Αστυνομικός Διευθυντής Λάρνακας ν. Γεώργιου Καραβοκύρη, Αρ. Υπόθεσης: 9561/14, 22/9/2014

(1)(α) του περί Δικαστηρίων Νόμου 14 του 1960. Έχει παραδεχθεί και την κατηγορία του καπνίσματος σε χώρο απαγόρευσης του καπνίσματος κατά παράβαση του περί Προστασίας της Υγείας Νόμο 75

(1)/02. Κατά το χρόνο διάπραξης του αδικήματος συνεδρίαζε το Κακουργιοδικείο κεκλεισμένων των θυρών. O κατηγορούμενος δεν εξύβρισε το συγκεκριμένο Δικαστή εντός της αίθουσας του Δικαστηρίου, απευθυνόμενος προς τον Δικαστή ενώπιον του Δικαστηρίου, αλλά ακριβώς έξω από την αίθουσα και ενώ ήταν σε εξέλιξη ακροαματική διαδικασία σε σοβαρή ποινική υπόθεση ενώπιον του Δικαστηρίου. Συνεπώς δεν έχει εφαρμογή το εδάφιο

(3)του Άρθρου

1. Ο κατηγορούμενος είναι συγγενικό πρόσωπο του κατηγορούμενου στην υπόθεση του Κακουργιοδικείου το οποίο αντιμετώπιζε σοβαρή κατηγορία. Το Κακουργιοδικείο συνεδρίαζε εκείνη την ημέρα για τη συγκεκριμένη υπόθεση προς τον σκοπό της επιβολής ποινής εναντίον του κατηγορούμενου. Ο κατηγορούμενος στην παρούσα υπόθεση ήταν έξω από την αίθουσα του Δικαστηρίου πλησίον της πόρτας και κάπνιζε τσιγάρο. Ήταν, ως ανέφερε η δικηγόρος του, κατά τον μετριασμό της ποινής συναισθηματικά φορτισμένος εξαιτίας της επικείμενης ποινής που επρόκειτο να επιβληθεί στο συγγενικό του πρόσωπο. Έξω από την αίθουσα Δικαστηρίου βρισκόταν αστυνομικός που φρουρούσε την αίθουσα, άλλοι αστυνομικοί και πλήθος κόσμου που βρισκόταν στο χώρο του Δικαστηρίου και ήταν σε θέση να ακούσουν τα όσα είπε ο κατηγορούμενους. Ο αστυνομικός που φρουρούσε την αίθουσα ζήτησε από τον κατηγορούμενο να σβήσει το τσιγάρο. Ο κατηγορούμενος αρνήθηκε και είπε του αστυνομικού «φύε ρε ψευτοπαλληκαρά». Επιχείρησε να εισέλθει στην αίθουσα και εκφώνησε τα ακόλουθα μεγαλοφώνως «άστε να δω τον πουστοπεζέβεγκο τον Σάντη, το κολόπαιδο τον Σάντη». Η εν λόγω εξύβριση ακούστηκε από πολλούς και ο κατηγορούμενος δεν εξύβρισε το Δικαστή εξαιτίας προσωπικών του διαφορών με το συγκεκριμένο Δικαστή, αλλά δια να ακούσει ο ακροατής και άλλοι παρευρισκόμενοι τους χυδαίους χαρακτηρισμούς. Το Κακουργιοδικείου συνεδρίαζε κανονικά εκείνη την ώρα και έκρινε ότι ήταν ορθό όπως η συνεδρία διεξαχθεί κεκλεισμένων των θυρών. Η επίκληση του κατηγορούμενου να δει το συγκεκριμένο Δικαστή χαρακτηρίζοντας τον με χυδαίους χαρακτηρισμούς, έθετε σε αμφισβήτηση την απόφαση του Κακουργιοδικείο να διεξάγει την υπόθεση κεκλεισμένων των θυρών και υπονόμευε στα μάτια των παρευρισκομένων την εγκυρότητα της διαδικασίας. Σκοπός του κατηγορούμενου εκείνη τη στιγμή ήταν η προσωπική επίθεση κατά του Δικαστή, να μειώσει την υπόληψη του συγκεκριμένου Δικαστή ώστε κατά συνέπεια να τρωθεί το κύρος του αρμόδιου Δικαστικού οργάνου που εκείνη τη στιγμή επρόκειτο να επιβάλει ποινή σε συγγενικό του πρόσωπο. Οπότε το αδίκημα της καταφρόνησης του Δικαστηρίου διαπράχθηκε επειδή ο κατηγορούμενος επέδειξε έλλειψη σεβασμού σε σχέση με διαδικασία ενώπιον του Κακουργιοδικείου σε εξέλιξη και σε σχέση με Δικαστή που εκείνη την ώρα προήδρευε της συνεδρίας. Προς όφελος του κατηγορούμενου λαμβάνονται υπόψη οι ακόλουθοι μετριαστικοί παράγοντες:
2. Παραδοχή,
3. λευκό ποινικό μητρώο και
4. προσωπικές περιστάσεις. Ο κατηγορούμενος είναι ηλικίας 55 ετών και απασχολείται ως δημοτικός υπάλληλος. Δεν έχει οικογένεια και διαμένει μόνος του σε μία ετοιμόρροπη κατοικία στη Λάρνακα. Οι συνθήκες διαβίωσης του δεν είναι καθόλου καλές παρόλο που η μισθοδοσία του είναι ικανοποιητική. Αντιμετωπίζει προβλήματα ψυχικής υγείας από μικρός. Είναι αντιδραστικός χαρακτήρας που δεν κατόρθωσε να ολοκληρώσει το σχολείο ή να εκπληρώσει τη στρατιωτική του θητεία. Όμως η ψυχική του διαταραχή δεν είναι τέτοια που να αδυνατεί να λειτουργεί κανονικά κάθε μέρα, αφού εργάζεται και στο παρελθόν δραστηριοποιήθηκε ως εθελοντής για την ίδρυση πολιτιστικού τμήματος στο Δήμο Λάρνακας. Έχει πρόβλημα καρδιακής ανεπάρκειας λόγω υπέρτασης. Κάνει καθημερινή χρήση οξυγόνου για βρογχικό άσθμα, υποφέρει από δισκοπάθεια και από αστάθεια στα χέρια. Σκοπός της ποινικής ρήτρας που προβλέπεται από το άρθρο 44

(1)(α) του περί Δικαστηρίων Νόμου 1969, δεν είναι η προστασία των Δικαστών υπό την προσωπική τους ιδιότητα διότι και οι Δικαστές προστατεύονται ως ιδιώτες όπως τους υπόλοιπους πολίτες από άλλες διατάξεις του Ποινικού Κώδικα. Η συγκεκριμένη πρόνοια του νόμου προβλέπει ποινή φυλάκισης μέχρι 6 μήνες ή/και πρόστιμο. Ποινικοποιείται η εκδήλωση χυδαίας συμπεριφοράς κατά το πρόσωπο των Δικαστών πλησίον της αίθουσας και έξω από αυτήν, επειδή τέτοιες χυδαίες εκδηλώσεις υπονομεύουν το κύρος των Δικαστηρίων. Είναι αναγκαίο να υπάρχει σεβασμός των πολιτών προς στα νόμιμα συσταθέντα Δικαστήρια της Κυπριακής Δημοκρατίας, ώστε να εξασφαλισθεί η ομαλή και απρόσκοπτη εξέλιξη της δικαστικής διαδικασίας. (Βλ. Ηλία ν. Αστυνομίας

(1998)2 Α.Α.Δ. 283. Η ποινικοποίηση αυτής της συμπεριφοράς είναι αναγκαίος περιορισμός της ελεύθερης έκφρασης διότι τέτοιες αντιδράσεις υποσκάπτουν την ομαλή λειτουργία των Δικαστηρίων ως μοναδικοί και αρμόδιοι φορείς για την ειρηνική επίλυση διαφορών μεταξύ των πολιτών και για την απονομή της δικαιοσύνης. Οπότε η εξύβριση του συγκεκριμένου Δικαστή στο συγκεκριμένο χώρο και κάτω από τις δοσμένες συνθήκες συνιστούσε αμφισβήτηση της καταλληλότητας και ακεραιότητας του προσώπου με τρόπο που υπέσκαπτε την ιδιότητα του ως Δικαστή και συνιστούσε ασέβεια προς τις αποφάσεις και λειτουργία του Κακουργιοδικείου. Ο κατηγορούμενος αποφάσισε να αντιδράσει με πνεύμα ανταγωνιστικό προς το Δικαστήριο και πλήρους περιφρόνησης της διαδικασίας. Έχουν επικυρωθεί ποινές φυλάκισης για τέτοιου είδους εκτροπές συμπεριφοράς που καταρρακώνουν τον ανεξάρτητο θεσμό της απονομής της δικαιοσύνης ακόμη και από πρόσωπα που πάσχουν από ψυχικές διαταραχές και δεν έχουν τη σύνεση να ελέγχουν τους εαυτούς τους όταν δεν συμφωνούν με την απόφαση του Δικαστηρίου. Στην υπόθεση Γρηγορίου ν. Δημοκρατίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 299, ο κατηγορούμενος παρεκτράπηκε με την ανακοίνωση καταδικαστικής απόφασης και στη συνέχεια χειροδίκησε εναντίον του εκπροσώπου της κατηγορούσας αρχής στο προαύλιο της Δικαστικής αίθουσας. Ο συγκεκριμένος κατηγορούμενος έπασχε από σοβαρές ψυχικές διαταραχές. Παρόλο τούτο, το Εφετείο επικύρωσε ποινή φυλάκισης που ακολούθησε διαδοχικά την ποινή φυλάκισης που του είχε επιβληθεί από το Κακουργιοδικείο για το ποινικό αδίκημα που είχε διαπράξει. Παραθέτω πιο κάτω το σκεπτικό του Δικαστηρίου: «Καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι αν εγκρίναμε την εισήγηση αυτή θα δίναμε λανθασμένο μήνυμα, το οποίο στην ουσία θα συνίστατο στο ότι οποιοσδήποτε καταδικάζεται σε ποινή φυλακίσεως μπορεί να συμπεριφέρεται μέσα στους χώρους των Δικαστηρίων κατά τον εντελώς ανεπίτρεπτο τρόπο με τον οποίο συμπεριφέρθηκε ο κατηγορούμενος περιφρονώντας το Δικαστήριο και κτυπώντας τον εκπρόσωπο της Κατηγορούσας Αρχής, χωρίς στην πραγματικότητα να υφίσταται οποιανδήποτε ουσιαστική συνέπεια.» Συμφωνούμε με αυτή τη θεώρηση η οποία συναρτάται με τις συγκεκριμένες ανάγκες αυτού του είδους περίπτωσης και δεν παρίσταται ανάγκη να επεκταθούμε σε ευρύτερα ζητήματα αρχής. Ως προς το ύψος των ποινών, το παράπονο σε ό,τι αφορά την τρίμηνη φυλάκιση για την καταφρόνηση είναι, κατά την άποψή μας, εντελώς αβάσιμο. Επρόκειτο για περίπτωση σοβαρής καταφρόνησης με προκλητική συμπεριφορά διαρκείας, η οποία αψηφούσε ολωσδιόλου τα θέσμια. Η επιβληθείσα ποινή δεν μπορεί, με κανένα μέτρο, να θεωρηθεί υπερβολική. » Το Εφετείο σημείωσε ότι επρόκειτο για περίπτωση σοβαρής καταφρόνησης με προκλητική συμπεριφορά διάρκειας η οποία αψηφούσε ολωσδιόλου τα θέσμια. Στην υπόθεση Ευαγγέλου ν. Αστυνομίας

(2000)2 Α.Α.Δ. 224, το Εφετείο υπέδειξε ότι ακόμη και απλή αμφισβήτηση του Δικαστή και εκτόξευση κατηγοριών εναντίον του για προκατάληψη συνιστά καταφρόνηση του Δικαστηρίου. Σε εκείνη την υπόθεση επικυρώθηκε ποινή φυλάκισης 15 ημερών που είχε επιβληθεί πρωτόδικα. Τόνισε, ότι η τιμωρία της φυλάκισης ήταν αναγκαία όχι επειδή το Δικαστικό σώμα ενδιαφέρεται για το προσωπικό του κύρος, αλλά επειδή με τέτοια συμπεριφορά επηρεάζεται η βεβαιότητα των πολιτών ότι τα Δικαστήρια απρόσκοπτα και αμερόληπτα θα κρίνουν τις διαφορές που τίθενται ενώπιον τους. Στη συνέχεια υπάρχει κίνδυνος να τρωθεί η εξουσία των Δικαστηρίων σε σημείο που αυτός ο αναγνωρισμένος και κατοχυρωμένος από το Σύνταγμα θεσμός επίλυσης διαφορών να αντικατασταθεί με κάτι που δεν αρμόζει σε δημοκρατική πολιτεία. Θεωρώ ότι η εξύβριση που εξαπέλυσε ο κατηγορούμενος εναντίον του συγκεκριμένου Δικαστή εντάσσεται σε εκείνη την ακραία συμπεριφορά για την οποία θα πρέπει να επιβληθεί αυστηρή τιμωρία, διαφορετικά η πληγή στο θεσμό της δικαιοσύνης δεν θα επουλωθεί με συνεπακόλουθες αρνητικές συνέπειες. Ο κατηγορούμενος όχι μόνο αμφισβήτησε την κρίση του Δικαστηρίου με την προκλητική του συμπεριφορά, αλλά επιχείρησε να μειώσει προσωπικά το συγκεκριμένο Δικαστή και κατ' επέκταση το έργο του Κακουργιοδικείου ώστε αυτός ο θεσμός να περιπέσει σε πλήρη ανυποληψία. Οι ενέργειες του είχαν άμεσο αντίκτυπο στην ομαλή και απρόσκοπτη λειτουργία της δικαστικής διαδικασίας και πλήγμα κατά των πολιτών αυτής της χώρας που βασίζονται στην ανεξαρτησία και το αμερόληπτο των Δικαστηρίων διά επίλυση των διαφορών τους και για προστασία από κρατικές και ιδιωτικές αυθαιρεσίες. Υπό τις περιστάσεις, η μόνη αρμόζουσα ποινή για αυτό το σοβαρό παράπτωμα και παρά την ύπαρξη των μετριαστικών στοιχείων που παρατίθενται πιο πάνω και ειδικά την κατάσταση της υγείας του κατηγορούμενου, είναι αυτή της φυλάκισης. Για τις σημαντικές και αρνητικές συνέπειες που προκαλούν στην απονομή της δικαιοσύνης αληθινές πράξεις ασέβειας προς το Δικαστήριο, καταγράφεται τα ακόλουθο απόσπασμα που προέρχεται από την Αγγλική υπόθεση Att. General v. Times Newspapers

(1974)AC 138: «The due administration of justice requires first that all citizens should have unhindered access to constitutionally established courts of criminal ...jurisdiction for the determination of disputes as to their legal rights and liabilities, secondly that they should be able to rely upon obtaining in the courts the arbritrament of a tribunal which is free from bias against any party and whose decision will be based upon those facts only that have been proved into evidence adduced before it in accordance with the procedure adopted in courts of law , they should be able to rely upon their being no usurpation by any other person of the function of that court according to law. Conduct which is calculated to prejudice any of these requirements or to undermine the public confidence that they will be observed is a contempt of court.» Σε ελεύθερη μετάφραση: «Η ορθή απονομή της δικαιοσύνης εξυπακούει ότι όλοι οι πολίτες θα πρέπει να έχουν απρόσκοπτη πρόσβαση στα Δικαστήρια που έχουν εγκαθιδρυθεί δυνάμει του Συντάγματος για την επίλυση διαφορών και για την διαπίστωση των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων τους. Δεύτερο, όλοι οι πολίτες πρέπει να έχουν το δικαίωμα πλήρους εκδίκασης και επίλυσης της υπόθεσης τους από το Δικαστήριο. Το Δικαστήριο πρέπει να είναι αμερόληπτο και πρέπει να στηρίζει την απόφαση του μόνο στα αποδεικτικά στοιχεία που έχουν τεθεί ενώπιον του νόμιμα, σύμφωνα με τη Δικαστική διαδικασία. Οι πολίτες πρέπει να αισθάνονται σίγουροι ότι κανένα πρόσωπο δεν μπορεί να επηρεάσει ή να υπονομεύει την ορθή και απρόσκοπτη λειτουργία του Δικαστηρίου. Η συμπεριφορά προσώπου που επηρεάζει την απρόσκοπτη λειτουργία του Δικαστηρίου ή που κλονίζει την εμπιστοσύνη του κοινού προς το Δικαστήριο, συνιστά καταφρόνηση του Δικαστηρίου.» Το υβρεολόγιο που εξαπέλυσε ο κατηγορούμενος εναντίον μέλους του Κακουργιοδικείου σε κρίσιμο και ευαίσθητο στάδιο της διαδικασίας, είναι συμπεριφορά που κλονίζει την εμπιστοσύνη του κοινού προς το Δικαστήριο, ανεξάρτητα από το γεγονός ότι αυτό συνέβηκε ακριβώς έξω από τη Δικαστική αίθουσα. Στην περίπτωση συχνών τέτοιων προσβολών, ατονεί η εξουσία του Δικαστηρίου να επιλύει διαφορές με ειρηνικό τρόπο, ως προνοείται από το Σύνταγμα και να εφαρμόσει τις αποφάσεις που έχουν εκδοθεί. Πράξεις που υπονομεύουν την αποστολή της δικαιοσύνης απευθείας είναι σοβαρές και επικίνδυνες. Η επιβολή αποτρεπτικής ποινής είναι δεδομένη για την περίπτωση του κατηγορούμενου, ο οποίος παρά τα σοβαρά προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζει, θεώρησε ορθό να διαπληκτιστεί ανεξέλεγκτα με τον αστυνομικό και στη συνέχεια να ανακοινώσει προς όλους τους παρευρισκόμενους ότι τα πρόσωπα που απαρτίζουν τα Κυπριακά Δικαστήρια είναι ανυπόληπτα. Νοείται ότι καμία άλλη ποινή πλην αυτή της φυλάκισης δεν αρμόζει στην παρούσα περίπτωση. Τα σοβαρά παθολογικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο κατηγορούμενους επενεργούν στη διάρκεια της ποινής και όχι ως προς το είδος της. Αφού έλαβα υπόψη μου όλους τους μετριαστικούς παράγοντες ως ανωτέρω, τα γεγονότα της υπόθεσης, τη σοβαρότητα του αδικημάτων και της ανάγκης επιβολής ποινής αποτρεπτικού χαρακτήρα, θεωρώ ορθό να του επιβληθεί η ποινή φυλάκισης των 10 ημερών. Νοείται ότι οι προσωπικές συνθήκες του κατηγορούμενου εάν αξιολογηθούν σε συνδυασμό με την όλη του εγκληματική συμπεριφορά δεν δικαιολογούν αναστολή της ποινής. Αντιλαμβάνομαι το εύθραυστο της υγείας του κατηγορούμενου, όμως το υβρεολόγιο που εξαπέλυσε κατά μέλους του Κακουργιοδικείου την ώρα που αυτό συνεδρίαζε, πρέπει να αντιμετωπιστεί με άμεση τιμωρία. Η αναστολή της ποινής φυλάκισης στην παρούσα περίπτωση, θεωρώ, ότι δεν εξυπηρετεί τους πολλαπλούς σκοπούς της τιμωρίας αλλά και ούτε συνάδει ως ορθή αντιμετώπιση για τη χυδαία και περιφρονητική συμπεριφορά του κατηγορούμενου προς τα Δικαστήρια της Κύπρου. (Βλ. υπόθεση Ιωσήφ ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφεση αρ. 221/2012, ημερ. 19/12/12.) Επιβάλλεται στον κατηγορούμενο ποινή φυλάκισης 10 ημερών σε όλες τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει. Οι ποινές φυλάκισης να συντρέχουν και αρχίζουν από σήμερα. (Υπ.).............. Ν. Ταλαρίδου-Κοντοπούλου, Ε.Δ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο