Vassos Eliades Ltd ν. A. P. S. Eatertainment Ltd κ.α., Υπόθεση αρ.: 11275/2011, 28/5/2014

(1)του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155) ----------------------- Οι κατηγορούμενοι αρ. 1, 2 και 3 («οι κατηγορούμενοι», εκτός όπου είναι αναγκαίος ο προσδιορισμός εκάστου) διώκονται για το αδίκημα της έκδοσης ακάλυπτης επιταγής, ως αυτό διαγράφεται από το άρθρο 305Α

(2)του Ποινικού Κώδικα (Κεφ. 154, ως αυτό ετροποποιήθηκε στη συνέχεια - 1η κατηγορία). Δεύτερη κατηγορία, αφορώσα στο αδίκημα της εξασφάλισης αγαθών δια ψευδών παραστάσεων, ως αυτό διαγράφεται από τα άρθρα 297 και 298 του Κεφ. 154 (2η κατηγορία), απεσύρθηκε εκκρεμούσης της ακροαματικής διαδικασίας. Συνακολούθως, οι κατηγορούμενοι αρ. 1, 2 και 3 αθωώθηκαν και απηλλάγηκαν από την 2η κατηγορία. Οι κατηγορούμενοι αρ. 1, μια εταιρεία ως δηλώνει η επωνυμία τους, διώκονται ως οι εκδότες της ακάλυπτης επιταγής. Οι κατηγορούμενοι αρ. 2 και 3, διευθυντές των κατηγορουμένων αρ. 1, διώκονται ως οι συνεργοί αυτών. Μεταφέρονται επί λέξει οι καταγεγραμμένες, στο κατηγορητήριο, λεπτομέρειες του επίδικου αδικήματος της έκδοσης ακάλυπτης επιταγής: «Η κατηγορούμενη εταιρεία αρ. 1 και οι κατηγορούμενοι αρ. 2 και 3 ως διευθυντές της κατηγορούμενης εταιρείας 1 κατά ή περί την 30/10/2009 εξέδωσαν στο όνομα της παραπονούμενης εταιρείας την επιταγή της Τράπεζας Κύπρου με αριθμό 18814054 για το ποσό των €3.651,02. Η επιταγή παρουσιάσθηκε στη τράπεζα εντός ευλόγου χρόνου από την ημερομηνία πληρωμής αλλά δεν πληρώθηκε και/ή τιμήθηκε και επιστράφηκε απλήρωτη με την ένδειξη «η πληρωμή έχει ανακληθεί από τον εκδότη της επιταγής - stop payment» και παρέμεινε απλήρωτη για περίοδο πέραν των 15 (δεκαπέντε) ημερών από την ημέρα της εν λόγω παρουσίασής της» . Εξ αρχής σημειώνεται η υποχρέωση της κατηγορούσας αρχής να καθορίσει, στο κατηγορητήριο, τα ιδιαίτερα πρωτογενή γεγονότα τα οποία στοιχειοθετούν το εκάστοτε επίδικο αδίκημα. Πρόκειται για υποχρέωση αυστηρή, πηγάζουσα από το Σύνταγμα και τη νομολογία, η οποία διασφαλίζει το δικαίωμα του κατηγορουμένου να μην παραπλανηθεί και να μπορέσει να ετοιμάσει την υπεράσπισή του (Δημοκρατία ν. Σπύρου

(2000)2 Α.Α.Δ. 107, 144). Επακόλουθο της υποχρέωσης αυτής αποτελεί η ανάγκη όπως η μαρτυρία που θα προσκομίσει η πλευρά της κατηγορούσας αρχής να συνάδει προς το πλαίσιο των γεγονότων που καθορίζεται στο κατηγορητήριο. Μαρτυρία η οποία βρίσκεται εκτός του πλαισίου αυτού δεν μπορεί να γίνει δεκτή (Σταυρινίδης ν. Δήμου Λεμεσού

(2000)2 Α.Α.Δ. 429, 433). Σημειώνεται, ακόμη, το βάρος της κατηγορούσας αρχής να επικαλεστεί και να στοιχειοθετήσει κάθε επιμέρους συστατικό του επίδικου αδικήματος. Ως προς την ύπαρξη γεγονότων δεν επιτρέπονται υποθέσεις, όσον εύλογες και αν είναι αυτές. Κενά εν σχέσει με την συνδρομή πρωτογενών γεγονότων τα οποία στοιχειοθετούν και αποδεικνύουν το αδίκημα αφήνουν την κατηγορία ατεκμηρίωτη και έκθετη σε απόρριψη (Λοίζου ν. Αστυνομία

(1989)2 Α.Α.Δ. 363, 365-6). Επισημαίνεται πώς, στην προκείμενη περίπτωση, ως ιδιαίτερο πρωτογενές γεγονός το οποίο στοιχειοθετεί το επίδικο αδίκημα, καθορίζεται, στο κατηγορητήριο, η έκδοση της επιταγής, δηλ. η εκδήλωση της αδικοπραγίας, στις 30.10.

1. Οι κατηγορούμενοι αρ. 1 δεν εμφανίζονται στην διαδικασία και, έτσι, όσον αφορά σε αυτούς, η υπόθεση προχώρησε σε απόδειξη. Οι κατηγορούμενοι αρ. 2 και 3 εμφανίζονται στην διαδικασία και εκπροσωπούνται από δικηγόρους. Αρνούνται ενοχή και η υπόθεση, όσον αφορά σε αυτούς, προχώρησε σε ακρόαση. Για να αποδειχθεί η υπόθεση εκλήθηκαν και κατέθεσαν οι Βασίλης Σιρόπουλος (Μ.Κ.1), Μαρία Τοφαλή (Μ.Κ.2), Ανδρέας Θεοχαρίδης (Μ.Κ.4) και Παύλος Νικολάου (Μ.Κ.5), υπάλληλοι των παραπονουμένων, καθώς και η Άλκηστις Δημητριάδου (Μ.Κ.3), υπάλληλος του τραπεζικού οργανισμού «Τράπεζα Κύπρου». Επιπλέον της ένορκης προφορικής μαρτυρίας τους, τα πρόσωπα αυτά κατέθεσαν και έγγραφη μαρτυρία: Μεταξύ άλλων, κατετέθηκε και εσημειώθηκε, ως τεκμήριο 3, η επίδικη επιταγή: Πρόκειται για την επιταγή υπ΄ αριθμόν 1881405 εκδοθείσα επί του τραπεζικού οργανισμού «Τράπεζα Κύπρου» από τον λογαριασμό υπ΄ αριθμόν 0554-11-007110, του οποίου δικαιούχοι είναι οι κατηγορούμενοι αρ.
2. Για σκοπούς έκδοσής της, η επιταγή φέρει δύο υπογραφές. Η επιταγή αφορά στο ποσόν των €3.651,02 και παρουσιάζεται πληρωτέα στις 30.10.
3. Τέλος, η επιταγή φέρει τραπεζική σφραγίδα με την ένδειξη: «Η ΠΛΗΡΩΜΗ ΕΧΕΙ ΑΝΑΚΛΗΘΕΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΚΔΟΘΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΑΓΗΣ - STOP PAYMENT - ΗΜ/DATE: 3/11 - ΥΠΟΓΡ / SIGN. ..........» Μετά το πέρας προσαγωγής μαρτυρίας εκ μέρους των παραπονουμένων, οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των κατηγορουμένων αρ. 2 και 3 υπέβαλαν πώς δεν απεδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον των πελατών τους. Οι κ.κ. Δημητρίου και Σαββίδης υπεστήριξαν πώς δεν απεδείχθηκε η εκ μέρους των πελατών τους υπογραφή και ανάκληση της επιταγής. Επιπλέον, ο ευπαίδευτος συνήγορος του κατηγορουμένου αρ. 2 ανέφερε ακροθιγώς και τα εξής: «..... στις λεπτομέρειες του αδικήματος ως κρίσιμος χρόνος αναγράφεται κατά ή περί την 30.10.2011, ημερομηνία η οποία ουδέποτε αναφέρθηκε και ουδέποτε αποδείχθηκε με οιανδήποτε μαρτυρία». Το ζήτημα της στοιχειοθέτησης, μετά το πέρας προσαγωγής μαρτυρίας εκ μέρους των παραπονουμένων, του πρωτογενούς γεγονότος της έκδοσης της επιταγής «κατά ή περί την 30/10/2009», ως το γεγονός αυτό καταγράφεται στις λεπτομέρειες αδικήματος, είναι καθοριστικό. Ας σημειωθεί πώς «...ένας κατηγορούμενος δεν καλείται σε απολογία όταν, (Ι). Δεν στοιχειοθετείται εξ αντικειμένου η υπόθεση της κατηγορίας λόγω της απουσίας ενός ή περισσότερων συστατικών στοιχείων του αδικήματος, ή (ΙΙ). Η μαρτυρία είναι τόσο αντινομική ή στερείται πειστικότητας, σε βαθμό που κανένα λογικό Δικαστήριο δεν θα μπορούσε να βασίσει πάνω σε αυτή την καταδίκη του κατηγορουμένου» (Technotent K. Γ. Γιώργατσος Λτδ ν. Ορφανίδου

(2004)2 Α.Α.Δ. 388, 392). Το βάρος απόδειξης που φέρει η κατηγορούσα αρχή στο στάδιο που περατώνει την υπόθεσή της διαφέρει από αυτό που επιφορτίζεται στο τέλος της δίκης. Στην πρώτη περίπτωση είναι αρκετό για την κατηγορούσα αρχή να παρουσιάσει αξιόπιστη μαρτυρία (credible evidence) τέτοιας φύσης η οποία να δημιουργεί υπόθεση ενοχής εκ πρώτης όψεως. Εάν η μαρτυρία που παρουσιάζει η κατηγορούσα αρχή είναι τέτοιας ποιότητας ώστε θα ήταν επισφαλές να εκδοθεί καταδικαστική απόφαση επί τη βάσει αυτής και μόνον, τότε η υπόθεση απορρίπτεται και ο κατηγορούμενος δεν καλείται σε απολογία (Γενικός Εισαγγέλεας ν. Κουννίδη

(1993)2 Α.Α.Δ. 82, 86-7). Για το θεμιτό της συζήτησης, κατά το στάδιο του εκ πρώτης όψεως, θεμελιακών ζητημάτων που αφορούν στην ευθύνη του κατηγορουμένου, εφ΄όσον οι συνθήκες το επιτρέπουν, παρατίθεται το ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση του Εντίμου Δικαστού κ. Ναθαναήλ στις Ποινικές Εφέσεις αρ. 5/2012 κ.α. Γενικός Εισαγγελέας ν. Ανδρέα Δράκου κ.α., ημερ. 11.12.2012: «.......... το εκ πρώτης όψεως στάδιο αποτελεί θεμελιώδες στάδιο της ποινικής δίκης προστατεύοντας τον κατηγορούμενο από τη συνέχιση της δίκης ασκόπως ή για λόγους που δεν άπτονται ή δεν αφορούν την καθαυτή και καλώς νοούμενη απονομή της δικαιοσύνης. Στο εκ πρώτης όψεως στάδιο, η κατηγορούσα αρχή έχει ήδη ολοκληρώσει την υπόθεση της. Έχει παραθέσει όλη τη μαρτυρία που έχει στη διάθεση της εναντίον του κατηγορουμένου, (Charalambos Savva "Pambos" v. Police

(1986)2 C.L.R. 30). Αν η μαρτυρία αυτή εκτιμώμενη στο απόγειο της δεν στοιχειοθετεί ή θεμελιώνει ένα ή περισσότερα από τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος ή είναι αντινομική και εγγενώς συγκρουόμενη μεταξύ της, σε βαθμό που κανένα λογικό Δικαστήριο δεν θα άφηνε την υπόθεση να προχωρήσει, τότε ο κατηγορούμενος δικαιούται απαλλαγής από το στάδιο αυτό. Όπως το θέτει ο Murphy on Evidence, 8η έκδ., σελ. 77: «The case is fatally defective in law. The defendant could safely refuse to call any evidence, and if the judge found for the claimant, the judgment would be set aside on appeal.» Σε μετάφραση: «Η υπόθεση είναι θνησιγενώς ελαττωματική κατά νόμο. Ο κατηγορούμενος με ασφάλεια μπορεί να αρνηθεί να καλέσει οποιαδήποτε μαρτυρία, και αν ο δικαστής αποφασίσει υπέρ της κατηγορούσας αρχής, η απόφαση θα ακυρωθεί κατ΄ έφεση.» Τόσο θεμελιώδες είναι το εκ πρώτης όψεως στάδιο που το ίδιο το Δικαστήριο, ακόμη και αν δεν θέσει ζήτημα ο κατηγορούμενος, είναι υποχρεωμένο να σταματήσει την υπόθεση εάν συντρέχουν τα προαναφερθέντα. Αυτό, διότι η κατηγορούσα αρχή δεν μπορεί να είναι βεβαίως σε καλύτερη μοίρα από απόψεως στοιχειοθέτησης της υπόθεσης ή αποτίμησης της μαρτυρίας, εάν ο κατηγορούμενος καταθέσει προς υπεράσπιση του και παρουσιάσει μαρτυρία. Άλλωστε, το εκ πρώτης όψεως βάρος που έχει να υπερπηδήσει η κατηγορούσα αρχή, μετατρέπεται στο αποδεικτικό βάρος απόδειξης της υπόθεσης της πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Και συμβαίνει, ενίοτε, κληθείς ο κατηγορούμενος να υπερασπιστεί τον εαυτό του, να αθωωθεί και να απαλλαγεί χωρίς καν να προσφέρει οποιαδήποτε μαρτυρία, με μόνη την εναπόθεση αυτού του μεγαλύτερου βάρους απόδειξης στην κατηγορούσα αρχή με την ολοκλήρωση της υπόθεσης. Δεν υπάρχει λοιπόν εγγενώς οποιοδήποτε νομικό πρόβλημα ή εμπόδιο για ένα Δικαστήριο να απαλλάξει τον κατηγορούμενο από το εκ πρώτης όψεως στάδιο, εφόσον καθοδηγείται ορθά από τις νομολογιακές παραμέτρους. Αντίθετα επιβάλλεται, όταν οι συνθήκες της υπόθεσης το απαιτούν.» Η εξέταση της μαρτυρίας την οποίαν επαρουσίασε η πλευρά των παραπονουμένων, σε συνάρτηση με το καταγεγραμμένο, στο κατηγορητήριο, πρωτογενές γεγονός της έκδοσης της επιταγής «κατά ή περί την 30/10/2009», αποκαλύπτει μοιραίο κενό: Ουδεμία μαρτυρία υπάρχει για το χρόνο έκδοσης της επιταγής. Υπάρχει μόνον μαρτυρία για το χρόνο παραλαβής της από υπάλληλο των παραπονουμένων. Ο Βασίλης Σιρόπουλος (Μ.Κ.1) εδήλωσε πώς «την 23.07.2009 παρέλαβ(ε) από (μια Ψαροταβέρνα με την επωνυμία Βαρωσιώτης) ... και παρέδωσ(ε) στο λογιστήριο της παραπονουμένης εταιρείας την επιταγή της Τράπεζας Κύπρου με αρ. 18814054 για το ποσό των €3.651,

1. Η εν λόγω επιταγή ήταν πληρωτέα την 30.10.2009 και εκδόθηκε από την κατηγορουμένη 1 εταιρεία έναντι του λογαριασμού που διατηρούσε με την παραπονουμένη» (δείτε στο έγγραφο αρ. 1). Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνει η Μαρία Τοφαλή (Μ.Κ.2), η οποία δηλώνει τα εξής: «Κατά ή περί την 23.07.2009 ο πωλητής μας κ. Βασίλης Σιρόπουλος παρέλαβε και παρέδωσε στο λογιστήριο της εταιρείας μας την επίδικη επιταγή, δηλ. την επιταγή της Τράπεζας Κύπρου μερ αρ. 18814054 για το ποσό των €3.651,02 που ήταν πληρωτέα την 30.10.
2. Η επίδικη επιταγή (εξεδόθηκε) έναντι του υπολοίπου του λογαριασμού της κατηγορουμένης αρ. 1, κατετέθηκε και επιστράφηκε με την ένδειξη «η πληρωμή έχει ανακληθεί από τον εκδότη της επιταγής» (δείτε στο έγγραφο αρ. 2). Η αποτυχία της πλευράς των παραπονουμένων να στοιχειοθετήσει καταγεγραμμένο στο κατηγορητήριο πρωτογενές γεγονός οδηγεί την υπόθεση της σε αποτυχία. Περαιτέρω, παρατηρείται πώς η τροποποίηση του κατηγορητηρίου, δια της αντικατάστασης της ημερομηνίας «30/10/2009» από άλλην δεν είναι εφικτή εφ΄ όσον ουδεμία μαρτυρία υπάρχει περί του χρόνου έκδοσης της επιταγής. Επαναλαμβάνεται ως η μόνη μαρτυρία που υπάρχει αφορά στο χρόνο παραλαβής της από το λογιστήριο των κατηγορουμένων αρ. 1 και παράδοσής της στο λογιστήριο των παραπονουμένων. Όμως, η υπόθεση πώς ο χρόνος αυτός, δηλ. στις 23.07.2009, συμπίπτει με το χρόνο έκδοσης της επιταγής δεν αποτελεί μαρτυρία. Τέτοια υπόθεση, ακόμη και εύλογη, δεν επιτρέπεται να ληφθεί υπ΄ όψιν (Λοίζου ν. Αστυνομίας (ανωτέρω)). Εν όψει των πιο πάνω διαπιστώνεται πώς δεν στοιχειοθετήθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον των κατηγορουμένων αρ. 1, 2 και 3 όσον αφορά και στην 1η κατηγορία. Οι κατηγορούμενοι αρ. 1, 2 και 3 αθωώνονται και απαλλάσσονται από την 1η κατηγορία. (Υπ.) .............................................. Α. Κ. Λυκούργου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο