Αστυνομικός Διευθυντής Λάρνακας ν. Rasaei Hida κ.α., Υπόθεση αρ.: 13657/2014, 14/10/2014

(5)του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου, Κεφ. 105 ως αυτό ετροποποιήθηκε στη συνέχεια). Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, οι αποδιδόμενες, στις κατηγορούμενες, αδικοπραγίες έλαβαν χώραν στις 27.09.2014 στον διεθνή αερολιμένα Λάρνακας και στις 20.09.2014 στον παράνομο αερολιμένα Τύμπου. Οι κατηγορούμενες παρουσιάζονται να εισήλθαν στην επικράτεια της Κυπριακής Δημοκρατίας στις 20.09.2014, διαμέσου του παράνομου αερολιμένα της Τύμπου, χωρίς να ακολουθήσουν τις νόμιμες διατυπώσεις, και να επεχείρησαν, στις 27.09.2014, να αναχωρήσουν διαμέσου του διεθνούς αερολιμένα Λάρνακας χρησιμοποιώντας ψευδή ονόματα. Εμφανισθείσες ενώπιον του Δικαστηρίου στις 03.10.2014 οι κατηγορούμενες παρεδέχθηκαν ενοχή σε όλες τις κατηγορίες και κατόπιν αιτήματος η υπόθεση παρέμεινε για να εκτεθούν γεγονότα και να επιβληθεί ποινή στις 10.10.

1. Προς το σκοπό αυτό εζητήθηκε η σύνταξη, από το Τμήμα Κοινωνικής Ευημερίας, εκθέσεων σχετικώς με τις προσωπικές συνθήκες των κατηγορουμένων. Οι εκθέσεις ετοιμάστηκαν και ευρίσκονται στον φάκελο της διαδικασίας. Πλην όμως, κατά τη δικάσιμο ημερ. 10.10.2014 οι κατηγορούμενες εζήτησαν άδεια για αλλαγή απάντησης. Η άδεια εδόθηκε και, κατά την δεύτερη απαγγελία του κατηγορητηρίου, οι κατηγορούμενες αρνήθηκαν όλες τις κατηγορίες. Κατ΄ ακολουθίαν, η υπόθεση ορίσθηκε για ακρόαση στις 24.10.
2. Μετά την εξέλιξη αυτή, ο ευπαίδευτος εκπρόσωπος της κατηγορούσας αρχής υπέβαλε αίτημα για την κράτηση των κατηγορουμένων έως την έναρξη της δίκης τους. Το αίτημα αυτό προσέκρουσε στην ένσταση της συνηγόρου των κατηγορουμένων. Εξ αρχής σημειώνεται πώς η εξουσία του Δικαστηρίου να διατάσσει την κράτηση προσώπου που κατηγορείται για τη διάπραξη ποινικών αδικημάτων έως την έναρξη της δίκης του απορρέει από τις διατάξεις του άρθρου 157 του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου (Κεφ. 155, ως αυτό ετροποποιήθηκε στη συνέχεια). Πρόκειται για εξουσία διακριτική η οποία πρέπει να ασκείται επί τη βάσει των κριτηρίων και του πλαισίου που καθιερώνει η σχετική νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, νομολογία πλούσια, πάγια και ευθυγραμμισμένη με το θεμελιώδες και συνταγματικώς κατοχυρωμένο ανθρώπινο δικαίωμα της ελευθερίας και της προσωπικής ασφάλειας (Άρθρο 11 του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας και Άρθρο 5 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Προάσπιση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και των Θεμελιωδών Ελευθεριών - κυρωθείσα δια του Ν. 39/1962). Ο ευπαίδευτος συνήγορος της κατηγορούσας αρχής προσδιόρισε τη βάση του αιτήματός του επικαλούμενος τον κίνδυνο μη προσέλευσης των κατηγορουμένων στο Δικαστήριο. Ο κ. Αντωνίου συνέδεσε τον κίνδυνο φυγοδικίας με το γεγονός ότι οι κατηγορούμενες διώκονται για σοβαρά αδικήματα, για τον κολασμό των οποίων προβλέπονται ποινές στερητικές της ελευθερίας. Θεωρεί δε το ενδεχόμενο καταδίκης των κατηγορουμένων και επιβολής τέτοιων ποινών ορατό εν όψει της υπάρχουσας μαρτυρίας (τεκμήριο α). Περαιτέρω, ο κ. Αντωνίου υπέδειξε πώς οι κατηγορούμενες, ιρανικής καταγωγής, δεν έχουν οιονδήποτε δεσμό με τη Δημοκρατία. Η ευπαίδευτη συνήγορος των κατηγορουμένων προώθησε την ένστασή της περιοριζόμενη σε αγόρευση και παραπέμποντας στο περιεχόμενο δέσμης εγγράφων (τεκμήριο β), τα οποία κατετέθηκαν χωρίς ένσταση, όμως, με την επιφύλαξη ως προς την αλήθεια του περιεχομένου τους. Τα έγγραφα αυτά (τεκμήριο β) αναφέρονται στην κλονισμένη ψυχική υγεία της κατηγορουμένης αρ. 1 καθώς και στο γεγονός ότι αυτή υπήρξε αντιμέτωπη με τις διωκτικές αρχές του Ιράν. Η πλευρά των κατηγορουμένων δεν επαρουσίασε οιανδήποτε περαιτέρω μαρτυρία. Απαντώντας στον εκπρόσωπο της κατηγορούσας αρχής, η κα Ιωάννου υπεστήριξε τα εξής: (α) Το μαρτυρικό υλικό δεν δημιουργεί πιθανότητα καταδίκης των κατηγορουμένων. (β) Ακόμη και εάν οι κατηγορούμενες κριθούν, εν τέλει, ένοχες δεν είναι βέβαιο ότι θα επιβληθούν σε αυτές ποινές φυλάκισης. (γ) Οι κατηγορούμενες εδημιούργησαν δεσμούς με τη Δημοκρατία εφ΄ όσον, εκκρεμούσης της προκείμενης υπόθεσης, υπέβαλαν αίτηση για να τους παραχωρηθεί πολιτικό άσυλο. (δ) Η κράτηση των κατηγορουμένων θα επηρεάσει δυσμενώς την ετοιμασία της υπεράσπισής τους. (ε) Η κράτηση των κατηγορουμένων θα τις εμποδίσει να προωθήσουν την αίτησή τους για παραχώρηση πολιτικού ασύλου. Όσον αφορά ειδικότερα στην κατηγορουμένη αρ. 1 η και Ιωάννου ισχυρίσθηκε πώς η κράτησή της θα επηρεάσει περαιτέρω την ήδη κλονισμένη ψυχική υγεία της (τεκμήριο β). Τέλος, η κα Ιωάννου εδήλωσε πώς οι πελάτιδές της είναι πρόθυμες να συμμορφωθούν με όρους οι οποίοι ήθελε τεθούν προς το σκοπό διασφάλισης της παρουσίας τους ενώπιον του Δικαστηρίου. Συγκεκριμένα αυτές είναι πρόθυμες να καταθέσουν το χρηματικό ποσόν των €1.000 εκάστη, να παραδώσουν τα ταξιδιωτικά τους έγγραφα και να εμφανίζονται καθημερινώς ενώπιον αστυνομικού τμήματος. Κρίνεται αναγκαία η σκιαγράφηση του νομολογημένου πλαισίου άσκησης της δικαστικής διακριτικής εξουσίας κράτησης κατηγορουμένου έως τη δίκη του: Αφετηρία για την άσκηση της εξουσίας αυτής αποτελεί η αρχή πώς κάθε πρόσωπο που κατηγορείται για ποινικό αδίκημα δικαιούται να αφεθεί ελεύθερο με εγγύηση εκτός εάν συγκεκριμένοι και πειστικοί λόγοι δικαιολογούν την κράτησή του (Α.Ν. Loizou, G.M. Pikis Criminal Procedure in Cyprus, 1975, p. 35). Ο υπόδικος πρέπει να απολύεται με εγγύηση σε κάθε περίπτωση όπου υπάρχει προσδοκία ότι αυτός θα εμφανισθεί ενώπιον του Δικαστηρίου για να δικασθεί (Rex n. Solomonides

(1935)C.L.R. XIV 127). Η προδιάθεση για την απόλυση υπόδικου έως και την έναρξη της δίκης του απορρέει από το τεκμήριο της αθωότητας και την αρχή της ελευθερίας και της προσωπικής ασφάλειας. Η απόλυση του υποδίκου με εγγύηση προέχει (Ιωάννου ν. Δημοκρατίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 596, Αmirou v. Αστυνομίας,

(2001)2 Α.Α.Δ. 603, Τσιάκκας κ.α. ν. Δημοκρατίας

(2002)2 Α.Α.Δ. 164). Η κράτηση του υποδίκου έως και την έναρξη της δίκης του ενώπιον του Κακουργιοδικείου προκρίνεται εφ΄ όσον συγκεκριμένοι και πειστικοί λόγοι δεικνύουν πώς μόνον έτσι διασφαλίζονται οι σκοποί της δικαιοσύνης. Τέτοιοι λόγοι εντοπίζονται (α) στον κίνδυνο ο κατηγορούμενος να παραλείψει να εμφανισθεί ενώπιον του Δικαστηρίου για να δικαστεί, (β) στον κίνδυνο ο κατηγορούμενος να διαπράξει άλλα αδικήματα και (γ) στον κίνδυνο ο κατηγορούμενος να επηρεάσει μάρτυρες. Οι προβλέψεις για την συνδρομή οιουδήποτε από τους κινδύνους αυτούς μπορεί να έχουν ως πηγή εγγενείς ενδείξεις που χαρακτηρίζουν την εκάστοτε συγκεκριμένη υπόθεση, άλλα στοιχεία που αφορούν στην υπόθεση αυτή καθώς και το ιστορικό του υποδίκου (Θεοχάρους κ.α. ν. Δημοκρατίας

(2002)2 Α.Α.Δ. 48, 53). Αυτές οι ενδείξεις και τα στοιχεία αφορούν σε αντικειμενικά δεδομένα (όπως η σοβαρότητα των κατηγοριών και η εκ πρώτης όψεως πιθανολόγηση του ενδεχομένου καταδίκης, επί τη βάσει του μαρτυρικού υλικού που βρίσκεται ενώπιον του Δικαστηρίου) καθώς και σε υποκειμενικά δεδομένα (όπως οι προσωπικές και οικογενειακές περιστάσεις του κατηγορουμένου, ο χαρακτήρας, η ηλικία, το επάγγελμα, η κατάσταση της υγείας του και η οικονομική του κατάσταση, το ποινικό του μητρώο καθώς και οι δεσμοί του με τη χώρα όπου διαμένει) (Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Σιδερένιου κ.α.,

(2008)2 Α.Α.Δ. 320). Περαιτέρω, κατά την αξιολόγηση των ανωτέρω συνεκτιμώνται αφ΄ ενός η χρονική έκταση της κράτησης (Χ¨Δημητρίου ν. Δημοκρατίας

(1997)2 Α.Α.Δ. 45) καθώς και διασφάλιση του δικαιώματος του κατηγορουμένου να ετοιμάσει την υπεράσπισή του (Κωνσταντινίδης ν. Δημοκρατίας

(1997)2 Α.Α.Δ. 109, 116). Όσον αφορά στον κίνδυνο φυγοδικίας, παρατίθεται αυτούσιο το κάτωθι απόσπασμα από την απόφαση Θεοχάρους κ.α. ν. Δημοκρατίας (ανωτέρω), 53: «... σε καμία περίπτωση δεν εκτιμάται η πιθανότητα μη προσέλευσης με κατά απομόνωση αναφορά στη σοβαρότητα του αδικήματος, την πιθανότητα καταδίκης και την επιβληθησόμενη ποινή, αυτόματα δηλαδή, χωρίς συνυπολογισμό άλλων σχετικών δεδομένων. Το εγχείρημα συνιστάται όχι απλώς στην αποτίμηση γενικών ενδεχομένων από την κατ΄ ισχυρισμόν διάπραξη αδικήματος ορισμένης σοβαρότητας για το οποίο μπορεί να καταδικαστεί ο κατηγορούμενος αλλά στην εκτίμηση της πιθανότητας να διαφύγει ο συγκεκριμένος κατηγορούμενος». Τέλος, σημειώνεται πώς σύγκριση της νομολογίας του Ανωτάτου Δικαστηρίου με εκείνην του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αποκαλύπτει πώς, σε ό,τι αφορά στο επίδικο ζήτημα, οι νομολογίες αυτές είναι ευθυγραμμισμένες (Κωνσταντινίδης ν. Δημοκρατίας (ανωτέρω), 116). Μελετήθηκαν με προσοχή τα επίδικα νομικά ζητήματα και εξετάσθηκε το μαρτυρικό υλικό (τεκμήρια α και β). Κρίνεται πώς, όσον αφορά και στις δύο κατηγορούμενες, συντρέχει ο υποδειχθείς, από τον ευπαίδευτο εκπρόσωπο της κατηγορούσας αρχής, λόγος για την κράτησή τους έως και την έναρξη της δίκης τους. Η κρίση αυτή βασίζεται επί των ακόλουθων διαπιστώσεων: Πρώτον, εκτός του ότι οι κατηγορούμενες αντιμετωπίζουν σωρεία κατηγοριών για σοβαρά αδικήματα, τα οποία, σε περίπτωση καταδίκης, τιμωρούνται κατ΄ αρχήν με ποινές φυλάκισης, η τεθείσα ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία (τεκμήριο α) καθιστά την πιθανότητα καταδίκης τους ορατή. Χωρίς, στο παρόν στάδιον, να αξιολογείται η αποδεικτική δύναμη των ενοχοποιητικών καταθέσεων των κατηγορουμένων (κυανά 3 και 5 στο τεκμήριο α), ως η δύναμη αυτή θα αξιολογηθεί στα πλαίσια της δίκης ενώπιον του Δικαστηρίου, εντούτοις, παρατηρείται πώς πρόκειται για καταθέσεις με περιεχόμενο συγκεκριμένο, συγκροτημένο και σαφές ως προς την εγκληματική συμπεριφορά αυτών. Δεύτερον, οι κατηγορούμενες ουδένα δεσμό διατηρούν με τη Δημοκρατία. Η εκ μέρους τους καταχώρηση αίτησης για παροχή πολιτικού ασύλου, γεγονός παραδεκτό από την κατηγορούσα αρχή, δεν δημιουργεί τέτοιο δεσμό. Ας σημειωθεί πώς ουδεμία μαρτυρία ετέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου η οποία να τείνει να καταδείξει πώς η αναζήτηση πολιτικού ασύλου στη Δημοκρατία ήταν το πρώτο και το κύριο μέλημα των κατηγορουμένων. Αντιθέτως, ζήτημα πολιτικού ασύλου ετέθηκε μετά από την σύλληψη των κατηγορουμένων για τα επίδικα αδικήματα και μετά από την προσαγωγή τους ενώπιον του Δικαστηρίου. Τρίτον, το ενδεχόμενο η κράτηση των κατηγορουμένων να επηρεάσει δυσμενώς την προετοιμασία της υπεράσπισή τους καθώς και την προώθηση της αίτησής τους για παροχή πολιτικού ασύλου δεν εξετάζεται in abstracto. Οι σχετικοί φόβοι εξεφράσθηκαν από την ευπαίδευτη συνήγορο τους κατά τρόπον υποθετικό, γενικόλογο και ατεκμηρίωτο. Ουδεμία σχετική μαρτυρία επαρουσιάσθηκε. Η κα Ιωάννου περιορίσθηκε σε υποθέσεις όσον αφορά στις ενέργειες και τη συμπεριφορά των αρχών οι οποίες είναι αρμόδιες για την κράτηση των κατηγορουμένων καθώς και για την εξέταση του αιτήματός τους για παροχή πολιτικού ασύλου. Τέλος, το γεγονός πώς η κατηγορουμένη αρ. 1 σε αντίγραφα ιατρικών βεβαιώσεων, εκδοθείσων στην αλλοδαπή, παρουσιάζεται να υποφέρει από κατάθλιψη, αποδιοργάνωση, απαισιοδοξία και υπερευαισθησία, και παρουσιάζεται να απεπειράθηκε να αυτοκτονήσει (τεκμήριο β) δεν είναι αρκετά για την απελευθέρωσή της. Επί του παρόντος η κατηγορουμένη αρ. 1 παρουσιάζεται ικανή να παρακολουθήσει την προκείμενη δικαστική διαδικασία. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, το αίτημα της κατηγορούσας αρχής για την κράτηση των κατηγορουμένων κρίνεται βάσιμο και εγκρίνεται. Οι κατηγορούμενες αρ. 1 και 2 να παραμείνουν υπό κράτηση έως και τη δίκη τους η οποία έχει ορισθεί για τις 24.10.2014 στις 12:00μ.μ. (Υπ.) .............................................. Α. Κ. Λυκούργου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο