← Κύπρος

Δημοκρατία ν. Ευστάθιος Κιττής κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 693/14, 22/12/2014

Δημοκρατία ν. Ευστάθιος Κιττής κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 693/14, 22/12/2014 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:KDLAR:2014:17 ΜΟΝΙΜΟ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον: Ν. Γ. Σάντη, Π.Ε.Δ. Α. Δαυίδ, Α.Ε.Δ. Χρ. Φιλίππου, A.Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 693/14 Δημοκρατία v

  1. Ευστάθιος Κιττής
  2. Χαράλαμπος Τσουρής
  3. Ορέστης Βασιλείου
  4. Γιάννης Σουρουλλάς
  5. Γρηγόρης Σουρουλλάς
  6. Εταιρεία Polleson Holdings Ltd
  7. Βενιζέλος Ζαννέτος
  8. Αντώνης Ιωακείμ Κατηγορουμένων ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 22 Δεκεμβρίου,
  9. ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για την Κατηγορούσα Αρχή: Οι κ.κ. Ε. Παπαγαπίου και Ν. Κέκκος. Για τον Κατηγορούμενο 1: Ο κ. Γ. Παπαϊωάννου. Για τους Κατηγορούμενους 2 και 8: Ο κ. Γ. Θωμά. Για τον Κατηγορούμενο 3: Ο κ. Μ. Πικής. Για τους Κατηγορούμενους 4 - 7: Ο κ. Η. Στεφάνου. Κατηγορούμενοι: Παρόντες. Α Π Ο Φ Α Σ Η Ο κατηγορούμενος 1 (Ευστάθιος Κιττής), αντιμετωπίζει συνολικώς 19 κατηγορίες που αφορούν στα αδικήματα της συνομωσίας για καταδολίευση, κατά παράβαση του άρθρου 302 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 (βλ. κατηγορίες 1 και 2, την τελευταία, από κοινού με τον κατηγορούμενο 2 [Χαράλαμπο Τσουρή]), της απάτης, κατά παράβαση των άρθρων 300, 20 και 21 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 (βλ. κατηγορία 3, από κοινού με τον κατηγορούμενο 2 [Χαράλαμπο Τσουρή]), του δεκασμού δημόσιου λειτουργού, κατά παράβαση του άρθρου 100(α) του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 (βλ. κατηγορίες 4, 5, και 6), της δωροληψίας για επίδειξη εύνοιας από δημόσιο λειτουργό, κατά παράβαση του άρθρου 102 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 (βλ. κατηγορίες 7, 8 και 9), της δωροληψίας από οικείους δημόσιους αξιωματούχους, κατά παράβαση των άρθρων 2, 3, 4

(3)και 6 του Περί της Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Ποινικοποίηση της Διαφθοράς (Κυρωτικού) Νόμου 23(III)/00 (βλ. κατηγορίες 10, 11 και 12), των συναλλαγών με αντιπροσώπους οι οποίες υποδηλώνουν διαφθορά, κατά παράβαση των άρθρων 2, 3(α), 4, 5 και 6 του Περί Πρόληψης Διαφθοράς Νόμου Κεφ. 161, όπως τροποποιήθηκε από το Νόμο 97(Ι)/12 (βλ. κατηγορίες 13, 14 και 15), της πλαστογραφίας, κατά παράβαση των άρθρων 331(α), 333, 334 335, 20 και 21 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 (βλ. κατηγορία 16), της κυκλοφορίας πλαστού εγγράφου, κατά παράβαση του άρθρου 339 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 (βλ. κατηγορία 17), της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, κατά παράβαση των άρθρων 2, 3, 4
(1)(iii)
(2), 5, 7 και 8 του Περί της Παρεμπόδισης και Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες Νόμου 188(Ι)/07 (βλ. κατηγορία 18) και της εξασφάλισης χρημάτων με ψευδείς παραστάσεις, κατά παράβαση των άρθρων 297, 298, 20 και 21 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 (βλ. κατηγορία 20, από κοινού με τον κατηγορούμενο 2 [Χαράλαμπο Τσουρή]). Ο κατηγορούμενος 2 (Χαράλαμπος Τσουρής), αντιμετωπίζει συνολικώς τέσσερεις κατηγορίες που αφορούν σε συνομωσία για καταδολίευση, κατά παράβαση του άρθρου 302 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 (βλ. κατηγορία 2, από κοινού με τον κατηγορούμενο 1 [Ευστάθιο Κιττή]), σε απάτη, κατά παράβαση των άρθρων 300, 21 και 20 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 (βλ. κατηγορία 3, από κοινού με τον κατηγορούμενο 1 [Ευστάθιο Κιττή]), σε κατάχρηση εμπιστοσύνης από δημόσιο λειτουργό, κατά παράβαση του άρθρου 133 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 (βλ. κατηγορία 19) και σε εξασφάλιση χρημάτων με ψευδείς παραστάσεις, κατά παράβαση των άρθρων 297, 298, 20 και 21 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 (βλ. κατηγορία 20, από κοινού με τον κατηγορούμενο 1 [Ευστάθιο Κιττή]). Ο κατηγορούμενος 3 (Ορέστης Βασιλείου), αντιμετωπίζει εν όλω, επτά κατηγορίες. Συγκεκριμένα, εκείνες της συνομωσίας προς διάπραξη κακουργήματος, κατά παράβαση του άρθρου 371 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 (βλ. κατηγορία 22, από κοινού με τους κατηγορούμενους 4 [ Γιάννη Σουρουλλά], 5 [Γρηγόρη Σουρουλλά] και 6 [Polleson Holdings Ltd]), της δωροληψίας από οικείους δημόσιους αξιωματούχους, κατά παράβαση των άρθρων 2, 3, 4
(3)και 6 του Περί της Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Ποινικοποίηση της Διαφθοράς (Κυρωτικού) Νόμου 23(III)/00 (βλ. κατηγορίες 23 [από κοινού με τον κατηγορούμενο 4 (Γιάννη Σουρουλλά)] και 24), της εκβίασης, κατά παράβαση των άρθρων 290Α, 20 και 21 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 (βλ. κατηγορίες 25 [από κοινού με τους κατηγορούμενους 4 (Γιάννη Σουρουλλά) και 5 (Γρηγόρη Σουρουλλά] και 26) και της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, κατά παράβαση των άρθρων 2, 3, 4
(1)(iii)
(2), 5, 7 και 8 του Περί της Παρεμπόδιση και Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες Νόμου 188(Ι)/07 (βλ. κατηγορίες 27 [από κοινού με τους κατηγορούμενους 4 (Γιάννη Σουρουλλά), 5 (Γρηγόρη Σουρουλλά) και 6 (Polleson Holdings Ltd)] και 28). Ο κατηγορούμενος 4 (Γιάννης Σουρουλλάς), αντιμετωπίζει τέσσερεις κατηγορίες, δηλαδή εκείνες της συνομωσίας προς διάπραξη κακουργήματος, κατά παράβαση του άρθρου 371 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 (βλ. κατηγορία 22, από κοινού με τους κατηγορούμενους 3 [Ορέστη Βασιλείου], 5 [Γρηγόρη Σουρουλλά] και 6 [Polleson Holdings Ltd]), της δωροληψίας από οικείους δημόσιους αξιωματούχους, κατά παράβαση των άρθρων 2, 3, 4
(3)και 6 του Περί της Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Ποινικοποίηση της Διαφθοράς (Κυρωτικού) Νόμου 23(III)/00 (βλ. κατηγορία 23, από κοινού με τον κατηγορούμενο 3 [Ορέστη Βασιλείου]), της εκβίασης, κατά παράβαση των άρθρων 290Α, 20 και 21 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 (βλ. κατηγορία 25, από κοινού με τους κατηγορούμενους 3 [Ορέστη Βασιλείου) και 5 [Γρηγόρη Σουρουλλά]) και της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, κατά παράβαση των άρθρων 2, 3, 4
(1)(iii)
(2), 5, 7 και 8 του Περί της Παρεμπόδισης και Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες Νόμου 188(Ι)/07 (βλ. κατηγορία 27, από κοινού με τους κατηγορούμενους 3 [Ορέστη Βασιλείου], 5 [Γρηγόρη Σουρουλλά] και 6 [Polleson Holdings Ltd]). Ο κατηγορούμενος 5 (Γρηγόρης Σουρουλλάς), αντιμετωπίζει τρεις κατηγορίες. Η πρώτη, αφορά στο αδίκημα της συνομωσίας προς διάπραξη κακουργήματος, κατά παράβαση του άρθρου 371 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 (βλ. κατηγορία 22, από κοινού με τους κατηγορούμενους 3 [Ορέστη Βασιλείου], 4 [Γιάννη Σουρουλλά] και 6 [Polleson Holdings Ltd]). Η δεύτερη, αφορά στο αδίκημα της εκβίασης, κατά παράβαση των άρθρων 290Α, 20 και 21 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 (βλ. κατηγορία 25, από κοινού με τους κατηγορούμενους 3 [Ορέστη Βασιλείου] και 4 [Γιάννη Σουρουλλά]). Η τρίτη, αφορά στο αδίκημα της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, κατά παράβαση των άρθρων 2, 3, 4
(1)(iii)
(2), 5, 7 και 8 του Περί της Παρεμπόδισης και Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες Νόμου 188(Ι)/07 (βλ. κατηγορία 27, από κοινού με τους κατηγορούμενους 3 [Ορέστη Βασιλείου], 4 [Γιάννη Σουρουλλά] και 6 [Polleson Holdings Ltd). Η κατηγορούμενη 6 (Polleson Holdings Ltd), αντιμετωπίζει δύο κατηγορίες και δη, εκείνες της συνομωσίας προς διάπραξη κακουργήματος, κατά παράβαση του άρθρου 371 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 (βλ. κατηγορία 22, από κοινού με τους κατηγορούμενους 3 [Ορέστη Βασιλείου], 4 [Γιάννη Σουρουλλά] και 5 [Γρηγόρη Σουρουλλά]) και της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, κατά παράβαση των άρθρων 2, 3, 4
(1)(iii)
(2), 5, 7 και 8 του Περί της Παρεμπόδισης και Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες Νόμου 188(Ι)/07 (βλ. κατηγορία 27, από κοινού με τους κατηγορούμενους 3 [Ορέστη Βασιλείου], 4 [Γιάννη Σουρουλλά] και 5 [Γρηγόρη Σουρουλλά]). Ο κατηγορούμενος 7 (Βενιζέλος Ζαννέτος), αντιμετωπίζει την κατηγορία της εκβίασης, κατά παράβαση των άρθρων 290Α, 20 και 21 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 (βλ. κατηγορία 21, από κοινού με τον κατηγορούμενο 8 [Αντώνη Ιωακείμ]). Ο κατηγορούμενος 8 (Αντώνης Ιωακείμ), αντιμετωπίζει την κατηγορία της εκβίασης, κατά παράβαση των άρθρων 290Α, 20 και 21 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 (βλ. κατηγορία 21, από κοινού με τον κατηγορούμενο 7 [Βενιζέλο Ζαννέτο]). Σύμφωνα με την εκδοχή της Κατηγορούσας Αρχής - όπως αναδεικνύεται από τις λεπτομέρειες αδικήματος στην κάθε μια κατηγορία επί του κατηγορητηρίου (μετά από κάποιες τροποποιήσεις που έλαβαν χώραν αλλά και γεγονότων που ανέκυψαν κατά τη δίκη σε βαθμό που να δικαιολογούν τη διευκρίνιση ή τον περιορισμό κάποιων συναφών αδικημάτων) - ο κατηγορούμενος 1 (Ευστάθιος Κιττής), σε άγνωστη ημερομηνία μεταξύ Οκτωβρίου 2009 και Απριλίου 2012, στις Επαρχίες Λάρνακας και Λευκωσίας, συνωμότησε με τον Νίκο Λίλλη (ΜΚ5), όπως καταδολιεύσουν το Ταμείο Συντάξεων και Χορηγημάτων Υπαλλήλων της Αρχής Τηλεπικοινωνιών Κύπρου («ΑΤΗΚ»), παρουσιάζοντας στη Διαχειριστική Επιτροπή του Ταμείου Συντάξεων και Χορηγημάτων Υπαλλήλων της ΑΤΗΚ, το έργο Aero Center στη Δρομολαξιά («Aero Center») υπερτιμημένο. Οι κατηγορούμενοι 1 (Ευστάθιος Κιττής) και 2 (Χαράλαμπος Τσουρής), σε άγνωστη ημερομηνία μεταξύ Μαρτίου 2012 και 19.4.12 στην Επαρχία Λευκωσίας, συνωμότησαν με τον Νίκο Λίλλη (ΜΚ5), όπως καταδολιεύσουν το Ταμείο Συντάξεων και Χορηγημάτων Υπαλλήλων της ΑΤΗΚ, εξασφαλίζοντας επιπλέον χρηματικό ποσό από εκείνο που προνοούσε η σχετική προς τούτο συμφωνία ημερομηνίας 25.2.11, ισχυριζόμενοι ότι μετά την έκδοση της πολεοδομικής άδειας του Aero Center, προέκυψαν επιπλέον τετραγωνικά μέτρα για τη δόμηση του εν λόγω έργου, γεγονός που δεν ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα και εισηγούμενοι την αγορά του υπόλοιπου τεμαχίου γης στο οποίο ανεγειρόταν το έργο παρουσιάζοντας το υπερτιμημένο εις βάρος των συμφερόντων του Ταμείου Συντάξεων και Χορηγημάτων Υπαλλήλων της ΑΤΗΚ. Επιπροσθέτως, οι κατηγορούμενοι 1 (Ευστάθιος Κιττής) και 2 (Χαράλαμπος Τσουρής), σε άγνωστη ημερομηνία μεταξύ 1.3.12 και 19.4.12, στην Επαρχία Λευκωσίας, με επινόημα υποκίνησαν το Ταμείο Συντάξεων και Χορηγημάτων Υπαλλήλων της ΑΤΗΚ να καταβάλει μεγαλύτερο χρηματικό ποσό από εκείνο που προνοούσε η συμφωνία ημερομηνίας 25.2.11, παρουσιάζοντας έκθεση με ψευδή στοιχεία προς τη Διαχειριστική Επιτροπή του Ταμείου Συντάξεων και Χορηγημάτων Υπαλλήλων της ΑΤΗΚ, διά της οποίας εισηγούνταν ικανοποίηση του αιτήματος της Wadnic Trading Ltd για καταβολή επιπλέον χρηματικού ποσού από εκείνο που προνοούσε η υπό αναφορά συμφωνία για τα επιπλέον, δήθεν, τετραγωνικά μέτρα που προέκυψαν μετά την έκδοση της πολεοδομικής άδειας του Aero Center, γεγονός που δεν ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα, προτείνοντας επίσης (οι κατηγορούμενοι 1 [Ευστάθιος Κιττής] και 2 [Χαράλαμπος Τσουρής]), την αγορά του υπολοίπου τεμαχίου γης στο οποίο αναγειρόταν το εν λόγω έργο, παρουσιάζοντας το υπερτιμημένο σε βάρος του Ταμείου Συντάξεων και Χορηγημάτων Υπαλλήλων της ΑΤΗΚ. Αποτελεί, επιπροσθέτως, θέση της Κατηγορούσας Αρχής ότι ο κατηγορούμενος 1 (Ευστάθιος Κιττής), σε τρεις διαφορετικές περιπτώσεις ήτοι, σε άγνωστη ημερομηνία το Δεκέμβριο 2009 στην Επαρχία Λάρνακας, στις 25.11.11, στις Επαρχίες Λευκωσίας και Λάρνακας και σε άγνωστη ημερομηνία το Μάιο 2012, στις ίδιες επαρχίες και ενώ ήταν δημόσιος λειτουργός (δημόσιος αξιωματούχος και αντιπρόσωπος της Κυπριακής Δημοκρατίας), δηλαδή Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΑΤΗΚ, έλαβε παρανόμως από τον Νίκο Λίλλη (ΜΚ5), με τρόπο που να υποδηλώνει δεκασμό, δωροληψία, παράτυπο πλεονέκτημα και διαφθορά, συνολικό ποσό €300.000 (ήτοι, ποσό €100.000, την κάθε φορά, ως περιγράφεται ανωτέρω) - και ενώ γνώριζε πως το ποσό αυτό αποτελούσε έσοδο από τη διάπραξη γενεσιουργών αδικημάτων - ως αντάλλαγμα για τη θετική στάση που επέδειξε ο κατηγορούμενος 1 (Ευστάθιος Κιττής), ως Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΑΤΗΚ και του Ταμείου Συντάξεων και Χορηγημάτων Υπαλλήλων της ΑΤΗΚ, προς ολοκλήρωση της συμφωνίας μεταξύ Wadnic Trading Ltd και Ταμείου Συντάξεων και Χορηγημάτων Υπαλλήλων της ΑΤΗΚ σε σχέση με το Aero Center. Το υπό αναφορά ποσό των €300.000, που δόθηκε στον κατηγορούμενο 1 (Ευστάθιο Κιττή), από τον Νίκο Λίλλη (ΜΚ5), διευθυντή της Wadnic Trading Ltd (με τον τρόπο και στους χρόνους που προαναφέρθηκαν), δόθηκε από τον Νίκο Λίλλη (ΜΚ5) και παραλήφθηκε από τον κατηγορούμενο 1 (Ευστάθιο Κιττή), υπό τον ρητό όρο ότι ο τελευταίος θα ευνοούσε την Wadnic Trading Ltd στην πρόταση που είχε υποβάλει προς το Ταμείο Συντάξεων και Χορηγημάτων Υπαλλήλων της ΑΤΗΚ για την επένδυση στο Aero Center. Περιπλέον, ο κατηγορούμενος 1 (Ευστάθιος Κιττής), σε άγνωστη ημερομηνία μεταξύ 1.3.13 και 25.8.13 στην Επαρχία Λευκωσίας, κατάρτισε μαζί με τον Νίκο Λίλλη (ΜΚ5), έγγραφα που εμφανίζονταν ως πραγματικά ενώ στην πραγματικότητα ήσαν εικονικά, δηλαδή τα συμφωνητικά έγγραφα μεταξύ της Leagros Investments Ltd και της Wadnic Trading Ltd. Στις 17.9.13, ο κατηγορούμενος 1 (Ευστάθιος Κιττής) στην Επαρχία Λευκωσίας, εν γνώσει του και με δόλιο τρόπο, έθεσε σε κυκλοφορία τα αναφερόμενα πλαστά συμφωνητικά έγγραφα μεταξύ Leagros Investments Ltd και Wadnic Trading Ltd, με σκοπό να δικαιολογήσει την επιταγή με αριθμό 8216224, ημερομηνίας 25.11.11 (που ο κατηγορούμενος 1 [Ευστάθιος Κιττής] έλαβε από τον Νίκο Λίλλη (ΜΚ5), υπό συνθήκες που ισοδυναμούν με δεκασμό, δωροληψία, παράτυπο πλεονέκτημα, διαφθορά και νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες), ως αντάλλαγμα για τη θετική στάση που θα τηρούσε ο πρώτος για την επένδυση του Ταμείου Συντάξεων και Χορηγημάτων Υπαλλήλων της ΑΤΗΚ στο Aero Center. Ο κατηγορούμενος 2 (Χαράλαμπος Τσουρής) - υποστηρίζει περαιτέρω η Κατηγορούσα Αρχή - σε άγνωστη ημερομηνία μεταξύ 1.3.12 και 19.4.12, στην Επαρχία Λευκωσίας και ενώ ήταν δημόσιος λειτουργός, δηλαδή μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΑΤΗΚ και του Ταμείου Συντάξεων και Χορηγημάτων Υπαλλήλων της ΑΤΗΚ, κατά την εκπλήρωση των καθηκόντων τού λειτουργήματος του και κατά κατάχρηση εμπιστοσύνης, ισχυρίστηκε ενώπιον των μελών της Διαχειριστικής Επιτροπής του Ταμείου Συντάξεων και Χορηγημάτων Υπαλλήλων της ΑΤΗΚ ότι η τελευταία θα έπρεπε να καταβάλει επιπλέον χρηματικό ποσό στην Wadnic Trading Ltd, από εκείνο που προέβλεπε η συμφωνία ημερομηνίας 25.2.11, επειδή (κατά τον ισχυρισμό του), προέκυψαν περαιτέρω τετραγωνικά μέτρα για τη δόμηση του Aero Center, κάτι που δεν ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα. Παρομοίως, ο κατηγορούμενος 2 (Χαράλαμπος Τσουρής), μαζί με τον κατηγορούμενο 1 (Ευστάθιο Κιττή), σε άγνωστη ημερομηνία μεταξύ Μαρτίου 2012 και 19 Απριλίου, 2012, στην Επαρχία Λευκωσίας, με ψευδείς παραστάσεις και με σκοπό καταδολίευσης του Ταμείου Συντάξεων και Χορηγημάτων Υπαλλήλων της ΑΤΗΚ, προέβησαν σε όμοια υποκίνηση της Διαχειριστικής Επιτροπής του Ταμείου Συντάξεων και Χορηγημάτων Υπαλλήλων της ΑΤΗΚ, όπως η τελευταία παραδώσει στην Wadnic Trading Ltd, επιπλέον χρηματικό ποσό από το προβλεπόμενο στη σχετική συμφωνία, με τη δικαιολογία ότι είχαν προκύψει πρόσθετα τετραγωνικά μέτρα για τη δόμηση του Aero Center μετά την έκδοση της πολεοδομικής άδειας του έργου, γεγονός που επίσης δεν ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα, εισηγούμενοι την αγορά του υπόλοιπου τεμαχίου γης στο οποίο ανεγειρόταν το Aero Center παρουσιάζοντας το υπερτιμημένο εις βάρος των συμφερόντων του Ταμείου Συντάξεων και Χορηγημάτων της ΑΤΗΚ. Περαιτέρω, οι κατηγορούμενοι 7 (Βενιζέλος Ζαννέτος) και 8 (Αντώνης Ιωακείμ), σε άγνωστη ημερομηνία μεταξύ 13.4.11 (που ήταν η πρώτη μέρα ισχύος του άρθρου 290Α του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154) και Φεβρουαρίου 2012, στις Επαρχίες Λάρνακας και Λευκωσίας, με σκοπό να αποκομίσουν παράνομο περιουσιακό όφελος για άλλα πρόσωπα, εξανάγκασαν τον Νίκο Λίλλη (ΜΚ5) να εξοφλήσει δάνεια παλαιών παραγόντων του αθλητικού σωματείου ΑΛΚΗ Λάρνακας («Η ΑΛΚΗ»), ύψους €650.000, απειλώντας τον τελευταίο ότι σε περίπτωση που δεν το έπραττε θα έθεταν προσκόμματα στην υλοποίηση της επένδυσης του Ταμείου Συντάξεων και Χορηγημάτων Υπαλλήλων της ΑΤΗΚ για το Aero Center. Με τον ίδιο τρόπο, οι κατηγορούμενοι 3 (Ορέστης Βασιλείου), 4 (Γιάννης Σουρουλλάς) και 5 (Γρηγόρης Σουρουλλάς), εκβίασαν τον Νίκο Λίλλη (ΜΚ5), μεταξύ 13.4.11 και 2.3.12 στις Επαρχίες Λάρνακας και Λευκωσίας - με τον κατηγορούμενο 3 (Ορέστη Βασιλείου), να ενεργεί ομοίως και μεταξύ 1.3.12 και 15.5.12, στην Επαρχία Λευκωσίας - απειλώντας τον Νίκο Λίλλη (ΜΚ5), ότι σε περίπτωση που δεν τους παρέδιδε ποσό €250.000, ο κατηγορούμενος 3 (Ορέστης Βασιλείου) θα υποκινούσε τη Συντεχνία Υπαλλήλων της ΑΤΗΚ (ΕΠΟΕΤ-ΟΗΟ-ΣΕΚ), της οποίας ο τελευταίος ήταν Γενικός Γραμματέας, να εναντιωθεί στην επένδυση του Ταμείου Συντάξεων και Χορηγημάτων Υπαλλήλων της ΑΤΗΚ στο Aero Center. Προτάσσει επίσης η Κατηγορούσα Αρχή ότι οι κατηγορούμενοι 3 (Ορέστης Βασιλείου), 4 (Γιάννης Σουρουλλάς), 5 (Γρηγόρης Σουρουλλάς) και 6 (Polleson Holdings Ltd), σε άγνωστη ημερομηνία μεταξύ 13.4.11 και 2.3.12 στις Επαρχίες Λάρνακας και Λευκωσίας, συνωμότησαν μεταξύ τους να διαπράξουν το κακούργημα της εκβίασης. Οι κατηγορούμενοι 3 (Ορέστης Βασιλείου) και 4 (Γιάννης Σουρουλλάς), σε άγνωστη ημερομηνία μεταξύ 15.11.11 και 2.3.12, στην Επαρχία Λάρνακας, ενώ κατείχαν υψηλόβαθμες θέσεις στην ΑΤΗΚ, έλαβαν από την Wadnic Trading Ltd και κατ' απαίτηση τους το συνολικό ποσό των €250.000, προς όφελος των ιδίων και των κατηγορουμένων 5 (Γρηγόρη Σουρουλλά) και 6 (Polleson Holdings Ltd), ως αντάλλαγμα για να μην υποκινήσουν τους υπαλλήλους της ΑΤΗΚ να εναντιωθούν στην επένδυση του Ταμείου Συντάξεων και Χορηγημάτων Υπαλλήλων της ΑΤΗΚ στο Aero Center. Με όμοιο τρόπο, λειτούργησε ο κατηγορούμενος 3 (Ορέστης Βασιλείου) και σε άγνωστη ημερομηνία μεταξύ 20.4.12 και 15.5.12 στην Επαρχία Λάρνακας, ενώ ήταν Γενικός Γραμματέας της ΕΠΟΕΤ-ΟΗΟ-ΣΕΚ, λαμβάνοντας μετά από απαίτηση του, ποσό €200.000 προς όφελος του ιδίου, ως αντάλλαγμα για να μην υποκινήσει την εν λόγω συντεχνία στο να εναντιωθεί στην επένδυση του Ταμείου Συντάξεων και Χορηγημάτων Υπαλλήλων της ΑΤΗΚ στο Aero Center. Σε ό,τι αφορά στην εκδοχή των κατηγορουμένων, τούτη συνίσταται (στη γενικότερη της διάσταση), στο ότι η Κατηγορούσα Αρχή απέτυχε να αποσείσει το βάρος απόδειξης των επίδικων κατηγοριών στον απαιτούμενο βαθμό και τούτο διότι η μαρτυρία που παρουσίασε προς τούτο στερείται, όχι μόνο αξιοπιστίας (και ιδιαίτερα εκείνη του Νίκου Λίλλη [ΜΚ5]), αλλά και επάρκειας, προς διασύνδεση των κατηγορουμένων με τα συστατικά στοιχεία των αποδιδόμενων εγκλημάτων. Κατά τη δίκη, δηλώθηκαν ως παραδεκτά και εγκρίθηκαν από το Δικαστήριο βάσει του άρθρου 19 του Περί Απόδειξης Νόμου, Κεφ.9, σειρά γεγονότων που αφορούν σε ποικίλες συνιστώσες του ανακριτικού έργου και της υπόθεσης γενικότερα. Κάποια από τα εν λόγω παραδεκτά γεγονότα, συνίστανται στο ότι, η Wadnic Trading Ltd, ιδρύθηκε στις 28.2.
  1. Διευθυντής, γραμματέας και μέτοχος της ήταν η LICA Secretarial Ltd, μέτοχοι της οποίας ήσαν οι Σάββας Αγγελίδης, Μιχάλης Ιωαννίδης και Σάββας Χριστοφίδης. Την 1.3.07, η LICA Secretarial Ltd, παραιτήθηκε από διευθυντής της Wadnic Trading Ltd και στη θέση της διορίστηκε ο Νίκος Λίλλης (ΜΚ5), στο όνομα του οποίου μεταβιβάστηκαν αυθημερόν και οι μετοχές της LICA Secretarial Ltd. Στις 3.6.10, η LICA Secretarial Ltd, παραιτήθηκε από γραμματέας της Wadnic Trading Ltd και διορίστηκε στη θέση της ο κατηγορούμενος 8 (Αντώνης Ιωακείμ). Στις 3.6.10, ο Νίκος Λίλλης (ΜΚ5), μεταβίβασε όλες τις μετοχές της Wadnic Trading Ltd στην Glarisano Enterprises Ltd. Η τελευταία, ιδρύθηκε στις 21.5.09, με μέτοχο, διευθυντή και γραμματέα της τον Αντώνη Παπαλλή. Την 1.9.09, ο τελευταίος παραιτήθηκε από διευθυντής και γραμματέας της Glarisano Enterprises Ltd και διορίστηκαν αυθημερόν ως διευθυντές οι C & A Green Energy Trading Ltd και Νίκος Λίλλης (ΜΚ5), ενώ ως γραμματέας, ο κατηγορούμενος 8 (Αντώνης Ιωακείμ). Την ίδια μέρα, ο Αντώνης Παπαλλής μεταβίβασε 400 μετοχές της εν λόγω εταιρείας στον Νίκο Λίλλη (ΜΚ5), 400 μετοχές στη C & A Green Energy Trading Ltd και 200 μετοχές στη Xiala Ltd. Στις 3.11.09, παραιτήθηκαν από διευθυντές οι C & A Green Energy Trading Ltd και Νίκος Λίλλης (ΜΚ5) και διορίστηκαν αυθημερόν ως διευθυντές οι Αντώνης Παπαλλής και Σοφούλης Σοφοκλέους. Επίσης την ίδια μέρα, ο Νίκος Λίλλης (ΜΚ5) μεταβίβασε 400 μετοχές στην Echeklis Ltd. Στις 4.11.09, παραιτήθηκαν από διευθυντές οι Αντώνης Παπαλλής και Σοφούλης Σοφοκλέους και την ίδια μέρα διορίστηκε ως διευθυντής ο Νίκος Λίλλης (ΜΚ5). Στις 2.6.10, η C & A Green Energy Trading Ltd μεταβίβασε στην Echeklis Ltd, 101 μετοχές και 50 μετοχές στη Xiala Ltd. H κατηγορούμενη 6 (Polleson Holdings Ltd), δημιουργήθηκε στις 28.9.06, με αριθμό εγγραφής
  2. Με τη σύσταση της, μέτοχος ήταν η AJK Nominee Services Ltd, με αριθμό εγγραφής 68967, η οποία κατείχε 1000 μετοχές. Διευθυντής κατά την ίδρυση της Polleson Holdings Ltd, ήταν ο Jean Pierre Haroutounian και αναπληρωτής διευθυντής, η AJK Administration Services Ltd, ενώ γραμματέας, η AJK Management Services Ltd. Στις 16.11.06, παραιτήθηκαν ο διευθυντής, ο αναπληρωτής διευθυντής και η γραμματέας της Polleson Holdings Ltd και διορίστηκε ως διευθύντρια, η Φρόσω Χαραλάμπους, πεθερά του κατηγορούμενου 4 (Γιάννη Σουρουλλά) και ως γραμματέας, η Λυδία Βασιλείου, μητέρα του κατηγορούμενου 3 (Ορέστη Βασιλείου). Στις 16.11.06, η AJK Nominee Services Ltd μεταβίβασε 667 μετοχές στην Φρόσω Χαραλάμπους και 333 μετοχές στην Λυδία Βασιλείου. Οι Φρόσω Χαραλάμπους και Λυδία Βασιλείου ανέλαβαν να κατέχουν τυπικώς τις θέσεις αυτές δίχως να γνωρίζουν τις εργασίες της Polleson Holdings Ltd. Η Leagros Investment Ltd (ΗΕ 153374), συστάθηκε στις 26.10.
  3. Το εγγεγραμμένο γραφείο της βρίσκεται στη Λευκωσία και μέτοχος κατά την ίδρυση της ήταν η Philon (Nominees) Ltd με 10.000 μετοχές, διευθυντής της η Philon (Directors) Ltd και γραμματέας της η Sofan Secretarial Services Ltd. Στις 12.10.05, η Philon (Directors) Ltd παραιτήθηκε από διευθυντής και την ίδια μέρα διορίστηκαν ως νέοι διευθυντές, οι κατηγορούμενος 1 (Ευστάθιος Κιττής), η σύζυγος του και ο Alexander Gitelson. Στις 12.10.05, η Philon (Nominees) Ltd μεταβίβασε 5001 μετοχές προς τον κατηγορούμενο 1 (Ευστάθιο Κιττή) και 4999 μετοχές στον Alexander Gitelson. Στις 12.11.08, ο Alexander Gitelson μεταβίβασε 4999 μετοχές στην Inna Runova. Στις 17.12.09, παραιτήθηκαν από διευθυντές, η σύζυγος του κατηγορούμενου 1 (Ευστάθιου Κιττή) και ο Alexander Gitelson, με τον κατηγορούμενο 1 (Ευστάθιο Κιττή) να παραμένει ως ο μοναδικός διευθυντής. Στις 24.8.11, ο κατηγορούμενος 1 (Ευστάθιος Κιττής) μεταβίβασε 2501 μετοχές στη Dominges Co Ltd ενώ η Inna Runova μεταβίβασε 4999 μετοχές στη Dominges Co Ltd. Η Dominges Co Ltd δημιουργήθηκε στις 21.1.10 και διευθυντής και αποκλειστικός μέτοχος της είναι ο Μιχάλης Μιχαηλίδης (ΜΥ2) ενώ γραμματέας της η Dominium Services Ltd. Αμέσως μετά τη σύλληψη των κατηγορουμένων 1 [Ευστάθιου Κιττή], 3 [Ορέστη Βασιλείου], 4 [Γιάννη Σουρουλλά], 5 [Γρηγόρη Σουρουλλά], 7 [Βενιζέλου Ζαννέτου] και 8 [Αντώνη Ιωακείμ] (βλ. Τεκμήρια 152, 153, 154, 155, 156 και 157), δόθηκαν και εξηγήθηκαν σε καθένα από αυτούς τα νομοθετικώς προβλεπόμενα δικαιώματα τους (βλ. Τεκμήρια 203, 204, 205, 206, 207 και 208). Στο πλαίσιο διερεύνησης της υπόθεσης, εκδόθηκαν σειρά διαταγμάτων αποκάλυψης τηλεπικοινωνιακών δεδομένων (βλ. Τεκμήρια 209, 210, 211, 212, 213 και 214). Ο κατηγορούμενος 1 (Ευστάθιος Κιττής), είναι το μοναδικό πρόσωπο που έχει δικαίωμα υπογραφής στον τραπεζικό λογαριασμό με αριθμό 070-21-
  4. Στις 22.12.11, ο εν λόγω κατηγορούμενος παρουσιάστηκε στην πρώην Λαϊκή Τράπεζα (νυν Τράπεζα Κύπρου), στη Λεωφόρο Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ στη Λευκωσία και αιτήθηκε (και στο τέλος μετέφερε) ποσό €90.000, από τον τραπεζικό λογαριασμό 070-21-075537 της Stathis Kittis & Co (Clients A/C) προς τον τραπεζικό λογαριασμό 040-11-047929 της Wadnic Trading Ltd (διευθυντής της οποίας είναι ο Νίκος Λίλλης [ΜΚ5]), με τη δικαιολογία «Return Money held as guarantee». Ο κατηγορούμενος 1 (Ευστάθιος Κιττής), είναι το μόνο εξουσιοδοτημένο πρόσωπο που έχει δικαίωμα υπογραφής για τη Leagros Investment Ltd, η οποία διατηρεί δύο τρεχούμενους λογαριασμούς στην τράπεζα Eurobank Cyprus. Πρόκειται για τον τραπεζικό λογαριασμό (σε ευρώ), με αριθμό 2001-00092009 και τον τραπεζικό λογαριασμό (σε Δολάρια Αμερικής) με αριθμό 2011-
  5. Ο πρώτος τραπεζικός λογαριασμός ανοίχθηκε στις 7.12.11 και η τελευταία κίνηση που έλαβε χώραν εκεί ήταν την 1.8.
  6. Το υπόλοιπο του εν λόγω τραπεζικού λογαριασμού κατά την 22.8.13, ανερχόταν στο ποσό των €16,562.
  7. Ο δεύτερος τραπεζικός λογαριασμός ανοίχθηκε στις 7.12.11 και δεν παρουσίασε οποιαδήποτε κίνηση μέχρι την 22.8.13, όπου το υπόλοιπο του ήταν μηδενικό. Η κατηγορούμενη 6 (Polleson Holdings Ltd), διατηρεί στην Τράπεζα Κύπρου, δύο τραπεζικούς λογαριασμούς, δηλαδή ένα τρεχούμενο λογαριασμό χωρίς όριο με αριθμό 042-11-025120 και ένα λογαριασμό προθεσμίας (γραμμάτιο). Δικαίωμα υπογραφής και στους δύο αυτούς τραπεζικούς λογαριασμούς έχει μόνο ο κατηγορούμενος 5 (Γρηγόρης Σουρουλλάς). Η κατηγορούμενη 6 (Polleson Holdings Ltd), διατηρεί στη ΣΠΕ Κοντέας λογαριασμό δανείου με αριθμό 7221511-40, ο οποίος ανοίχθηκε στις 7.4.09, για το ποσό των €208,000, με το υπόλοιπο του λογαριασμού αυτού κατά την 11.9.13, να ανέρχεται σε €219,075.
  8. Εγγυητές στο δάνειο αυτό είναι οι Μαρία Βασιλείου Σουρουλλά και οι κατηγορούμενοι 4 (Γιάννης Σουρουλλάς) και 5 (Γρηγόρης Σουρουλλάς). Δικαίωμα υπογραφής και διαχείρισης του εν λόγω τραπεζικού λογαριασμού είχε μόνο ο κατηγορούμενος 5 (Γρηγόρης Σουρουλλάς). Η κατηγορούμενη 6 (Polleson Holdings Ltd), διατηρούσε (στη ΣΠΕ Κοντέας) τρεχούμενο λογαριασμό με αριθμό 400460-0, ο οποίος ανοίχθηκε στις 2.12.06 και έκλεισε στις 13.8.
  9. Δικαίωμα διαχείρισης και υπογραφής σε σχέση με τον τραπεζικό αυτό λογαριασμό είχε ο κατηγορούμενος 5 (Γρηγόρης Σουρουλλάς). Ο τελευταίος, παρουσιάστηκε στις 2.3.12 στη ΣΠΕ Κοντέας και κατέθεσε στον υπό αναφορά τρεχούμενο λογαριασμό, επιταγή της Λαϊκής Τράπεζας με αριθμό 00084903, ύψους €80.000 (βλ. Τεκμήριο 124). Ο κατηγορούμενος 5 (Γρηγόρης Σουρουλλάς), παρουσιάστηκε στη ΣΠΕ Κοντέας και κατέθεσε στο λογαριασμό 7221511-40 την επιταγή 00084905, ημερομηνίας 20.4.12, για το ποσό των €80.
  10. Όλα τα δάνεια που αναφέρονται στις παραγράφους 8-12 της έκθεσης που ετοίμασε η Ειρήνη Λουκά [ΜΚ2] (ως το Έγγραφο Ε), συνάφθηκαν από τα πρόσωπα που αναφέρονται εκεί προς όφελος της ΑΛΚΗΣ. Τα εν λόγω δάνεια ήσαν καθυστερημένα και εξοφλήθηκαν από την Wadnic Trading Ltd, με επιταγές που εκδόθηκαν από την τελευταία και υπογράφθηκαν από τον διευθυντή της Νίκο Λίλλη (ΜΚ5), ο οποίος και διατηρεί το αποκλειστικό δικαίωμα υπογραφής των επιταγών της. Οι επιταγές αυτές περιγράφονται στην Έκθεση - Έγγραφο Ε, με αντίγραφα τους να επισυνάπτονται εκεί ως Παραρτήματα 43-
  11. Στις 10.6.10, υποβλήθηκε από την Wadnic Trading Ltd και τον Μουσταφά Μεχμέτ Μουσταφά αίτηση με αριθμό ΛΑΡ/460/2010 για τον διαχωρισμό γης αναφορικά με το τεμάχιο στο οποίο ανεγείρεται το Aero Center. Στις 7.10.11, η εν λόγω αίτηση υπογράφθηκε και από τον Έπαρχο Λάρνακας και στις 10.10.11, χορηγήθηκε η άδεια διαίρεσης με αριθμό ΛΑΡ/460/
  12. Στις 22.12.10, υποβλήθηκε από την Wadnic Trading Ltd και τον Κηδεμόνα Τουρκοκυπριακών Περιουσιών αίτηση με αριθμό ΛΑΡ/ΠΟ76/2010 για προκαταρκτικές απόψεις εν σχέσει με τη δημιουργία μεγάλης κλίμακας γραφειακή ανάπτυξη και σχολή τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στο Aero Center, ως το Τεκμήριο
  13. Στις 21.1.11, λήφθηκαν προκαταρκτικές απόψεις από την πολεοδομική αρχή για τη θετική αντιμετώπιση παρέκκλισης αναφορικά με τη γραφειακή ανάπτυξη. Στις 2.3.11, υποβλήθηκε από την Wadnic Trading Ltd και τον Διαχειριστή Τουρκοκυπριακών Περιουσιών, αίτηση με αριθμό ΛΑΡ/162/2011 για χορήγηση πολεοδομικής άδειας σε σχέση με την ανέγερση του Aero Center (βλ. Τεκμήριο 219), ενώ στις 30.6.11, ετοιμάστηκε η έκθεση της πολεοδομικής αρχής προς την αρμόδια υπηρεσία με θετική σύσταση. Στις 27.9.11, λήφθηκε απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου με αριθμό 72.595 για χορήγηση πολεοδομικής άδειας κατά παρέκκλιση σε σχέση με την ανέγερση του Aero Center. Η απόφαση αυτή διαβιβάστηκε προς την πολεοδομική αρχή στις 30.9.11, για χορήγηση πολεοδομικής άδειας κατά παρέκκλιση. Στις 10.10.11, εκδόθηκε η πολεοδομική άδεια με αριθμό ΛΑΡ/162/2011 - Τεκμήριο 220, με βάση την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου για γραφειακή ανάπτυξη του Aero Center στο οποίο αφορούσε η αίτηση. Στις 26.10.11, εκδόθηκε από τον Έπαρχο Λάρνακας η άδεια οικοδομής με αριθμό 25149 και αριθμό φακέλου Β538/2011, σε σχέση με την ανέγερση τεσσάρων οικοδομικών συγκροτημάτων στο Aero Center. Εντάξαμε και αναλύσαμε όλα ανεξαιρέτως τα παραδεκτά γεγονότα που δηλώθηκαν και εγκρίθηκαν στη δίκη (ασχέτως αν δεν τα αναφέρουμε ρητώς στην απόφαση μας), στο πλαίσιο του συνόλου της μαρτυρίας, θεωρώντας τα ως δεδομένα (βλ. κατ΄ αναλογίαν, Αντρέα και Άλλων ν Αστυνομίας
(1999)2 ΑΑΔ 498, 501) και κρίνοντας τα καθηκόντως, ως περιέχοντα παραδεκτή κατά το δίκαιο μαρτυρία (βλ. κατ΄ αναλογίαν, Χριστοδούλου άλλως Ρόπας και Άλλων ν Δημοκρατίας (Αρ 2)
(2000)2 ΑΑΔ 628, 640). Στη δίκη κατέθεσαν, εν όλω, 73 μάρτυρες και δη, 35 μάρτυρες κατηγορίας και 38 μάρτυρες υπεράσπισης συμπεριλαμβανομένων των κατηγορουμένων και εξαιρουμένου του κατηγορούμενου 4 [Γιάννη Σουρουλλά], ο οποίος προέβη σε ανώμοτη δήλωση, ενώ κατατέθηκαν εκατοντάδες έγγραφα και άλλα τεκμήρια. Η Κατηγορούσα Αρχή, εκτός από τους μάρτυρες που κάλεσε, προσέφερε προς την Υπεράσπιση κάποιους εξ αυτών για σκοπούς αντεξέτασης, ενώ οι κατηγορούμενοι 1 (Ευστάθιος Κιττής), 2 (Χαράλαμπος Τσουρής), 3 (Ορέστης Βασιλείου), 5 (Γρηγόρης Σουρουλλάς), 7 (Βενιζέλος Ζαννέτος) και 8 (Αντώνης Ιωακείμ), μετά που κλήθηκαν σε απολογία - και όπως είχαν κάθε δικαίωμα να πράξουν - επέλεξαν να δώσουν μαρτυρία ενόρκως και να καλέσουν σειρά μαρτύρων, ενώ (υπό όμοια θεώρηση), ο κατηγορούμενος 4 (Γιάννης Σουρουλλάς) επέλεξε να προβεί σε ανώμοτη δήλωση, με την κατηγορούμενη 6 (Polleson Holdings Ltd), να δηλώνει διά του δικηγόρου της πως «. θα καλυφθεί από τους υπόλοιπους», δηλαδή τους κατηγορούμενους 4 (Γιάννη Σουρουλλά), 5 (Γρηγόρη Σουρουλλά) και 7 (Βενιζέλο Ζαννέτο), τηρώντας (κατά τα άλλα) σιωπή, όπως διευκρίνισε ο κ. Στεφάνου στο στάδιο των αγορεύσεων διότι, είναι γεγονός, πως τούτη η επιλογή δεν κατέστη απολύτως σαφής σε σχέση με την υπό αναφορά εταιρεία στο στάδιο που είχε ζητηθεί δικαστικώς από τους κατηγορούμενους να δηλώσουν περί των χειρισμών που θα προέβαιναν μετά την κλήση τους σε απολογία βάσει του άρθρου 74
(1)(γ) του Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155. Η Κατηγορούσα Αρχή, για λόγους που με λεπτομέρεια εξήγησε ενώπιον του Δικαστηρίου στις 8.7.14, δεν κάλεσε και δεν προσέφερε για αντεξέταση προς την Υπεράσπιση, τους Μάριο Πολυβίου (ΜΚ3 στο κατηγορητήριο), Γιώργο Στυλιανού (ΜΚ42 στο κατηγορητήριο), Χαράλαμπο Χρήστου (ΜΚ44 στο κατηγορητήριο), Βαρνάβα Βαρνάβα (ΜΚ90 στο κατηγορητήριο) και Άντρη Αρτέμη (ΜΚ91 στο κατηγορητήριο), θεωρώντας τους ως αναξιόπιστους σε διαφορετικά επιπέδα ανάλυσης. Στοιχειωδώς, η πιο πάνω άποψη της Κατηγορούσας Αρχής περί αναξιοπιστίας των προαναφερθέντων μαρτύρων επί του κατηγορητηρίου, καθόλου δεν δεσμεύει το Δικαστήριο στο στάδιο αυτό της τελικής ετυμηγορίας, ή θα μπορούσε ποτέ να επιδράσει αρνητικώς κατά την αξιολόγηση εκείνων από εξ αυτών που κλήθηκαν τελικώς από τους δικηγόρους των κατηγορουμένων και κατέθεσαν ενόρκως ενώπιον μας ως μάρτυρες υπεράσπισης. Κάθε αποδεκτή αναφορά των μαρτύρων κατηγορίας και υπεράσπισης (και των κατηγορουμένων εννοείται), όπως και το περιεχόμενο των κατατεθέντων τεκμηρίων - πλην εκείνων που παρέμειναν για αναγνώριση, δίχως να μετατραπούν ως εκ τούτου σε αποδεκτή μαρτυρία (βλ. Δήμος Λευκωσίας v ELK Trading Ltd
(2003)2 AAΔ 120, 122) - και των παραδεκτών γεγονότων, αξιολογήθηκαν πλήρως και στον επιτρεπτό βαθμό, έστω και αν δεν διατυπώνονται φραστικώς στο σκεπτικό μας. Δεν απαιτείται εδώ - και δεν συνιστάται για πρακτικούς κυρίως λόγους - η επανάληψη του συνόλου της μαρτυρίας των μαρτύρων (και των κατηγορουμένων), όπως και η αναφορά σε κάθε επιμέρους πτυχή της (βλ. κατ΄ αναλογίαν, G & K Exclusive Fashions Ltd v Παπαδόπουλου και Άλλων
(2001)1(Α) ΑΑΔ 88, 92, Paphos Stone C Estates v Ζαβρού και Άλλου
(1998)1(Γ) ΑΑΔ 1854, 1859). Εκείνο που εκ καθήκοντος πράξαμε είναι να προσδιορίσουμε τα επίδικα θέματα, να τα συναρθρώσουμε με τα ουσιώδη μέρη της μαρτυρίας και να καταλήξουμε σε σαφή και σχετικά ευρήματα (βλ. κατ΄ αναλογίαν, Λάρκου ν Συνεργατικής Πιστωτικής Εταιρείας Κοντέας
(2001)1(Β) ΑΑΔ 1399, 1406). Παραθέτουμε, σε πρώτο στάδιο, τη σύνοψη της μαρτυρίας των μαρτύρων κατηγορίας προκειμένου να καταστεί αντιληπτό το ευρύτερο πλέγμα της υπόθεσης κατά την σκοπιά της Κατηγορούσας Αρχής. Θα ακολουθήσει αμέσως μετά - για τους ίδιους κατ΄ αναλογίαν λόγους όπως εκείνους που αναφέρθηκαν σε σχέση με την παράθεση της μαρτυρίας των μαρτύρων κατηγορίας - η περίληψη της μαρτυρίας των κατηγορουμένων και των μαρτύρων που κάλεσαν προς υπεράσπιση τους, καθώς επίσης και το περιεχόμενο της ανώμοτης δήλωσης του κατηγορούμενου 4 (Γιάννη Σουρουλλά). Προτού προχωρήσουμε, θα πρέπει να πούμε πως όλες οι περικοπές από τα πρακτικά και από την έγγραφη μαρτυρία που κατατέθηκε στη διαδικασία, αποτυπώνονται εδώ αυτούσια, χωρίς δηλαδή επέμβαση είτε στη σύνταξη είτε στην ορθογραφία. Ο Πέτρος Χ" Αντωνίου (ΜΚ1), Γραμματέας και Διευθυντής Διοικητικών Υπηρεσιών στην ΑΤΗΚ από την 1.7.04 - και από το Σεπτέμβριο 2006, Γραμματέας της Διαχειριστικής Επιτροπής του Ταμείου Συντάξεων και Χορηγημάτων Υπαλλήλων της ΑΤΗΚ - αναφέρθηκε στη λειτουργία του Διοικητικού Συμβουλίου της ΑΤΗΚ και σε αλλαγές στη σύνθεση του, σε διάφορες χρονικές περιόδους από το
  1. Με σημείο αναφοράς το περιεχόμενο των γραπτών του καταθέσεων προς την Αστυνομία, ως τα Έγγραφα Α-Γ, παρέπεμψε και στο περιεχόμενο της κατάθεσης που έδωσε ενώπιον της Ερευνητικής Επιτροπής που διορίστηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο σε σχέση με την επίδικη επένδυση του Ταμείου Συντάξεων και Χορηγημάτων Υπαλλήλων της ΑΤΗΚ (βλ. Τεκμήριο 2), δίνοντας και λεπτομέρειες της εμπλοκής του σε όλα αυτά (και ανάμεσα σε άλλους), των κατηγορουμένων 1 (Ευστάθιου Κιττή) και 2 (Χαράλαμπου Τσουρή). Η Λοχίας Ειρήνη Λουκά (ΜΚ2), κατέθεσε ως μέλος του Γραφείου Διερεύνησης Οικονομικού Εγκλήματος του Αρχηγείου Αστυνομίας για τις έρευνες που διενήργησε μετά από εντολές του επικεφαλής τής ανακριτικής ομάδας που είχε δημιουργηθεί για διερεύνηση της επίδικης υπόθεσης. Επεξήγησε και ανέπτυξε τις ενέργειες της με σημείο αναφοράς τις δυο εκθέσεις που συνέταξε στις 4.11.13, ως το Έγγραφο Δ και στις 10.12.13, ως το Έγγραφο Ε. Η Κωνστάντια Κίζα (ΜΚ3), κατέθεσε ως μέλος της Νομικής Υπηρεσίας της ΑΤΗΚ, δίνοντας λεπτομέρειες νομικών γνωματεύσεων και συμβουλών που είχε δώσει σε σχέση με την επένδυση Aero Center, με επίκεντρο των δηλώσεων της, το περιεχόμενο των γραπτών της καταθέσεων προς την Αστυνομία, ως τα Έγγραφα ΣΤ και ΣΤ
  2. Ο Γιώργος Κουφάρης (ΜΚ4), Ανώτερος Διευθυντής Διοίκησης και Αναπληρωτής Ανώτατος Εκτελεστικός Διευθυντής της ΑΤΗΚ, υιοθετώντας το περιεχόμενο των γραπτών του καταθέσεων που έδωσε προς την Αστυνομία, ως τα Έγγραφα Ζ, Ζ1 και Ζ2, αναφέρθηκε και στην κατάθεση που είχε δώσει ενώπιον της Ερευνητικής Επιτροπής που δημιουργήθηκε σε σχέση με το Aero Center (βλ. Τεκμήρια 41 και 42), παρέχοντας σχετικές λεπτομέρειες περί των διαδραματισθέντων. Ο Νίκος Λίλλης (ΜΚ5), με αναφορά και στο περιεχόμενο των γραπτών του καταθέσεων προς την Αστυνομία, ως τα Τεκμήρια 60-61 και Έγγραφα Η, Η1, Η2 και Η3, είπε για την εμπλοκή του στην επίδικη επένδυση Aero Center καθώς και για τη συνδρομή του στο σχεδιασμό και προώθηση του όλου εγχειρήματος όπως επίσης και για την ανάμειξη κάποιων εκ των κατηγορουμένων σ' αυτά που τους καταλογίζονται στο κατηγορητήριο. Ο Χριστόφορος Γιαννακού (ΜΚ6), κατέθεσε ως Προϊστάμενος της Υποστηρικτικής Υποδομής και των Υπηρεσιών Δικτύου Αεροναυσιπλοΐας της Αρχής Τηλεπικοινωνιών Κύπρου. Με αναφορά στη γραπτή του κατάθεση προς την Αστυνομία, ως το Έγγραφο Θ, προέβη σε μνεία διαφόρων διεργασιών σχετιζόμενων με το Aero Center, επεξηγώντας συνάμα ενέργειες και συναφείς διαπιστώσεις του, με παραπομπή και σε σχετική επιστολή που συνέταξε την 1.7.13, ως το Τεκμήριο 114
(1). Ο Κυριάκος Ζένιου (ΜΚ7), αναφερόμενος στις γραπτές του καταθέσεις προς την Αστυνομία-Έγγραφα Ι1, Ι2 και Ι3, αναφέρθηκε στη σχέση του με τον Νίκο Λίλλη (ΜΚ5) και στη σύσταση εταιρείας μαζί με τον τελευταίο και άλλα πρόσωπα, υπό την ονομασία ARS Alliance Real Estate Ltd. Ο Αρχιαστυφύλακας Κώστας Κωνσταντίνου (ΜΚ8), με αναφορά στο περιεχόμενο των γραπτών του καταθέσεων-Έγγραφα ΙΑ1 και ΙΑ2, κατέθεσε ως μέλος της ανακριτικής ομάδας. Αναφέρθηκε σε διάφορες ενέργειες στις οποίες προέβη εντός των πλαισίων των καθηκόντων του, μεταξύ των οποίων ήταν και η λήψη καταθέσεων από τους κατηγορούμενους 1 (Ευστάθιο Κιττή), 2 (Χαράλαμπο Τσουρή) και 7 (Βενιζέλο Ζαννέτο). Ο εργολάβος οικοδομών Στέλιος Κουννάς (ΜΚ9), με παραπομπή στο περιεχόμενο της γραπτής του κατάθεσης-Έγγραφο ΙΒ, αναφέρθηκε στην εμπλοκή της εταιρείας του «Επιχειρήσεις Αδελφοί Στέλιου Κουννά Λτδ», στην ανάληψη της εργολαβίας του Aero Center, περιγράφοντας τις αναληφθείσες εργασίες και δίνοντας λεπτομέρειες περί της κατάστασης πληρωμών σε σχέση με το έργο. Ο αρχιτέκτονας Γιώργος Σολωμού (ΜΚ10), με αναφορά στο περιεχόμενο της γραπτής του κατάθεσης-Έγγραφο ΙΓ, είπε για τις αρχιτεκτονικές εργασίες που ανέλαβε να διεκπεραιώσει σε σχέση με το Aero Center, σημειώνοντας ανάμεσα σε άλλα και τις επαφές που είχε σε σχέση με το όλο ζήτημα με τους Νίκο Λίλλη (ΜΚ5) και Μάριο Πολυβίου (ΜΚ3 στο κατηγορητήριο). Η Μαρία Δάμαλου (ΜΚ11), κατέθεσε ως Διευθύντρια Χρηματοοικονομικής Διαχείρισης της ΑΤΗΚ από τον Απρίλιο
  1. Αναφέρθηκε στις διεργασίες που περιέβαλαν τις συνεδρίες και στην απόφαση της Συμβουλευτικής Επιτροπής Επενδύσεων των Διαχειριστών του Σχεδίου Συντάξεων της ΑΤΗΚ να εισηγηθεί προς τη Διαχειριστική Επιτροπή την επίδικη αγορά και επένδυση Aero Center. Ο Αρχιαστυφύλακας Σταύρος Αντωνίου (ΜΚ12), με αναφορά στο περιεχόμενο των γραπτών του καταθέσεων ως τα Έγγραφα ΙΣΤ1 και ΙΣΤ2, κατέθεσε ως μέλος της ανακριτικής ομάδας αναφερόμενος στη συγκέντρωση και αξιολόγηση διαφόρων εγγράφων κατά τη διερεύνηση της υπόθεσης. Έλαβε τις ανακριτικές καταθέσεις Τεκμήρια 60-61 από τον Νίκο Λίλλη (ΜΚ5), κατά τις οποίες ο τελευταίος αρνήθηκε να απαντήσει στις πλείστες ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν. Ο μάρτυς προέβη και σε περιγραφή άλλων ενεργειών στο πλαίσιο της διερεύνησης, όπως στην έκδοση ενταλμάτων συλλήψεως εναντίον των κατηγορουμένων και στη λήψη από αυτούς ανακριτικών καταθέσεων. Ο Αστυφύλακας Μάριος Σταυρινού (ΜΚ13), μέλος και αυτός της ανακριτικής ομάδας, αναφέρθηκε (με παραπομπή στο περιεχόμενο των γραπτών του καταθέσεων - Έγγραφα ΙΘ1 και ΙΘ2), στην παράδοση από τον Νίκο Λίλλη (ΜΚ5), δακτυλογραφημένου κειμένου αναφορικώς με την υπόθεση (εκείνου δηλαδή που επισυνάπτεται στη γραπτή κατάθεση του τελευταίου, ως Έγγραφο Η), καθώς και στους επακόλουθους ανακριτικούς χειρισμούς που έτυχε η περίπτωση. Είπε επίσης για άλλα ανακριτικά διαβήματα που έγιναν σε σχέση με τους κατηγορούμενους 1 (Ευστάθιο Κιττή) και 4 (Γιάννη Σουρουλλά), στα οποία συμπεριλαμβανόταν και η εκτέλεση ενταλμάτων συλλήψεως και έρευνας. Ο Χριστόδουλος Κτωρίδης (ΜΚ14), με σημείο αναφοράς το περιεχόμενο της γραπτής του κατάθεσης - Έγγραφο Κ, κατέθεσε ως πρώην Διευθυντής του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως μεταξύ 2008 και
  2. Αναφέρθηκε σε πτυχές που αφορούσαν στις διαδικασίες που ακολουθήθηκαν αναφορικώς με την αξιοποίηση του τουρκοκυπριακού τεμαχίου γης στη Δρομολαξιά το οποίο κατέστη αντικείμενο επένδυσης από το Ταμείο Συντάξεων και Χορηγημάτων Υπαλλήλων της ΑΤΗΚ, υπό την ονομασία «Aero Center». Ο Τάκης Πεττεμερίδης (ΜΚ15), με παραπομπή στο περιεχόμενο της γραπτής του κατάθεσης - Έγγραφο ΚΑ, κατέθεσε ως αρχιτέκτονας και ως Πρόεδρος του Συμβουλίου Μελέτης Παρεκκλίσεων. Αναφέρθηκε σε παρέκκλιση που δόθηκε μετά από αίτημα της Wadnic Trading Ltd, σε σχέση με μέρος των γραφειακών εγκαταστάσεων του Aero Center που αναλογούσε στην υπό αναφορά εταιρεία, εξηγώντας κάποιες παραμέτρους που είχαν σχέση με τις διεργασίες αυτές αλλά και της σχετικής επίσπευσης που επιδιώχθηκε από διάφορους παράγοντες, περιλαμβανομένου και του κατηγορούμενου 2 (Χαράλαμπου Τσουρή). Ο Μάριος Καρατζιάς (ΜΚ16), αναφερόμενος στο περιεχόμενο της γραπτής του κατάθεσης - Έγγραφο ΚΓ, κατέθεσε ως μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΑΤΗΚ και της Συμβουλευτικής Επιτροπής Επενδύσεων των Διαχειριστών του Σχεδίου Συντάξεων επί προεδρίας κατηγορούμενου 1 (Ευστάθιου Κιττή). Επικεντρώθηκε σε πτυχές που αφορούσαν στην εξέταση της προωθούμενης, τότε, επένδυσης στο Aero Center και στην αντίληψη του πως ο κατηγορούμενος 1 (Ευστάθιος Κιττής) επειγόταν να ολοκληρωθεί η μελέτη και να ληφθούν το συντομότερο οι σχετικές αποφάσεις για το εν λόγω έργο. Ο Μάριος Καρλετίδης (ΜΚ17), με σημείο αναφοράς το περιεχόμενο της γραπτής του κατάθεσης - Έγγραφο ΚΔ, κατέθεσε ως Προϊστάμενος-Διευθυντής της Υπηρεσίας Προσωπικού της ΑΤΗΚ. Είπε για τις ακολουθούμενες διαδικασίες απουσίας του υπαλληλικού προσωπικού, με ιδιαίτερη αναφορά στην απουσία του κατηγορούμενου 3 (Ορέστη Βασιλείου), μεταξύ 23.9.13 και 24.9.
  3. Ο Θεόδωρος Βαττής (ΜΚ18), με σημείο αναφοράς το περιεχόμενο της γραπτής του κατάθεσης - Έγγραφο ΚΕ, κατέθεσε ως βοηθός του Νίκου Λίλλη (ΜΚ5), αναφερόμενος σε διάφορες εργασίες που εκτελούσε προς όφελος και για λογαριασμό του τελευταίου. Έδωσε εξηγήσεις σε σχέση με τραπεζικές επιταγές που εκδόθηκαν από τον Νίκο Λίλλη (ΜΚ5) στο όνομα του μάρτυρα και τις οποίες ο τελευταίος εξαργύρωνε στη Λαϊκή Τράπεζα, στη Λεωφόρο Αρτέμιδος στη Λάρνακα ή στην Τράπεζα Κύπρου στις Καμάρες. Αναγνώρισε - δίνοντας σχετική μαρτυρία ως προς το λόγο έκδοσης τους - σειρά τραπεζικών επιταγών που είχε εκδώσει στο όνομα του μάρτυρα ο Νίκος Λίλλης (ΜΚ5). Ο δικηγόρος Λοΐζος Παπαχαραλάμπους (ΜΚ19), με αναφορά στο περιεχόμενο των καταθέσεων του - Έγγραφα ΚΣΤ
(1)και ΚΣΤ
(2), κατέθεσε ως πρώην Αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΑΤΗΚ και ως πρώην Αναπληρωτής Πρόεδρος της Διαχειριστικής Επιτροπής του Ταμείου Συντάξεων και Χορηγημάτων Υπαλλήλων της ΑΤΗΚ, για δύο θητείες μεταξύ Αυγούστου 2009 και Ιουλίου 2013, οπόταν και υπέβαλε την παραίτηση του από το Διοικητικό Συμβούλιο της ΑΤΗΚ. Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΑΤΗΚ (σε αμφότερες τις θητείες του μάρτυρα), ήταν ο κατηγορούμενος 1 (Ευστάθιος Κιττής). Ο μάρτυς εξήγησε τους λόγους παραίτησης του οι οποίοι άπτονταν διαφωνίας του με την ευρύτερη μεθοδολογία και φιλοσοφία της επένδυσης στο Aero Center, ως εκ των αποκλίσεων που διαπίστωσε ότι υπήρχαν από τις εισηγήσεις των συμβούλων της Διαχειριστικής Επιτροπής του Ταμείου Συντάξεων και Χορηγημάτων Υπαλλήλων της ΑΤΗΚ, Hewitt Associates SA. Ο Φίλιππος Μαννάρη (ΜΚ20), με σημείο αναφοράς το περιεχόμενο της γραπτής του κατάθεσης - Έγγραφο ΚΖ, κατέθεσε ως αναλογιστής και Διευθυντής των Hewitt Associates SA στην Κύπρο. Επεξήγησε - με παραπομπή σε σχετική έκθεση που καταρτίστηκε για το σκοπό αυτό, ως το Τεκμήριο 275 - τις συμβουλευτικές υπηρεσίες που η εν λόγω εταιρεία παρείχε προς τη Διαχειριστική Επιτροπή του Ταμείου Συντάξεων και Χορηγημάτων Υπαλλήλων της ΑΤΗΚ αναφορικά με το είδος, φύση και διασπορά των επιθυμούμενων προς τούτο επενδύσεων. Ο Βλαδίμηρος Φαντούσης (ΜΚ21), επαναλαμβάνοντας το περιεχόμενο των γραπτών του καταθέσεων προς την Αστυνομία, ως τα Έγγραφα ΚΗ1 και ΚΗ2, αναφέρθηκε στη σχέση του με τον Νίκο Λίλλη (ΜΚ5) και στις μεταξύ τους οικονομικές δοσοληψίες, με επίκεντρο την έκδοση σειράς επιταγών στο όνομα του πρώτου με εκδότη την Wadnic Trading Ltd και υπογράφοντα τον Νίκο Λίλλη (ΜΚ5). Είπε επίσης για πιέσεις που δεχόταν ο τελευταίος από τους κατηγορούμενους 7 (Βενιζέλο Ζαννέτο) και 8 (Αντώνη Ιωακείμ), αναφορικώς με ποσά που είχε εισπράξει ο Νίκος Λίλλης (ΜΚ5), στο πλαίσιο της επένδυσης Aero Center και για τον τρόπο που αυτά έπρεπε να διατεθούν. Ο δικηγόρος Στέλιος Αμερικάνος (ΜΚ22), με αναφορά στις καταθέσεις του προς την Αστυνομία - Έγγραφα ΚΘ1 και ΚΘ2, έδωσε μαρτυρία ως πρώην μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΑΤΗΚ για δύο τριετίες. Αιτιολόγησε την παραίτηση του από το εν λόγω Διοικητικό Συμβούλιο την 1.7.10, λέγοντας - με ειδικότερη αναφορά και στο Aero Center - ότι τούτο οφείλετο και στη διαφωνία που είχε εκφράσει ως προς την επενδυτική πολιτική και τη συναφή φιλοσοφία που ακολουθούσε το Ταμείο Συντάξεων και Χορηγημάτων Υπαλλήλων της ΑΤΗΚ (του οποίου ο μάρτυς ήταν επίσης μέλος), σε διαφοροποίηση των συμβουλών που παρείχαν προς το Ταμείο Συντάξεων και Χορηγημάτων Υπαλλήλων της ΑΤΗΚ οι Hewitt Associates SA. Η Αστυφύλακας Μαργαρίτα Λουκά (ΜΚ23), κατέθεσε ως υπηρετούσα στο Δικανικό Εργαστήριο Ηλεκτρονικών Δεδομένων της Αστυνομίας. Με αναφορά σε τέσσερεις εκθέσεις που συνέταξε, ως τα Έγγραφα Λ1-Λ4, έδωσε μαρτυρία για το περιεχόμενο των ηλεκτρονικών υπολογιστών του Νίκου Λίλλη (ΜΚ5) και του Μάριου Πολυβίου (ΜΚ3 στο κατηγορητήριο). Ο Υπαστυνόμος Ελευθέριος (Λευτέρης) Κυριάκου (ΜΚ24), με αναφορά στο περιεχόμενο των γραπτών του καταθέσεων - Έγγραφα ΛΑ1 και ΛΑ2, κατέθεσε ως μέλος της ανακριτικής ομάδας, επεξηγώντας χειρισμούς που έλαβαν χώραν κατά τη διερεύνηση της υπόθεσης τόσο από τον ίδιο όσο και από την ευρύτερη ανακριτική ομάδα. Η νομικός Λουκία Μηνά (ΜΚ25), κατέθεσε ως Λειτουργός στη Νομική Υπηρεσία της ΑΤΗΚ. Αναφέρθηκε στα της ετοιμασίας της επίδικης συμφωνίας ημερομηνίας 25.2.11 (Τεκμήριο 4-4Α), επεξηγώντας και κάποιες διεργασίες που προηγήθηκαν της υπογραφής της. Ο Βάσος Κυριάκου [Κοτσιηνής] (ΜΚ26), με αναφορά στο περιεχόμενο της γραπτής του κατάθεσης - Έγγραφο ΛΓ, είπε για συνομιλίες που είχε με τον κατηγορούμενο 8 (Αντώνη Ιωακείμ), αναφορικώς με την επένδυση στο Aero Center και στο πώς ο τελευταίος ανέμενε να αποκομίσει σημαντικά κέρδη από αυτή. Του είχε πει ο κατηγορούμενος 8 (Αντώνης Ιωακείμ), ότι η «.δουλειά με το χωράφι θα περάσει από τα χέρια μου διότι είμαι το Α και το Ω στο ΑΚΕΛ». Του δήλωσε επίσης ο τελευταίος πως η αγοραπωλησία του χωραφιού στο οποίο θα κτιζόταν το Aero Center θα εγκρινόταν οπωσδήποτε από τον Κηδεμόνα Τουρκοκυπριακών Περιουσιών για να μπορούσε έτσι και το (πολιτικό κόμμα) ΑΚΕΛ να πάρει το μερίδιο του από την πράξη αυτή. Του ανέφερε επίσης ότι εάν ο Νίκος Λίλλης (ΜΚ5), αθετούσε το λόγο του και δεν πλήρωνε προς το ΑΚΕΛ τα λεφτά που έπρεπε, η έγκριση δεν θα δινόταν για το έργο. Ο μάρτυς περιέγραψε επίσης τον τρόπο με τον οποίο λίγο πριν από τα Χριστούγεννα 2011 (και συνοδεύοντας τον Νίκο Λίλλη (ΜΚ5) με το αυτοκίνητο του τελευταίου στη Λευκωσία), ο Νίκος Λίλλης (ΜΚ5) έδωσε προς τον κατηγορούμενο 1 (Ευστάθιο Κιττή), σε χακί φάκελο ποσό €90.000 (σε 180 χαρτονομίσματα των €500), τη στιγμή που ο κατηγορούμενος 1 (Ευστάθιος Κιττής), καθόταν σε τραπέζι έξω από καφετερία που βρισκόταν πίσω από το κτήριο της Λαϊκής Τράπεζας στην είσοδο της Λευκωσίας. Ο Νίκος Λίλλης (ΜΚ5), αφού στάθμευσε απέναντι από την καφετερία, τοποθέτησε το χακί φάκελο με τα λεφτά σε μια αδιαφανή τσάντα πλαστική, κατέβηκε από το αυτοκίνητο, πήγε στο τραπέζι όπου καθόταν ο κατηγορούμενος 1 (Ευστάθιος Κιττής), δίνοντας του την εν λόγω τσάντα. Ο Νίκος Λίλλης (ΜΚ5), παρέμεινε με τον κατηγορούμενο 1 (Ευστάθιο Κιττή) στο τραπέζι, για περίπου 15 με 20 λεπτά. Η Βασιλική Πάλμα (ΜΚ27), Κτηματολογικός Λειτουργός στο Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας Λάρνακας και Υπεύθυνη του Κλάδου Εγγραφής και του Τομέα Αναγκαστικών Πωλήσεων και Επιβαρύνσεων, με αναφορά, στο περιεχόμενο της γραπτής της κατάθεσης προς την Αστυνομία - Έγγραφο ΛΔ1, στη μαρτυρία της ενώπιον της Ερευνητικής Επιτροπής για τη διεξαγωγή έρευνας σχετικά με καταγγελίες που σχετίζονταν με απαλλοτριώσεις και αγοραπωλησίες τουρκοκυπριακών περιουσιών στις ελεύθερες περιοχές, ως το Έγγραφο ΛΔ2 και στο περιεχόμενο ξεχωριστού σημειώματος που συνέταξε ως το Έγγραφο ΛΔ3, αναφέρθηκε στη συμφωνία - Τεκμήριο 4, καθώς και στην απουσία εκεί επισυνημμένων αρχιτεκτονικών σχεδίων όταν τούτη προσκομίστηκε για σκοπούς κατάθεσης στο Κτηματολόγιο την 25.2.
  1. Ο Ανώτερος Υπαστυνόμος Χριστόφορος Μαυρομμάτης (ΜΚ28), με αναφορά και στο περιεχόμενο των γραπτών του καταθέσεων, ως τα Έγγραφα ΛΕ1 και ΛΕ2, κατέθεσε ως ο επικεφαλής της ανακριτικής ομάδας που ορίσθηκε από τον Αρχηγό Αστυνομίας για διερεύνηση της υπόθεσης. Αναφέρθηκε με λεπτομέρεια σε διάφορες πτυχές του ανακριτικού έργου δίνοντας εξηγήσεις και παρέχοντας διευκρινίσεις εν σχέσει με πολυειδείς και συναφείς με τη διερεύνηση ανακριτικές αποφάσεις, συνειρμούς και χειρισμούς του ιδίου αλλά και των υπολοίπων μελών της ανακριτικής ομάδας. Ο Αντώνης Λοΐζου (ΜΚ29), κατέθεσε ως εκτιμητής ακινήτων λέγοντας (με αναφορά στο περιεχόμενο των Εγγράφων ΛΣΤ1 - ΛΣΤ5), για τις συμβουλές που έδωσε προς την ΑΤΗΚ σε σχέση με τη γενική πολιτική που έπρεπε να διέπει τις αποφάσεις και χειρισμούς του Ταμείου Συντάξεων και Χορηγημάτων Υπαλλήλων της ΑΤΗΚ κατά τις επενδύσεις που προέβαινε σε ακίνητα. Παρέθεσε επίσης τη γνώμη του ως προς το κατά πόσο η επένδυση του Ταμείου Συντάξεων και Χορηγημάτων Υπαλλήλων της ΑΤΗΚ στο Aero Center, ενέπιπτε εντός της γενικής αυτής πολιτικής. Ο Αναστάσης Αριστείδου (ΜΚ30), εγγεγραμμένος εκτιμητής στο ΕΤΕΚ και Κτηματολογικός Λειτουργός Β΄ στο Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας (Κλάδος Εκτιμήσεων), αναφέρθηκε στις Εκθέσεις Εκτίμησης - Έγγραφα ΛΘ και ΜΑ, που αφορούν στο επίδικο ακίνητο Aero Center. Εξήγησε και ανέλυσε τις εκθέσεις αυτές τις οποίες είχε υπογράψει ως εγκρίνων λειτουργός μετά που τις μελέτησε. Ο Χαράλαμπος Ματθαίου (ΜΚ31), με αναφορά στο περιεχόμενο των Εγγράφων ΜΒ-ΜΔ, έδωσε μαρτυρία ως Τεχνικός Επιθεωρητής στο Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως, σε σχέση με τη χορήγηση άδειας κατά παρέκκλιση στο επίδικο ακίνητο, εξηγώντας και αναλύοντας τις σχετικές διαδικασίες και διεργασίες που είχαν σχέση με το θέμα. Ο Χάρης Παφίτης (ΜΚ32), με παραπομπή στο περιεχόμενο των Εγγράφων ΜΕ1-ΜΕ3, κατέθεσε ως Πρόεδρος της Συντεχνίας Επιστημονικού Προσωπικού της ΑΤΗΚ (ΣΕΠ-ΑΤΗΚ, πρώην ΣΕΤΕΠ-ΑΤΗΚ), λέγοντας περί διαφόρων πληροφοριών που περιήλθαν σε γνώση της εν λόγω συντεχνίας γύρω στον Ιανουάριο 2011, σε σχέση με την επίδικη επένδυση στο Aero Center και στην οποία η συντεχνία αυτή αντιτέθηκε θεωρώντας την - για διάφορους λόγους που ο μάρτυς εξήγησε - ως παράνομη. Ο Μίλτος Αθανασίου (ΜΚ33), κατέθεσε ως πρώην υπάλληλος στην ΑΤΗΚ έχοντας καθήκον, ανάμεσα σε άλλα, την κατάθεση μαρτυρίας σε σχέση με τηλεπικοινωνιακά δεδομένα. Με σημείο αναφοράς το Έγγραφο ΜΖ και τα Τεκμήρια 264, 274, 274Α, 377 και 378, εξήγησε και ανέλυσε τα εκεί αποτυπωμένα τηλεπικοινωνιακά δεδομένα. Ο αστυφύλακας Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου (ΜΚ34), με αναφορά στο περιεχόμενο της γραπτής του κατάθεσης - Έγγραφο ΜΘ, αναφέρθηκε στη σύλληψη του κατηγορούμενου 3 (Ορέστη Βασιλείου) στο Αεροδρόμιο Λάρνακας στις 26.9.13, ενώ ο μάρτυς υπηρετούσε στην Υπηρεσία Αλλοδαπών και Μετανάστευσης, στο Κέντρο Ελέγχου Διαβατηρίων του εν λόγω αεροδρομίου. Η Μαίρη Λάμπρου (ΜΚ35), κατέθεσε ως Διοικητικός Λειτουργός και Αναπληρώτρια Διευθύντρια της Υπηρεσίας Διαχείρισης Τουρκοκυπριακών Περιουσιών στο Υπουργείο Εσωτερικών. Με αναφορά στο περιεχόμενο των γραπτών της καταθέσεων προς την Αστυνομία, ως τα Έγγραφα ΜΙ1-ΜΙ3, εξήγησε τα κριτήρια που διέπουν την αγοραπωλησία τουρκοκυπριακών περιουσιών στις ελεύθερες περιοχές της Κυπριακής Δημοκρατίας, προβαίνοντας την ίδια ώρα και σε παράθεση διαφόρων λεπτομερειών που σχετίζονταν με το επίδικο ακίνητο και ειδικότερα με τα περί διαμονής του τουρκοκύπριου ιδιοκτήτη στις ελεύθερες περιοχές κατά τους κρίσιμους χρόνους. Έχοντας αποτυπώσει συνοπτικώς τη μαρτυρία των μαρτύρων κατηγορίας, προχωρούμε αμέσως στην παράθεση της μαρτυρίας των κατηγορουμένων και των μαρτύρων που κάλεσαν προς υπεράσπιση τους, όπως και σε αναφορά στην ανώμοτη δήλωση του κατηγορούμενου 4 (Γιάννη Σουρουλλά). Ο κατηγορούμενος 1 [Ευστάθιος Κιττής] (ΜΥ1), απέρριψε τα όσα του καταλογίζονται στο κατηγορητήριο, υποστηρίζοντας ότι τούτα βασίζονται σε ανυπόστατους, αβάσιμους και άδικους ισχυρισμούς. Ο δικηγόρος Μιχάλης Μιχαηλίδης (ΜΥ2), με αναφορά και στο περιεχόμενο της γραπτής του κατάθεσης προς την Αστυνομία - Τεκμήριο 190, είπε για την επαγγελματική σχέση του με τον κατηγορούμενο 1 (Ευστάθιο Κιττή) αλλά και για το μετοχικό ποσοστό του τελευταίου στη Leagros Investment Ltd και τη διασύνδεση της εταιρείας αυτής, με την Dominges Co Ltd την οποία αντιπροσωπεύει νομικώς ο μάρτυς. Ο κατηγορούμενος 2 [Χαράλαμπος Τσουρής] (ΜΥ3), με αναφορά στη γραπτή του δήλωση - Έγγραφο ΝΑ, αναφέρθηκε σε αυτά που του αποδίδονται από την Κατηγορούσα Αρχή, απορρίπτοντας συγχρόνως κάθε ισχυρισμό για διάπραξη ποινικών αδικημάτων από μέρους του και προτάσσοντας ότι ουδέποτε παραπλάνησε οποιονδήποτε αλλά αντιθέτως, με τις προτάσεις και εισηγήσεις του για διευθέτηση της διαφοράς με την Wadnic Trading Ltd, εξυπηρέτησε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τα συμφέροντα του Ταμείου Συντάξεων και Χορηγημάτων Υπαλλήλων της ΑΤΗΚ. Ο εκτιμητής ακινήτων Ιωάννης Μιχαλάκη (ΜΥ4), με σημείο αναφοράς την Έκθεση Εκτίμησης που συνέταξε ως το Έγγραφο ΝΒ (μετά από οδηγίες του συνηγόρου του κατηγορούμενου 2 [Χαράλαμπου Τσουρή], ως το Τεκμήριο 411), έδωσε μαρτυρία σε σχέση με την αγοραία αξία του επίδικου ακινήτου εκφράζοντας, μεταξύ άλλων, δυσμενή γνώμη ως προς την ποιότητα και βαρύτητα του περιεχομένου τής Έκθεσης Εκτίμησης - Έγγραφο Μ, που ετοιμάστηκε από το Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λάρνακας σε σχέση με μέρος του υπό αναφορά ακινήτου. Ο Χριστάκης Αντούνας (ΜΥ5), με παραπομπή στη γραπτή του κατάθεση προς την Αστυνομία ως το Έγγραφο ΝΔ, κατέθεσε ως μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΑΤΗΚ από το 2009 και ως μέλος των Διαχειριστών του Ταμείου Συντάξεων και Χορηγημάτων Υπαλλήλων της ΑΤΗΚ και της Συμβουλευτικής Επιτροπής Επενδύσεων των Διαχειριστών του Σχεδίου Συντάξεων. Αναφέρθηκε στις διεργασίες εξέτασης ζητημάτων που αφορούσαν στην επένδυση Aero Center, με ειδικότερη αναφορά στο ρόλο που διαδραμάτισε στα πράγματα ο κατηγορούμενος 2 (Χαράλαμπος Τσουρής). Ο κατηγορούμενος 3 [Ορέστης Βασιλείου] (ΜΥ6), αρνήθηκε αυτά που του αποδίδονται στο κατηγορητήριο, δηλώνοντας την αθωότητα του και δίνοντας εξηγήσεις για πτυχές που προέταξε η Κατηγορούσα Αρχή ως ενοχοποιητικές για τον ίδιο. Ο Χριστόδουλος Χ'' Οδυσσέως (ΜΥ7), κατέθεσε ως Διευθυντής στο Επιστημονικό και Τεχνικό Επιμελητήριο Κύπρου (ΕΤΕΚ), προβαίνοντας σε αναφορά - με παραπομπή στο Τεκμήριο 480 - στα ονόματα των ατόμων που περιλαμβάνονται στο μητρώο μελών του ΕΤΕΚ και που είναι κάτοχοι άδειας επαγγέλματος για τα έτη 2013 και
  2. Παρέθεσε επίσης σχετικές διευκρινίσεις σε ό,τι αφορά στα μέλη της Δημόσιας Υπηρεσίας, που μπορεί μεν να έχουν τα απαιτούμενα προσόντα για να λειτουργούν ως εγγεγραμμένοι εκτιμητές πλην όμως δεν περιλαμβάνονται στο σχετικό μητρώο μελών του ΕΤΕΚ. Ο Ευθύμιος Ανδρέου (ΜΥ8), Εγκεκριμένος Επιμετρητής Ποσοτήτων, είπε για τις προσωπικές και επαγγελματικές του σχέσεις με τον κατηγορούμενο 2 (Χαράλαμπο Τσουρή). Ανέφερε για την εμπλοκή του ως επιμετρητή στο έργο Aero Center από το Μάρτιο 2012 (μετά από αίτημα του Ταμείου Συντάξεων και Χορηγημάτων Υπαλλήλων της ΑΤΗΚ), δίνοντας σχετική μαρτυρία αναφορικώς με τον έλεγχο πιστοποιητικών πληρωμής που υποβάλλονταν από την Wadnic Trading Ltd προς το Ταμείο Συντάξεων και Χορηγημάτων Υπαλλήλων της ΑΤΗΚ για πληρωμή σε σχέση με το εν λόγω έργο. Επεξήγησε επίσης τους υπολογισμούς για το κόστος βύθισης των κτηρίων μετά από αίτημα των δικηγόρων του κατηγορούμενου 2 (Χαράλαμπου Τσουρή), ως το Τεκμήριο 485 και στην ετοιμασία σχετικής εκτίμησης την οποία ο μάρτυς κατέθεσε ως Τεκμήριο 486, εξηγώντας την συναφώς. Προέβη επίσης σε υπολογισμούς των ποσοτήτων της εκτίμησης που ετοίμασε ως το Τεκμήριο 487, τους οποίους ανέλυσε. Ο Νικόλας Γεωργιάδης (ΜΥ9), με αναφορά στο περιεχόμενο της γραπτής του κατάθεσης προς την Αστυνομία ως το Τεκμήριο ΝΖ2, κατέθεσε ως μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΑΤΗΚ και ως μέλος των Διαχειριστών του Ταμείου Συντάξεων και Χορηγημάτων Υπαλλήλων της ΑΤΗΚ, αλλά και της Συμβουλευτικής Επιτροπής Επενδύσεων των Διαχειριστών του Σχεδίου Συντάξεων. Έκανε αναφορά στις αποφάσεις που λήφθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο της ΑΤΗΚ σε σχέση με την επένδυση Aero Center. Περιέγραψε διάφορες επαφές που είχε με τον Νίκο Λίλλη (ΜΚ5), αναφορικώς με το ευρύτερο ζήτημα των τηλεοπτικών δικαιωμάτων της ΑΛΚΗΣ αλλά και για το πώς παρέλαβε από τον Νίκο Λίλλη (ΜΚ5), μέσω του κατηγορούμενου 1 (Ευστάθιου Κιττή), μια φανέλα που έφερε, μεταξύ άλλων, τα διακριτικά της αγγλικής ποδοσφαιρικής ομάδας Arsenal. Απέρριψε κάθε εισήγηση της Κατηγορούσας Αρχής σε σχέση με συνάντηση του με τον Νίκο Λίλλη (ΜΚ5), στα γραφείο του κατηγορούμενου 7 (Βενιζέλου Ζαννέτου), στα γραφεία του ΑΚΕΛ στη Λευκωσία, σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή, παρέχοντας προς τούτο και λεπτομέρειες των χρόνων που απουσίαζε από την Κύπρο κάτι μάλιστα που οδήγησε και σε έκδοση διατάγματος επανάκλησης του στις 2.10.14, ώστε να του παρασχεθεί η δυνατότητα παράθεσης περαιτέρω μαρτυρίας επί του συγκεκριμένου ζητήματος. Ο Βαρνάβας Βαρνάβα (ΜΥ10), τραπεζικός υπάλληλος (Λειτουργός Χορηγήσεων) στην Τράπεζα Κύπρου και παλαιότερα στη Λαϊκή Τράπεζα, με αναφορά στο περιεχόμενο των γραπτών του καταθέσεων - Έγγραφα ΝΗ1 και ΝΗ2, αναφέρθηκε στην προσωπική και επαγγελματική σχέση που είχε με τον κατηγορούμενο 5 (Γρηγόρη Σουρουλλά), δίνοντας επίσης λεπτομέρειες και για τους τραπεζικούς λογαριασμούς που διατηρούσε με τη Λαϊκή Τράπεζα η κατηγορούμενη 6 (Polleson Holdings Ltd). Ο Νίκος Τάμπας (ΜΥ11), πρώην αξιωματούχος του Συνδικαλιστικού Εργατικού Κινήματος (ΣΕΚ) - και μέχρι της αφυπηρέτησης του το 2012, Γενικού Γραμματέα της Ομοσπονδίας Ημικρατικών Οργανισμών (ΟΗΟ) - αναφέρθηκε στο περιεχόμενο του καταστατικού της OHO, ως το Τεκμήριο 522 και στους τρόπους λήψης διαφόρων συνδικαλιστικών αποφάσεων, ιδιαίτερα εκείνων που αφορούν σε απεργιακές κινητοποιήσεις. Είπε επιπροσθέτως, περί της γνωριμίας του με τον κατηγορούμενο 3 (Ορέστη Βασιλείου), με τον οποίον είχε συνεργασία, κυρίως μετά το 1996, όταν ο τελευταίος είχε εκλεγεί ως Γενικός Γραμματέας της Ελεύθερης Παγκύπριας Οργάνωσης Εργατοϋπαλλήλων Τηλεπικοινωνιών (ΕΠΟΕΤ). Ο κατηγορούμενος 4 (Γιάννης Σουρουλλάς), διατύπωσε τα ακόλουθα στην ανώμοτη του δήλωση - Έγγραφο ΝΘ: «Είμαι αθώος και άδικα κατηγορούμαι. Αναφορικά με τις κατηγορίες που αντιμετωπίζω δηλώνω ότι δεν έχω προβεί σε καμία πράξη είτε ως εκ της θέσης μου, ως υπάλληλος της ΑΤΗΚ, είτε με οποιαδήποτε άλλη ιδιότητα, η οποία να είναι παράνομη ή άδικη ή ανήθικη. Δεν χρησιμοποίησα την θέση μου και ούτε κανένα πρόσωπο εν γνώσει μου χρησιμοποίησε την θέση του στην ΑΤΗΚ για να προβεί σε παράνομη πράξη, είτε αυτή αποτελεί εκβιασμό είτε αυτή να υποδηλεί διαφθορά. Το θέμα της διαχείρισης των συζητήσεων και της επένδυσης στα ακίνητα του Τουρκοκύπριου Hilmi τα ανέλαβε ο αδελφός μου Γρηγόρης Σουρουλλάς. Εγώ συνείσφερα οικονομικά στην Polleson Holdings Ltd. Ακολούθως, τόσο την οικονομική διαχείριση όλων των εταιρειών, όσο και τις συζητήσεις για την εξασφάλιση των σχετικών αδειών από τις αρμόδιες αρχές διαχειρίστηκε αποκλειστικά ο αδελφός μου Γρηγόρης. Εγώ ήμουν απόλυτα δεσμευμένος με την επαγγελματική μου εργασία στην ΑΤΗΚ. Καθ' όλο το χρονικό διάστημα από το 2006 μέχρι και σήμερα, ουδέποτε εκβίασα ή απείλησα τον κο Λίλλη για οποιονδήποτε λόγο, ούτε και γνωρίζω ή υπέπεσε στην αντίληψη μου ο Ορέστης ή ο Γρηγόρης να έπραξαν κάτι τέτοιο. Ούτε και γνωρίζω ή υπέπεσε στην αντίληψη μου, η εταιρεία Polleson να εισέπραξε οποιοδήποτε χρηματικό ποσό που να ήταν έσοδο από την τέλεση οποιασδήποτε παράνομης πράξης ή διαφθοράς ή εκβιασμού. Κατά καιρούς, λάμβανα από τον Γρηγόρη πληροφόρηση και συζητούσαμε ως προς την πορεία των προσπαθειών του για έγκριση από τον Κηδεμόνα Τ/Κ περιουσιών της μεταβίβασης των εν λόγω τεμαχίων. Θα ήθελα να εκφράσω το παράπονο μου γιατί όπως προέκυψε από την μαρτυρία στο Δικαστήριο, οι ανακριτές που μου έλαβαν κατάθεση στις 13/9/13 (τεκμήριο 231), με εξαπάτησαν. Με θεωρούσαν τότε ύποπτο, όπως όλους τους εμπλεκόμενους στην εταιρεία Polleson, αλλά δεν με προειδοποίησαν για αυτό, ώστε να συμβουλευτώ δικηγόρο και να ασκήσω τα δικαιώματα μου. Με αυτό τον τρόπο κατά την ανάκριση οι ανακριτές με οδήγησαν να αποδεχτώ γεγονότα για τα οποία δεν ήμουν απόλυτα σίγουρος.» Ο κατηγορούμενος 5 [Γρηγόρης Σουρουλλάς] (ΜΥ12), απέρριψε όλες τις εναντίον του κατηγορίες και θέσεις, που κατά την Κατηγορούσα Αρχή τις θεμελιώνουν, δίνοντας εξηγήσεις για ενέργειες και χειρισμούς στους οποίους προέβη αναφορικώς με την επένδυση Aero Center, αλλά και για άλλα παράπλευρα ζητήματα. Ο Ιωάννης Ανδρέου (ΜΥ13), κατέθεσε ως πρώην υπάλληλος του κατηγορούμενου 5 (Γρηγόρη Σουρουλλά) σε πρατήριο βενζίνης του τελευταίου επί της οδού Αρτέμιδος 67, στη Λάρνακα. Περιέγραψε τα όσα παρακολούθησε κατά την εκτέλεση εντάλματος έρευνας στο υπό αναφορά πρατήριο από την Αστυνομία (εννοώντας προφανώς το Ένταλμα Έρευνας - Τεκμήριο 163, που εκδόθηκε στις 24.9.13 και εκτελέστηκε αυθημερόν). Ο Ιωάννης Τσεντεκίδης (ΜΥ14), κατέθεσε ως εκτιμητής στον Κλάδο Εκτιμήσεων του Κτηματολογίου Λάρνακας από το
  3. Αναφέρθηκε σε όσα πρωτογενώς αντιλήφθηκε κατά την εκτέλεση εντάλματος έρευνας στο χώρο εργασίας του κατηγορούμενου 5 (Γρηγόρη Σουρουλλά), στο Κτηματολόγιο Λάρνακας (κατά τα φαινόμενα, στις 24.9.13, ως το Ένταλμα Έρευνας - Τεκμήριο 163). Η Αντιγόνη Μίκαλλου (ΜΥ15), κατέθεσε ως Κτηματολογικός Λειτουργός Β΄ (Χωρομετρίας), στο Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας. Αναφέρθηκε στη γνωριμία της με τον κατηγορούμενο 5 (Γρηγόρη Σουρουλλά), ο οποίος εργαζόταν ως φωτολιθογράφος στον Τομέα Έκδοσης Κτηματικών Σχεδίων. Περιέγραψε τα όσα παρατήρησε κατά την εκτέλεση του Εντάλματος Έρευνας - Τεκμήριο 163, στο Κτηματολόγιο Λάρνακας, στο χώρο εργασίας του κατηγορούμενου 5 (Γρηγόρη Σουρουλλά). Ο δικηγόρος Νίκος Κλεάνθους (ΜΥ16), με αναφορά στο περιεχόμενο της γραπτής του κατάθεσης προς την Αστυνομία - Τεκμήριο 196, είπε για τη διαχείριση της περιουσίας του αποβιώσαντος τουρκοκύπριου Μεχμέτ Αλί Χιλμί και τη διασύνδεση της εν λόγω περιουσίας με το Aero Center. Εξήγησε τους λόγους που τον οδήγησαν να επιδείξει έντονο και προσωπικό ενδιαφέρον για ολοκλήρωση της υπό αναφορά διαχείρισης, αναδεικνύοντας το γεγονός πως εντός της επίδικης ακίνητης περιουσίας είχαν ανεγερθεί παρανόμως συνοικισμοί αυτοστέγασης από ελληνοκύπριους. Αναφέρθηκε σε επαφές που είχε με τον κατηγορούμενο 5 (Γρηγόρη Σουρουλλά), σε σχέση με την ακίνητη αυτή περιουσία αλλά και σε ενέργειες στις οποίες προέβη ο μάρτυς, επί πολιτικού κυρίως επιπέδου, εν σχέσει με την επίδικη αγοραπωλησία. Ο κατηγορούμενος 7 [Βενιζέλος Ζαννέτος] (ΜΥ17), απέρριψε κάθε θέση που φερόμενα τον εμπλέκει στη διάπραξη των αδικημάτων που του καταγιγνώσκονται, αποδίδοντας μάλιστα στη δίωξη του και αθέμιτα πολιτικά κίνητρα από μέρους της Κατηγορούσας Αρχής. Ο Μάριος Κούλλη (ΜΥ18), κατέθεσε ως υπάλληλος στο Τμήμα Κριτηρίων ΟΥΕΦΑ, στην Κυπριακή Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου (ΚΟΠ). Κατέθεσε τους σχετικούς φακέλους που αφορούν στην ΑΛΚΗ για τα έτη 2009 (Τεκμήριο 557), 2010 (Τεκμήριο 554), 2011(Τεκμήριο 555) και 2012 (Τεκμήριο 556). Ο Χαράλαμπος Χρίστου (ΜΥ19), με αναφορά στο περιεχόμενο της γραπτής του κατάθεσης προς την Αστυνομία - Τεκμήριο 237, είπε για την εμπλοκή του στα διοικητικά της ΑΛΚΗΣ, ως Γενικού Γραμματέα από το 1999 μέχρι το 2002 και ως Προέδρου από το 2002 μέχρι το
  4. Αναφέρθηκε στη δημιουργία - μετά από απόφαση της Γενικής Συνέλευσης της ΑΛΚΗΣ - άτυπης επιτροπής για την αποπληρωμή χρεών που δημιουργήθηκαν από τη σύναψη δανείων μελών και φίλων της ΑΛΚΗΣ αλλά και μελών του Διοικητικού της Συμβουλίου, προς όφελος του εν λόγω σωματείου. Εξήγησε τη λειτουργία της επιτροπής, καταθέτοντας συνάμα και πίνακα εξόφλησης παλαιών χρεών της ΑΛΚΗΣ, ως το Τεκμήριο 566, το οποίο και επεξήγησε με αναφορά σε επισυνημμένη κατάσταση λογαριασμού που το σωματείο διατηρούσε στο Συνεργατικό Ταμιευτήριο Εργαζομένων Κύπρου Λτδ. Ο Γιώργος Στυλιανού (ΜΥ20), με παραπομπή στο περιεχόμενο της γραπτής του κατάθεσης προς την Αστυνομία - Έγγραφο ΝΙ, κατέθεσε ως Ταμίας της Επαρχιακής Επιτροπής ΑΚΕΛ Λάρνακας, επεξηγώντας και διευκρινίζοντας πτυχές κάποιων εκ των εγγράφων που επισυνάπτονται στον πίνακα εξόφλησης παλαιών χρεών της ΑΛΚΗΣ - Τεκμήριο 566 και δη, των βεβαιώσεων παραλαβής χρημάτων από την Επιτροπή Εξόφλησης Χρεών του σωματείου και διαφόρων καταχωρήσεων που αποτυπώνονται σε κατάσταση λογαριασμού της Επαρχιακής Επιτροπής ΑΚΕΛ Λάρνακας (ημερομηνίας 2.1.12), στο Συνεργατικό Ταμιευτήριο Εργαζομένων Κύπρου Λτδ. Ο Αλέξης Μαύρος (ΜΥ21), κατέθεσε ως πραγματογνώμονας επί ζητημάτων δικανικών ερευνών ηλεκτρονικών υπολογιστών και διαδικτυακού εγκλήματος εξηγώντας, με αναφορά στα Τεκμήρια 570-573, τους λόγους για τους οποίους κάποια έγγραφα, όπως η παρουσιαζόμενη συμφωνία - Τεκμήριο 572, υπέστη ηλεκτρονικές τροποποιήσεις. Ο Γεώργιος Τσακιστός (ΜΥ22), με αναφορά στο περιεχόμενο της γραπτής του κατάθεσης προς την Αστυνομία - Τεκμήριο 194, κατέθεσε ως μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΑΤΗΚ από το 2009 μέχρι το Δεκέμβριο 2012 και ως μέλος της Διαχειριστής Επιτροπής του Ταμείου Συντάξεων και Χορηγημάτων Υπαλλήλων της ΑΤΗΚ. Έδωσε μαρτυρία σε σχέση με τις διεργασίες που οδήγησαν στην επένδυση Aero Center, τονίζοντας πως για αρκετές και συναφείς εκφάνσεις των πραγμάτων, δεν μπορούσε να τοποθετηθεί διότι δεν κατείχε τις απαιτούμενες εξειδικευμένες γνώσεις. Αρνήθηκε πως ήταν ποτέ παρών σε συνάντηση μεταξύ Νίκου Λίλλη (ΜΚ5), Νικόλα Γεωργιάδη (ΜΥ9) και κατηγορούμενου 7 (Βενιζέλου Ζαννέτου), σε οποιοδήποτε χώρο και χρόνο, πόσω δε μάλλον να παρατήρησε και οποιοδήποτε εκβιασμό του τελευταίου προς τον Νίκο Λίλλη (ΜΚ5), κατά τη φερόμενη τούτη συνάντηση. Ο κατηγορούμενος 8 [Αντώνης Ιωακείμ] (ΜΥ23), απέρριψε κάθε ισχυρισμό περί εμπλοκής του σε αυτά που του καταλογίζονται από την Κατηγορούσα Αρχή, προβαίνοντας και σε διάφορες αναφορές που σχετίζονταν με την αξιοπιστία των Νίκου Λίλλη (ΜΚ5), Βλαδίμηρου Φαντούση (ΜΚ21) και Βάσου Κυριάκου (ΜΚ26). Η Μαρίτσα Γερολέμου (ΜΥ24), κατέθεσε ως Επιθεωρήτρια στο Τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων Λάρνακας και με αναφορά στο περιεχόμενο των Τεκμηρίων 623, 624, 647-655, έδωσε λεπτομέρειες για τους ασφαλιστικούς λογαριασμούς των Νίκου Λίλλη (ΜΚ5), Βλαδίμηρου Φαντούση (ΜΚ21), Βάσου Κυριάκου (ΜΚ26), Wadnic Trading Ltd, Glarisano Enterprises Ltd και ΑΛΚΗΣ. Ο Άγγελος Αγαπίου (ΜΥ25), έδωσε μαρτυρία ως Επαρχιακός Επόπτης στην Επαρχιακή Διοίκηση Λάρνακας, έχοντας ευθύνη εξέτασης των αιτήσεων και εγκρίσεων για εγγραφή λεσχών. Κατέθεσε δέσμη εγγράφων σε σχέση με σχετική αλληλογραφία της ΑΛΚΗΣ από τον Ιούνιο 2014 (βλ. Τεκμήριο 625), προσφέροντας συναφείς εξηγήσεις, στο βαθμό που τούτες αφορούσαν στα καθήκοντα του. Δήλωσε πως η ΑΛΚΗ δεν έχει διαγραφεί και ότι εκκρεμεί ανανέωση της άδειας της ως λέσχης. Ο Ανδρέας Μωϋσέως (ΜΥ26), τέως Δήμαρχος Λάρνακας, κατέθεσε ως μέλος και εξωδιοικητικός παράγοντας της ΑΛΚΗΣ από το
  5. Προέβη σε αναφορά διαφόρων (αρνητικών κυρίως) πτυχών που αφορούσαν στη διοίκηση της ΑΛΚΗΣ, εδράζοντας τις απόψεις του και στα όσα ο ίδιος αποκόμισε ως προεδρεύων των Γενικών Συνελεύσεων του σωματείου για πέραν από δέκα έτη, προβαίνοντας και σε εξειδικευμένη αναφορά απαράδεκτων, κατά τον ίδιο, συμπεριφορών του Βλαδίμηρου Φαντούση (ΜΚ21). Η Φωτεινή Λάρκου (ΜΥ27), έδωσε μαρτυρία ως Πρωτοκολλητής και ως υπεύθυνη του Τμήματος Ποινικών Υποθέσεων του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας. Κατέθεσε τους φακέλους ποινικών υποθέσεων εναντίον των Νίκου Λίλλη (ΜΚ5), Βλαδίμηρου Φαντούση (ΜΚ21) και Wadnic Trading Ltd, καθώς και αριθμό άλλων εγγράφων, όπως το αιτητικό και πρακτικά της Αίτησης Προφυλάκισης 201/13, αναφορικώς με τους κατηγορούμενους 7 (Βενιζέλο Ζαννέτο) και 8 [Αντώνη Ιωακείμ] (βλ. Τεκμήρια 626-646). Η Φωτούλα Κυριάκου (ΜΥ28), υπάλληλος στο Τμήμα Εσωτερικών Προσόδων, κατέθεσε φορολογικά στοιχεία αναφορικώς με τους Νίκο Λίλλη (ΜΚ5), Βλαδίμηρο Φαντούση (ΜΚ21), Wadnic Trading Ltd και Glarisano Enterprises Ltd, προβαίνοντας και σε μνεία περί αναστολών ποινικών διώξεων από τον Βοηθό Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, ως τα Τεκμήρια 632, 634 και 635Α, που αφορούσαν (αντιστοίχως), στις ποινικές υποθέσεις 13831/13 (βλ. Τεκμήριο 631), 13832/13 (βλ. Τεκμήριο 632) και 13833/13 (βλ. Τεκμήριο 633), σε σχέση με τους Νίκο Λίλλη (MK5), Wadnic Trading Ltd, Glarisano Enterprises Ltd και Echeklis Ltd. Η Ελένη Χ'' Γεωργίου (ΜΥ29), κατέθεσε ως υπάλληλος στο Τμήμα Εφόρου Εταιρειών και Επίσημου Παραλήπτη, στον Κλάδο Πτωχεύσεων, δίνοντας σχετική μαρτυρία αναφορικώς με τον Νίκο Λίλλη (ΜΚ5). Ο Ορθόδοξος Ορθοδόξου (ΜΥ30), κατέθεσε ως υπεύθυνος του Πολιτικού Τμήματος τού Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας, διευκρινίζοντας μέρος του περιεχομένου φακέλων αγωγών που κατατέθηκαν εκ συμφώνου ως Τεκμήρια 659-672 και εγκρίθηκαν ως παραδεκτό γεγονός (όχι όμως για την αλήθεια του περιεχόμενου τους). Η Βερόνικα Γεωργίου (ΜΥ31), στενογράφος στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λάρνακας-Αμμοχώστου, ανέγνωσε πρακτικά που είχε λάβει, σε στενογραφημένη μορφή, στο πλαίσιο της ποινικής υπόθεσης 17861/12 - Τεκμήριο 646 (με κατηγορούμενο 3 τον Βλαδίμηρο Φαντούση [ΜΚ21]). Ο Νικόλαος Τρομπάρης (ΜΥ32), κατέθεσε ως υπάλληλος στην Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου, έχοντας ανάμεσα σε άλλα καθήκοντα, την επίβλεψη και διαχείριση του συστήματος τού Κεντρικού Αρχείου Πληροφοριών για τους εκδότες ακάλυπτων τραπεζικών επιταγών (ΚΑΠ). Είπε ότι τόσο ο Νίκος Λίλλης (ΜΚ5), όσο και η Wadnic Trading Ltd, βρίσκονται καταχωρισμένοι στο ΚΑΠ, παρέχοντας προς τούτο και σχετικές λεπτομέρειες. Διευκρίνισε κατά την αντεξέταση πως δεν μπορούσε να γνωρίζει κατά πόσο οι ακάλυπτες τραπεζικές επιταγές στις οποίες είχε αναφερθεί αναφορικώς με τον Νίκο Λίλλη (ΜΚ5) και την Wadnic Trading Ltd, έχουν πλέον αποπληρωθεί μετά από διευθέτηση μεταξύ των συμβαλλομένων μερών, μια και δεν παρέχεται τέτοιου είδους πληροφόρηση στο ΚΑΠ. Ο Τουμάζος Ορφανίδης (ΜΥ33), κατέθεσε ως Ανώτερος Ταχυδρομικός Λειτουργός στο Ταχυδρομείο Λάρνακας. Με αναφορά στις συστημένες επιστολές-Τεκμήρια 618 και 619, δήλωσε πως (όπως εξάγεται από τις σχετικές ταχυδρομικές σφραγίδες επί των επιστολών αυτών), τούτες δεν παραλήφθηκαν, σε αντίθεση με το τι φαίνεται να έγινε αναφορικώς με τις αντίστοιχες ταχυδρομικές ειδοποιήσεις που απεστάλησαν προς τους αναφερόμενους παραλήπτες. Ο Αντώνης Λυσάνδρου (ΜΥ34), καταγόμενος από την Κώμα του Γιαλού, αναφέρθηκε σε διάφορες πληθυσμιακές και εθνοτικές λεπτομέρειες των κατοίκων του χωριού αυτού, με συγκεκριμενοποιημένη αναφορά στην οικογένεια του Βλαδίμηρου Φαντούση (ΜΚ21). Ο Γιώργος Σάββα (ΜΥ35), κατέθεσε ως υπεύθυνος του Τμήματος Τρεχούμενων Λογαριασμών στη ΣΠΕ Αλληλεγγύης Αραδίππου. Έδωσε λεπτομέρειες για τρεχούμενο λογαριασμό που διατηρεί η ΑΛΚΗ στο υπό αναφορά τραπεζικό ίδρυμα, με αναφορά στα έτη 2010-2014, ως τα Τεκμήρια 676-
  6. Η Μαρία Χριστοδούλου (ΜΥ36), Ανώτερη Πρωτοκολλητής στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λάρνακας-Αμμοχώστου, έδωσε μαρτυρία σε σχέση με αλληλογραφία μεταξύ Αστυνομίας και Διοικητικού Προέδρου του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας-Αμμοχώστου (ως το Τεκμήριο 680), αναφορικά με παράδοση προς την Αστυνομία πιστών αντιγράφων των δικαστηριακών φακέλων τεσσάρων αγωγών, μεταξύ των οποίων και των αγωγών 1284/12 (βλ. Τεκμήριο 662) και 3520/11 (βλ. Τεκμήριο 663). Ο Χρίστος Σάββα (ΜΥ37), έδωσε μαρτυρία ως Γενικός Διευθυντής του Ταμείου Συντάξεων και Χορηγημάτων Υπαλλήλων της ΑΤΗΚ, καταθέτοντας δέσμη εγγράφων σχετικών με πληρωμές του εν λόγω ταμείου προς την Wadnic Trading Ltd (ως το Τεκμήριο 681), χωρίς όμως να γνωρίζει οτιδήποτε περί του περιεχομένου τού υπό αναφορά τεκμηρίου ώστε να δυνηθεί να δώσει σχετική μαρτυρία. Η Αθηνά Κκώστα (ΜΥ38), υπάλληλος στο Επαρχιακό Γραφείο του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας Λάρνακας (ΦΠΑ), κατέθεσε το Έγγραφο - Τεκμήριο 682, αναφορικώς με οφειλόμενο ΦΠΑ από την Wadnic Trading Ltd και την ΑΛΚΗ, προβαίνοντας επίσης σε αναφορά περί μη εγγραφής στο Μητρώο ΦΠΑ των Νίκου Λίλλη (ΜΚ5) και Glarisano Enterprises Ltd. Οι αγορεύσεις των εκπροσώπων της Κατηγορούσας Αρχής και των δικηγόρων Υπεράσπισης εστιάστηκαν, ανάμεσα σε άλλα, στην επάρκεια του μαρτυρικού υλικού και στην αντιπαραβολή του με τα συστατικά στοιχεία των επίδικων αδικημάτων, με την κ. Παπαγαπίου να προτάσσει απόδειξη όλων των επίδικων κατηγοριών εναντίον των αντίστοιχων κατηγορουμένων πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας και τους δικηγόρους των τελευταίων να υποστηρίζουν ακριβώς το αντίθετο. Όλοι οι συνήγοροι εφοδίασαν το Δικαστήριο με γραπτό κείμενο των εκτενών και ικανών τους αγορεύσεων, γεγονός που συνέτεινε στην καλύτερη κατανόηση των τοποθετήσεων τους και επιτάχυνε ακόμη περισσότερο τη δικαστική διαδικασία. Θα αναφερθούμε πιο εξειδικευμένα στην επιχειρηματολογία των μερών, όπου κρίνουμε ότι κάτι τέτοιο χρειάζεται, δίχως ασφαλώς να έχουμε υποχρέωση απάντησης σε κάθε εγειρόμενο και επουσιώδες επιχείρημα (βλ. κατ΄ αναλογίαν, Οδυσσέα ν Αστυνομίας
(1999)2 ΑΑΔ 490, 495), ή ακόμη και καθήκον ενασχόλησης με κάθε στοιχείο μαρτυρίας ή διαζευκτικής εκδοχής ή πιθανότητας που προβάλλεται και κρίνεται στην ολότητα της μαρτυρίας ως αντικειμενικώς απίθανο ή παράλογο (βλ. κατ΄ αναλογίαν, Τιμοθέου ν Αστυνομίας, Ποιν. Έφ. 24/12, ημ. 23.10.12). Εάν η προσέγγιση που εξηγούμε σε σχέση με το θέμα της επιχειρηματολογίας των μερών ήταν διαφορετική, θα καλούμασταν να εξετάσουμε πιθανότητες ή θεωρίες ως προς τα συμβάντα που δεν θα μπορούσαν ευλόγως να εξαχθούν από τη μαρτυρία, κάτι που δεν αποτελεί δικαστικό έργο (βλ. κατ΄ αναλογίαν, Αθηνής ν Δημοκρατίας
(1990)2 ΑΑΔ 41, 55, Ιωάννου και Άλλου ν Δημοκρατίας
(2001)2 ΑΑΔ 195, 224). Στο πλαίσιο της ζωντανής ατμόσφαιρας της δίκης είχαμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε και ακούσουμε με την ίδια προσοχή και υπομονή όλους τους μάρτυρες (και τους κατηγορούμενους ασφαλώς), που κατέθεσαν ενόρκως ενώπιον μας. Αξιολογώντας τη μαρτυρία τους (με πλήρη πάντα επίγνωση πως η αξιοπιστία εκτιμάται αποσυναρτημένα του οποιουδήποτε επιπέδου απόδειξης), θέσαμε ως δείκτη, ανάμεσα σε άλλα, το διαδικαστικό στάδιο από το οποίο ανέκυψε η μαρτυρία αυτή, την πηγή και εμβέλεια των γνώσεων των μαρτύρων, στο βαθμό που τούτες αφορούσαν στο αντικείμενο της μαρτυρίας τους, την ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος ή προκατάληψης στην υπόθεση, τις ευκαιρίες που είχαν οι μάρτυρες να αντιληφθούν τα διαδραματιζόμενα, τη μνήμη και τους λόγους που είχαν να θυμούνται ή να πιστεύουν αυτά περί των οποίων κατέθεταν, τη σαφήνεια και αμεσότητα των απαντήσεων τους, την ύπαρξη σε αυτές, υπερβολών ή ουσιαστικών ανακολουθιών και αντιφάσεων (σε συγκριτική εξέταση με τις όποιες μικροαντιφάσεις), την ύπαρξη προηγούμενων γραπτών ή προφορικών ασυνεπών ή αντιφατικών δηλώσεων, την ειλικρίνεια τους και τον τρόπο αφήγησης των γεγονότων, το φυσικό ή αφύσικο των αντιδράσεων τους στο εδώλιο του μάρτυρα, την ύπαρξη νευρικότητας ή επιφυλακτικότητας και τη γενικότερη ιδιοσυγκρασία που εκδήλωναν ενώ έδιναν μαρτυρία. Ήμασταν βεβαίως εξαιρετικά προσεκτικοί στο να μην αποδώσουμε υπέρμετρη βαρύτητα στα εξωτερικά γνωρίσματα της συμπεριφοράς των μαρτύρων, ξέροντας ότι κάτι τέτοιο ενδεχομένως να ενέχει κινδύνους (βλ. κατ΄ αναλογίαν, Νικολάου ν Παπαϊωάννου
(2011)1(Γ) ΑΑΔ 1797,1806), επειδή δεν είναι σπάνιο κάποιοι μάρτυρες να έχουν ιδιαίτερη ικανότητα στο να προβάλλουν μια τελείως διαφορετική εικόνα από εκείνη που πραγματικώς τους χαρακτηρίζει (βλ. κατ΄ αναλογίαν, Χριστοφή ν Ζαχαριάδη
(2002)1(Α) ΑΑΔ 401, 406), μα και διότι κάποιες συμπεριφορές στο εδώλιο του μάρτυρα, μπορεί να ορμώνται από πλειάδα αιτιών χωρίς αναγκαστικώς τούτες να εκπορεύονται από διάθεση ψεύδους ή παραπλάνησης (βλ. κατ΄ αναλογίαν, Χρίστου ν Ηροδότου και Άλλων
(2008)1(Α) ΑΑΔ 676, 685). Αξιολογώντας τη δοθείσα μαρτυρία, δεν περιοριστήκαμε μόνο στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας τού κάθε μάρτυρα ξεχωριστά (Rana και Άλλου ν Δημοκρατίας
(2004)2 ΑΑΔ 489, 500), αλλά την παραβάλαμε και διερευνήσαμε στο σύνολο της υπόλοιπης μαρτυρίας (βλ. κατ΄ αναλογίαν, Βασιλείου ν Αστυνομίας, Ποιν. Έφ. 159/09, ημ. 4.5.12, Φώτσιου ν Ηροδότου
(2010)1(Β) ΑΑΔ 1172, 1175). Επιπρόσθετο εφόδιο αξιολόγησης, αποτέλεσε η δικαστική μας τριβή, εμπειρία και γνώση περί της ανθρώπινης φύσης που κατά τη νομολογία αποτελούν γνώμονες που προσδίδουν στο Δικαστήριο δυνατότητα κρίσης (ανθρώπινη βεβαίως), για εύρεση της αλήθειας (βλ. κατ΄ αναλογίαν, C & A Pelekanos Associates Limited v Πελεκάνου
(1999)1(Β) ΑΑΔ 1273, 1280-1281). Στις περιπτώσεις όπου οι μάρτυρες είχαν στενή συγγενική, φιλική ή επαγγελματική σχέση μεταξύ τους ή με τους κατηγορούμενους ή με μέλη της οικογένειας τους, ήμασταν εξίσου προσεκτικοί στην πραγμάτευση και αποτίμηση τής μαρτυρίας τους, έχοντας κατά νουν, ότι από μόνη της, μια τέτοια σχέση δεν μπορεί - στη συνήθη ροή των πραγμάτων - να αποτελέσει εύλογη βάση αμφισβήτησης της αξιοπιστίας των εν λόγω μαρτύρων (βλ. κατ΄ αναλογίαν, Σοφοκλέους ν Δημοκρατίας
(2011)2 ΑΑΔ 385, 395 - 398, Σάββα ν Κυριακίδη
(2008)1(Α) ΑΑΔ 83, 93-94, Κότσαπας ν Αστυνομίας
(2006)2 ΑΑΔ 167, 175-176, Μουζάκης v Αστυνομίας
(1995)1 ΑΑΔ 220, 224), καίτοι μπορεί να αποβεί κρίσιμη, αναλόγως των συνθηκών της κάθε περίπτωσης (βλ. κατ΄ αναλογίαν, Δημητρίου και Άλλων ν Ξανδρή, ΠΕ 278/08, ημ. 10.10.12, Χαμπή ν Αστυνομίας
(2011)2 ΑΑΔ 70, 77-78, Γεωργίου ν Δημητριάδου
(2011)1(Α) ΑΑΔ 273, 278). Σε σχέση με τους πραγματογνώμονες μάρτυρες, δεν θεωρήσαμε κατά την αξιολόγηση τους, τη συμπεριφορά τους στο εδώλιο τόσο σημαντική όσο στην περίπτωση των άλλων μαρτύρων και τούτο, βάσει σαφών υποδείξεων της νομολογίας επί του θέματος, με ενδεικτική και μόνο την αναφορά στην Αθηνής ν Δημοκρατίας
(1990)2 ΑΑΔ 41, 62-65, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει και πάλι πως αξιολογήσαμε τη μαρτυρία τους στη βάση άλλων από τις καθιερωμένες αρχές, ή ότι τους αντιμετωπίσαμε κατά διαφορετικό τρόπο από τους υπόλοιπους μάρτυρες, μια και κάτι τέτοιο θα ήταν παντελώς ασύμβατο με τη συναφώς εξεφρασμένη νομολογιακή στάση (βλ. κατ΄ αναλογίαν, Κοινοτικό Συμβούλιο Ομόδους ν Κονναρή
(2011)1(Γ) ΑΑΔ 2298, 2309-2310 και Ψάλτης ν Αστυνομίας
(2001)2 ΑΑΔ 113, 119). Αναμφιβόλως, η σοβαρότητα και υπευθυνότητα με την οποία οι μάρτυρες που κατέθεσαν ως πραγματογνώμονες προσέγγισαν το έργο τους, αποτέλεσε σημαντικό στοιχείο αξιολόγησης τους (βλ. κατ΄αναλογίαν, Μιτσιγιώργη και Άλλος ν Αδελφών Γαλάζη (Ομόρρυθμης Εταιρείας)
(1997)1(Γ) ΑΑΔ 1811, 1814). Τη μαρτυρία των αστυνομικών οργάνων - ασχέτως εάν κάποιοι από αυτούς ήσαν παραλλήλως και πραγματογνώμονες επί της πτυχής που κατέθεσαν - την προσεγγίσαμε με ιδιαίτερη προσοχή, έχοντας υπόψη κάποιες παρατηρήσεις που αναφέρθηκαν στη Volettos v The Republic
(1961)CLR 169, 180-182, προκειμένου να διακριβώσουμε εάν όλα όσα ανέφεραν απέδιδαν πιστώς και ακριβώς την πραγματικότητα. Σε σχέση με τους κατηγορούμενους - και το λέμε αυτό διότι ετέθη από κάποιους εκ των συνηγόρων κατά τις αγορεύσεις (και ιδιαίτερα από τον κ. Πική) - λάβαμε υπόψη προς όφελος τους τον προβαλλόμενο ως καλό τους χαρακτήρα και την απουσία ποινικού μητρώου, εντάσσοντας το γεγονός αυτό εντός του πλαισίου αξιολόγησης της αξιοπιστίας τους, ως στοιχείο ενδεικτικό απουσίας αντικειμενικής ροπής προς τη διάπραξη αδικημάτων όπως τα επίδικα, ενεργώντας κατά τη στάθμιση του πράγματος στη βάση νομολογιακών αρχών, όπως τούτες αναπτύσσονται σε έκταση στην R v Aziz
(1995)3 All ER 149, 152-154, R v Vye
(1993)3 All ER 241, 243-248 και Antoniou and Others v R
(1958)23 CLR 98, 106). Αναφορικώς με κάποιους εκ των μαρτύρων που κατέθεσαν στην παρούσα υπόθεση αποτιμήσαμε, όπου τούτο δικαιολογείτο εκ των πραγμάτων (και αυτοπροειδοποιηθήκαμε καταλλήλως), για τον προβαλλόμενο χαρακτήρα κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας τους (βλ. κατ' αναλογίαν, Liatsos v The Police 1968 2 CLR 15, 2123). Μελετώντας το σύνολο της μαρτυρίας, είχαμε υπόψη και την εμπεδωμένη νομολογιακή αρχή πως όταν δύο ή περισσότερα πρόσωπα ενεργούν από κοινού προς επίτευξη κοινού σκοπού, οι ενέργειες και δηλώσεις του καθενός από αυτούς (που γίνονται κατά την επιδίωξη και προαγωγή του εν λόγω σκοπού), καθίστανται δεκτές ενάντια στον άλλον ή στους άλλους συνωμότες, αυτουργούς και συνεργούς και ότι τούτο ισχύει είτε υπάρχει κατηγορία για συνωμοσία είτε όχι, δεδομένου φυσικά πως το επίδικο αδίκημα στο οποίο αφορά ο κοινός σκοπός διαπράχθηκε στην πορεία προώθησης της συνωμοσίας (βλ. κατ' αναλογίαν, Vrakas and Another v The Republic
(1973)2 CLR 139, 180-181). Σε σχέση με την αυτοψία (view of locus in quo), που διενεργήσαμε στο Aero Center και παρακείμενους χώρους στις 29.8.14 (βάσει των προνοιών του άρθρου 87 του Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155), υπογραμμίζουμε πως δεν θα προβούμε εδώ σε παρατηρήσεις και συσχετισμούς προς την προσαχθείσα μαρτυρία και να καταγράψουμε συναφή ευρήματα, μετατρεπόμενοι έτσι (απαράδεκτα και αντινομικά) σε μάρτυρες (βλ. κατ' αναλογίαν, Χαραλάμπους ν Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 180/07, ημ. 29.6.12). Εκείνο που πράξαμε στο πλαίσιο των εξουσιών μας και με υπόψη νομολογία όπως η Kannas alias Pombas v The Police
(1968)2 CLR 29, 34-35, ήταν να αντλήσουμε βοήθεια από τις παραστάσεις που αποκομίσαμε κατά την αυτοψία ώστε να κατανοήσουμε καλύτερα το περιεχόμενο της αντίστοιχης προφορικής μαρτυρίας αλλά και του σχετικού φωτογραφικού και χαρτογραφικού υλικού που κατατέθηκε στη δίκη, υπό την αίρεση ασφαλώς οποιωνδήποτε επιφυλάξεων ή περιορισμών αναφέρθηκαν κατά τη μαρτυρία αυτή ή που πηγάζουν καταδήλως ως εκ του μεσολαβήσαντος χρονικού διαστήματος μεταξύ των επίδικων γεγονότων και της περί ης ο λόγος επιτόπου κατάστασης. Πριν προχωρήσουμε στη διατύπωση της κρίσης μας επί της αξιοπιστίας των μαρτύρων και ύστερα, επί της υπόλοιπης προσαχθείσας μαρτυρίας και των προβληθεισών εκδοχών, θεωρούμε κατάλληλο το στάδιο να σημειώσουμε και υπομνήσουμε (δίκην αυτοπροειδοποίησης), τρεις ιδιαίτερα σημαντικές διαστάσεις που αφορούν στο ευρύτερο ζήτημα της αξιολόγησης των μαρτύρων και της μαρτυρίας που παρουσιάστηκε. Η πρώτη πτυχή, σχετίζεται με το ότι ένας μάρτυς δεν μπορεί να ενισχύσει άλλον μάρτυρα όταν ο καθένας από αυτούς είναι συνεργός με τον κατηγορούμενο στη διάπραξη του ίδιου αδικήματος. Τούτο, προκύπτει από το σκεπτικό αποφάσεων όπως οι Makris Alias Petinos v The Police
(1961)CLR 330, 337, Demetriou v The Republic
(1961)CLR 309, 314-316, DPP v Kilbourne
(1973)1 All ER 440, 446-448, DPP v Hester
(1972)3 All ER 1056, 1077-1078 και R v Baskerville (1916-17) All ER Rep 38, 43-44. Η δεύτερη πτυχή, αφορά στην άκρα επιφυλακτικότητα με την οποία απαιτείται να προσεγγίζεται η μαρτυρία συνεργού μάρτυρα ώστε να κριθεί - αναλόγως με το τι η μαρτυρία αυτή εκφράζει στην κάθε περίπτωση - εάν μπορεί να αποτελέσει ασφαλή βάση για καταδίκη, δεδομένης της υπό αναφορά ιδιότητας του αφορούντος μάρτυρα ως συνεργού στη διάπραξη του επίδικου αδικήματος ή άλλων συναφών με τούτο εγκλημάτων (βλ. κατ' αναλογίαν, Petrosyan v Αστυνομίας
(2003)2 ΑΑΔ 90, 96-97, Χριστοδούλου άλλως Ρόπας και Άλλων ν Δημοκρατίας (Αρ 2)
(2000)2 ΑΑΔ 628, 653-660, Ευαγγέλου ν Αστυνομίας (Αρ 1)
(1999)2 ΑΑΔ 24, 33-41, Αριστοδήμου άλλως Γιουρούκκης
(1993)2 ΑΑΔ 231, 247-249 και Zacharia v The Republic
(1962)CLR 52, 60-64). Η τρίτη πτυχή, άπτεται της αρχής ότι το περιεχόμενο της γραπτής κατάθεσης/ομολογίας κατηγορούμενου - και τούτο εφαρμόζεται και στην περίπτωση των ανώμοτων δηλώσεων, όπως εκείνης του κατηγορούμενου 4 [Γιάννη Σουρουλλά] (βλ. κατ' αναλογίαν, Fourri and Others v The Republic
(1980)2 CLR 152) - συνιστά μαρτυρία μόνο εναντίον του εν λόγω κατηγορούμενου και όχι εναντίον των συγκατηγορουμένων του (βλ. Αριστοφάνους v Αστυνομίας
(2011)2 ΑΑΔ 450, R v Finch
(2007)1 Cr App R 439, R v Hayter
(2005)2 All ER 209, Καττής και Άλλου v Δημοκρατίας
(2002)2 ΑΑΔ 262, Νεάρχου v Αστυνομίας
(1996)2 ΑΑΔ 38, Miliotis v The Police
(1971)2 CLR 292, R v Rhodes
(1959)44 Cr App R 23). Οι μάρτυρες της Κατηγορούσας Αρχής, μας δημιούργησαν πολύ καλή εντύπωση. Ήσαν θετικοί, δεν παλινδρομούσαν και απαντούσαν απεριφράστως, χωρίς καθόλου να κλονιστούν κατά την αντεξέταση (όσοι από αυτούς αντεξετάστηκαν ασφαλώς). Η μαρτυρία τους, κρινόμενη στην ολότητα της - αλλά και μεμονωμένως - συνήδε πλήρως και με το περιεχόμενο της γραπτής και πραγματικής μαρτυρίας που αφορούσε στα λεχθέντα τους και ήταν λεπτομερής, συμπαγής και αρραγής ως προς την ουσία που εξέφραζε. Κάποιες μικροαντιφάσεις και μικροανακολουθίες που μπορεί να παρατηρήθηκαν, καθόλου δεν επηρέασαν τη θετικότητα της προκύπτουσας εικόνας, με το γεγονός τούτο μάλιστα να αποτελεί και ένδειξη έλλειψης αθέμιτης προσυνεννόησης και προσχεδιασμού μεταξύ των μαρτύρων αυτών αλλά και των τελευταίων, με την Κατηγορούσα Αρχή για ότι είναι που θα παρέθεταν κατά τη μαρτυρία τους. Εκτός αυτού, γνωρίζουμε και ως ζήτημα κοινής λογικής και εμπειρίας, πως η μαρτυρία ενός μάρτυρα δεν αναμένεται να συνάδει απολύτως και με τη μαρτυρία των υπολοίπων μαρτύρων και ότι κάποιες διαφορές στη μαρτυρία αυτή - αναλόγως του είδους τους βεβαίως - είναι συνήθως αναπόφευκτες (βλ. κατ' αναλογίαν, Τυμπιώτης ν Δημοκρατίας
(2004)2 ΑΑΔ 612, 629). Όλοι οι κατηγορούμενοι όπως και οι μάρτυρες υπεράσπισης - πλην των Χριστόδουλου Χ'' Οδυσσέως (ΜΥ7), Νίκου Τάμπα (ΜΥ11), Ιωάννη Τσεντεκίδη (ΜΥ14), Αντιγόνης Μίκαλλου (ΜΥ15), Νίκου Κλεάνθους (ΜΥ16), Μάριου Κούλλη (ΜΥ18), Μαρίτσας Γερολέμου (ΜΥ24), Άγγελου Αγαπίου (ΜΥ25), Ανδρέα Μωϋσέως (ΜΥ26), Φωτεινής Λάρκου (ΜΥ27), Φωτούλλας Κυριάκου (ΜΥ28), Ελένης Χ'' Γεωργίου (ΜΥ29), Ορθόδοξου Ορθοδόξου (ΜΥ30), Βερόνικας Γεωργίου (ΜΥ31), Νικόλαου Τρομπάρη (ΜΥ32), Τουμάζου Ορφανίδη (ΜΥ33), Αντώνη Λυσάνδρου (ΜΥ34), Γιώργου Σάββα (ΜΥ35), Μαρίας Χριστοδούλου (ΜΥ36), Χρίστου Σάββα (ΜΥ37) και Αθηνάς Κκώστα (ΜΥ38) - μας δημιούργησαν αρνητική εντύπωση ενώ κατέθεταν από το εδώλιο του μάρτυρα. Με κάθε σεβασμό, αναφέρουμε πως οι εν λόγω κατηγορούμενοι και μάρτυρες υπεράσπισης ήσαν ασαφείς, αμφίλογοι και αμφιρρεπείς. Οι απαντήσεις τους (όπως θα εντρυφήσουμε εξειδικευμένα για τον καθένα στη λεπτομερή ανάλυση που ακολουθεί εκείνης των μαρτύρων κατηγορίας), χαρακτηριζόταν ακόμη και κατά την κυρίως εξέταση (για μερικούς από αυτούς), από διστακτικότητα και αισθητή προσπάθεια αυτοπροαίρετης απομάκρυνσης από οτιδήποτε θα μπορούσε δυνητικώς να καταταχθεί ως βλαπτικό στην εκδοχή και συμφέροντα που προωθούσαν είτε επί ατομικού είτε επί συλλογικού επιπέδου. Προτού συνεχίσουμε με την επιμέρους αιτιολόγηση τής κατάληξης μας επί της αξιοπιστίας των μαρτύρων κατηγορίας, επισημαίνουμε δύο τινά. Πρώτο, ότι όλοι ανεξαιρέτως οι μάρτυρες-αστυνομικοί που κρίθηκαν αξιόπιστοι, απέδωσαν στο Δικαστήριο την πραγματικότητα όπως τη συνέλαβαν και συγκράτησαν χωρίς διαθλάσεις, εξογκώσεις ή υπερβολές και δίχως να διακατέχονται από υπερβάλλοντα ζήλο κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους σε σχέση με την υπόθεση ή για αυτά περί των οποίων κατέθεσαν (βλ. κατ΄ αναλογίαν, Fournaris and Another v The Republic
(1978)2 CLR 28, 36). Δεύτερο, ότι με βάση τα όσα δήλωσαν αναφορικώς με τις γνώσεις, κατάρτιση, ειδίκευση και εμπειρία τους, δεχόμαστε ως πραγματογνώμονες για τα εξειδικευμένα θέματα περί των οποίων κατέθεσαν, τους Χριστόδουλο Κτωρίδη (ΜΚ14), Τάκη Πεττεμερίδη (ΜΚ15), Φίλιππο Μαννάρη (ΜΚ20), Μαργαρίτα Λουκά (ΜΚ23), Βασιλική Πάλμα (ΜΚ27), Αντώνη Λοΐζου (ΜΚ29), Αναστάση Αριστείδου (ΜΚ30), Μίτλο Αθανασίου (ΜΚ33), Ιωάννη Μιχαλάκη (ΜΥ4), Ευθύμιο Ανδρέου (ΜΥ8) και Αλέξη Μαύρο (ΜΥ21). Οι μάρτυρες αυτοί - πλην των Ιωάννη Μιχαλάκη (ΜΥ4), Ευθύμιου Ανδρέου (ΜΥ8) και Αλέξη Μαύρου (ΜΥ21), με τη μαρτυρία των οποίων θα ενασχοληθούμε σε μεγαλύτερη έκταση αργότερα - ήσαν λεπτομερείς και συγκεκριμένοι, αναπτύσσοντας τις θέσεις και τοποθετήσεις τους με τρόπο αξιόπιστο, τεκμηριωμένο, διαυγή, πλήρη και κατανοητό, παρουσιάζοντας με επάρκεια και ειλικρίνεια την επιστημονική βάση επί της οποίας στηρίχθηκαν προς εξαγωγή των συμπερασμάτων τους και ενεργώντας τοιουτοτρόπως σε πλήρη εναρμόνιση με τις επιταγές της νομολογίας, όπως αυτές διατυπώνονται μεταξύ άλλων στις υποθέσεις Παναγρίτη ν Χαραλάμπους, ΠΕ 320/08, ημ. 15.3.12 και Αντωνίου ν Αστυνομίας
(2008)2 ΑΑΔ 766, 785-787. Επανερχόμαστε στη μαρτυρία των μαρτύρων κατηγορίας. Θα την αναλύσουμε αμέσως, στο βαθμό και έκταση που τούτη χρήζει ιδιαίτερης πραγμάτευσης είτε διότι αποτελεί κομβικό σημείο αναφοράς στην υπόθεση είτε επειδή οι δικηγόροι των κατηγορουμένων ήγειραν συγκεκριμένα ζητήματα σε σχέση με αυτή τα οποία θεωρούμε πως θα πρέπει να τύχουν εξειδικευμένου χειρισμού. Θα αρχίσουμε, λίγο πιο κάτω, με τη μαρτυρία του καθοριστικότερου των μαρτύρων κατηγορίας Νίκου Λίλλη (ΜΚ5) και ακολούθως θα ενασχοληθούμε κατά σειρά με τους επίσης σημαντικούς μάρτυρες Θεόδωρο Βαττή (ΜΚ18), Βλαδίμηρο Φαντούση (ΜΚ21) και Βάσο Κυριάκου (ΜΚ26), οι οποίοι αποτέλεσαν σημείο αναφοράς και στόχο των δικηγόρων Υπεράσπισης, για διάφορους λόγους. Τονίζουμε επί τη ευκαιρία - ίσως και εκ του περισσού - πως διόλου δεν υποβιβάζουμε την αξία της μαρτυρίας των υπολοίπων μαρτύρων κατηγορίας ή εκείνων των μαρτύρων Υπεράσπισης που κρίναμε ως αξιόπιστους. Κάθε άλλο. Τούτο άλλωστε θα διαφανεί και κατά την αξιολόγηση και ανάλυση της μαρτυρίας - η οποία εκ των πραγμάτων δεν μπορεί να περιοριστεί αποσπασματικά μόνο στις παραγράφους εκείνες που αφιερώνονται ειδικώς στους προαναφερθέντες (ή άλλους μάρτυρες) - αναδιπλώνεται σε διάφορα σημεία της ετυμηγορίας, αναλόγως πάντοτε των αναγκών και του αιτιολογικού που εκτίθεται. Επιστρέφουμε στον Νίκο Λίλλη (ΜΚ5). Ο Νίκος Λίλλης (ΜΚ5), απαντούσε με υποδειγματική σταθερότητα και λεπτομέρεια επί κάθε πτυχής που ερωτάτο και με τρόπο που καθαρώς είναι που έδειχνε πως έλεγε την αλήθεια. Παρέμεινε - και κυριολεκτούμε - εδραίος κατά τη μακρά, πιεστική και εξαντλητική του αντεξέταση. Υπήρξε αφοπλιστικά γνήσιος, γλαφυρός και παραστατικός στις περιγραφές του. Ακόμη και στις περιπτώσεις εκείνες όπου δήλωνε πως δεν θυμόταν επακριβώς (ή και καθόλου), λεπτομέρειες επί των οποίων αντεξεταζόταν, έδινε ικανοποιητικές και πειστικές εξηγήσεις για την αδυναμία του αυτή. Μίλησε για γεγονότα και παρέθεσε λεπτομέρειες που μόνο κάποιος που τα βίωσε πρωτογενώς θα μπορούσε να τα εξιστορήσει με τέτοια ακρίβεια και σε τέτοια έκταση αποκλείοντας με αυτό τον τρόπο κάθε πιθανότητα τα γεγονότα τούτα να αποτελούσαν γέννημα φαντασίας ή, όπως πολλές φορές και με κάθε ευκαιρία υποβαλλόταν στον μάρτυρα κατά την αντεξέταση, παράγωγο σύμπραξης και ανεπίτρεπτης συναλλαγής με τους ανακριτές της υπόθεσης και την Κατηγορούσα Αρχή. Η μαρτυρία του χαρακτηριζόταν από αμεσότητα και ταχύνοια σκέψη. Αρκετά συχνά - και ορθώς το εντόπισε και η κ. Παπαγαπίου στην αγόρευση της - είναι που οι δικηγόροι Υπεράσπισης παρέλειπαν να τον αντεξετάζουν επί σημείων που αργότερα αποτέλεσαν εφαλτήριο για παράθεση μαρτυρίας από πλευράς κατηγορουμένων και μαρτύρων Υπεράσπισης, ή αντίστοιχων εισηγήσεων των συνηγόρων κατά τις αγορεύσεις. Στις περιπτώσεις αυτές (και σε κάποιες από τούτες προβαίνουμε σε εκτενή αναφορά είτε κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας είτε κατά την παράθεση των ευρημάτων πιο κάτω), θεωρήσαμε όλους τους συναφείς ισχυρισμούς των ευπαίδευτων δικηγόρων ως εικασίες και πιθανολογήσεις, στερούμενες κατ' επέκτασιν ουσιαστικής μαρτυρικής αξίας (βλ. κατ' αναλογίαν, Ιωαννίδης v Αστυνομίας, Ποιν. Έφ. 137/10, ημ. 23.10.12). Με την ευκαιρία, υπογραμμίζουμε - και τούτο ισχύει οριζοντίως για όλες τις περιπτώσεις που αφορούν στην ενώπιον μας μαρτυρία - πως κατά το σκεπτικό αποφάσεων όπως η ΛΚ ν Δημοκρατίας
(2011)2 ΑΑΔ 547, 554, Pal και Άλλων ν Δημοκρατίας
(2010)2 ΑΑΔ 551, 590-591 και Τάκη ν Δημοκρατίας
(2009)2 ΑΑΔ 599, 609, προσεγγίσαμε την κάθε τέτοια περίπτωση παράλειψης αντεξέτασης (που δεν δικαιολογήθηκε επαρκώς), ως ενδεικτική έλλειψης συνέπειας στην προώθηση των αντίστοιχων θέσεων του αντεξετάζοντος αλλά και ως αποδυναμωτική τούτων, προβαίνοντας ωστόσο σε αξιολόγηση της κάθε τέτοιας περίπτωσης και σταθμίζοντας τα πράγματα με προσοχή αναλόγως της σοβαρότητας της συζητούμενης παράλειψης, στο πλαίσιο του συνόλου της προκύπτουσας εικόνας (βλ. κατ' αναλογίαν, Ιωάννου ν Αστυνομίας
(2011)2 ΑΑΔ 538, 544-545, Σκάρος ν Χριστοδούλου και Άλλου
(1998)1(Α) ΑΑΔ 291, 296-298, R v Hart
(1932)23 Cr App R 202, 207). Οι δικηγόροι Υπεράσπισης προσπάθησαν - και τούτο ήταν απολύτως επιτρεπτό και αναμενόμενο υπό τις συνθήκες - να πλήξουν την αξιοπιστία του Νίκου Λίλλη (ΜΚ5), προβαίνοντας σε αναφορές επί διαφόρων φαινομενικά δυσμενών γεγονότων σε σχέση με το χαρακτήρα και τη συμπεριφορά του, με παραπομπή είτε σε εκκρεμούσες είτε σε αποπερατωθείσες δικαστικές διαδικασίες (διά καταχώρισης αναστολής ποινικής δίωξης ή άλλως πως), ή ακόμη και σε πράξεις ή παραλείψεις του, εν σχέσει με αξιόποινες και αξιόμεμπτες φορολογικές και άλλες επιχειρηματικές παρασπονδίες του. Ωστόσο, ο Νίκος Λίλλης (ΜΚ5) - και τούτο πρέπει οπωσδήποτε να αναδειχθεί - παραδέχθηκε δίχως περιστροφές (σχεδόν αποστομωτικά), την αξιόποινη εμπλοκή του στα αδικήματα που του αποδίδονται στο κατηγορητήριο καθώς και άλλες πτυχές του προσωπικού και επιχειρηματικού του γίγνεσθαι οι οποίες θα μπορούσαν, όπως δέχθηκε και ο μάρτυς, να ήσαν πολύ καλύτερα διαπλασμένες. Δεν παραλείψαμε να τα εντάξουμε όλα αυτά - και που παρεμπιπτόντως, προκύπτουν ως αναντίλεκτα από τη μαρτυρία ή ως ρητώς παραδεδεγμένα από τον εν λόγω μάρτυρα - εντός του συνόλου των αξιολογικών γνωμόνων που αφορούν στον παρουσιαζόμενο κακό του χαρακτήρα, κατά ανάλογη προσαρμογή του σκεπτικού στη Liatsos v The Police
(1968)2 CLR 15, 21-23. Τίποτε δεν προέκυψε από τη συναφή επιχειρηματολογία των δικηγόρων των κατηγορουμένων, ικανό να πλήξει την αξιοπιστία του μάρτυρα. Η ύπαρξη περιστάσεων τις οποίες υπέδειξαν οι εν λόγω δικηγόροι ως σχετιζόμενες με τον προβαλλόμενο κακό χαρακτήρα του μάρτυρα, δεν αποτελεί μεταβλητή που θα μπορούσε εδώ να προκαθορίσει τελεσιδίκως και εκ προοιμίου την αξιοπιστία του (αλλά και οποιουδήποτε άλλου μάρτυρα), ως ζήτημα γενικότερης αρχής. Κάτι τέτοιο θα ήταν δυνατό μόνο εάν ίσχυε αποδεικτικός κανόνας αποκλεισμού μαρτυρίας μαρτύρων οι οποίοι (για διάφορους λόγους), θα μπορούσαν πράγματι να θεωρηθούν ως κακού χαρακτήρα, κατά τα προβλεπόμενα στο ποινικό δίκαιο και συναφή νομολογία. Δεν υπάρχει όμως τέτοιος ανελαστικός κανόνας. Το ζήτημα του καλού ή κακού χαρακτήρα μάρτυρα δεν μετριέται συγκριτικώς (με σταθερό σημείο αναφοράς την αξιοπιστία άλλων προσώπων ή μαρτύρων), αλλά εξατομικευμένα στη βάση των περιστάσεων της κάθε περίπτωσης, με την έκβαση της διεργασίας να ζυγιάζεται και να εφαρμόζεται αναλόγως με τη σχετικότητα που υπέχει το ευρύτερο θέμα του καλού ή κακού χαρακτήρα στα εκάστοτε επίδικα θέματα. Οι δικηγόροι Υπεράσπισης αναφέρθηκαν στο ότι ο Νίκος Λίλλης (ΜΚ5), κατά την πρώτη ανακριτική του κατάθεση προς την Αστυνομία στις 26.8.13 (βλ. Τεκμήριο 60), αλλά και ακολούθως, κατά τη δεύτερη ανακριτική του κατάθεση στις 2.9.13 (βλ. Τεκμήριο 61), δεν είπε για όλα εκείνα τα γεγονότα και στοιχεία που προέταξε στις επακόλουθες καταθέσεις του (μεταξύ 23.9.13 και 20.11.13), ως τα Έγγραφα Η-Η3, κάτι που πλήττει, ως υπέβαλαν, την ευρύτερη αξιοπιστία του μάρτυρα και θεμελιώνει ακόμη περισσότερο τη θέση πως οι γραπτές του αυτές καταθέσεις απέρρευσαν λόγω αθέμιτης συνδιαλλαγής με ανακριτές και κατηγόρους. Ο μάρτυς, όμως, εξήγησε με επάρκεια και πειστικότητα τους λόγους για τους οποίους προέβη στους χειρισμούς αυτούς, λέγοντας πως είχε αρχικώς λάβει δικηγορική συμβουλή να μην αναφέρει οτιδήποτε προς την Αστυνομία και ότι εν πάση περιπτώσει, διακατεχόταν ευθύς εξαρχής από έλλειψη εμπιστοσύνης προς την ακολουθούμενη τότε ανακριτική διαδικασία ένεκα κάποιων δημοσιευμάτων και φημών που κυκλοφορούσαν (υπό μορφή διαρροών προς τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης [«ΜΜΕ»]) σε σχέση με την υπόθεση, όπως τούτη εκτυλισσόταν κατ' εκείνο το χρονικό σημείο αλλά και επειδή ένιωθε πως υπήρχε «. έντονη πολιτική χροιά σε όλο αυτό που γινόταν, ένιωθα ότι υπήρχε και συγκεκριμένος υπουργός που έκανε δηλώσεις για το θέμα συνεχόμενες, ένιωθα ότι αυτή η υπόθεση μύριζε κάτι .». Όταν όμως ο μάρτυς αφέθηκε ελεύθερος και συγκρότησε με νηφαλιότητα τις σκέψεις του, αποφάσισε να πει αυτά που γνώριζε, έχοντας πλέον διασφαλίσει, όχι μόνο τα δικαιώματα του αλλά και την ακρίβεια (κατά το δυνατόν), όσων είναι που θα ανέφερε προς τους ανακριτές, προσβλέποντας και σε υποβοήθηση του έργου των τελευταίων. Τίποτε το ανεξήγητο ή το ύποπτο διαφαίνεται από το χειρισμό αυτό του Νίκου Λίλλη (ΜΚ5), δεδομένου ότι, στη λογική τάξη των πραγμάτων, δεν έπραξε κάτι που να αμβλύνει ή να ακυρώνει την αποφασιστικότητα του να πει την αλήθεια για αυτά που γνώριζε. Σε σχέση με τις δύο πρώτες ανακριτικές του καταθέσεις - Τεκμήρια 60 και 61, έγινε επίσης εισήγηση από τους συνηγόρους των κατηγορουμένων (και ιδιαίτερα από τον κ. Παπαϊωάννου), πως ο μάρτυς «. μόνο βαρύγδουπα ψέματα είπε .» και τούτο επειδή στην Απάντηση 2 της γραπτής κατάθεσης - Τεκμήριο 60 (ημερομηνίας 26.8.13), δήλωσε ότι ούτε ο ίδιος αλλά ούτε και οποιαδήποτε εταιρεία τής οποίας είχε προσωπικώς τον πλήρη έλεγχο, προέβη σε οιανδήποτε παράνομη δραστηριότητα. Αυτή τη θέση την επανέλαβε ο μάρτυς (διά υιοθέτησης της αναφοράς του στην Απάντηση 2 τής γραπτής κατάθεσης - Τεκμήριο 60, στις 2.9.13 στη γραπτή του κατάθεση - Τεκμήριο 61). Στο βαθμό που οι προτασσόμενες αυτές αναφορές από τους κατηγορούμενους σκοπούν στο να καταδείξουν ύπαρξη αλλότριων ελατηρίων από μέρους του Νίκου Λίλλη (ΜΚ5) αλλά και αντιφάσεις ή ανακολουθίες του στη γενικότερη στάση που επέδειξε έναντι του ανακριτικού έργου, τίποτε από όσα ακούσαμε από τους ευπαίδευτους δικηγόρους τους, μας ικανοποίησε περί του ευσταθούς των υπερασπιστικών παραπόνων. Ο Νίκος Λίλλης (ΜΚ5), παρέθεσε λεπτομερείς εξηγήσεις για τη συμπεριφορά που επέδειξε κατά τις δύο πρώτες ανακριτικές του καταθέσεις (με κάποιες μάλιστα εκφάνσεις της συμπεριφοράς αυτής να διατυπώνονται ρητώς και στην Απάντηση 2 της γραπτής κατάθεσης - Τεκμήριο 60), χωρίς να ανακύπτει οτιδήποτε το αξιόμεμπτο ή το ανακόλουθο στην όλη εκδοχή που επέλεξε ακολούθως να ξεδιπλώσει κατά τις επόμενες ανακριτικές του καταθέσεις - Έγγραφα Η-Η3 και κατά προέκταση στη δίκη. Βεβαίως, η συζητούμενη εδώ συμπεριφορά του Νίκου Λίλλη (ΜΚ5), επιβάλλεται όπως αποτιμηθεί στο πλαίσιο του συνόλου της μαρτυρίας - και έτσι είναι που πράξαμε - στη βάση των αρχών που αναγνωρίζει η νομολογία (ως τούτη αναλύεται, μεταξύ άλλων, στην Πουτζιουρής και Άλλος v Δημοκρατίας
(1990)2 ΑΑΔ 309), υπό την έννοια ότι τα κριτήρια αξιολόγησης των όποιων αντιφάσεων και ανακολουθιών, σχετίζονται άμεσα με τους λόγους που οδήγησαν στην προβολή τους από τον μάρτυρα καθώς και με την ετοιμότητα του να καταλήγει σε ψεύδη ή ανακρίβειες προς εξυπηρέτηση ιδίων συμφερόντων (βλ. Τεβλετιάν και Άλλου v Αστυνομίας
(2006)2 ΑΑΔ 512, Σάκκος v Δημοκρατίας
(2000)2 ΑΑΔ 510). Δεν ήταν ωστόσο αυτή η διάθεση ή τα χαρακτηριστικά που επέδειξε ο Νίκος Λίλλης (ΜΚ5) κατά την ανάκριση και τη μαρτυρία του στην ακροαματική διαδικασία, σε ό,τι είναι που σχετίζεται στο τι τώρα πραγματευόμαστε. Επιχειρήθηκε από τους συνηγόρους των κατηγορουμένων να υποστηριχθεί, επιπροσθέτως, πως επειδή ο Νίκος Λίλλης (ΜΚ5) παρέλειψε να προβεί σε συγκεκριμενοποιημένη και εξειδικευμένη αναφορά λεπτομερειών επί ζητημάτων που άπτονται της ουσίας καίριων (εκ πρώτης όψεως), ισχυρισμών του εναντίον κάποιων εκ των κατηγορουμένων, τούτο θα πρέπει να αποβεί μοιραίο για την αξιοπιστία του, ή έστω, να αποτιμηθεί εντός των ευρύτερων παραμέτρων της κακής εικόνας που προέβαλε τόσο κατά την ανάκριση όσο και κατά την ένορκη του μαρτυρία (σύμφωνα πάντοτε με τους δικηγόρους), με άμεσο συνεπόμενο και το αδήριτο απόρριψης του συνόλου της μαρτυρίας και εκδοχής του. Κάποιες από τις τοποθετήσεις των δικηγόρων επί της συζητούμενης πτυχής, αφορούσαν στο ότι ο Νίκος Λίλλης (ΜΚ5) δεν ανέφερε (φερ' ειπείν) στις γραπτές του καταθέσεις προς την Αστυνομία (Έγγραφα Η-Η3), πως μερικές από τις επίδικες επιταγές που είχαν εκδοθεί από την Wadnic Trading Ltd προς την Polleson Holdings Ltd, ήσαν μεταχρονολογημένες. Δήλωσε όμως ο μάρτυς κατά τη μαρτυρία του, πολύ πειστικά θα πρέπει να πούμε, πως δεν θεώρησε αναγκαίο να αναφερθεί στην πτυχή αυτή ενόψει της σαφούς του τοποθέτησης πως οι επιταγές τούτες είχαν εκδοθεί με τον τρόπο που σαφώς είχε περιγράψει και αποκαλύψει. Άλλες θέσεις που προτάχθηκαν από τους δικηγόρους, σχετίζονταν με το ότι ο μάρτυς είχε πει κατά τη μαρτυρία του πως το ύψος της δωροδοκίας που είχε απαιτήσει από τον ίδιο ο κατηγορούμενος 3 (Ορέστης Βασιλείου), ανερχόταν αρχικώς στο ποσό των €300.000 και όχι στο ποσό των €250.000, όπως επεξήγησε κατά την προφορική του μαρτυρία με παραπομπή στο περιεχόμενο της γραπτής του κατάθεσης προς την Αστυνομία - Έγγραφο Η. Επαρκώς όμως είναι που εξήγησε ο μάρτυς πως τούτη η φερόμενη ανακολουθία ή αντίφαση, εκπορεύθηκε από το γεγονός ότι θεώρησε καλό να δηλώσει στη γραπτή του κατάθεση - Έγγραφο Η, το τελικό ποσό της δωροδοκίας που συμφώνησε με τον υπό αναφορά κατηγορούμενο και όχι το αρχικό ποσό των €300.000, που αποτέλεσε (στην εξέλιξη των πραγμάτων) και το αίτιο για τις σχετικές διαβουλεύσεις που διεξήχθησαν μεταξύ τους ώστε να καταλήξουν σε χαμηλότερο ποσό. Δήλωσε περαιτέρω ο Νίκος Λίλλης (ΜΚ5) στη μαρτυρία του, πως δεν το θεώρησε σημαντικό κατά τη διατύπωση των γραπτών του καταθέσεων προς την Αστυνομία να επικεντρωθεί σε τέτοια μεγάλη λεπτομέρεια και έκταση επί κάθε σημείου στο οποίο αναφερόταν εκεί, διότι (αν έπραττε έτσι), θα «. έπρεπε να γράφω για έναν ενάμιση μήνα και να χρειαστεί βιβλίο .». Δεν διαφωνούμε ως ζήτημα αρχής με τη θέση αυτή και αδράχνουμε την ευκαιρία για να πούμε πως καιρός είναι να συζητηθεί από τις αρμόδιες αρχές η πιθανότητα να εφαρμοστεί επιτέλους και στη χώρα μας σύστημα οπτικογράφησης των ανακριτικών καταθέσεων από τις αρμόδιες αρχές κάτι που (ανάμεσα στα πολλά άλλα πλεονεκτήματα), θα αποτρέψει και την πρόταξη παρόμοιων ισχυρισμών. Πραγματευθήκαμε όλων ανεξαιρέτως των παραδειγμάτων επί της αναλυόμενης πτυχής σε κάποια από τα οποία εντρύφησαν μάλιστα και οι ευπαίδευτοι συνήγοροι Υπεράσπισης, χωρίς όμως να εντοπίσουμε κάτι που να παραπέμπει σε διάθεση ψεύδους ή σε ενδείξεις δόλιων κινήτρων από μέρους του Νίκου Λίλλη (ΜΚ5), ως ζήτημα πραγματικού γεγονότος. Πάντως, ως ζήτημα ευρύτερης νομικής αρχής, το γεγονός πως ένας μάρτυς παραλείπει κατά τη γραπτή του κατάθεση προς την Αστυνομία να αποτυπώσει όλα όσα είναι που γνωρίζει ή που εκ των υστέρων κρίνονται ως κρίσιμα, δεν οδηγεί ανελαστικώς σε απόρριψη της μαρτυρίας του, η οποία επιβάλλεται όπως προσεγγιστεί στο σύνολο της, με ιδιαίτερη, όπως πάντα, προσοχή και δικαστική εγρήγορση (βλ. κατ' αναλογίαν, Ιωάννου v Αστυνομίας
(2006)2 ΑΑΔ 14, 19). Τούτη την αρχή (απόρροια κοινής λογικής), την είχαμε ασφαλώς υπόψη και στην κάθε περίπτωση αξιολόγησης άλλων μαρτύρων (και κατηγορουμένων), καταλήγοντας πως, σε κάποιες από αυτές, η παράλειψη αναφοράς γεγονότων που θα ανέμενε κανείς πως θα έπρεπε να είχαν αναφερθεί προς τους ανακριτές ή την Αστυνομία, ήταν ενδεικτική αναξιοπιστίας του αναφερόμενου μάρτυρα ή κατηγορούμενου. Έγινε πολύς λόγος από μέρους των κατηγορουμένων για τη φερόμενη παράλειψη του μάρτυρα να αναφερθεί (κατά τη μαρτυρία του), στο γεγονός ότι είχε επισκεφθεί το Αρχηγείο Αστυνομίας δύο φορές στις 23.9.13 και όχι μια φορά (όπως άφησε να νοηθεί ο ίδιος ενώ κατέθετε) και δη, όταν την ίδια εκείνη μέρα είχε παραδώσει προς τους ανακριτές το δακτυλογραφημένο κείμενο που αποτέλεσε στη συνέχεια, μέρος της γραπτής του κατάθεσης προς την Αστυνομία - Έγγραφο Η. Αφορμή για τη θέση αυτή αποτέλεσε σχετική αναφορά του Χριστόφορου Μαυρομμάτη (ΜΚ28), κατά τη μαρτυρία του. Οι δικηγόροι των κατηγορουμένων πρότειναν πως η απόκρυψη του γεγονότος αυτού από τον Νίκο Λίλλη (ΜΚ5), αποτελεί (και τούτη) δείγμα, όχι μόνο της απαράδεκτης συμφωνίας που πέτυχε με τους ανακριτές αλλά και ενίσχυση του γεγονότος πως πρόκειται τελικώς περί ενός αναξιόπιστου μάρτυρα. Θεωρούμε πως οι θέσεις αυτές των ευπαίδευτων συνηγόρων δεν ευσταθούν και ότι συνειδητά είναι που επιλέχθη να αναδειχθεί το συζητούμενο ως μέγιστης σημασίας τη στιγμή που σαφώς είναι που (αποτιμώμενο τούτο στο πλαίσιο της συνολικής εικόνας των πραγμάτων), αναφύεται ως επουσιώδες. Ο Νίκος Λίλλης (ΜΚ5), αναφερόμενος στις ενέργειες του κατά την 23.9.13, δήλωσε στη μαρτυρία του όλα όσα μπορούσε να θυμηθεί. Είχε πει, μεταξύ πάρα πολλών άλλων, πως επισκέφθηκε τον δικηγόρο του τη μέρα εκείνη (23.9.13) και ότι μίλησε τηλεφωνικώς αρκετές φορές και με τους ανακριτές πριν προχωρήσει στην προσκόμιση του δακτυλογραφημένου κειμένου - Έγγραφο Η. Ό,τι είναι που θα μπορούσε ο μάρτυς απαράδεκτα και άνομα (σύμφωνα με τις θέσεις των κατηγορουμένων), να συμφωνήσει και συζητήσει με τους ανακριτές στην ολιγόλεπτη παρουσία του στο Αρχηγείο Αστυνομίας πριν από την παράδοση του δακτυλογραφημένου κειμένου, ευκόλως θα μπορούσε να συμφωνηθεί και στο πλαίσιο των τηλεφωνικών συνδιαλέξεων που είχε μαζί τους προγενέστερα και όχι κατ' ανάγκην την ίδια μέρα. Μήτε και αναδεικνύεται οτιδήποτε το αρνητικό σε σχέση με την αξιοπιστία του μάρτυρα (αλλά και του ανακριτικού έργου ευρύτερα), από το γεγονός ότι ο ανακριτής Λευτέρης Κυριάκου (ΜΚ24), αναφέρθηκε στη μαρτυρία του περί μιας παρουσίας του Νίκου Λίλλη (ΜΚ5) στο Αρχηγείο Αστυνομίας στις 23.9.13 (και όχι σε δύο). Αυτό, διότι ο ανακριτής τούτος καθαρώς είναι που δήλωσε πως μια φορά είναι που είχε δει τον Νίκο Λίλλη (ΜΚ5) στο Αρχηγείο Αστυνομίας (και όχι δύο), κάτι που κατά κοινή λογική δεν αποκλείει την παρουσία του Νίκου Λίλλη (ΜΚ5) στο Αρχηγείο Αστυνομίας σε χρόνο που δεν μπορούσε να τον δει ο Λευτέρης Κυριάκου (ΜΚ24). Ζυγιάζοντας πολύ προσεκτικά τα αντίστοιχα μέρη της μαρτυρίας του Νίκου Λίλλη (ΜΚ5) - κάτι που πράξαμε και με όλο το φάσμα της μαρτυρίας του κατά τον ίδιο τρόπο που ενεργήσαμε και με όλους τους υπόλοιπους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον μας - βρήκαμε τις εξηγήσεις που έδωσε ως απολύτως φυσιολογικές και εύλογες. Έγινε, περιπλέον, αρκετός λόγος από τους δικηγόρους των κατηγορουμένων στο ότι ο Νίκος Λίλλης (ΜΚ5), επικοινωνούσε τακτικώς με τους ανακριτές τόσο πριν όσο και μετά τη γραπτή του κατάθεση προς την Αστυνομία - Έγγραφο Η. Το θίξαμε τούτο και λίγο πριν. Η γραμμή αυτή αποσκοπούσε, όπως αντιληφθήκαμε, στο να δείξει ότι ο Νίκος Λίλλης (ΜΚ5) παρουσίασε στη γραπτή του κατάθεση - Έγγραφο Η (αλλά και στις άλλες που επακολούθησαν), μια καθ΄ υπαγόρευσιν στημένη εκδοχή που θα βοηθούσε στα δόλια ανακριτικά σχέδια για διασυρμό και διαπόμπευση των κατηγορουμένων (ή έστω κάποιων εξ αυτών), αλλά και στο να ψέξει τις απαράδεκτες ανακριτικές μεθόδους που ακολουθήθηκαν. Διαφωνούμε και με αυτά. Οι ανακριτές και ειδικότερα ο Λευτέρης Κυριάκου (ΜΚ24), επιδίωξαν να διατηρήσουν επαφή με τον Νίκο Λίλλη (ΜΚ5), καθ' όλους τους ουσιώδεις χρόνους - ειδικότερα δε, μεταξύ 10.9.13 και 23.9.13, αλλά και υστερότερα - προκειμένου να υποβοηθηθεί θεμιτώς και ανθρωπίνως ο τελευταίος στο να τους εμπιστευτεί πλήρως και εθελούσια και ενσυνείδητα να προχωρήσει σε αναφορά της αλήθειας για όσα είναι που γνώριζε. Ήξεραν καλώς οι ανακριτές από το στάδιο εκείνο των ανακρίσεων πως η μαρτυρία του Νίκου Λίλλη (ΜΚ5) θα ήταν καταλυτικής σημασίας για τα πράγματα και ότι θα τους άνοιγε δρόμους για περαιτέρω διερεύνηση. Αυτή όμως η ανακριτική προσδοκία καθόλου δεν επισκίασε τη διενέργεια όσων άλλων ανακριτικών χειρισμών είναι που κρίθηκαν επιβεβλημένοι να γίνουν έτσι ώστε να διαφυλαχθεί στο μέγιστο δυνατό βαθμό το αναμενόμενο ισοζύγιο μεταξύ των προσπαθειών εξασφάλισης μαρτυρίας από τον μάρτρυρα και της ταυτόχρονης συνέχισης των ερευνών, ούτως ώστε να δημιουργηθεί ή να ενισχυθεί το κατάλληλο βάθρο για όσα είναι που θα ακολουθούσαν. Το ζήτημα στην κάθε περίπτωση δεν ήταν επομένως η έκταση των τηλεφωνικών επικοινωνιών μεταξύ Νίκου Λίλλη (ΜΚ5) και ανακριτών, ή ακόμη και το περιεχόμενο των συνδιαλέξεων αυτών (που δεν αφορούσαν πάντοτε στα της υπόθεσης), αλλά στο κατά πόσο οι επικοινωνίες τούτες οδήγησαν σε ένα ελλιπές, προκατειλημμένο, παράνομο και ανήθικο ανακριτικό έργο, το οποίο μάλιστα επηρέασε στο τέλος ουσιώδη συνταγματικά αλλά και άλλα νομικά δικαιώματα των κατηγορουμένων. Εντούτοις, τίποτε το επιλήψιμο καταδείχθηκε πως προέκυψε από τις τηλεφωνικές αυτές επικοινωνίες σε βάρος των κατηγορουμένων ή από την ευρύτερη ανακριτική συμπεριφορά που περιέβαλε τις επικοινωνίες αυτές. Οι δικηγόροι των κατηγορουμένων προσπάθησαν (ευλόγως), να πλήξουν την αξιοπιστία του Νίκου Λίλλη (ΜΚ5) και με αναφορά στο περιεχόμενο γραπτής ένορκης δήλωσης στην οποία είχε προβεί στις 25.7.13, κατά τη μονομερή αίτηση 104/13, ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας, ως το Τεκμήριο
  1. Ο Νίκος Λίλλης (ΜΚ5), ανέφερε πως ό,τι επίμεμπτο και αν φαίνεται να εκπηγάζει από κάποιες τοποθετήσεις στις οποίες προέβη στην ένορκη τούτη δήλωση, τούτες θα πρέπει να ιδωθούν μέσα από το φακό της εμπιστοσύνης που έδειξε σε σχέση με το περιεχόμενο της ένορκης δήλωσης προς τον τότε δικηγόρο του, Χρίστο Πουτζιουρή (που τη συνέταξε) και ο οποίος τον κάλεσε να την υπογράψει, κάτι που ο μάρτυς έπραξε ασυζητητί και αυθωρεί. Μήτε και από αυτή την περίσταση παράγεται οτιδήποτε που θα μπορούσε ευλόγως να οδηγήσει το μυαλό προς την αίσια κατεύθυνση που επιθυμούν οι δικηγόροι Υπεράσπισης και δη, σε εύρημα ή διαπίστωση, πως ο Νίκος Λίλλης (ΜΚ5) «. δεν σέβεται τον όρκο». Όσο και αν κακίζουμε την προχειρότητα και επιπολαιότητα με την οποία προσέγγισε ο μάρτυς το ζήτημα της υπογραφής τής ένορκης του δήλωσης, δεν έχουμε πεισθεί από όσα είδαμε και βιώσαμε κατά την παράθεση της μαρτυρίας του (τα οποία και ζυγίσαμε πρεπόντως), πως η περίπτωση θα πρέπει να σταχυολογηθεί (στην ουσία του τι είναι που εκφράζει), ως ένδειξη ασέβειας προς την ορκοδοτική διεργασία, ή τάσης (και μάλιστα μόνιμης) για ψευδορκία. Δεχόμαστε τις εξηγήσεις που έδωσε απαντώντας σε σχετική αντεξεταστική ερώτηση του κ. Παπαϊωάννου, πως «[δ]είχνει άτομο που δεν σέβεται τον όρκο; Διαφωνώ κάθετα μαζί σας, νομίζω θα ήταν υποβοηθητικό χωρίς να είναι δικαιολογία εάν κάποιοι άνθρωποι χωρίς να φεύγω τις ευθύνες από πάνω μου μας βοηθήσουν και λλίο καλύτερα πας τούντο πράμα, την ώρα που πάεις να κάμεις μια ένορκο δήλωση, εγώ σας λέω ότι ο περισσότερος κόσμος αντιλαμβάνεται ότι εν κάτι τυπικό που γίνεται στα πλαίσια μιας υπεράσπισης 8 στους 10 αυτήν την άποψη θα έχουν. Η θέση μου για το θέμα του όρκου, οι συνθήκες κάτω από τις οποίες αναφέρεστε έχουν να κάνουν με μια ένορκη δήλωση μιας υπεράσπισης σε μια υπόθεση. Αν λέτε ότι ήρθα δαμέ ενόρκως και να αμφισβητήσετε την πίστη μου ή τη θέση μου, εν Αγία εβδομάδα, απατάστε οικτρά. Είμαι εγώ δαμέ μιλώ εγώ και λέω την αλήθεια». Οι συνήγοροι Υπεράσπισης προέταξαν ακόμη ότι ο Νίκος Λίλλης (ΜΚ5) δεν ανέφερε την αλήθεια στο Δικαστήριο αναφορικώς (και) με την ύπαρξη δανείων της ΑΛΚΗΣ, κάτι που συντείνει και τούτο (κατά την άποψη τους), στην αποδόμηση των θέσεων του μάρτυρα περί της προβαλλόμενης από την Κατηγορούσα Αρχή θέσης ότι η αποπληρωμή των εν λόγω δανείων αποτέλεσε κατ' ουσίαν μια άκρως σημαντική συνιστώσα των φερόμενων εκβιασμών που δέχθηκε ο μάρτυς από τους κατηγορούμενους 7 (Βενιζέλο Ζαννέτο) και 8 (Αντώνη Ιωακείμ). Ο Νίκος Λίλλης (ΜΚ5) - και ξανά, πολύ σωστά είναι που εντοπίσθηκε και τούτο στην αγόρευση της Κατηγορούσας Αρχής - ουδέποτε αρνήθηκε την ύπαρξη των εν λόγω δανείων. Ίσα-ίσα, τούτα αποτέλεσαν έρεισμα για πολλές από τις αναφορές του κατά τη μαρτυρία σε σχέση με επιθυμία που είχε να προέβαινε σε σταδιακή τους εξόφληση. Εκείνο που ο Νίκος Λίλλης (ΜΚ5), δήλωσε πως δεν γνώριζε και αμφισβητούσε με αξιοπρόσεκτη δυναμικότητα και σθένος ήσαν οι λεπτομέρειες των προβαλλόμενων δανειοδοτήσεων και ειδικότερα το ακριβές του αντικειμένου τους και για το ποιους ακριβώς είναι που αφορούσαν. Τίποτε λιγότερο και τίποτε περισσότερο από αυτό. Ποτέ επίσης - και αποκλίνουμε και από τούτη την εισήγηση των δικηγόρων των κατηγορουμένων - ο Νίκος Λίλλης (ΜΚ5), δεν αμφισβήτησε τις προσπάθειες που γίνονταν από διάφορους φίλους και παράγοντες της ΑΛΚΗΣ προς εξεύρεση χρημάτων, με στόχο την εξόφληση των δανείων. Το ότι ο μάρτυς δεν έδωσε σχετικές λεπτομέρειες περί αυτών ή φάνηκε να γνωρίζει οτιδήποτε περί σύστασης της ούτω καλουμένης Επιτροπής Εξόφλησης Χρεών, ουδόλως θα μπορούσε να προταχθεί ως αντικειμενικό κριτήριο προς αμφισβήτηση της αξιοπιστίας του, μια και στην ουσία της, η μαρτυρία του ποσώς αφίσταται από όσα είναι που υποτίθεται πως η φερόμενη αυτή επιτροπή είχε ως δεδηλωμένο αντικειμενικό σκοπό. Όπως όμως και να έχουν τα πράγματα - και για ό,τι τούτο θα μπορούσε να αξίζει - άγνοια περί δημιουργίας μιας τέτοιας επιτροπής (και το σημειώνουμε για να υποδείξουμε την ασυνέπεια στην προβαλλόμενη εκδοχή), εξέφρασε τόσο ο κατηγορούμενος 7 (Βενιζέλος Ζαννέτος), ο οποίος ισχυρίστηκε πως έμαθε περί της επιτροπής, εκ των υστέρων, όσο και ο κατηγορούμενος 8 (Αντώνης Ιωακείμ), που ήξερε μόνο, όπως είπε, για κάποιες σχετικές προσπάθειες που συνέβαιναν επί ατομικού επιπέδου από διάφορους φίλους και παράγοντες της ΑΛΚΗΣ, όχι όμως θεσμοθετημένα υπό τη μορφή μιας Επιτροπής Εξόφλησης Χρεών ως αυτόνομης οντότητας. Οι δικηγόροι των κατηγορουμένων υπογράμμισαν περιπλέον πως η όλη συμπεριφορά του Νίκου Λίλλη (ΜΚ5) αναφορικώς με τη συνομολόγηση και ευρύτερη διαχείριση των ποδοσφαιρικών συμβολαίων των παικτών της ΑΛΚΗΣ, ήταν παράνομη ή παράτυπη σε βαθμό επηρεαστικό της αξιοπιστίας του μάρτυρα και της τάσης του να παρανομεί (σε αντίθεση με το τι διατράνωνε περί αντιθέτου κατά τη μαρτυρία του). Ούτε και από τούτο εξάγεται κάτι το αξιοπρόσεκτο μια και ο μάρτυς εναργώς είναι που δήλωσε (δίχως να αμφισβητηθεί πάνω σε αυτό κατά την αντεξέταση του), πως όσα έπραττε συνήδαν πλήρως με την ευρύτερα ακολουθούμενη συναφή πρακτική των ποδοσφαιρικών σωματείων κατά τους κρίσιμους εκείνους χρόνους. Εν πάση περιπτώσει, ακόμη και να συζητούσε κανείς πως η γενικώς ακολουθητέα πρακτική δεν θα έπρεπε να προταχθεί ως δικαιολογητική των ενεργειών του Νίκου Λίλλη (ΜΚ5), τίποτε απολύτως δεν συνάγεται από τη σύμπλευση του μάρτυρα με τα όσα τότε τεκταίνονταν ως συνήθης διεργασία επί του ζητήματος από τους υπόλοιπους ή τους περισσότερους ποδοσφαιρικούς παράγοντες του τόπου. Μια άλλη έκφανση της μαρτυρίας του μάρτυρα που έτυχε σθεναρής αμφισβήτησης κατά τη δίκη, ήταν και εκείνη που αφορούσε στην πληρωμή συνολικού ποσού €300.000, ως δωροδοκίας. Κάποιες πτυχές του θέματος έχουμε ήδη υποδείξει πιο πάνω, υπό άλλο φακό. Για ό,τι ενδιαφέρει αυτή τη στιγμή, τονίζουμε την αναφορά του Νίκου Λίλλη (ΜΚ5) περί των διεργασιών στις οποίες προέβη για να εξασφαλίσει τα χρήματα της υποτιθέμενης δωροδοκίας σε μετρητά. Ο μάρτυς είπε πως, εάν πράγματι διακατεχόταν από τα αποδιδόμενα σε αυτόν δολερά κίνητρα εναντίον του κατηγορούμενου 1 (Ευστάθιου Κιττή) (όπως και των υπολοίπων), θα μπορούσε πολύ εύκολα όταν ανακρινόταν ή ακόμη και όταν σχεδίαζε (κατά μια γενικότερη εκδοχή των κατηγορουμένων), μαζί με τους ανακριτές τον ευρύτερο ιστό δολοπλοκίας εναντίον των κατηγορουμένων, να έλεγε πως δύο αναλήψεις μετρητών ύψους €150.000 η κάθε μια, που φαίνονται σε καταστάσεις λογαριασμού της Wadnic Trading Ltd για τους μήνες Απρίλιο-Μάιο 2012 (και δεν υπήρξε αμφισβήτηση της θέσης αυτής κατά την αντεξέταση του μάρτυρα), αφορούσαν ακριβώς στην ανάληψη των μετρητών που δόθηκαν στον κατηγορούμενο 1 (Ευστάθιο Κιττή), δίχως να χρειάζεται ο Νίκος Λίλλης (ΜΚ5) να καταφεύγει σε ευφάνταστα σενάρια όπως εκείνα που (κατ' ισχυρισμόν) παρέθεσε στους ανακριτές και ενώπιον μας ο εν λόγω μάρτυς. Θέση όμως του τελευταίου ήταν πως οι αναλήψεις αυτές δεν είχαν καμιά απολύτως σχέση με τα επίδικα θέματα. Την αναφερόμενη τοποθέτηση του μάρτυρα (όπως προέκυψε κατά την αντεξέταση του από τον κ. Πική), κρίνουμε χρήσιμο να την παραθέσουμε εδώ αυτούσια διότι θεωρούμε πως αναδεικνύει την παρρησία με την οποία ο μάρτυς κατέθεσε επί του ζητήματος, χωρίς ποσώς να υπονοούμε πως άλλα μέρη της μαρτυρίας του που δεν αποτυπώνουμε εδώ αυτολεξεί, υστερούν καθ' οιονδήποτε τρόπο ανάλογης πειστικότητας ή αξιοπιστίας: «Προφορικά, οφείλω να το πω είμαστε στο Δικαστήριο και πρέπει να λέμε την αλήθεια είπαμε για να είμαι απόλυτα σωστός η ημερομηνία της τελευταίας μου κατάθεσης, στις 20.11.2013 κύριε Πική, στην τελευταία μου κατάθεση, είχα αναφέρει στον κύριο Μαυρομάτη ότι, γιατί με ρώτησε, ότι τις συγκεκριμένες επιταγές, τις άλλαξε ο Μάριος ο Πολυβίου σε μετρητά και μου τις έφερε σε €. Μάλιστα με ρώτησε εκείνος, του ανέφερα μάλιστα ότι εγώ ενημέρωσα και είχα πει στο Μάριο τότε που γίνονται οι έρευνες να πει ότι ήταν σε στερλίνες. Εκείνοι μου είπαν ότι τότε το πίστεψαν, γιατί θεώρησαν ότι τούτα τα χρήματα έδωσα τα σε κάποιο άλλο που τους κατηγορούμενους για να τα πάρει στην Αγγλία και εγώ του είπα, αυτά ήταν τα χρήματα που πήγαν στον Ορέστη και τους είπα όλη την αλήθεια την οποία λέω και τώρα. Εάν προσέξετε τα statement των λογαριασμών μου της Wandic και της Αλκής, θα δείτε σε εκείνο το διάστημα κύριε Πική, στον 5ο του 2012 και τον 4ο του 2012, ανάληψη μετρητών και 150.000 και ξανά 150.000 τα οποία θα μπορούσα κάλλιστα να επικαλεστώ για να πω τη μισή αλήθεια, όχι ήρθα εδώ για να πω όλη την αλήθεια και λέω όλη την αλήθεια. Αυτά ήταν τα γεγονότα και οφείλω να τα πω έστω και εάν παραδέχομαι μέσα σ' αυτό το κομμάτι που επαναλαμβάνω θα μπορούσα να παίξω πελλόν τζιαι να το παρακάμψω και αυτό το κομμάτι, με τον τρόπο που σου είπα». Λόγος πολύς έγινε από τους δικηγόρους των κατηγορουμένων και για το άτομο που ακολούθησε τελικώς τον Νίκο Λίλλη (ΜΚ5) - κατά την εκδοχή του τελευταίου πάντοτε - στη Λευκωσία για να χρηματίσει τον κατηγορούμενο 1 (Ευστάθιο Κιττή) σε καφετερία της πόλης το Δεκέμβριο
  2. Οι συνήγοροι με αναφορά σε τοποθέτηση του μάρτυρα στη γραπτή του κατάθεση - Έγγραφο Η, πως τον είχε συνοδεύσει τη μέρα εκείνη στην εν λόγω καφετερία ο Κώστας Καϊάφας (αντί ο Βάσος Κυριάκου [ΜΚ26], όπως επακόλουθα διευκρίνισε ο Νίκος Λίλλης [ΜΚ5] στην ανακριτική του κατάθεση - Έγγραφο Η3), έψεξαν ως ψευδή και αντιφατική την αρχική αναφορά του πως είχε συνοδευθεί από τον Κώστα Καϊάφα. Ο μάρτυς δικαιολόγησε την ανακολουθία λέγοντας πως με τον Κώστα Καϊάφα συχνά είναι που μετέβαινε σε διάφορους τόπους διότι οι δυο τους είναι στενοί φίλοι και συνεργάτες και πως ο μάρτυς νόμιζε ότι πράγματι ήταν μαζί που είχαν μεταβεί στη Λευκωσία τη μέρα εκείνη, δοσμένου πάντοτε πως είχε περάσει και αρκετός καιρός από το συμβάν με αποτέλεσμα να μην είναι σε θέση να πει ακριβώς ποιος είναι που πήγε μαζί του. Ο μάρτυς συνέχισε για να πει στη γραπτή κατάθεση - Έγγραφο Η2, πως δεν είχε θεωρήσει τη λεπτομέρεια αυτή ως ουσιώδη επειδή το άτομο που τον είχε συνοδεύσει στην υπό αναφορά καφετερία στη Λευκωσία, έτσι και αλλιώς δεν είχε κατέβει από το αυτοκίνητο για να παραστεί στη συνάντηση με τον κατηγορούμενο 1 (Ευστάθιο Κιττή). Δίχως να λέμε πως ήταν εκ των πραγμάτων άστοχη η προσπάθεια των συνηγόρων Υπεράσπισης να στηριχθούν στην προκύψασα αλλαγή εκδοχής του Νίκου Λίλλη (ΜΚ5) επί του σημείου που αναπτύσσουμε, υποδεικνύουμε πως ως εκ του γεγονότος τούτου και μόνο, δεν θα μπορούσαν ευλόγως να εξαχθούν τα συμπεράσματα που προτάθηκαν από την Υπεράσπιση και δη, πως ο μάρτυς εψεύσθη ασύστολα ή πως η αναπροσαρμοζόμενη επί του θέματος μαρτυρία του δεν μπορεί παρά να θεωρηθεί ότι μολύνει και την ποιότητα του συνόλου της μαρτυρίας που έδωσε ενώπιον μας. Οι εξηγήσεις του μάρτυρα ήσαν ειλικρινείς και πειστικές. Είπε για τους λόγους που τον είχαν οδηγήσει στη συνειρμική διαμόρφωση της αρχικής του εντύπωσης και ακολούθως διασαφήνισε αιτιολογημένα και καθαρά, τα αίτια που τον έσπρωξαν στο να διαφοροποιήσει τη θέση του. Το ότι ο μάρτυς είχε αναφέρει στην ανακριτική του κατάθεση - Έγγραφο Η2, πως δεν θεώρησε ως ουσιώδες το ζήτημα τού ποιος πήγε μαζί του κατά την εν λόγω συνάντηση, δεν σημαίνει ότι προκαλεί και οποιοδήποτε κώλυμα στην ικανότητα του να ανακαλέσει στη μνήμη, μετά από κάποιο χρονικό διάστημα, τα όσα είναι που πραγματικώς διαδραματίστηκαν κατά την άποψη του τη μέρα εκείνη του Δεκεμβρίου 2011 και πως η αρχικώς λανθασμένη ανάκληση μνήμης στην οποία προέβη, μολύνει αδηρίτως με υστεροβουλία εκείνη που ακολούθησε. Το θέμα απέκτησε ουσιώδη ανακριτική σημασία στην εξέλιξη των πραγμάτων. Τίποτε το κακό δεν απορρέει από αυτές τις περιστάσεις που περιέγραψε ο μάρτυς, μολονότι ορθώς είναι που έτυχαν, από αντικειμενικής απόψεως, πραγμάτευσης από τους δικηγόρους των κατηγορουμένων κατά τις αγορεύσεις. Μηδέ και οι ανακριτικοί χειρισμοί επί του ζητήματος θα μπορούσαν σοβαρά να πληγούν μια και αυτοί είναι που τελικώς συνέτειναν στο να αναδειχθεί και καταγραφεί το ζήτημα διά της υποβολής σωστών και ανακριτικών ερωτήσεων. Υπάρχει όμως σε σχέση με την πτυχή αυτή και μια άλλη διάσταση στα πράγματα την οποία πρέπει να παραθέσουμε ανεξαρτήτως της αξιολογικής μας κρίσης περί της αξιοπιστίας του Νίκου Λίλλη (ΜΚ5) επί του ζητήματος με το οποίο καταπιανόμαστε τώρα και τούτη δεν είναι άλλη από τη άποψη των δικηγόρων των κατηγορουμένων περί συμπαιγνίας του μάρτυρα με τους ανακριτές και ύπαρξης έκνομων συνδιαλλαγών μεταξύ τους. Διερωτάται λοιπόν κανείς για ποιο λόγο είναι που ο Νίκος Λίλλης (ΜΚ5), δεν αναφέρθηκε στον Βάσο Κυριάκου (ΜΚ26) ευθύς εξαρχής στη γραπτή του κατάθεση - Έγγραφο Η και αντ' αυτού επέλεξε να ονοματίσει ως συνοδό του στη Λευκωσία τον στενό του φίλο Κώστα Καϊάφα. Αναρωτιέται επίσης γιατί είναι που ο Νίκος Λίλλης (ΜΚ5), δεν είπε για τον Βάσο Κυριάκου (ΜΚ26) στο πλαίσιο της ανακριτικής του κατάθεσης - Έγγραφο Η2 την 1.10.13, αλλά προέβη σε τέτοια αναφορά στις 20.11.13, στην ανακριτική του κατάθεση - Έγγραφο Η3 (με την Αστυνομία να προχωρεί σε λήψη γραπτής κατάθεσης από τον τελευταίο την ίδια μέρα και ώρα, ως το Έγγραφο ΛΓ). Απορεί, συν τοις άλλοις, ο αντικειμενικός παρατηρητής γιατί (αφού περί στημένων ανακρίσεων ο λόγος), οι ανακριτές σε συνεργασία με τον Νίκο Λίλλη (ΜΚ5) να προχωρήσουν και επιλέξουν την κοπιώδη και πλήρη εγγενών κινδύνων επιλογή της προσθήκης στο σκηνοθετημένο αυτό σκηνικό, ψευδομαρτύρων, αυξάνοντας έτσι την πιθανότητα ανάδειξης ουσιωδών ασυνεπειών, αντιφάσεων και άλλων ανακολουθιών κατά τη δίκη μεταξύ των μαρτύρων αυτών και δεν διάλεξαν την πολύ ασφαλέστερη κατά τα πράγματα επιλογή να τοποθετήσουν τον Νίκο Λίλλη (ΜΚ5), ασυνόδευτο στην υπό αναφορά καφετερία, όπως εξάλλου έπραξαν και στην περίπτωση παράδοσης του ποσού ύψους €100.000 προς τον κατηγορούμενο 1 (Ε

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.