμό Πόλεως Λάρνακας στις 10.11.2011 και έδωσε κατάθεση στην γυναίκα αστυφύλακα Κούλλα Πάρη. Ερωτηθείσα κατά πόσον η κατάθεση της ημερ. 10.11.2011 ήταν γραπτή ή προφορική, η Μαρία Γεωργίου (Μ.Κ.1) αρχικώς εδήλωσε άγνοια και ακολούθως ανέφερε πώς στις 10.11.2011 έδωσε γραπτή κατάθεση. Όταν δε της υπεβλήθηκε πώς γραπτή κατάθεση έδωσε για πρώτη φορά στις 19.11.2011, ως το τεκμήριο 1 επιμαρτυρεί, η μάρτυς αρνήθηκε.

(2)Στη γραπτή κατάθεση της Δέσπως Γεωργίου (Μ.Κ.2) (τεκμήριο 2), στην οποίαν περιγράφεται περιστατικό που έλαβε χώραν στις 09.11.2011, καταγράφεται ότι αυτή εκλήθηκε στον Αστυνομικό Σταθμό Πόλεως Λάρνακας από τη γυναίκα αστυφύλακα 626 Κ. Πάρη στις 16.12.2011 (τεκμήριο 2). Κατά την κυρίως εξέτασή της η μάρτυς ανεγνώρισε την κατάθεση αυτή ως δική της. Όμως, κατά την αντεξέταση της μάρτυρoς, τα πράγματα περιεπλάκησαν, παρομοίως, όταν ισχυρίσθηκε πώς πήγε στον Αστυνομικό Σταθμό Πόλεως Λάρνακας στις 10.11.2011 και έδωσε μια πρώτη κατάθεση στη γυναίκα αστυφύλακα Κούλα. Όμως, επειδή αυτή η κατάθεση, συνέχισε η μάρτυς, «ήταν λάθος», σε διάστημα 1 έως και 1,5 εβδομάδας την εκάλεσαν ξανά στον αστυνομικό σταθμό και έλαβαν από αυτήν δεύτερη κατάθεση. Ερωτηθείσα κατά πόσον έδωσε κατάθεση στις 16.12.2012, η μάρτυς απήντησε αρντητικά. Όταν της υπεβλήθηκε πώς έδωσε στην αστυνομία μόνον μίαν κατάθεση αυτήν της 16.12.2011, ως το τεκμήριο 2 επιμαρτυρεί, η Δέσπω Γεωργίου (ΜΚ.2) αρνήθηκε.

(3)Τόσον η Μαρία Γεωργίου (Μ.Κ.1) όσον και η Δέσπω Γεωργίου (Μ.Κ.2) εδήλωσαν πώς κατήγγειλαν το επίδικο περιστατικό αυθημερόν δηλαδή στις 09.11.2011 και πώς εκλήθηκαν στον αστυνομικό σταθμό για να δώσουν κατάθεση, την επομένη, δηλαδή στις 10.11.2011.

(4)Όμως, στο «Ημερολόγιο Ενεργείας» (τεκμήριο 3), το οποίο κατετέθηκε εκ συμφώνου και το περιεχόμενο του οποίου εζητήθηκε να θεωρηθεί ως παραδεκτό, καταγράφει τα εξής αντιφατικά: (α) Το επίδικο περιστατικό κατηγγέλθηκε στις 10.11.2011 και όχι στις 09.11.2011, ως η Μαρία Γεωργίου (Μ.Κ.1) και η Δέσπω Γεωργίου (Μ.Κ.2) εδήλωσαν ενώπιον του Δικαστηρίου (δείτε στην καταχώριση ημερ. 11.11.2011, στο τεκμήριο 3). (β) Η παραπονούμενη Μαρία Γεωργίου (Μ.Κ.1) προσήλθε στον αστυνομικό σταθμό και υπέβαλε γραπτό παράπονο στις 19.11.2011, και όχι στις 10.11.2011 ως η ίδια εδήλωσε ενώπιον του Δικαστηρίου (δείτε στην καταχώριση ημερ. 19.11.2011 στο τεκμήριο 3). (γ) Το επίδικο αδίκημα διεπράχθηκε στις 10.11.2011 και η εξέταση του ολοκληρώθηκε στις 23.11.2011 (δείτε στην καταχώριση ημερ. 23.11.2011 στο τεκμήριο 3). Όμως, η Μαρία Γεωργίου (Μ.Κ.1) και η Δέσπω Γεωργίου (Μ.Κ.2) εδήλωσαν, ενώπιον του Δικαστηρίου, πώς το επίδικο περιστατικό έλαβε χώρα στις 09.11.

1. Η δε γραπτή κατάθεση της Δέσπως Γεωργίου (Μ.Κ.2) φέρει ημερομηνία 16.12.2011 (τεκμήριο 2), γεγονός το οποίο δηλώνει πώς η εξέτασή του επίδικου περιστατικού δεν συνεπληρώθηκε στις 23.11.
2. Αυτές οι αντινομίες, σε συνδιασμό με το γεγονός της απουσίας της εξεταστού της υπόθεσης γυναίκας αστυφύλακα 626 Κούλας Πάρη από το εδώλιο του μάρτυρος, δημιουργούν μοιραία κενά στην υπόθεση της κατηγορούσας αρχής. Εξηγήσεις για τις αντινομίες και τα κενά αυτά θα μπορούσε να δώσει η γυναίκα αστυφύλακας 626 Κούλα Πάρη εάν εμφανιζόταν ως μάρτυς ενώπιον του Δικαστηρίου. Τέλος, διαπιστώνεται πώς η τροποποίηση του κατηγορητηρίου, δια της αντικατάστασης της ημερομηνίας «8.11.2011» από την ημερομηνία «9.11.2011», θα ήταν ανώφελη εφ΄ όσον δεν θα εβοηθούσε στην θεραπεία της σύγκρουσης μεταξύ καταγεγραμμένης, στο κατηγορητήριο, λεπτομέρειας και προσκομισθείσας θετικής και συμπαγούς μαρτυρίας. Υπενθυμίζεται πώς το «Ημερολόγιο Ενεργείας» (τεκμήριο 3) περιέχει μαρτυρία περί διάπραξης του επίδικου αδικήματος στις 10.11.
3. Εν όψει των πιο πάνω, διαπιστώνεται πώς δεν στοιχειοθετείται εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον της κατηγορουμένης. Η υπόθεση απορρίπτεται. Η κατηγορούμενη αθωώνεται και απαλλάσσεται από την κατηγορία που αντιμετωπίζει. (Υπ.) .............................................. Α. Κ. Λυκούργου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο